ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΠΑΤΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Προς τον κ. Δήμαρχο Πάτμου

Ελευθέριο Πέντε

Κοινοποίηση: στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, στον Πρόεδρο του Πνευματικού Κέντρου κ. Νικόλαο Κουτούζο και τα μέλη του ΔΣ του Πνευματικού Κέντρου

Κύριε Δήμαρχε,

Με θλίψη, όσοι ασχολούμαστε με τον πολιτισμό, παρακολουθούμε την έκπτωση του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, το οποίο διέγραψε μια λαμπρή πορεία στο παρελθόν.

Φέτος, η διοργάνωση περιορίστηκε σε τρεις εκδηλώσεις, οπότε δεν μπορούμε να μιλάμε για φεστιβάλ.

Επίσης, στο Φεστιβάλ συμμετείχαν η σοπράνο Σόνια  Θεοδωρίδου, η Μικτή Χορωδία Θεσσαλονίκης και  η επταμελής Ορχήστρα Μόμπιλε, σε διεύθυνση Θεόδωρου Ορφανίδη, του και καλλιτεχνικού διευθυντή του φεστιβάλ.

Άρα, μιλάμε για μια εξαιρετικά περιορισμένη διοργάνωση, αφού οι παραπάνω συντελεστές εκτείνονταν και στις τρεις εκδηλώσεις. Δεν υπήρχε, δηλαδή,  μια ευρύτερη συμμετοχή  συντελεστών, ώστε να δικαιολογείται ο όρος «φεστιβάλ».

Ενστάσεις υπάρχουν και για την συμμετοχή της κας Σόνιας Θεοδωρίδου  στο έργο «Ύμνοι Αγγέλων σε Ρυθμούς Ανθρώπων», αφού ο Σταύρος Κουγιουμτζής το έγραψε έχοντας υπ’ όψιν του τον Γιώργο Νταλάρα, δηλαδή μια λαϊκή φωνή.

Τώρα, ας πάμε στην αμετροέπεια των βιογραφικών.

Με ποια λογική το Φεστιβάλ υιοθετεί την πρόταση ότι η κα Σόνια Θεοδωρίδου «αποτελεί μαζί με την Μαρία Κάλλας και την Αγνή Μπάλτσα το τρίπτυχο των κορυφαίων ελληνίδων λυρικών καλλιτεχνών»; Αν αυτό πιστεύει η κα Σόνια Θεοδωρίδου, είναι δικαίωμά της, αλλά από τη στιγμή που γράφεται δημόσια θα πρέπει να δεχτεί και τον αντίλογο. Γιατί  ποιος κριτικός του διεθνούς στερεώματος ή και εγχώριος, έγραψε ποτέ κάτι τέτοιο; ΚΑΝΕΙΣ. Ούτε στον μουσικό κόσμο ή στο κοινό υπάρχει η συνείδηση ότι η κα Θεοδωρίδου μπορεί να συγκριθεί με την Κάλλας και την Μπάλτσα. Άλλωστε ασχολείται πλέον με τον Σάκη Ρουβά (sic) και ο λυρικός εαυτός της …υπνώττει βαθέως…

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Θόδωρος Ορφανίδης στο μισό βιογραφικό του υπεραίρεται  ότι …έβγαλε στη σκηνή τον Σάκη Ρουβά για να τραγουδήσει το «Άξιον εστί» του Μίκη Θεοδωράκη και από κάτω είχε 20.000 κόσμο! Είναι σοβαρά πράγματα αυτά; Είναι αυτό δικαίωση και καταξίωση ενός σοβαρού μαέστρου συμφωνικής μουσικής ή όπερας;

Κύριε Δήμαρχε,

Πρέπει να καταλάβετε ότι το Φεστιβάλ έχει εκτραπεί σε μη σοβαρές ατραπούς. Μιλάμε για το ιερό νησί της Πάτμου και η ευθύνη βαρύνει και εσάς για τις επιλογές σας.

Το Φεστιβάλ έχει ήδη περιπέσει σε ανυποληψία.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε να το συνεφέρετε.

Με εκτίμηση

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

Θεολόγος – μουσικός

ΤΟ 17ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

Ο γνωστός και αγαπημένος μαέστρος και συνθέτης Άλκης Μπαλτάς συνεχίζει απτόητος -ευτυχώς!- την δημιουργικότατη εργασία του στο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου, ως Καλλιτεχνικός Διευθυντής του θεσμού που ο ίδιος καθιέρωσε και ανέπτυξε. 

Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή και ευφάνταστη δουλειά που συντελείται από τον Άλκη Μπαλτά και τους συνεργάτες του. 

Σήμερα, Τετάρτη 29 Αυγούστου 2018, ξεκινάει το 17ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής, το οποίο ολοκληρώνεται την Δευτέρα 3 Σεπτεμβρίου. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στον υπαίθριο χώρο του Ιερού Σπηλαίου της Αποκάλυψης, με ελεύθερη είσοδο. 

Το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου ξεχωρίζει για τον μοναδικό χαρακτήρα του συνδυάζοντας την τέχνη με την πνευματικότητα όπως αρμόζει ιδανικά στο νησί της αποκάλυψης, την «Ιερουσαλήμ» του Αιγαίου. Κι ακόμα ξεχωρίζει, γιατί πλήθος κόσμου συρρέει στις εκδηλώσεις από κάθε γωνιά της γης, πιστό στην ετήσια καλλιτεχνική συνάντηση, που καθιστά για έναν ακόμα λόγο το ιερό νησί πόλο έλξης για την παγκόσμια κοινότητα. 

Δείτε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ

17o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ 16ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

Ο μαέστρος και συνθέτης Άλκης Μπαλτάς συνεχίζει απτόητος -ευτυχώς!- την δημιουργικότατη εργασία του στο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου, ως Καλλιτεχνικός Διευθυντής του θεσμού που ο ίδιος καθιέρωσε και ανέπτυξε. 

Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή και ευφάνταστη δουλειά που συντελείται από τον Άλκη Μπαλτά και τους συνεργάτες του. 

Σήμερα, Τρίτη 29 Αυγούστου 2017, ξεκινάει το 16ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής, το οποίο ολοκληρώνεται την Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα του  φετινού Φεστιβάλ. 

16ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΓΚΡΕΚΟ ΚΑΙ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

Του Π. Α. Ανδριόπουλου 

Το 14ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής στην Πάτμο ολοκληρώθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου. 

Και φέτος ήταν μεγάλη η προσέλευση κοινού και πολλών ξένων, οι οποίοι παρακολούθησαν με θρησκευτική ευλάβεια, θα λέγαμε, τις εκδηλώσεις. 

Το Σάββατο 30 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στον συναυλιακό χώρο κοντά στο Σπήλαιο της Αποκάλυψης μια ιδιαίτερη συναυλία – αφιέρωμα σε δύο μεγάλους έλληνες: Στον Ελ Γκρέκο και στον Μάνο Χατζιδάκι, με αφορμή την επέτειο 400 και 20 χρόνων, αντίστοιχα, από τον θάνατό τους. 

Το πρώτο μέρος ήταν αφιερωμένο στον μέγιστο και οικουμενικό ζωγράφο Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Δύο αφηγήτριες διάβαζαν στα ελληνικά και στα αγγλικά σύντομες αναφορές για τη ζωή και το έργο του Γκρέκο. Ανάμεσα στα κείμενα η Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Άλκη Μπαλτά, Καλλιτεχνικού Διευθυντού του Φεστιβάλ, ερμήνευε έργα συνθετών συγχρόνων του Δ. Θεοτοκόπουλου (Λεονταρίτη, Ανδρέα και Τζιοβάνι Γκαμπριέλι, Μοράλες, Μοντεβέρντι, Βιττόρια, Λάσσο, Αρκαντέ). Τις χορωδιακές συνθέσεις αυτών των συνθετών τις μετέγραψε για ορχήστρα εγχόρδων ο Άλκης Μπαλτάς, ενώ δύο κομμάτια του Γκαμπριέλι ερμηνεύτηκαν από την γνωστή πιανίστρια Βίκυ Στυλιανού. Παράλληλα με τον λόγο και τη μουσική γινόταν προβολή διαφανειών θρησκευτικών έργων του Γκρέκο. Το ενδιαφέρον αυτού του πρώτου μέρους ήταν η απήχηση της μάλλον άγνωστης στους πολλούς αναγεννησιακής μουσικής, η οποία άρεσε πολύ στο κοινό.

Στο δεύτερο μέρος, που ήταν ένα αφιέρωμα στον Μάνο Χατζιδάκι, o Βασίλης Γισδάκης (συνεργάτης του συνθέτη) ερμήνευσε τραγούδια από τη "Ρωμαϊκή Αγορά" σε ενορχήστρωση Βίκυς Στυλιανού. Στην αρχή το κοινό άκουσε μερικά βιογραφικά στοιχεία του Χατζιδάκι, ενώ πριν από κάθε τραγούδι προβαλλόταν μια φωτογραφία του συνθέτη από διάφορες περιόδους του βίου του. Το κοινό ενθουσιάστηκε – και οι ξένοι, κι ας μη καταλάβαιναν τα λόγια των τραγουδιών – οπότε η Ορχήστρα με τον Β. Γισδάκη ερμήνευσαν ακόμα τρία τραγούδια του Μ. Χατζιδάκι για encore. 

Η συναυλία αυτή ήταν μια σύλληψη και εκτέλεση του μαέστρου Μπαλτά προκειμένου να τιμηθούν αυτοί οι δύο μεγάλοι έλληνες καλλιτέχνες, και ομολογουμένως πέτυχε πλήρως το σκοπό της, καθώς το κοινό μυήθηκε ουσιαστικά, έστω για λίγο, στην υψηλή τέχνη τους.

Παραθέτουμε στη συνέχεια τις σκέψεις του Άλκη Μπαλτά για το φεστιβάλ που μας ταξίδεψε και φέτος: 

Το 14ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής στην Πάτμο τελείωσε! 

Μία συναυλία με βυζαντινούς ύμνους, ένα αφιέρωμα στον Ελ Γκρέκο και μία "μουσική προσευχή" στη μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι, ένα αφιέρωμα για την ημέρα προστασίας του περιβάλλοντος με ελληνικά τραγούδια που αναφέρονται στη Φύση, το αριστούργημα του βωβού κινηματογράφου "το πάθος της Ζαν ντ'Αρκ" με ζωντανή μουσική υπόκρουση, οι ωραίες φωνές της Παιδικής Χορωδίας Κέρκυρας και μία, εκτός φεστιβάλ, παράλληλη εκδήλωση, για μικρούς και μεγάλους, με την ταινία του Τσάρλυ Τσάπλιν "Ο Χρυσοθήρας" και ζωντανή συνοδεία στο πιάνο. 

Ένα πρόγραμμα που χειροκροτήθηκε θερμά από τους ακροατές. 

Ένοιωσα ευτυχής που συνέχεια με σταματούσαν στον δρόμο επισκέπτες του νησιού - πολλοί από αυτούς φαινόταν να είναι εξαιρετικά μορφωμένοι και καλλιεργημένοι - οι οποίοι με ενθουσιασμό επαινούσαν τις επιλογές του προγράμματος και το υψηλό επίπεδο των μουσικών που συμμετείχαν. Θερμότατα τα λόγια τους, επίσης, για το Πνευματικό Κέντρο Πάτμου και τον Δήμο Πάτμου διότι, καθώς έλεγαν, χαρίζει στους επισκέπτες του ιερού νησιού σοβαρές μουσικές εκδηλώσεις με πνευματικό περιεχόμενο. Στον ιερό αυτόν χώρο (υπαίθριο θέατρο μπροστά από το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης), πρόσθεταν, μόνον τέτοιας ποιότητας εκδηλώσεις αρμόζουν. 

Μεγάλη χαρά μου έδωσαν και τα πολύ θερμά λόγια μιας άγνωστης μου κυρίας και του συζύγου της - και οι δύο Πάτμιοι - κατά το τελευταίο αποχαιρετιστήριο "happening" της παιδικής χορωδίας στην Σκάλα. "Συνεχίστε, συνεχίστε, αυτός ο θεσμός σέβεται τους ακροατές του και τον Ιερό Χώρο στον οποίο πραγματοποιείται...". 

Νομίζω πως ο τίτλος του Φεστιβάλ "Η Θεία Αποκάλυψη της Μουσικής" είναι σωστός. Όχι μόνον για εκείνους που με τόση αγάπη αγκαλιάζουν κάθε χρόνο το φεστιβάλ, αλλά και για όσους δεν ανακάλυψαν ακόμη την δύναμη και την ομορφιά της υψηλής Τέχνης. Είμαι σίγουρος, ότι κάποτε θα αποκαλυφθεί και σε αυτούς. Όλοι όσοι εργαζόμαστε για το Φεστιβάλ Πάτμου θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε για την διαρκή αναβάθμιση αυτού του θεσμού, ενάντια στους δύσκολους καιρούς και τα κάθε είδους εμπόδια. 

Ένα θερμό ευχαριστώ στον Δήμο και στο Πνευματικό Κέντρο Πάτμου και σε όλους τους πολύτιμους συνεργάτες μου. 

Άλκης Μπαλτάς

ΓΙΑ 14η ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ

Σε πείσμα των καιρών, ο μαέστρος και συνθέτης Άλκης Μπαλτάς συνεχίζει το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής στο νησί της Αποκάλυψης στην Πάτμο, για 14η χρονιά από 29/8 έως 3/9 2014.

Παραθέτουμε στη συνέχεια σχετικό υλικό καθώς και το πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης, από το οποίο ξεχωρίζει η συναυλία -αφιέρωμα στον Ελ Γκρέκο και τον Μάνο Χατζιδάκι, με αφορμή τις επετείους από τον θάνατό τους. Σπουδαία η σύλληψη του Άλκη Μπαλτά και πιστεύω ότι το ίδιο θα είναι και η εκτέλεση. 

Εύχομαι και το φετινό Φεστιβάλ να έχει την ίδια επιτυχία με τα προηγούμενα. 

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ - ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ 

• Η Χορωδία Σωματείου Ιεροψαλτών Ν. Ηρακλείου "Αγιος Ανδρέας ο Κρήτης" Χοράρχης : Μιχάλης Στρουμπάκης

 

ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 
ΔΥΟ ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ: ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ – ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ 
(400 και 20 χρόνια, αντίστοιχα, από τον θάνατό τους) - Με παράλληλη προβολή διαφανειών 

• Η Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου υπό τη διεύθυνση του Άλκη Μπαλτά 

Η συναυλία έχει δύο ενότητες. 

• Στην πρώτη προβάλλονται θρησκευτικοί πίνακες του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου ενώ, παράλληλα, η ορχήστρα ερμηνεύει έργα κλασικής μουσικής. Δύο παρουσιαστές διαβάζουν, ελληνικά και αγγλικά, σύντομα κείμενα για τη ζωή του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου.

• Στην δεύτερη ενότητα προβάλλονται φωτογραφικά ντοκουμέντα από τη ζωή του Μ. Χατζιδάκι, και δύο παρουσιαστές διαβάζουν κείμενα που αναφέρονται στο έργο του. Ένας κατ' εξοχήν γνώστης της Χατζιδακικής μουσικής, o Βασίλης Γισδάκης (στενός συνεργάτης του συνθέτη) ερμηνεύει τραγούδια από το έργο "Ρωμαϊκή Αγορά" σε ενορχήστρωση Βίκυς Στυλιανού.

ΚΥΡΙΑΚΗ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 

• Συναυλία με τον Παντελή Θαλασσινό (τραγούδι) και ενόργανο σύνολο 

ΤΡΙΤΗ 2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΗΣ ΖΑΝ ΝΤ’ΑΡΚ 

• Προβολή της βουβής ταινίας του Carl Theodor Dreyer σε μουσική του Γιάννη Σφυρή με τη συμμετοχή μικρού οργανικού και φωνητικού συνόλου.

ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ H ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 

• Συναυλία με θρησκευτικά χορωδιακά τραγούδια. Μαέστρος : Χριστίνα Καλλιαρίδου Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής 

ΔΕΥΤΕΡΑ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Συναυλία για παιδιά στο Πάτμιον 

• Προβολή της βουβής ταινίας Ο Χρυσοθήρας (με τον Τσάρλι Τσάπλιν) Πιάνο: Ανδρέας Ζαφειρόπουλος

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΙΑΔΑ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ 13ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

Το 13ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου πραγματοποιείται και φέτος, από χθες Παρασκευή 30 Αυγούστου έως την Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2013, στον Ιερό χώρο της Αποκάλυψης με Καλλιτεχνικό Διευθυντή τον εμπνευστή του θεσμού, ακάματο μαέστρο και συνθέτη  Άλκη Μπαλτά και διοργανωτή το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Πάτμου. 

Στα 13 χρόνια της ιστορίας του το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου έχει παρουσιάσει πλήθος καλλιτεχνών προσφέροντας στο κοινό μια καλοκαιρινή εμπειρία εντελώς διαφορετική από κάθε άλλη μουσική διοργάνωση, σε ανοιχτό χώρο. Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε χρόνο το Φεστιβάλ γίνεται πόλος έλξης πολυάριθμων επισκεπτών, που θέλουν να γευτούν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα των εκδηλώσεων του, αλλά και να απολαύσουν την ομορφιά που προσφέρει το νησί και οι πάντα φιλόξενοι κάτοικοι του. 

Και το 13ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, επιμένει και προσκαλεί ξεχωριστούς καλλιτέχνες και σχήματα για 6 ημέρες μουσικής πανδαισίας αλλά και παιδείας, αποκαλύπτοντας τον τεράστιο πλούτο της θρησκευτικής μουσικής και ποίησης. Έτσι, στις συναυλίες θα ακουστούν Ύμνοι από την Ορθόδοξη και Δυτική μουσική παράδοση, λατρευτικά τραγούδια της Μικράς Ασίας και των Δωδεκανήσων, θρησκευτικά χορωδιακά τραγούδια του διεθνούς μουσικού ρεπερτορίου, θα υπάρχει βραδιά αφιερωμένη στον Ποιητή μας Κωστή Παλαμά και τα ποιήματά του για την Παναγία, βραδιά για την προστασία του περιβάλλοντος με παραδοσιακά τραγούδια της Δωδεκανήσου, και μία ιδιαίτερη εκπαιδευτική συναυλία με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ να συμπράττει με τους μαθητές του Γυμνασίου της Πάτμου δημιουργούν ένα ποικιλόμορφο και ιδιαίτερο πρόγραμμα που συγκινεί και συνεγείρει.

Απόψε, 31 Αυγούστου, το βράδυ θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη Συναυλία του προγράμματος, που είναι αφιερωμένη στα 300 χρόνια από την ίδρυση της Πατμιάδας Σχολής (1713-2013).
Το Συγκρότημα Παραδοσιακής Μουσικής "ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ" θα ερμηνεύσει Βυζαντινούς ύμνους στα ελληνικά και αραβικά, καθώς και λατρευτικά τραγούδια της Μικράς Ασίας και των Δωδεκανήσων. Σύντομη ιστορική αναδρομή για την Πατμιάδα Σχολή θα κάνει ο Σχολάρχης της Πατμιάδας Στάθης Κόττορος. 

Το συγκρότημα ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ αποτελείται από τους: 

Ναμπίλ Γεώργιο Αλ Σαέγκ- ούτι, φωνή 

Γιώργο Μυλωνά - βιολί 

Γιάννη Μεγαλούδη - λαούτο, ταμπουράς 

Roni Bou Saba - φωνή 

Νίκο Σουλιώτη - κρουστά, φωνή 

Στέργιο Τάτσιο – φωνή 

Ελένη Καλπία- κανονάκι, φωνή 

Αλεξάνδρα Τσούκη - κρουστά, φωνή.

Αναλυτικά το πρόγραμμα του Φεστιβάλ δείτε στην ιστοσελίδα του. 

Την εκτέλεση παραγωγής  έχει αναλάβει ο συνθέτης Αλέξανδρος Μούζας, με την εταιρία παραγωγής ANAX-Cultural Projects, που διευθύνει. Και είναι πολύ ενδιαφέρον ότι ο συνθέτης Αλ. Μούζας θα πραγματοποιήσει μια ολωσδιόλου ξεχωριστή εκπαιδευτική συναυλία με το έργο του CAM-MEDIA, όπου συμπράττουν η Ορχήστρα του Φεστιβάλ της Πάτμου & μαθητές Γυμνασίου της Πάτμου. 

Μία συνέντευξη του Αλέξανδρου Μούζα για τη συναυλία αυτή καθώς και μια άλλη του Καλλιτεχνικού Διευθυντή Άλκη Μπαλτά για το 13ο Φεστιβάλ διαβάστε στην Πεμπτουσία. 

12ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΥΠΟ ΤΟΝ ΑΛΚΗ ΜΠΑΛΤΑ

Ο ακάματος μαέστρος Άλκης Μπαλτάς, δεν το βάζει κάτω και διοργανώνει και φέτος το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, το 12ο κατά σειρά, παρά τη δύσκολη συγκυρία. Επιμένει και θα προσφέρει στο κοινό ένα υψηλού επιπέδου πρόγραμμα, με 5 συνολικά συναυλίες κάθε μία από τις οποίες έχει το δικό της μουσικό χαρακτήρα και περιεχόμενο. 

Εκτός από τα πολύ προσεκτικά επιλεγμένα έργα - στολίδια της παγκόσμιας μουσικής και θρησκευτικής κληρονομιάς- που θα ερμηνευθούν, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η επιμονή του Φεστιβάλ στην αφιέρωση, κάθε χρόνο, μίας βραδιάς στην Προστασία του Περιβάλλοντος, με ειδικά επιλεγμένα τραγούδια από το έντεχνο ρεπερτόριο. Με αυτό τον τρόπο το περιβάλλον, δομημένο και φυσικό, γίνεται αναπόσπαστο μέρος μίας σύγχρονης πνευματικότητας που εμπνέει και επιζητεί την προστασία του. 

Στο 12ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου θα ερμηνευθούν έργα από τη Βυζαντινή μουσική παράδοση με το ύφος της Πατμιακής Μουσικής παράδοσης, πολυφωνικά Επτανησιακά έργα και κλασικά έργα από το Μεσαίωνα έως τις ημέρες μας, ενώ μία από τις βραδιές είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Ποιητή μας Νικηφόρου Βρεττάκου, του οποίου ποιήματα και στίχοι θα εμπλουτίσουν το πρόγραμμα της τελευταίας συναυλίας του Φεστιβάλ.

Παίρνουν μέρος πολυμελή σχήματα όπως ο Βυζαντινός Χορός της Πολυφωνικής Χορωδίας Πάτρας, το Κερκυραϊκό φωνητικό σύνολο «Ιόνιος Αρμονία», η Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου, η Χορωδία «Αρμονία» της Πάτμου, η Ορχήστρα Νυκτών Οργάνων «Άττικα», αλλά και ερμηνευτές όπως: η Κύπρια σοπράνο Έλενα Πατσαλίδου, η Ντιάνα Σάδερλαντ, η Ελένη Τσαλιγοπούλου με το σχήμα της κ.α.
Μια πρωτοτυπία, σε σχέση με τα προηγούμενα φεστιβάλ στην Πάτμο, αποτελεί η εμφάνιση, στην πέμπτη και τελευταία συναυλία (Τετάρτη 5 Σεπτεμβρίου), της Ορχήστρας Νυκτών Οργάνων «Άττικα». Η ορχήστρα αποτελείται από μαντολίνα, μαντόλες, κιθάρες, κοντραμπάσο και πιάνο. Την καλλιτεχνική ευθύνη του συνόλου έχει ο Άρης Δημητριάδης.
Η συναυλία της ορχήστρας «Άττικα» έχει τον τίτλο «Μουσική και Ποίηση» και είναι ένα αφιέρωμα στον Νικηφόρο Βρεττάκο. Το έτος 2012 έχει ανακηρυχθεί ως «Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου». Με αφορμή την επέτειο αυτή, παρουσιάζονται χαρακτηριστικά αποσπάσματα του έργου του ποιητή πλαισιωμένα από έργα Μπαχ, Βιβάλντι, Πάρσελ, Μέντελσον, Τσαικόφκυ, Όφενμπαχ, Μάντζαρου και Γκαλάντι. Στο ποιητικό αναλόγιο η φιλόλογος Ελένη Δημοπούλου και στη μουσική επένδυση η Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων ΑΤΤΙΚΑ. Ένας αρμονικός συνδυασμός Μουσικής και της Ποίησης του Ν. Βρεττάκου, ο οποίος γράφει σε ένα του ποίημα: "Οι στίχοι μου είναι γλάστρες στου Θεού το παράθυρο".

ΤΟ 11ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΕ ΤΗΝ CAPELLA ROMANA

Ο μαέστρος και συνθέτης Άλκης Μπαλτάς συνεχίζει απτόητος -ευτυχώς!- την δημιουργικότατη εργασία του στο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου ως Καλλιτεχνικός Διευθυντής του θεσμού που ο ίδιος καθιέρωσε και ανέπτυξε.

Έχοντας συμμετάσχει σε εκδηλώσεις του Φεστιβάλ ήδη από την πρώτη του συναυλία, πριν 11 χρόνια, το 2006 (με Το τετράδιο του Πατριάρχη) και πέρυσι στα δεκάχρονά του με δύο εμφανίσεις (με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και ως σολίστ στην Ιερατική Ποίηση), καταθέτω την εμπειρία μου για την σοβαρή δουλειά που συντελείται από τον Άλκη Μπαλτά και τους συνεργάτες του.

Το 11ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου (2 -7 Σεπτεμβρίου), παρά τη δύσκολη συγκυρία, επιμένει και φέτος, προσφέροντας στο κοινό ένα υψηλού επιπέδου πρόγραμμα, με την ποικιλία και το ευρύ φάσμα των μουσικών επιλογών και την παρουσία αξιόλογων καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Συνδυάζοντας την κλασική, θρησκευτική και έντεχνη μουσική, στο φετινό πρόγραμμα θα ακουστούν μεσαιωνικά λατρευτικά τραγούδια αφιερωμένα στην Παναγία από το σύνολο παλιάς μουσικής «Sinfonia», τζαζ συνθέσεις θρησκευτικού χαρακτήρα, γκόσπελ, σπιρίτσουαλς και μπλουζ από το «Voyage Jazz Quartet».

Επιπλέον, η Ελένη Πέτα, με τη συνοδεία μικρού οργανικού συνόλου θα ερμηνεύσει ελληνικά και ξένα τραγούδια που αναφέρονται στη φύση, στο πλαίσιο του αφιερώματος στην Ημέρα Προστασίας του περιβάλλοντος.

Πολύ σημαντικές θα είναι και οι συναυλίες της αμερικάνικης Χορωδίας «Cappella Romana» και της Ορχήστρας του Φεστιβάλ Πάτμου με μαέστρο τον Αλκη Μπαλτά, κατά την οποία, εκτός από τραγούδια με θέμα την Παναγία και συνθέσεις Scarlatti, Pergolezi κ.α., θα παρουσιαστεί σε πρώτη εκτέλεση το έργο του Μπάμπη Μπλαζουδάκη «Άγιος Μηνάς: Αντιμέτωπος με τη Θάλασσα» γραμμένο κατά παραγγελία του Α. Μπαλτά για το 11ο Φεστιβάλ της Πάτμου.
Αναλυτικά το πρόγραμμα μπορείτε να δείτε εδώ.


Θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το Φεστιβάλ ανοίγει στις 2 Σεπτεμβρίου η Αμερικάνικη Χορωδία CAPPELLA ROMANA, η οποία έχει χαρακτηρισθεί από κριτικούς "ως κόσμημα που πλημμυρίζει φως το χώρο" που "με τα θαυμάσια φωνητικά της και το βαθύ πλούτο των φωνών της, τον έλεγχο και τη σαφήνεια του τραγουδιού της" προσφέρει "ένα βυζαντινό θυμίαμα" και " όλη τη δόξα των ασμάτων της παλιάς Μεσογείου".
Ιδρύθηκε το 1991 από τον φίλο μουσικολόγο Αλέξανδρο Λίγκα που είναι και ο Καλλιτεχνικός της Διευθυντής και είναι αφιερωμένη στη μελέτη και αναζήτηση της Ανατολικής και Δυτικής Χριστιανικής μουσικής παράδοσης, με έμφαση στην παλαιά αλλά και τη σύγχρονη μουσική. Είναι ένα ευέλικτο, σε μέγεθος και σύνθεση, σχήμα και έχει ειδικευτεί στα αριστουργήματα του Βυζαντινού και Σλάβικου ρεπερτορίου -που τραγουδά στην πρωτότυπη γλώσσα του-, και δίνει συχνά συναυλίες στο Λονδίνο (Queen Elizabeth Hall, St. Paul’s Cathedral, and the Greek Orthodox Cathedral of St. Sophia), τη Νέα Υόρκη (Metropolitan Museum of Art), τον Καναδά, την Ιρλανδία, την Ιταλία κ.α.
Για τον Αλέξανδρο Λίγκα δείτε παλαιότερο δημοσίευμα της Ιδιωτικής Οδού.

Η Capella Romana θα παρουσιάσει έργα από την μεσαιωνική Κωνσταντινούπολη και την Αναγεννησιακή Κρήτη, ενώ η σύγχρονη παγκοσμιοποίηση της Βυζαντινής μουσικής θα εκπροσωπηθεί με θρησκευτικά χορωδιακά έργα του Μιχάλη Αδάμη και των ομογενών συνθετών από την Καλιφόρνια Φωτίου Δεσποτόπουλου και Παναγιώτη Ζη.

ΦΩΤΟΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΠΑΤΜΟΥ

Στη συναυλία Ιερατική Ποίηση και Μουσική στην Πάτμο, παρέστη και ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος, ο οποίος έλεγε, με χαρίεσσα πάντα διάθεση, ότι ...εκπροσωπεί τον Γενικό Αρχιερατικό της Μητροπόλεώς του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, του οποίου τρία ποιήματα, εκ των οποίων τα δύο μελοποιημένα, ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Μετά τη συναυλία αναμνηστική φωτογραφία: ο συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος, η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και η διάσημη σολίστ στο σαντούρι Αγγελίνα Τκάτσεβα, η οποία έλαβε μέρος στην τελευταία εκδήλωση του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής που ήταν ένα αφιέρωμα στον Φώτη Κόντογλου.

Στην Πάτμο όμως είχα και μια απίστευτη έκπληξη!
Συνάντησα μπροστά μου εντελώς απρόσμενα τον φίλο Πολωνό και μέγα φιλέλληνα Θωμά Κοσλόφσκι, ο οποίος έκανε διακοπές στην Ικαρία και ήλθε μονοήμερη εκδρομή στην Πάτμο. Έτσι, είχαμε την ευκαιρία να τα πούμε εκτενώς. Ο Θωμάς, που τον γνώρισα στα αλλεπάλληλα ταξίδια μου στην Πολωνία με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία (ήταν ο μεταφραστής μας), με εξέπληξε για άλλη μια φορά με το πάθος του για την Ελλάδα, την αγάπη του για την ελληνική μουσική και τον ελληνικό πολιτισμό μας εν γένει.

Στην Πάτμο και η φίλη Αγγελική, υπεύθυνη του βιβλιοπωλείου Πρωτοπορία στην Πάτρα. Ήλθε στη συναυλία μας και τη συναντήσαμε και στον Γροίκο, όπου έκανε τις διακοπές της.
Γενικά πολύς γνωστός κόσμος φέτος στην Πάτμο, και όλοι ευχαριστημένοι!

ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ

φωτογραφίες: Κατερίνα Παναγιωτάκη

Φωτογραφικά στιγμιότυπα από την προχθεσινή συναυλία μας Ιερατική Ποίηση και Μουσική στην Πάτμο.
Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής διηύθυνε ο Άλκης Μπαλτάς.

Τις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ παρουσιάζουν με επιτυχία όλα τα χρόνια ο Τάσος Αλαφάκης και η Μαργαρίτα Γρύλλη. Η παρουσίαση είναι δίγλωσση (ελληνικά-αγγλικά), καθώς το Φεστιβάλ παρακολουθούν πολλοί ξένοι.

Ποιήματα των ιερέων - ποιητών διάβασαν οι ηθοποιοί Φιλαρέτη Κομνηνού και Γιώργος Καραμίχος. Ο Γ. Καραμίχος διάβαζε και στα αγγλικά μερικούς στίχους από το κάθε ποίημα.

Η Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου ενθουσίασε με την απόδοση γνωστών μερών από κοντσέρτα των μεγάλων κλασικών Μπαχ, Μότσαρτ, Βιβάλντι καθώς και των νεώτερων συνθετών Σοστακόβιτς και A. L. Weber. Την επιλογή έκανε ο Άλκης Μπαλτάς και σολίστ ήταν οι σπουδαίοι μουσικοί Βίκυ Στυλιανού (πιάνο), Ιβόνα Γκλίνκα (φλάουτο), Οδυσσέας Κορέλλης και Franc Sestani (βιολί) και Γιάννης Σαμπροβαλάκης (κλαρινέτο).

Η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά ερμήνευσε σε πρώτη εκτέλεση μελοποιημένα ποιήματα από τους σύγχρονους έλληνες συνθέτες Ιάκωβο Κονιτόπουλο, Αλέξανδρο Μούζα, Φίλιππο Τσαλαχούρη και Άλκη Μπαλτά.

Ο εκ Ζακύνθου συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος δέχεται το θερμό χειροκρότημα του κοινού για τη σύνθεσή του Προεόρτιο, σε ποίηση του επίσης Ζακυνθίου π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Ο ενθουσιασμός του κόσμου στο τέλος της συναυλίας ήταν για όλους τους συντελεστές η μεγαλύτερη ικανοποίηση. Και κυρίως για τον διευθυντή του Φεστιβάλ Άλκη Μπαλτά, ο οποίος τολμά δύσκολες παραγωγές, που τελικά τις αποδέχεται ο κόσμος.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΠΑΤΜΟΥ

«Εικόνες και Ήχοι από το Ιερό Βιβλίο της Αποκαλύψεως», απόψε στην πλατεία Διασώζουσας στη Χώρα Πάτμου.

Μια πολύτεχνη παράσταση με μουσική, video - art, τραγούδι και χορό.

Το βίντεο δημιούργησε ο Γιάννης Νικολάου με μουσική του Βέλγου συνθέτη Bruno Libert.
Συμμετείχαν οι χορευτές Rafaela Petrai και Γιώργος Τσομπανίδης και η σοπράνο Diane Sutherland.

Σκηνοθεσία: Anthony Stevens

Σκηνογραφία: Μαρία Πεσματζόγλου

Mια λιτή στην ουσία της παράσταση, που ήταν σφιχτή ως προς τη ροή και τη δυναμική της.

Ο χώρος ιδεώδης. Ο κόσμος -οι περισσότεροι όρθιοι - μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα είδε κι άκουσε εικόνες και ήχους Αποκαλυπτικούς, δοσμένους με σύγχρονο τρόπο, αφού η Αποκάλυψη ως εσχατολογικό βιβλίο έχει πολλές και διαχρονικές αναγνώσεις.

ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΔΩ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ

Εν αναμονή των φωτογραφιών από την χθεσινή εκδήλωση Ιερατική Ποίηση και Μουσική, από την φωτογράφο του Φεστιβάλ, εδώ στην Πάτμο, αγαπητοί συνοδίτες, δημοσιεύω στιγμιότυπα από την πρόβα ήχου χθες το δειλινό, στον χώρο του Σπηλαίου της Αποκαλύψεως.

Η όλη εκδήλωση που επιμελήθηκε με μεράκι και διηύθυνε ο μαέστρος Άλκης Μπαλτάς, προσήλκυσε πολύ κόσμο, ντόπιους και ξένους, οι οποίοι επί μιάμιση ώρα μυήθηκαν στην ποίηση των ορθοδόξων ιερέων ποιητών, άκουσαν το συνταίριασμα ελληνικής ποίησης με κλασικούς ήχους και την μελοποίηση επιλεγμένων ποιημάτων από έλληνες συνθέτες.

Το εγχείρημα δύσκολο, διόλου εύπεπτο για το κοινό, το οποίο όμως καταχειροκρότησε με ενθουσιασμό όλους τους συντελεστές, επιδοκιμάζοντας έτσι ένα κόπο μηνών για να στηθεί η συγκεκριμένη εκδήλωση και αποδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι η ποιότητα αναγνωρίζεται.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος και ο Καθηγούμενος της Μονής του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου και Πατριαρχικός Έξαρχος Πάτμου Αρχιμ. Αντίπας.

Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου άκουσε την ποίηση του Ζακυνθίου ιερέα π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου της Μητροπόλεώς του, να ανοίγει την εκδήλωση και ο Καθηγούμενος Αντίπας άκουσε μελοποιημένο αριστοτεχνικά από τον Άλκη Μπαλτά το νεανικό ποίημά του "Ο Γέροντας" να κλείνει την μουσικοποιητική βραδυά.

Σημαντική η συμβολή του σπουδαίου ηχολήπτη Γιάννη Συγλέτου στην ηχητική κάλυψη της εκδήλωσης, για την οποία θα έχουμε περισσότερα αύριο εδώ στην Ιδιωτική Οδό.

ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ

10ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΨΙΝΗΣ ΣΥΝΑΥΛΙΑΣ

Ψαλμός 103 (σε μετάφραση του π. Παναγιώτη Καποδίστρια)
Μουσική: Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς (1915-2008)

“Δάκρυα χάμου..” (Κανών ωφελιμώτατος, ωδή ζ΄)
Ποίηση: π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Μέλος παραδοσιακό (επεξεργασία Α. Μπαλτάς)

«Για τη Σελήνη»
Ποίηση: Συμεών ιερομόναχος ο Περουβιανός
Μουσική: Antonio Vivaldi, Largo από το κοντσέρτο για πίκολο RV 443 .

«Μόνος μονάζω..» - «μοναχός μιλώ..»
Ποίηση: Συμεών ιερομόναχος ο Περουβιανός
Μουσική: J. S. Bach, Largo ma non tanto από το κοντσέρτο για 2 βιολιά BWV 1043.

«Ο Αγιορείτης»
Ποίηση: Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης
Μουσική: J. S. Bach, Siciliano από το κοντσέρτο για πιάνο BWV 1053.

“Αφιέρωση”
Ποίηση: Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης
J. S. Bach, Menuet – Badinerie, από την σουίτα αρ.2 BWV 1067

«Απόψε…»
Ποίηση: Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος (Γαλάνης)
Μουσική: W. A. Mozart, Largetto από το κουιντέτο με κλαρινέτο KV 581
(σε μεταγραφή για σόλο κλαρινέτο και ορχήστρα εγχόρδων)

«Τα λάμδα της Αγάπης…»
Ποίηση: π. Βασίλειος θερμός
Μουσική: D. Shostakovich, Andante από το κοντσέρτο για πιάνο αρ.2

«Άνευ όρων….»
Ποίηση: Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός (Χαρκιανάκης)
Μουσική: A.L. Weber , Pie Jesu από το έργο «Ρέκβιεμ»
(ενορχ. Α. Μπαλτά)

«Προς το Τέρμα…»
Ποίηση: Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος (Γαλάνης)
Μουσική: Κωνστάντια Γουρζή

«Προεόρτιο»
Ποίηση: π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Μουσική: Ιάκωβος Κονιτόπουλος

«Το αναφιλητό της Αλήθειας»
Ποίηση: Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός (Χαρκιανάκης)
Μουσική: Αλέξανδρος Μούζας

«Αργαλειός»
Ποίηση: Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος Ψαριανός (1912-1997)
Μουσική: Φίλιππος Τσαλαχούρης

«Ο Γέροντας στην Αγια Σοφιά»
Ποίηση: Καθηγούμενος και Πατριαρχικός Έξαρχος Πάτμου Αρχ. Αντίπας
Μουσική: Άλκης Μπαλτάς

Σολίστ
Τραγούδι : Δάφνη Πανουργιά – Παναγιώτης Ανδριόπουλος
Φλάουτο : Ιβόνα Γκλίνκα
Βιολί : Οδυσσέας Κορέλης – Φρανς Σέστανι
Πιάνο : Βίκυ Στυλιανού
Κλαρινέτο : Γιάννης Σαμπροβαλάκης

Απαγγελία ποιημάτων : Φιλαρέτη Κομνηνού – Γιώργος Καραμίχος
Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου διευθύνει ο Άλκης Μπαλτάς

"Ο ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ" ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΨΑΡΙΑΝΟΥ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ ΤΣΑΛΑΧΟΥΡΗ

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος Ψαριανός (1912-1997) είναι από τους παλαιούς εκείνους αρχιερείς των οποίων το ήθος και η όλη προσωπικότητα δεν υπάρχουν πιά.

Ήταν λόγιος ιεράρχης, με ξεχωριστές επιδόσεις στην συγγραφή, το κήρυγμα, την υμνολογία, την μουσική, την μετάφραση αλλά και την ποίηση. Μέχρι σατιρικά ποιήματα έγραφε, που διακρίνονταν για τη χάρη τους.

Τα ποιήματά του δεν είναι ευρέως γνωστά. Ένα όμως είναι αρκετά δημοφιλές και είδα ότι υπάρχει και σε παιδικές ανθολογίες, ακόμα και στο διαδίκτυο. Είναι Ο Αργαλειός, δημοσιευμένο το 1937.

Αυτό το απλό, εκ πρώτης όψεως, ποίημα επέλεξε να μελοποιήσει ο φίλος συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης για την εκδήλωση Ιερατική Ποίηση και Μουσική εδώ στην Πάτμο.

Και επέλεξε τον τρόπο της μίμησης προς τα νοούμενα, αφού τα έγχορδα στο μεγαλύτερο μέρος της σύνθεσης μιμούνται την κίνηση του αργαλειού που υφαίνει. Κι έτσι ο Τσαλαχούρης υφαίνει μια μελωδία νοσταλγική και απέραντα ευγενική, παρακολουθώντας πάντα την ποίηση του Διονυσίου. Για παράδειγμα, η στροφή "Σώπαινε, αργαλειέ λησμονημένε..." διακρίνεται για την μελαγχολία της, ενώ το φινάλε του ποιήματος "Θάρθει καιρός και πάλι να μιλήσεις..." για την δυναμική του και την αισιοδοξία του.

Ακούγοντάς το στις πρόβες από την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου υπό τον Άλκη Μπαλτά και με σολίστ την σοπράνο Δάφνη Πανουργιά - με επιμονή στη λεπτομέρεια - ανακάλυψα πόσο δύσκολο είναι να μελοποιήσει κανείς ένα απλό και σαφές νοηματικά ποίημα, που δεν σου αφήνει περιθώρια για εξάρσεις και ακροβατισμούς.

Ο Φίλιππος Τσαλαχούρης με οδηγό την μελωδική του φλέβα και τον ρυθμό ύφανε αριστοτεχνικά τον Αργαλειό του μακαριστού Κοζάνης Διονυσίου.

Τον παραθέτω στη συνέχεια και ελπίζω σύντομα να τον έχουμε και στην μελοποιημένη εκδοχή στο διαδίκτυο.

Ριχτός σε μια γωνιά κι αραχνιασμένος
ό παλιωμένος αργαλειός,
μέσ' στης γιαγιάς το εργαστήρι,
έρμος σιωπά και μοναχός.
Έρμος σε μια γωνιά κι αραχνιασμένος.

Άλλοτε του σπιτιού πρώτο στολίδι
καί πρώτος ήταν στα προικιά
ό αργαλειός, χρυσογραμμένος
και τον καμάρωνε η γιαγιά,
άλλοτε του σπιτιού πρώτο στολίδι.

Τότε κορίτσια υφαίναν τιμημένα
ολημερίς στον αργαλειό.
Τα ξακουστά και ζηλεμένα
πρώτα προικιά μέσ' στο χωριό,
τότε κορίτσια υφαίναν τιμημένα.

Μα τώρα τα κορίτσια μας θεωρούνε
ντροπή να υφάνουνε «πανιά!..»
και τον παλιό αργαλειό πετούνε
σε μια αποσκότεινη γωνιά,
γιατί ντροπή να υφάνουνε θεωρούνε.

Σώπαινε, αργαλειέ λησμονημένε
στον τωρινόνε τον καιρό
έμαθε ό κόσμος να μην έχει
προς τα παλιά πια σεβασμό.

Σώπαινε, αργαλειέ λησμονημένε.

Θάρθει καιρός και πάλι να μιλήσεις,
τότε που ο κόσμος θα στραφεί
για να εκτίμηση ό,τι χλευάζει.
Μετά από μια καταστροφή
τότε, αργαλειέ, και πάλι θα μιλήσεις.