ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

φωτογραφίες: Σπύρος Χαμπίπης

Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Ιουνίου 2013 στην Οικία Κατακουζηνού στο Σύνταγμα και η δεύτερη παρουσίαση της παραγωγής του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον» με θέμα: 

«Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» 

Η έρευνα και η επιμέλεια ήταν του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου και η εκδήλωση αφιερώθηκε στον Μάνο Χατζιδάκι με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τον θάνατό του. 

Τους φιλόμουσους που προσήλθαν στην εκδήλωση, χαιρέτισε η κυρία Σοφία Πελοποννησίου – Βασιλάκου, εκ μέρους του Δ.Σ. του Ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. 

Ακολούθησε η ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, ο οποίος έπειτα από σχετική έρευνα, κατέδειξε πώς το τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης.

Στη συνέχεια ο Π. Ανδριόπουλος κάλεσε στο βήμα την ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία αναφέρθηκε στην αγαπημένη της ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου και διάβασε το ποίημά της «Αραπιά». 

Στο μουσικό μέρος της βραδιάς η Δάφνη Πανουργιά και ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο, παρουσίασαν στην λιτή εκδοχή για φωνή και πιάνο που είχε υιοθετήσει ο Μάνος Χατζιδάκις, το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. 

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων: η συγγραφέας Αθηνά Κακούρη, η λυρική τραγουδίστρια Θεοδώρα Μπάκα, ο ραδιοφωνικός παραγωγός και κριτικός Στυλιανός Τζιρίτας, η μεταφράστρια Νίνα Αγγελίδου κ.α.

ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ - ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ

Σήμερα Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014 στην αρχοντική Οικία Κατακουζηνού (Αμαλίας 4, Σύνταγμα) στις 9 το βράδυ θα λάβει χώρα για δεύτερη φορά η εκδήλωση με θέμα: «Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» Πρόκειται για μια παραγωγή του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον», σε επιμέλεια Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την αναχώρησή του στ' άστρα...

Η εκδήλωση περιλαμβάνει ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, ο οποίος έπειτα από σχετική έρευνα, θα καταδείξει πώς το τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης (1940-49). 

Θα συμμετάσχει φιλικά η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία θα αναφερθεί στην Μάτση Χατζηλαζάρου. 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο, θα ερμηνεύσουν το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. Δηλαδή Τσιτσάνης με τον τρόπο του Μάνου, για φωνή και πιάνο. 

Οι φωτογραφίες του Σπύρου Χαμπίπη που δημοσιεύουμε εδώ είναι από την εκδήλωση της περασμένης Παρασκευής 13 Ιουνίου. 

ΣΗΜΕΡΑ "Η ΑΡΑΠΙΑ" ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ

Σήμερα Παρασκευή 13 Ιουνίου στις 9 το βράδυ, το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει στην Οικία Κατακουζηνού (Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Σύνταγμα), την παραγωγή: «Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» 

Πρόκειται για μια εκδήλωση βασισμένη στο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», το οποίο αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. 

Η εκδήλωση  περιλαμβάνει: 

• Ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, κατά την οποία θα παρουσιαστεί το σχετικό υλικό και θα αναδειχθούν οι σχέσεις των δημιουργών, όπως προκύπτουν από τη σχέση τους με το τραγούδι αυτό. Θα ακουστούν ηχογραφημένα: το δεύτερο μέρος από το κοντσέρτο του Νίκου Σκαλκώτα και η «Αραπιά» στην εκδοχή του Μάνου Χατζιδάκι (η ορχηστρική διασκευή Χατζιδάκι, στον δίσκο "Ο σκληρό; Απρίλη του ’45").

• -Μουσικό μέρος: "Ο Τσιτσάνης του Χατζιδάκι". 

Η Δάφνη Πανουργιά με τον Γιώργο Καλκάνη στο πιάνο θα τραγουδήσει το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. 

Αναλυτικά:

- Θα πάω εκεί στην Αραπιά 

Η "Αραπιά" του Τσιτσάνη όπως και "το Κάποια μάνα αναστενάζει" των Βασίλη Τσιτσάνη - Μπάμπη Μπακάλη, περιλαμβάνονταν στα "Λειτουργικά" που έκανε ο Χατζιδάκις με την Φλέρυ Νταντωνάκη το 1970 στην Αμερική. Άγνωστο για ποιο λόγο τα δύο αυτά κομμάτια έμειναν εκτός, όταν εκείνες οι ηχογραφήσεις κυκλοφόρησαν σε δίσκο το 1991 από τον Σείριο. 

- Χωρίσαμε ένα δειλινό και Αντιλαλούνε τα βουνά, από «Τα Λειτουργικά» του Χατζιδάκι με την Φλέρυ Νταντωνάκη. 

- Το πικραμένο αγόρι, από «Τα πέριξ» του Χατζιδάκι με τη Βούλα Σαββίδη 

- Η Αρχόντισσα, από τις «Έξι λαϊκές ζωγραφιές», για σόλο πιάνο 

- Σε πήραν απ’ τα χέρια μου, από «Τα πέριξ» του Χατζιδάκι με τη Βούλα Σαββίδη 

- Πήρα τη στράτα κι έρχομαι, από τον ορχηστρικό δίσκο «Ο σκληρός Απρίλης του ‘45» 

- Όταν συμβεί στα πέριξ, από τις «Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη» και «Τα πέριξ».  

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή τις επετείους: 

110 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Σκαλκώτα 

100 χρόνια από τη γέννηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου 

30 χρόνια από τον θάνατο του Βασίλη Τσιτσάνη και 

20 χρόνια από τον θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι. 

Αφιερώνεται εξαιρέτως στον Μάνο Χατζιδάκι, καθώς στις 15 Ιουνίου συμπληρώνονται ακριβώς 20 χρόνια από την αναχώρησή του στ' άστρα...

Η εκδήλωση θα επαναληφθεί στον ίδιο χώρο στις 20 Ιουνίου. 

"Η ΜΑΤΣΗ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ" ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΗΣ

Με αφορμή την εκδήλωσή μας στην Οικία Κατακουζηνού (αύριο 13 και την επόμενη Παρασκευή 20 Ιουνίου), με θέμα: "Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι", παραθέτουμε εδώ ένα βίντεο - ντοκουμέντο, το οποίο οφείλουμε στον Χρήστο Δανιήλ, συγγραφέα ενός πολύτιμου βιβλίου για τη Μάτση Χατζηλαζάρου που κυκλοφόρησε το 2011 με τίτλο Ιούς, Μανιούς, ίσως και Aqua Marina - Μάτση Χατζηλαζάρου, η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια (εκδόσεις Τόπος). 

Ο Δανιήλ, ερευνώντας το αρχείο της ποιήτριας, βρήκε αυτή την απαγγελία της σε μια παλιά κασέτα και τη διέσωσε, φτιάχνοντας το συγκεκριμένο βίντεο. Το σπάνιο φωτογραφικό υλικό, που χρησιμοποιείται στο βίντεο, προέρχεται επίσης από το αρχείο της Χατζηλαζάρου. 

Να σημειώσουμε εδώ ότι το βιβλίου του Χρήστου Δανιήλ είναι εμπεριστατωμένο και ενδεχομένως το μοναδικό που έχει εκδοθεί για την περίπτωση της Μάτσης Χατζηλαζάρου.

Να θυμίσουμε ότι φέτος συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου (17 Ιανουαρίου 1914), αλλά αυτές τις μέρες συμπληρώνονται και 17 χρόνια από το θάνατό της, αφού έφυγε το απόγευμα της Τρίτης στις 16 Ιουνίου 1987.
Ο "εραστής της" Μάνος Χατζιδάκις, έγραψε, ένα μήνα αργότερα, άρθρο σε αφιέρωμα του περιοδικού αντί (17.7.1987), με τίτλο: "Για την Μάτση Χατζηλαζάρου - που έφυγε το απόγευμα της Τρίτης στις 16 Ιουνίου του '87". 
Σε παλιότερη εκπομπή του στο Γ' Πρόγραμμα, ο Χατζιδάκις έλεγε για τη Μάτση:
«Γυναίκα αθάνατη και Μάτση των ονείρων. Σ' αναγνωρίζω ολόκληρη μές απ' αυτό το απελπισμένο κέφι σου που μ' εξοντώνει. Και τραγουδώντας τα οράματά σου, σ' ακολουθώ. Μήπως και ξαναγεννηθεί ο χρόνος που μας γέννησε, που θα τον λεν Ιούς, Μανιούς, ίσως και Ακουα Μαρίνα».
Ο Μάνος έφυγε με μιά μέρα διαφορά εφτά χρόνια αργότερα... Ήταν απόγευμα Τετάρτης, 15 Ιουνίου 1994.

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ - ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ: "Η ΑΡΑΠΙΑ" ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ - ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ 

"Η ΑΡΑΠΙΑ" ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΤΣΙΤΣΑΝΗ, ΤΗΣ ΜΑΤΣΗΣ ΧΑΤΖΗΛΑΖΑΡΟΥ, ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΚΑΛΚΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ 

- Διάλεξη από τον Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο 

- Τα τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη που αγάπησε ο Μάνος Χατζιδάκις για φωνή και πιάνο.

Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά 

Πιάνο: Γιώργος Καλκάνης 

Παρασκευή 13 Ιουνίου και Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014, 9 μ.μ. 

Οικία Κατακουζηνού - Αμαλίας 4, Αθήνα (5ος όροφος) 

Είσοδος: 10 ευρώ 

Για κρατήσεις θέσεων στο info@katakouzenos.gr 

Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον"

Η "ΑΡΑΠΙΑ" ΤΗΣ ΜΑΤΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ

ΜΑΤΣΗ ΧΑΤΖΗΛΑΖΑΡΟΥ

Αραπιά 

Ωχ! τη μάνα μου την καψερή, τη μάνα μου παρηγοριά 

και βάλσαμο της νύχτας. 

Απόψε δε χωράνε οι λύπες μου, ούτε μες στ’ απαλότερο φιλί. 

«Θέλω να πάω στην Αραπιά 

που μ’ έχουνε συστήσει 

σε μια μεγάλη μάγισσα 

τα μάγια να μου λύσει.» 

Θέλω ν’ ακούσω πάλι τα βλέφαρά μου να γέρνουνε μπρος σ’ ένα όραμα 

ξανθό. 

Θέλω να χορέψω, φούσκωμα και φύσημα τρυφερής κουρτίνας, 

μην απελευθερωθεί από το παράθυρο. 

Θέλω ν’ ανοίξω ένα πρωί με το φως, σαν το νούφαρο. 

Είναι οι καρδιές μου ένας αρμαθός, τις άπλωσα στον ήλιο. 

Ναι, άπλωσα στον ήλιο ένα άγριο κυκλάμινο στην άκρη της ρεματιάς, 

μια χειραψία φίλων συνοδοιπόρων και συναγωνιστών, 

λίγα κρόσσια που πέφτουνε στο μέτωπο ενός Κρητικού, 

τα γόνατα μιας κοπέλας όταν βγαίνει στη θάλασσα 

τη βραχνή φωνή του έρωτα, 

ένα αυλάκι αίμα μιας μάχης για τον ήλιο, 

κι ένα ασημένιο κουτάλι λαμπερό, στην άκρη των χειλιών του βρέθηκε 

ένα χθεσινό μου δάκρυ. 

Από τα Δύο Διαφορετικά Ποιήματα (με το ψευδώνυμο Μάτση Ανδρέου), περιοδικό «Τετράδιο Πρώτο», Αθήνα, Απρίλης 1945 

Μάτση Χατζηλαζάρου, Ποιήματα 1944-1985 (εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα, 1989)

Μάγισσα της Αραπιάς (πρώτη εκτέλεση)
Προπολεμικό χασάπικο. Μουσική και στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [H.M.V. A.0.2657]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής και Βασίλης Τσιτσάνης

Ο ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΤΣΗ ΧΑΤΖΗΛΑΖΑΡΟΥ

«Γεννήθηκε δεν ξέρω πού. Εζησε, όπως κι εγώ στην Κατοχή. (...) Χάθηκε μες στην κατεστραμμένη Ευρώπη -τότες που η Ελλάδα ήταν Ελλάδα και η Ευρώπη, Ευρώπη. Χάθηκε... που λέει ο λόγος. Γιατί τα αληθινά κορίτσια, δεν χάνονται ποτέ. Δεν τ’ αρπάζει ο καιρός. Ξανάρχονται με τη μορφή βιβλίων, προσευχών και τραγουδιών...».

Από Τα σχόλια του Τρίτου

Θα πάω εκεί στην Αραπιά (Η μάγισσα της Αραπιάς)

Από τον δίσκο του Μάνου Χατζιδάκι "Ο σκληρός Απρίλης του '45" (1972) 

Διασκευή λαϊκών και ρεμπέτικων τραγουδιών του Μεσοπολέμου και της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου.