Ο ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ - Ψάλλει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία

Η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στο Κίεβο της Ουκρανίας τον Ιούλιο του 2008 ήταν ένα γεγονός πολλαπλής σημασίας.
Περιλάμβανε δύο, ιστορικές πλέον, λατρευτικές συνάξεις. Τον Εσπερινό στην περιώνυμη Αγία Σοφία του Κιέβου και το Πατριαρχικό Συλλείτουργο (με τον μακαριστό Πατριάρχη Μόσχας Αλέξιο) στον λόφο του Αγίου Βλαδιμήρου.
Και τα δύο λειτουργικά γεγονότα κάλυψε σε απευθείας μετάδοση από την πρωτεύουσα της Ουκρανίας η ΕΡΤ.

Έψαλε η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως Λυκούργου Αγγελόπουλου.

Παραθέτουμε εδώ χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τον Εσπερινό στην Αγία Σοφία, όπου χοροστάτησε ο Πατριάρχης. Την ακολουθία τέλεσε ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μ.τ.Χ.Ε. π. Γεώργιος Τσέτσης. Όσοι συμμετείχαμε σ’ εκείνο το πατριαρχικό ταξίδι ζήσαμε πραγματικά ανεπανάληπτες στιγμές, που μας θυμίζουν τα βίντεο αυτά.

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΥΓΧΑΙΡΕΙ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαίος απέστειλε θερμή συγχαρητήριο επιστολή προς τον Λυκούργο Αγγελόπουλο εκφράζοντας την πατριαρχική ευαρέσκεια προς αυτόν και τα μέλη της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, με αφορμή την συμμετοχή της στις λατρευτικές εκδηλώσεις στο Κίεβο τον περασμένο Ιούλιο.

Ο Πατριάρχης αναγνωρίζει την διεθνή φήμη της χορωδίας (της περιφήμου ανά τον κόσμον πλέον ΕΒΧ) και εξαίρει την προθυμία της να προσφέρει προς την Μητέρα Εκκλησία "τας πολυτίμους ιεροψαλτικάς και χορωδιακάς υπηρεσίας, εις ώρας εκτάκτων και μεγάλων εκκλησιαστικών γεγονότων".

Ειδικότερα, για την συμμετοχή της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας στους εορτασμούς των 1020 ετών από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων στο Κίεβο, ο Πατριάρχης τονίζει ότι "η σεμνοπρεπής, λιγυρόφωνος, ηδύφθογγος, κατανυκτική τε και εν λαμπρά ταυτοχρόνως μεγαλοπρεπεία, κατά πάντα δε αρίστη και αξία του εορταζομένου γεγονότος εκτέλεσις τής τιμητικώς όλως ανατεθείσης υμίν ιεράς αποστολής, επισπάται ολόθυμον την Πατριαρχικήν ημών ευαρέσκειαν...".

Εν τέλει ο Πατριάρχης ευχαριστεί και ευλογεί "τον άξιον διδάσκαλον και χοράρχην, όσον και ένα έκαστον των ανταξίων συνεργατών - μελών της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας..."

ΤΟ ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΟ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ

Κυριακή 27 Ιουλίου το πρωί, στίφη πιστών ανεβαίνουν στο λόφο του Αγίου Βλαδιμήρου, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το κέντρο του Κιέβου. Εκεί θα τελεσθεί το ιστορικό συλλείτουργο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του Πατριάρχη Ρωσίας κ. Αλεξίου, με τη συμμετοχή και των Αρχιεπισκόπων Αθηνών κ. Ιερωνύμου και Τιράνων κ. Αναστασίου. Οι πιστοί κρατούν ουκρανικές σημαίες. Το συλλείτουργο είναι το αποκορύφωμα των εκδηλώσεων για τα 1020 χρόνια από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων στο Κίεβο.

Ο κόσμος πολύς, πλημμυρίζει τους γύρω χώρους. Τα μέτρα ασφαλείας πολύ αυστηρά. Οι αστυνομικές δυνάμεις κάνουν ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία τους.

Πάνω στο λόφο, καθώς ανατέλλει ο ήλιος, παρά τα σύννεφα, αναδεικνύεται το τεράστιο μνημείο του Αγίου Βλαδιμήρου, του εκχριστιανιστού των Ρως.

Οι προετοιμασίες για το υπαίθριο συλλείτουργο των Προκαθημένων έχουν αρχίσει από τα χαράματα. Πλήθος αρχιερέων, ιερέων και μοναχών, αλλά και τεχνικών της τηλεόρασης, που θα μεταδώσουν απευθείας το συλλείτουργο και στην Ελλάδα! Όλοι ετοιμάζονται για τη μεγάλη στιγμή.

Με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τον δάσκαλο Λυκούργο Αγγελόπουλο φθάνουμε στον λόφο μιάμιση ώρα πριν την άφιξη των Προκαθημένων, προκειμένου να πάρουμε τις θέσεις μας και να ρυθμιστούν οι τελευταίες ηχητικές λεπτομέρειες για την άρτια μετάδοση.

Η μεγάλη στιγμή της αφίξεως Βαρθολομαίου και Αλεξίου φτάνει. Οι δύο Προκαθήμενοι φορούν αρχιερατικούς μανδύες και διασχίζουν την απόσταση από τα αυτοκίνητά τους μέχρι τον χώρο όπου θα τελεσθεί η Θ. Λειτουργία, επευφημούμενοι και ευλογούντες τον λαό. Κατά τον "καιρό" και την ένδυση των δύο Ιεραρχών ψάλλουμε την φήμη "Τον δεσπότην και αρχιερέα" και το "Άνωθεν οι προφήται..." στα παραδεδομένα μέλη.

Η Θεία Λειτουργία τελείται, ως είναι φυσικό, σε ελληνικά και ρωσικά. Δύο χορωδίες, εμείς και μια ρωσική, εναλλάσσονται. Το Ευαγγέλιο και στις δύο γλώσσες. Ο Μέγας Αρχιδιάκονος κ. Μάξιμος το εκφωνεί υποδειγματικά, κατά τον πατριαρχικό τρόπο. Ο ηλικιωμένος αρχιδιάκονος του Ρωσίας το απαγγέλλει υποβλητικά, ως βαθύφωνος που είναι. Η Αγία Αναφορά στα ελληνικά. Ψάλλουμε τα "Πατριαρχικά" Λειτουργικά στο κλιτόν ύφος και το "Άξιον εστι..." στον β' ήχο, κατά την τάξιν.

Πρώτος τη τάξει ιερεύς ο Αρχιγραμματεύς της Ι. Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Αρχιμανδρίτης Ελπιδοφόρος. Λειτουργεί και ο ρωσομαθής πατριαρχικός διάκονος Βησσαρίων, ο οποίος φροντίζει για την δίγλωσση ομαλή ροή του συλλείτουργου.

Την ώρα του Κοινωνικού, όπου μεταλαμβάνουν 80 περίπου επίσκοποι και δεκάδες ιερείς και διάκονοι, ψάλλουμε δύο κοινωνικά "Αινείτε τον Κύριον..." στον ήχο της εβδομάδος (πλ. α'): Το μοναδικόν σωζόμενον του μαΐστορος Ιωάννου του Κουκουζέλους και ένα ακόμα του Γερμανού Νέων Πατρών. Τα μέλη μπορείτε να ακούσετε στο Αναλόγιον.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας προσεφώνησε τους Προκαθημένους ο Μητροπολίτης Κιέβου κ. Βλαδίμηρος και ακολούθησαν ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου και του Πατριάρχου Ρωσίας κ. Αλεξίου. Τα όσα ειπώθηκαν από τους Προκαθημένους λίαν σημαντικά και ενδεικτικά ενός καλού κλίματος μεταξύ των δύο Εκκλησιών. Η ένταση που υπήρχε τις τελευταίες μέρες έδωσε τη θέση της σε ευχαριστίες και εγγυήσεις για ενότητα! Ας ελπίσουμε πως κάτι καλό θα προκύψει, που θα διαρκέσει.

Από το λόφο του Αγίου Βλαδιμήρου η θέα είναι μαγευτική, τουλάχιστον... Ο Δνείπερος σε όλο του το μεγαλείο απλώνεται μπροστά μας. Πολύ πράσινο! Μου κάνει εντύπωση το πράσινο που συναντώ παντού στο Κίεβο! Γιατί στην Ελλάδα πάσχουμε από την έλλειψή του και μάλιστα στις πόλεις.

Η αποχώρηση, πανηγυρική επίσης, των Προκαθημένων. Φεύγουμε τελευταίοι, οπότε πρόλαβα μια φωτογραφία υπό την ...σκέπη του Αγίου Βλαδιμήρου.

Τα όσα γράφω εδώ αναγκαστικά είναι άκρως περιληπτικά. Χρειάζεται ένα εκτενές άρθρο για το ιστορικό αυτό γεγονός. Αν βρω ποτέ χρόνο...

ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ

Η δεύτερη μέρα της επίσημης επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στο Κίεβο (Σάββατο 26 Ιουλίου) περιλάμβανε μια εντυπωσιακή τελετή στην πλατεία της Αγίας Σοφίας. Εκεί σε μια ειδικά διαμορφωμένη εξέδρα μια εξαιρετική μικτή χορωδία απέδωσε απίθανα μέλη! Ο Πατριάρχης και ο Ουκρανός Πρόεδρος Γιουσένκο απευθύνθηκαν με ομιλίες τους προς το Ουκρανικό Έθνος, με αφορμή αυτή την επέτειο των 1020 ετών από τον εκχριστιανισμό των Ρως στο Κίεβο.

Η τελετή ήταν άκρως εντυπωσιακή! Απίστευτη οργάνωση! Τα πλήθη που είχαν συρρεύσει για την τελετή και υπέμεναν και το ψιλόβροχο, παρακολουθούσαν και από γιγαντοοθόνες που είχαν στηθεί σε μεγάλη ακτίνα από την εξέδρα.

Ο κόσμος κρατούσε ουκρανικές σημαίες και παρακολουθούσε με ευλάβεια θα έλεγα την τελετή. Τα μέτρα ασφαλείας πολύ αυστηρά!

Ο Άγιος Βλαδίμηρος και η Αγία Όλγα, οι φωτιστές των Ρως (εξωτερική τοιχογραφία).

Αναμένοντας τον Πατριάρχη μας συνέλαβε ο φακός του φωτογράφου του Ουκρανού Προέδρου. Με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τον Λυκούργο Αγγελόπουλο θα ψάλλουμε στο τρισάγιο που θα τελέσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης στο μνημείο των θυμάτων από την πείνα (1932-1933).

Ο Πατριάρχης και ο Ουκρανός Πρόεδρος μεταβαίνουν στο μνημείο των θυμάτων για το τρισάγιο. Καταθέτουν ένα καντήλι μνήμης! Καταθέτουν και οι Αρχιεπίσκοποι Αθηνών & πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και Αλβανίας κ. Αναστάσιος.

...ΕΠΕΤΕΙΑΚΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΙΕΒΟ

Σας παρουσιάζω, κατ' αποκλειστικότητα νομίζω αγαπητοί φίλοι, μερικά... επετειακά από το Κίεβο, που έχουν... γούστο. Το πρώτο είναι ένα καλαίσθητο τεύχος που περιλάμβανε την πλήρη ακολουθία του Εσπερινού στην Αγία Σοφία του Κιέβου, χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. Έκδοση δίγλωσση: Αγγλικά και Ουκρανικά. Μια έκδοση επίσημη, λίγο ως πολύ αναμενόμενη.

Όμως η επετειακή σοκολάτα με τον Άγιο Βλαδίμηρο στο περιτύλιγμα και το επετειακό 1020 χρόνια από την βάπτιση των Ρώσων, δεν είναι και πολύ συνηθισμένο πράγμα. Ομολογώ ότι δοκίμασα ευχάριστη έκπληξη όταν σ' ένα πάγκο μικροπωλητών... καλογραιών στην Λαύρα του Κιέβου είδα τη σοκολάτα, την οποία και πήρα φυσικά.

Σ' έναν άλλο πάγκο μικροπωλητών, αυτή τη φορά σε κεντρική πλατεία του Κιέβου είδα μπλουζάκια με ...Βαρθολομαίο! Απίστευτοι οι Ουκρανοί!

Σίγουρα υπήρχαν κι άλλα πολλά επετειακά, αλλά σας καθιστώ κοινωνούς όσων υπέπεσαν στην αντίληψή μου.

Ο ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ

Την Παρασκευή 25 Ιουλίου το απόγευμα πηγαίνουμε με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στην ιστορική εκκλησία - σύμβολο Αγία Σοφία του Κιέβου. Θα ψάλλουμε στον Εσπερινό κατά τον οποίο θα χοροστατήσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος.

Στην είσοδο της Αγίας Σοφίας μια τετράφωνη ανδρική χορωδία περιμένει για να ...επευφημήσει τραγουδιστικώς τον Πατριάρχη.

Η ...ανθοστόλιστη επέτειος των 1020 χρόνων από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων στο Κίεβο

Άποψη της αφθάστου κάλλους και τέχνης Αγίας Σοφίας του Κιέβου, η οποία σχεδιάστηκε για να φτάσει σε φήμη την Αγία Σοφία της Κωνσταντινουπόλεως και να συμβολίσει επίσης τη “νέα Κωνσταντινούπολη” του 11ου αιώνα, μετά τη βάπτιση του Αγίου Βλαδιμήρου το 988. Ξεκίνησε να χτίζεται το 1037 και τελείωσε 20 χρόνια αργότερα. Με τους 13 τρούλους της και την υπέροχη “ελαφριά” κατασκευή της, η Αγία Σοφία πέρασε πολλές περιπέτειες, μέχρι τη σημερινή τελική της διάσωση: Οι Τάταροι Μογγόλοι πρώτα, οι Ουνίτες αργότερα και τέλος το Σοβιετικό καθεστώς του 1917 που διέταξε τη κατεδάφισή της, ήταν ορισμένοι από τους κινδύνους αυτούς. Σώθηκε χάρη στην επέμβαση διεθνών οργανώσεων, επιστημόνων και καλλιτεχνών.

Σήμερα η Αγία Σοφία λειτουργεί ως μουσείο και συγκεκριμένες φορές το χρόνο τελούνται ακολουθίες. Ο Εσπερινός με τον Οικουμενικό Πατριάρχη είναι μια ιστορική στιγμή, αφού σ΄ αυτή την εκκλησία με τις πολλές ελληνικές επιγραφές σε τοιχογραφίες και ψηφιδωτά, θα ακουστούν και πάλι τα ελληνικά, κατά τη διάρκεια μιας λατρευτικής σύναξης.

Το τέμπλο είναι έργο τέχνης! Το λιγότερο...

Τα μέλη της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας ανεβαίνουν στο γυναικωνίτη, απ' όπου θα ψάλουν, όπως είναι άλλωστε η συνήθεια των Ρώσων. Οι χορωδίες ...ψηλά!

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστατεί κατά την εν Φαναρίω τάξιν. Τον Εσπερινό τελεί ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Τσέτσης. Διάκονος ο πατριαρχικός π. Βησσαρίων. Και οι δύο απλοί και μεγαλοπρεπείς στις εκφωνήσεις τους, όπως και ο Πατριάρχης. Υποδειγματικοί, θα έλεγα. Η ακουστική του ναού είναι θαύμα. Χωρίς μικρόφωνα ακούγονται τα πάντα ευκρινέστατα, ενώ οι αποστάσεις είναι μεγάλες!

Στον Εσπερινό παρίστανται οι Αρχιεπίσκοποι Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και Αλβανίας κ. Αναστάσιος, ο Μητροπολίτης Κιέβου κ. Βλαδίμηρος και ο Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιουσένκο.

Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, μοιρασμένη σε δύο χορούς (ο αριστερός υπό τον Γιώργο Κωνσταντίνου), ψάλλει τον Εσπερινό της 13ης Ιουλίου (παλαιό ημερολόγιο), κατά την οποία επιτελούμε τη σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ και τη μνήμη του Οσίου Στεφάνου του Σαββαΐτου. Τα προσόμοια τόνισε κατά το παραδεδομένον μέλος ο Λυκούργος Αγγελόπουλος, Άρχων πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως. Τα δοξαστικά στο μέλος της Κυψέλης του Στεφάνου Λαμπαδαρίου.

Η όλη ακολουθία έχει ρυθμό, ροή, κατανυκτικότητα.

Ο π. Γεώργιος Τσέτσης ποιεί την απόλυση του Εσπερινού.

Η ακολουθία τελείωσε και ο Πατριάρχης, οι Προκαθήμενοι και οι ακολουθίες τους εξέρχονται του ναού.

Κατά την έξοδο του Πατριάρχου η Ρωσική χορωδία ψάλλει δοξαστικά άσματα.

Ο ήλιος έγνω την δύσιν αυτού...

Η θαυμάσια θύρα που οδηγεί στον κυρίως ναό.

Μετά την ακολουθία αρκετός κόσμος εξακολουθεί αν μπαίνει στην Αγία Σοφία για να προσκυνήσει.

Η ΥΠΟΔΟΧΗ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος βγαίνει από το αεροπλάνο (Παρασκευή 25/7). Η επίσημη επίσκεψη στο Κίεβο για την επέτειο των 1020 χρόνων από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων αρχίζει. Τον υποδέχεται ο ίδιος ο Ουκρανός Πρόεδρος Βίκτορ Γιουσένκο, επικεφαλής του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η ελληνική αποστολή (Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, λαϊκά μέλη της συνοδείας του Πατριάρχου, έλληνες ρεπόρτερ) αναμένοντας την κάθοδο του κ. Βαρθολομαίου από το αεροσκάφος. Επιθεώρηση στρατιωτικού αγήματος. Τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνοδεύει ο Ουκρανός Πρόεδρος.

Μετά το καλωσόρισμα από τον Πρόεδρο Γιουσένκο, τον λόγο έχει ο Πατριάρχης, ο οποίος δίνει το στίγμα της επίσκεψής του: "Ήλθαμε να ζητήσωμε την χάριν του Αγίου Βλαδιμήρου και των αναριθμήτων άλλων Αγίων και ασκητών και ομολογητών της χώρας σας, και να τιμήσωμε την μνήμην των συγχρόνων μαρτύρων των δυσκόλων εκείνων χρόνων της αθεϊστικής λαίλαπος - να υποκλιθώμεν προ των τραγικών θυμάτων του Χολοντομόρ.
Ήλθαμε να προσευχηθούμε μαζί σας δια την επανένωσιν των Ορθοδόξων της Ουκρανίας εις μίαν Εκκλησίαν, την Εκκλησίαν του λαού σας, την Εκκλησίαν της Χώρας σας.
Ήλθαμε ως άγγελοι ειρήνης και κήρυκες ενότητος, καταλλαγής, συμφιλιώσεως, ελευθερίας".

Στον χώρο του αεροδρομίου τεράστια πανώ τονίζουν τους πανηγυρικούς εορτασμός. Ο Άγιος Βλαδίμηρος, ο βαπτιστής των Ρως, δεσπόζει, κρατώντας τον σταυρό. Ένα περιστέρι, σύμβολο ειρήνης, τον πλαισιώνει.

Η προσωπογραφία του Πατριάρχου καλύπτει μια μεγάλη επιφάνεια του χώρου όπου έγινε η επίσημη υποδοχή.

Μια παιδική χορωδία, με παραδοσιακές ουκρανικές ενδυμασίες, τραγούδησε το "Εις πολλά έτη" στον Πατριάρχη.

Με το τέλος της τελετής υποδοχής στο αεροδρόμιο, ο Μητροπολίτης Κιέβου κ. Βλαδίμηρος, σεβάσμιος Ιεράρχης - πάσχει δυστυχώς από πάρκινσον - επιβιβάζεται στο αυτοκίνητό του.

Παρών στην υποδοχή και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος. Εδώ πλαισιούμενος από Ουκρανούς κληρικούς.

Ο Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος επευφημείται ζωηρά καθ' όλη τη διαδρομή από το αεροδρόμιο μέχρι το κέντρο της πόλης, από χιλιάδες πιστούς που κρατούσαν ουκρανικές και πατριαρχικές σημαίες.