ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ ΣΤΟ BLOD.GR

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. 

Την εκδήλωση διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), 

Ομιλητές: 

Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας: 

«Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος». 

Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής: 

"Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: 

«Ο Νίκος Σκαλκώτας της Κούλας Πράτσικα». 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος απέδωσαν χορικά της τραγωδίας «Προμηθεύς Δεσμώτης», σε μουσική Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, η οποία είχε επιλέξει την Κούλα Πράτσικα ως κορυφαία του χορού στην ιστορική παράσταση των Δελφικών Γιορτών του 1927. Επίσης, χορικά από την "Ειρήνη" του Αριστοφάνη της Εύας, στην αγγλική γλώσσα, και χορικά από την παράσταση "Η Πεντάμορφη με το ρόδο" (που ανέβασε η Πράτσικα το 1946), γραμμένα από τον Στρατή Μυριβήλη και τονισμένα μουσικά από την ίδια την Κούλα Πράτσικα.

Την εκδήλωση κάλυψε το κανάλι blod.gr του Ιδρύματος Μποδοσάκη, το οποίο καλύπτει και παρουσιάζει επιλεγμένες εκδηλώσεις. 

Παρακολουθείστε την εκδήλωση ΕΔΩ. 

ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ (ΒΙΝΤΕΟ)

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα, πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. 

Την εκδήλωση διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), 

Ομιλητές: 

Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας: 

«Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος». 

Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής: 

"Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: 

«Ο Νίκος Σκαλκώτας της Κούλας Πράτσικα». 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος απέδωσαν χορικά της τραγωδίας «Προμηθεύς Δεσμώτης», σε μουσική Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, η οποία είχε επιλέξει την Κούλα Πράτσικα ως κορυφαία του χορού στην ιστορική παράσταση των Δελφικών Γιορτών του 1927. Επίσης, χορικά από την "Ειρήνη" του Αριστοφάνη της Εύας, στην αγγλική γλώσσα, και χορικά από την παράσταση "Η Πεντάμορφη με το ρόδο" (που ανέβασε η Πράτσικα το 1946), γραμμένα από τον Στρατή Μυριβήλη και τονισμένα μουσικά από την ίδια την Κούλα Πράτσικα.

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Σήμερα, Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. Την εκδήλωση διοργανώνει το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος),

Ομιλητές: 

Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας: «Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος». 

Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής: "Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: «Ο Νίκος Σκαλκώτας της Κούλας Πράτσικα». 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος θα αποδώσουν χορικά της τραγωδίας «Προμηθεύς Δεσμώτης», σε μουσική Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, η οποία είχε επιλέξει την Κούλα Πράτσικα ως κορυφαία του χορού στην ιστορική παράσταση των Δελφικών Γιορτών του 1927. Επίσης, χορικά από την "Ειρήνη" του Αριστοφάνη της Εύας, στην αγγλική γλώσσα, και χορικά από την παράσταση "Η Πεντάμορφη με το ρόδο" (που ανέβασε η Πράτσικα το 1946), γραμμένα από τον Στρατή Μυριβήλη και τονισμένα μουσικά από την ίδια την Κούλα Πράτσικα. 

Η Κούλα Πράτσικα στην σύντομη αυτοβιογραφία της που έγραψε στις 6 Δεκεμβρίου 1981 (περιλαμβάνεται στον αφιερωματικό τόμο με τίτλο: Κούλας Πράτσικα Έργα και Ημέρες, Αθήνα 1991, σ. 9-36) αποκαλύπτει τη στενή σχέση που είχε με τη μουσική από παιδί: "Ήθελα τα πάντα. Τραγουδούσα, απήγγελα, χόρευα, έπαιζα βιολί. Στο σπίτι μας, κάθε βράδυ, εκτός από τη μουσική που κάναμε συστηματικά όλοι μαζί, έπαιζα θέατρο, με θέματα δικά μου improvisés. Ήθελα να μάθω άρπα. Να τραγουδήσω στην οπερέτα, να παίξω τραγωδία. Να χορέψω πάνω σ' ένα βράχο. Ν' ανεβώ στο θέατρο. Να γράψω ποιήματα. Να γράψω μουσική δική μου, και πρωτάκουστη....".

Νίκος Σκαλκώτας, Πολυξένη Ματέυ, Κούλα Πράτσικα (Αθήνα 1933)

Η Κούλα Πράτσικα ήταν δασκάλα χορού και ρυθμικής, πρωτοπόρος στο χώρο αυτό στην Ελλάδα.

Γεννήθηκε στην Πάτρα, στις 24 Νοεμβρίου 1899 και τελείωσε το Αρσάκειο στην Αθήνα. Το 1927, στις πρώτες Δελφικές Εορτές, η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού εμπιστεύεται στη νεαρή Πράτσικα το ρόλο της Κορυφαίας στην παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη. Η στιγμή αυτή αποτελεί έναν από τους πρώτους και πιο σημαντικούς σταθμούς στη σταδιοδρομία της. Σπούδασε στη Σχολή Χορού και Ρυθμικής στο Χελλεράου-Λάξενμπουργκ της Βιέννης (1927-1930) με δάσκαλους τον Ζακ Νταλκρόζ και την Κριστίν Μπάερ Φρίσελ, αποφοιτώντας (1930) με διπλώματα μουσικής και κινησιολογίας. Δίδαξε αρχικά ρυθμική και χορό στο Εθνικό Θέατρο και τον ίδιο χρόνο ίδρυσε τη Σχολή Ρυθμικής και Χορού, η οποία από το 1934 και έπειτα στεγάστηκε στο ιδιόκτητο κτίριο της, επί της οδού Ομήρου 55. Tο κτίριο – αρχιτεκτόνημα του Γεωργίου Κοντολέοντος - ανήκει στις κορυφαίες δημιουργίες του μεσοπολεμικού μοντερνισμού. Ο μεγάλος Δημήτρης Πικιώνης είχε πει χαρακτηριστικά: «Το οίκημα της Σχολής της Kούλας Πράτσικα είναι αντάξιο των υψηλών της ιδεωδών και γι’ αυτό η σημασία του είναι πνευματική». 

Το 1937 η Κούλα Πράτσικα ίδρυσε την πρώτη Επαγγελματική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης στην Ελλάδα, που κατάρτιζε δασκάλους χορού σύμφωνα με ένα πλήρες πρόγραμμα τεχνικών και θεωρητικών μαθημάτων. Το 1973 παραχώρησε την Σχολή στο κράτος και δημιουργήθηκε η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης (ΚΣΟΤ). Παρέμεινε ωστόσο στη θέση της διευθύντριας ως το 1980, όταν, σε ηλικία 81 ετών, αποσύρθηκε λόγω κατάγματος στο πόδι. Πέθανε στις 26 Ιανουαρίου 1984. Για τη σημαντική της προσφορά στην Τέχνη του Χορού, τιμήθηκε με τα μετάλλια του Πολέμου (1940-41), του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, τον ταξιάρχη Ευποιίας (1960), το αργυρούν μετάλλιο της πόλης του Παρισιού (1973), το χάλκινο μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών (1980) κ.ά. 

Artwork: Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας

Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» 

Ιδρύθηκε το 2004 από τον θεολόγο και μουσικό Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο και παρουσιάζει στην Ελλάδα και το εξωτερικό πρωτότυπες παραγωγές βασισμένες κυρίως στην ελληνική ποίηση και μουσική. Ανάμεσά τους: “Το Τετράδιο του Πατριάρχη” (μελοποιημένη ποίηση από την νεανική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου), «Ο Καβάφης του Πατριάρχη», “Ιερατική Ποίηση”, Το μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, «Ο Gustav Mahler του Μάνου Χατζιδάκι», «Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι», «Ο Καβάφης της Συρίας και της Μέσης Ανατολής», «Οι μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής», «Οι Πύρινες γλώσσες του Γιάννη Χρήστου», «Πατρινοί συνθέτες – Πατρινοί ποιητές», «Θήλεις Άγγελοι – Γυναίκες που ασκήτεψαν σε ανδρικά μοναστήρια», «Ο Κωστής Παλαμάς δύο Πατριαρχών» (ελληνικά και αραβικά), «Επί τα όρη τα Αραράτ» (ελληνοαρμενική συναυλία), «Η Νοσταλγός» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη», «Ελληνοαραβική συναυλία», «Το άσμα της Εξόδου» (για το Μεσολόγγι), «Η Μαρία Κάλλας στην Κωνσταντινούπολη» και αφιερώματα: Στον Μητροπολίτη Αθηνών Άγιο Μιχαήλ Χωνιάτη, στην Ελιά, στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, στην Μαρία Χορς, στον Αντρέι Ταρκόφσκι, τους Ρώσους της Διασποράς, τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς, τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν κ.α. 

Έχει παρουσιάσει τις παραγωγές του σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας, στην Κύπρο, την Γερμανία, την Κωνσταντινούπολη, ενώ την διετία 2017-2019 συνεργάστηκε με τον διάσημο χορογράφο και χορευτή φλαμένκο Israel Galvan. Στο πλαίσιο της documenta14 (Αθήνα και Kassel) συμμετείχε στην παραγωγή La farsa monea και κατόπιν στην παραγωγή του Israel Galvan, La fiesta, σε διεθνή περιοδεία (Φεστιβάλ Grec Βαρκελώνης, Φεστιβάλ Αβινιόν Γαλλίας, παραστάσεις στο Λουξεμβούργο, Μονπελιέ, Πόρτο κ.α.).

Η ΜΥΡΤΩ ΚΙΟΥΡΤΗ ΣΤΗΝ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ

Η δημοσιογράφος Μάρω Βασιλειάδου στο σημερινό φύλλο (Τρίτη, 30 Ιανουαρίου 2024) της εφημερίδας "Η Καθημερινή", με αφορμή την εκδήλωση μας - αφιέρωμα στην Κούλα Πράτσικα, την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024, στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής, εστιάζει στο πώς η ρηξικέλευθη σκέψη της γενιάς του '30 εκφράστηκε μέσα από ένα σπίτι, την κατοικία της Κούλας Πράτσικα που σχεδίασε για εκείνη ο Γεώργιος Κοντολέων.

Η δημοσιογράφος μίλησε με την Αρχιτέκτονα Μυρτώ Κιούρτη, η οποία θα αναπτύξει στην εκδήλωση το θέμα: "Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Μάρω Βασιλειάδου 

"Tο 1932 έχω μαζέψει 30.000 δρχ. Θέλω μ’ αυτές να χτίσω ένα σπίτι, ένα τζαμωτό, ένα κτίσμα ελαφρό επάνω σε μια ξένη ταράτσα… Ο Κοντολέων μου βάζει την ιδέα να αγοράσω ένα φτηνό οικόπεδο επάνω στον Λυκαβηττό που είναι έρημος και ανεκμετάλλευτος… Η σκέψη μού γίνεται σιγά σιγά έμμονη ιδέα, σαν καρφί μέσα στο κεφάλι μου όπως πάντα. Υστερα από καιρό ανακαλύπτουμε την οδό Ομήρου. Δεν έχει πρόσβαση. Ο βράχος πάει συνέχεια ως απέναντι, σαν κομμένος με το μαχαίρι. Τα σκαλιά δεν υπάρχουν ακόμα. Γύρω ερημιά. Από πάνω η Σχιστή Πέτρα. Γύρω γύρω χωράφι, δεντράκια αγριόχορτα. Εκεί πάνω στον Λυκαβηττό, υπάρχει ένα μικρό λαϊκό σπιτάκι, κόττες, κουνέλια". 

Το απόσπασμα προέρχεται από την αυτοβιογραφία της χορεύτριας, χορογράφου και δασκάλας χορού Κούλας Πράτσικα, μιας από τις προσωπικότητες-σύμβολα στην ιστορία του νεοελληνικού πολιτισμού. Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από τον θάνατό της, και με αφορμή τη συγκεκριμένη επέτειο οργανώνεται αύριο αφιέρωμα στη μνήμη της. 

Ενδεχομένως να μη θυμούνται πολλοί τη στενή σύνδεση της Πράτσικα με την «ευλογημένη», όπως έλεγε, γενιά του 1930. «Ολοι νέοι και όλοι με έναν μοναδικό παλμό», σχολιάζει για εκείνους στην αυτοβιογραφία της, και μνημονεύει ανάμεσα σε άλλους τον Πρεβελάκη, τον Μυριβήλη, τον Τσαρούχη, τον Χατζημιχάλη και τον μοντερνιστή αρχιτέκτονα Γεώργιο Κοντολέοντα. Ο τελευταίος συνδέθηκε στενά μαζί της, όσο και με την ιστορία του χορού στην Ελλάδα σχεδιάζοντας την κατοικία της, όπου στεγάστηκε επίσης η Σχολή Ορχηστικής Τέχνης. Εκεί, στο πρωτοποριακό μεσοπολεμικό κτίσμα (1932-1934) της Ομήρου 55, εξακολουθεί να κατοικεί η «οικογένεια» του ελληνικού χορού, σήμερα ως Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης (ΚΣΟΤ). 

Σπίτι Κούλας Πράτσικα (Αρχείο Ελένης Φεσσά - Εμμανουήλ)

Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα ντοκουμέντα που συμπεριλαμβάνονται στην αυριανή διάλεξη με τίτλο «Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας» που παρουσιάζει η δρ αρχιτεκτονικής Μυρτώ Κιούρτη, είναι μια φωτογραφία εποχής στην οποία εικονίζεται η οικογένεια της Πράτσικα στο αρχοντικό τους, ένα βαρυφορτωμένο με διακοσμήσεις νεοκλασικό της Πάτρας. 

Ρωτώντας την αρχιτέκτονα από πού ξεκίνησε το ενδιαφέρον της για το θέμα, μου ανέφερε την Πάτρα –πόλη και της δικής της καταγωγής–, αλλά και την πρωτοποριακή σκέψη της Πράτσικα: «Χρειάζεται πολλή τόλμη για να αλλάξει κανείς τόσο ριζικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο κατοικεί», σχολιάζει. «Την εποχή του Μεσοπολέμου η μετατόπιση από ένα νεοκλασικό σε μοντερνιστικό σπίτι, δεν ήταν στυλιστική. Η αλλαγή δεν αφορούσε την εικόνα του χώρου αλλά μια συνειδητή ρήξη με ένα ολόκληρο σύστημα αξιών, μια στροφή σε έναν τελείως διαφορετικό τρόπο αντίληψης των πραγμάτων».

Ο Γεώργιος Κοντολέων γνώρισε την Κούλα Πράτσικα στις Δελφικές γιορτές. Οταν έμαθε πως ήθελε να φτιάξει σπίτι, της πρότεινε κάτι ρηξικέλευθο: να δημιουργήσει μια σχολή χορού για να στεγάσει την ιδιόρρυθμη «οικογένεια» που η χορεύτρια θα δημιουργούσε. Πράγματι, το ισόγειο φιλοξενούσε βοηθητικές λειτουργίες της σχολής, ο πρώτος όροφος είχε την αίθουσα χορού στη θέση ενός συμβατικού σαλονιού, και στον δεύτερο όροφο υπήρχε η ταράτσα στην οποία γίνονταν συστηματικά μαθήματα χορού. Στο βάθος βρισκόταν το υπνοδωμάτιό της. 

Οι μαθήτριές της υπήρξαν τα παιδιά της, κοντά της νύχτα-μέρα. «Ηταν το σπίτι μας, η θεία Κούλα και οι συνάδελφοί μας, η οικογένειά μας», γράφει μία από τις πρώτες μαθήτριες. Και μια άλλη διηγείται: «Κάποτε μια μικρή μαθήτριά της που ζούσε στην Αμερική τής έστειλε ένα γράμμα, που αντί για διεύθυνση έγραφε: “Προς Θεία Κούλα, Λυκαβηττός”. Μην παραξενευτείτε, το γράμμα έφθασε τελικά στα χέρια της». 

Με τη βοήθεια της κ. Κιούρτη εντοπίζουμε το εξής απόσπασμα από την αυτοβιογραφία της Πράτσικα: «Στο έργο εφαρμόστηκε ό,τι πιο μοντέρνο, ό,τι πιο πρωτοποριακό. Βασιλεύει σ’ αυτό η ελληνική λιτότητα στη γραμμή του […] Απλό, στέρεο, φωτερό και ωραίο, λάμπει στον ήλιο, σαν να κολυμπάει στο φως. Αιωρείται! […] Στα εγκαίνια, 1 Νοεμβρίου 1934 […] προσφέρω φρούτα και κρασί. Μέσα στην κατάλευκη αίθουσα, που και το πάτωμα είναι άσπρο, για να μην πατήσουν βέβηλα πόδια στρώνω χάμω […] τα σεντόνια μου!!». 

Η εκδήλωση για την Κούλα Πράτσικα θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου στη Μουσική Βιβλιοθήκη του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μιλούν επίσης οι Νίκος Μπακουνάκης και Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Φωτογραφία: Μ. Σαρρή

Η Μυρτώ Κιούρτη είναι Αρχιτέκτων ΕΜΠ, Master Columbia University NY, PhD ΕΜΠ. Έχει διδάξει αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών και στο Μεταπτυχιακό της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Έχει αρχιτεκτονικό γραφείο στην Αθήνα. Έχει αναπτύξει μια πρωτότυπη κατεύθυνση μέσω της οποίας συνδέει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό με την ψυχανάλυση. Το έργο της «Το κουτί που πετάει» βραβεύτηκε από το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής ως το 3ο καλύτερο υλοποιημένο έργο στην Ελλάδα κατά την πενταετία 2018-2022. Έχει βραβευτεί σε διαγωνισμούς (1ο βραβείο Πανελλήνιου Διαγωνισμού, Βραβείο καλύτερης ουτοπικής πρότασης στον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό Re-think Athens) έχει διακριθεί στη Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων και στις ΔΟΜΕΣ. Η δουλειά της έχει παρουσιαστεί στα London School of Economics, Paris-Sorbonne, Milan School of Architecture, Μουσείο Μπενάκη, ΕΜΣΤ, Μουσείο της Ακρόπολης, κ.α. Με το έργο έχει συχνή παρουσία στα ΜΜΕ (Καθημερινή, Το Βήμα, Τα Νέα, Lifo, Athens Voice,τηλεόραση της Κανάλι της Βουλής, ΕΡΤ, STAR TV κ.α.) Έχει δημοσιεύσει σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά όπως το Architectural Research Quarterly του Cambridge University Press κ.α.

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΜΥΡΤΩ ΚΙΟΥΡΤΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ

Φωτογραφία: Μ. Σαρρή 

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. Την εκδήλωση διοργανώνει το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), 

Ομιλητές θα είναι τρεις Πατρινοί: 

Ο Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας, ο οποίος θα μιλήσει με θέμα: «Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος».

Η Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής, με θέμα: "Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός, για την συνεργασία του μεγάλου έλληνα συνθέτη Νίκου Σκαλκώτα με την Κούλα Πράτσικα». 

Η Αρχιτέκτων Μυρτώ Κιούρτη, με αφορμή την επικείμενη εκδήλωση, έγραψε στην σελίδα της στο fb: 

"Στις αρχές της δεκαετίας του ‘30 η πρωτοπόρος χορογράφος Κούλα Πράτσικα δημιουργεί μια καινοτόμο Σχολή Χορού που έμελλε να μετεξελιχθεί στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, ενεργή μέχρι και σήμερα. Η ιδιοφυής καλλιτέχνις δεν κατασκευάζει ένα συμβατικό δημόσιο κτίριο. Αντιθέτως πραγματώνει το όραμα του επίσης πρωτοπόρου αρχιτέκτονα Γεωργίου Κοντολέοντα συνθέτοντας αριστοτεχνικά την σφαίρα του δημοσίου, με τον βιωματικό και εκφραστικό κόσμο της ατομικότητας: φτιάχνει δηλαδή μια Σχολή Χορού, την οποία κατοικεί η ίδια ποιητικά. Την ίδια περίοδο ο μεγάλος Βιεννέζος αρχιτέκτονας Adolf Loos φαντασιώνεται ένα αντίστοιχο project, το σπίτι σκηνή χορού της Josephine Baker. Όμως εκείνη δεν είχε την τόλμη της Ελληνίδας χορογράφου, το έργο του Loos δεν υλοποιήθηκε ποτέ και η διάσημη χορεύτρια κατοίκησε νοσταλγικά σε έναν πύργο. Ποια είναι άραγε η συμβολή στο εγχείρημα της Νεωτερικότητας, της Κούλας Πράτσικα, του Γεωργίου Κοντολέοντα, του ρηξικέλευθου Νίκου Σκαλκώτα; Και πώς συνέβαλε σε αυτό η δομή της ελληνικής οικογένειας; Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου, στις 19.00, στο Μέγαρο Μουσικής θα συζητήσουμε για αυτά τα ενδιαφέροντα -πιστεύω- θέματα με εξαιρετικούς συνομιλητές τον Νίκο Μπακουνάκη και τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο τιμώντας την επέτειο της μεγάλης αυτής χορογράφου". 

Η Μυρτώ Κιούρτη είναι Αρχιτέκτων ΕΜΠ, Master Columbia University NY, PhD ΕΜΠ. Έχει διδάξει αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών και στο Μεταπτυχιακό της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Έχει αρχιτεκτονικό γραφείο στην Αθήνα. Έχει αναπτύξει μια πρωτότυπη κατεύθυνση μέσω της οποίας συνδέει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό με την ψυχανάλυση. Το έργο της «Το κουτί που πετάει» βραβεύτηκε από το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής ως το 3ο καλύτερο υλοποιημένο έργο στην Ελλάδα κατά την πενταετία 2018-2022. Έχει βραβευτεί σε διαγωνισμούς (1ο βραβείο Πανελλήνιου Διαγωνισμού, Βραβείο καλύτερης ουτοπικής πρότασης στον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό Re-think Athens) έχει διακριθεί στη Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων και στις ΔΟΜΕΣ. Η δουλειά της έχει παρουσιαστεί στα London School of Economics, Paris-Sorbonne, Milan School of Architecture, Μουσείο Μπενάκη, ΕΜΣΤ, Μουσείο της Ακρόπολης, κ.α. Με το έργο έχει συχνή παρουσία στα ΜΜΕ (Καθημερινή, Το Βήμα, Τα Νέα, Lifo, Athens Voice,τηλεόραση της Κανάλι της Βουλής, ΕΡΤ, STAR TV κ.α.) Έχει δημοσιεύσει σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά όπως το Architectural Research Quarterly του Cambridge University Press κ.α.

Παραιθέτουμε, στη συνέχεια, την συνέντευξη που κάναμε μαζί της, στο πλαίσιο των εκπομπών μας "Προς Εκκλησιασμόν", για μια ποιητική αρχιτεκτονική! 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. Την εκδήλωση διοργανώνει το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος),

Ομιλητές: 

Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας: «Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος». 

Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής: "Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: «Ο Νίκος Σκαλκώτας της Κούλας Πράτσικα». 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος θα αποδώσουν χορικά της τραγωδίας «Προμηθεύς Δεσμώτης», σε μουσική Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, η οποία είχε επιλέξει την Κούλα Πράτσικα ως κορυφαία του χορού στην ιστορική παράσταση των Δελφικών Γιορτών του 1927. Επίσης, χορικά από την παράσταση "Η Πεντάμορφη με το ρόδο" (που ανέβασε η Πράτσικα το 1946), γραμμένα από τον Στρατή Μυριβήλη και τονισμένα μουσικά από την ίδια την Κούλα Πράτσικα. 

Η Κούλα Πράτσικα στην σύντομη αυτοβιογραφία της που έγραψε στις 6 Δεκεμβρίου 1981 (περιλαμβάνεται στον αφιερωματικό τόμο με τίτλο: Κούλας Πράτσικα Έργα και Ημέρες, Αθήνα 1991, σ. 9-36) αποκαλύπτει τη στενή σχέση που είχε με τη μουσική από παιδί: "Ήθελα τα πάντα. Τραγουδούσα, απήγγελα, χόρευα, έπαιζα βιολί. Στο σπίτι μας, κάθε βράδυ, εκτός από τη μουσική που κάναμε συστηματικά όλοι μαζί, έπαιζα θέατρο, με θέματα δικά μου improvisés. Ήθελα να μάθω άρπα. Να τραγουδήσω στην οπερέτα, να παίξω τραγωδία. Να χορέψω πάνω σ' ένα βράχο. Ν' ανεβώ στο θέατρο. Να γράψω ποιήματα. Να γράψω μουσική δική μου, και πρωτάκουστη....".

Η Κούλα Πράτσικα ήταν δασκάλα χορού και ρυθμικής, πρωτοπόρος στο χώρο αυτό στην Ελλάδα.

Γεννήθηκε στην Πάτρα, στις 24 Νοεμβρίου 1899 και τελείωσε το Αρσάκειο στην Αθήνα. Το 1927, στις πρώτες Δελφικές Εορτές, η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού εμπιστεύεται στη νεαρή Πράτσικα το ρόλο της Κορυφαίας στην παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη. Η στιγμή αυτή αποτελεί έναν από τους πρώτους και πιο σημαντικούς σταθμούς στη σταδιοδρομία της. Σπούδασε στη Σχολή Χορού και Ρυθμικής στο Χελλεράου-Λάξενμπουργκ της Βιέννης (1927-1930) με δάσκαλους τον Ζακ Νταλκρόζ και την Κριστίν Μπάερ Φρίσελ, αποφοιτώντας (1930) με διπλώματα μουσικής και κινησιολογίας. Δίδαξε αρχικά ρυθμική και χορό στο Εθνικό Θέατρο και τον ίδιο χρόνο ίδρυσε τη Σχολή Ρυθμικής και Χορού, η οποία από το 1934 και έπειτα στεγάστηκε στο ιδιόκτητο κτίριο της, επί της οδού Ομήρου 55. Tο κτίριο – αρχιτεκτόνημα του Γεωργίου Κοντολέοντος - ανήκει στις κορυφαίες δημιουργίες του μεσοπολεμικού μοντερνισμού. Ο μεγάλος Δημήτρης Πικιώνης είχε πει χαρακτηριστικά: «Το οίκημα της Σχολής της Kούλας Πράτσικα είναι αντάξιο των υψηλών της ιδεωδών και γι’ αυτό η σημασία του είναι πνευματική». 

Το 1937 η Κούλα Πράτσικα ίδρυσε την πρώτη Επαγγελματική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης στην Ελλάδα, που κατάρτιζε δασκάλους χορού σύμφωνα με ένα πλήρες πρόγραμμα τεχνικών και θεωρητικών μαθημάτων. Το 1973 παραχώρησε την Σχολή στο κράτος και δημιουργήθηκε η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης (ΚΣΟΤ). Παρέμεινε ωστόσο στη θέση της διευθύντριας ως το 1980, όταν, σε ηλικία 81 ετών, αποσύρθηκε λόγω κατάγματος στο πόδι. Πέθανε στις 26 Ιανουαρίου 1984. Για τη σημαντική της προσφορά στην Τέχνη του Χορού, τιμήθηκε με τα μετάλλια του Πολέμου (1940-41), του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, τον ταξιάρχη Ευποιίας (1960), το αργυρούν μετάλλιο της πόλης του Παρισιού (1973), το χάλκινο μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών (1980) κ.ά. 

Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» 

Ιδρύθηκε το 2004 από τον θεολόγο και μουσικό Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο και παρουσιάζει στην Ελλάδα και το εξωτερικό πρωτότυπες παραγωγές βασισμένες κυρίως στην ελληνική ποίηση και μουσική. Ανάμεσά τους: “Το Τετράδιο του Πατριάρχη” (μελοποιημένη ποίηση από την νεανική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου), «Ο Καβάφης του Πατριάρχη», “Ιερατική Ποίηση”, Το μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, «Ο Gustav Mahler του Μάνου Χατζιδάκι», «Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι», «Ο Καβάφης της Συρίας και της Μέσης Ανατολής», «Οι μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής», «Οι Πύρινες γλώσσες του Γιάννη Χρήστου», «Πατρινοί συνθέτες – Πατρινοί ποιητές», «Θήλεις Άγγελοι – Γυναίκες που ασκήτεψαν σε ανδρικά μοναστήρια», «Ο Κωστής Παλαμάς δύο Πατριαρχών» (ελληνικά και αραβικά), «Επί τα όρη τα Αραράτ» (ελληνοαρμενική συναυλία), «Η Νοσταλγός» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη», «Ελληνοαραβική συναυλία», «Το άσμα της Εξόδου» (για το Μεσολόγγι), «Η Μαρία Κάλλας στην Κωνσταντινούπολη» και αφιερώματα: Στον Μητροπολίτη Αθηνών Άγιο Μιχαήλ Χωνιάτη, στην Ελιά, στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, στην Μαρία Χορς, στον Αντρέι Ταρκόφσκι, τους Ρώσους της Διασποράς, τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς, τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν κ.α. 

Έχει παρουσιάσει τις παραγωγές του σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας, στην Κύπρο, την Γερμανία, την Κωνσταντινούπολη, ενώ την διετία 2017-2019 συνεργάστηκε με τον διάσημο χορογράφο και χορευτή φλαμένκο Israel Galvan. Στο πλαίσιο της documenta14 (Αθήνα και Kassel) συμμετείχε στην παραγωγή La farsa monea και κατόπιν στην παραγωγή του Israel Galvan, La fiesta, σε διεθνή περιοδεία (Φεστιβάλ Grec Βαρκελώνης, Φεστιβάλ Αβινιόν Γαλλίας, παραστάσεις στο Λουξεμβούργο, Μονπελιέ, Πόρτο κ.α.).

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΜΥΡΤΩ ΚΙΟΥΡΤΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Η ενορία του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. 

Στην 71η εκπομπή προσκεκλημένη η Αρχιτέκτων Μυρτώ Κιούρτη. 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου. 

Η Μυρτώ Κιούρτη ομιλεί στην εκπομπή για το έργο και τα πιστεύω της: 

"Πιστεύω πως η αρχιτεκτονική είναι η ύψιστη μορφή τέχνης γιατί είναι η τέχνη της ίδιας της ζωής. Έχω αναπτύξει μια νέα προσέγγιση στην αρχιτεκτονική τον Συγκινησιακό Λειτουργισμό – Emotional Functionalism. Συσχετίζω τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό με την ψυχανάλυση και τις κοινωνικές επιστήμες. Σχεδιάζω έργα που συγκινούν τους ανθρώπους γιατί σε αυτά βρίσκουν τον πραγματικό τους Εαυτό. Στην αρχιτεκτονική μου ακολουθώ τις αρχές του Μοντέρνου Κινήματος: αφαίρεση, έκφραση αξιών μέσω της ύλης, σεβασμός στην πόλη. Πιστεύω ότι με τον τρόπο αυτό συμβάλω στην ανάπτυξη μιας πόλης που είναι εκφραστική των ανθρώπων που την κατοικούν ζωντανή και ταυτόχρονα αρμονική μέσα στην πληθωρικότητά της".

   

Μυρτώ Κιούρτη

Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και έκανε μεταπτυχιακό στον προωθημένο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Columbia University στην Νέα Υόρκη με υποτροφία Fulbright. Εκπόνησε διδακτορικό στην Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ με υποτροφία του Ωνασείου Ιδρύματος και συνέχισε μεταδιδακτορική έρευνα στο ΕΜΠ. Έχει διδάξει Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό στο Μεταπτυχιακό της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ (2015-2021) και στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών (2014-2022). Το έργο της έχει βραβευτεί από σημαντικούς φορείς όπως το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής και έχει δημοσιευτεί εκτενώς στην Ελλάδα και διεθνώς.