Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός
Εκατό χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από τη γέννηση του σπουδαίου Σμυρνιού Θάνου Κωνσταντινίδη (1921-2015), του αληθινού εραστή των μουσών, ο οποίος πρόλαβε να γεννηθεί στην Σμύρνη το 1921 και μάλιστα να βαφτιστεί εκεί από τον εθνοϊερομάρτυρα Μητροπολίτη Χρυσόστομο.
Στην Αθήνα, όπου ήλθε από τη Σμύρνη, ο Θάνος Κωνσταντινίδης φοίτησε στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων με δάσκαλο και γυμνασιάρχη τον Θρασύβουλο Σταύρου. Πήρε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Νευρολόγος ψυχίατρος, μαθητής και έπειτα συνεργάτης του Καθηγητή Ιωάννη Πατρικίου στον Ευαγγελισμό και στο Αιγινήτειο. Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, για δύο δεκαετίες σύμβουλος διευθυντής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου.
Οι μελέτες του που έχουν εκδοθεί είναι διαμάντια: Οδοιπορώντας σε ελληνικά βουνά – Παρνασσός, Οίτη, Ελικώνας, Χελμός (Νεφέλη, 1991), Ο Ρίχαρντ Στράους στο δελφικό σπίτι των Σικελιανών (Άγρα, 2006), Ο μαέστρος Δημήτρης Μητρόπουλος στις κορυφές του Ολύμπου (Νεφέλη, 1996, β' έκδοση) - το κείμενο κυκλοφόρησε και στα αγγλικά: Thanos Constantinides, The Conductor Dimitris Mitropoulos on the peaks of Olympos, (μτφρ. Panos C. Adamopoulos), Νέα Υόρκη, 1996 -Χρονολογημένοι τίτλοι ποιημάτων του Κ. Π. Καβάφη (Νεφέλη, 1983). Ειδικά για τον Δ. Μητρόπουλο, ο Κωνσταντινίδης μας έδωσε το 2010 (οπότε και συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου μαέστρου) και μια πρωτότυπη διάλεξη, στο πλαίσιο του συνεδρίου που διοργάνωσε το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: «Δημήτρης Μητρόπουλος και Θανάσης Απάρτης: η ιστορία μιας προτομής». Η ομιλία αυτή συμπεριλήφθηκε στα πρακτικά του συνεδρίου αλλά εκδόθηκε και αυτοτελώς (Εκδόσεις ΟΡΦΕΩΣ).
Ο Θ. Κωνσταντινίδης άφησε πίσω του εκτεταμένο συγγραφικό έργο, κυρίως μελέτες που εντυπωσιάζουν για τη λοξή ματιά με την οποία επέλεγε να εξετάσει το θέμα του (όπως, π.χ., «Ο καθρέφτης στο έργο του Μίλτου Σαχτούρη και άλλων ποιητών») ή να συνδέσει και να συγκρίνει το έργο δύο φαινομενικά διαφορετικών δημιουργών, όπως στο Από την Εθνική Αντίσταση: Το Μνημείο της Πίνδου του Καπράλου - Η Συμφωνία της Αντίστασης του Αλέκου Ξένου κ.α.
 |
| Γιώργος Δεμερτζής - Θάνος Κωνσταντινίδης |
Ο Θάνος Κωνσταντινίδης μας διηγήθηκε πολλές ιστορίες!... Ο ίδιος ήταν μια ολόκληρη και συναρπαστική ιστορία. Ιστόρησε, ως φιλότεχνος, την ζωή του μέσα στην τέχνη, την επιστήμη και την αρετή.
Συνδέθηκε φιλικά με πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες και μουσικούς, τους οποίους στήριζε με κάθε τρόπο.
Στενή και ουσιαστική η φιλία του με τον Γιώργο Δεμερτζή, τον Φίλιππο Τσαλαχούρη και άλλους σπουδαίους μουσικούς.
Στις 23 Ιουνίου 2011 το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο του Γ. Δεμερτζή, αφιέρωσε στον Θάνο Κωνσταντινίδη μια συναυλία με τρία κουαρτέτα του Ντμίτρι Σοστακόβιτς, τα υπ. αριθμόν 7, 8 και 10.
Ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης, ο οποίος προλόγισε την συναυλία, αναφέρθηκε στον Θ. Κωνσταντινίδη λέγοντας μεταξύ άλλων τα εξής:
 |
| Φίλιππος Τσαλαχούρης, Ευγενία Καλοφώνου, Θάνος Κωνσταντινίδης |
Κάποιες φορές έρχονται σκέψεις σαν τους ανθρώπους… βιαστικές… αλλά συγκεκριμένες… με φροντίδα… με αγάπη… υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που μας στηρίζουν με την ιαματική τους παρουσία… ή μάλλον που η παρουσία τους καθίσταται ιαματική στη νοσηρή ζωή μας… αν μας ρωτήσουν να φέρουμε ένα παράδειγμα μιας κάποιας τέτοιας παρουσίας νομίζουμε πως είναι εύκολο… νομίζουμε πως είναι αρκετοί… τόσοι που ίσως χρειαστεί και να διαλέξουμε… αν, όμως, μας πιέσουν και πρέπει οπωσδήποτε να πούμε ένα όνομα δυσκολευόμαστε... εμείς πολύ εύκολα αν μας ζητούσαν να πούμε ένα τέτοιο όνομα θα λέγαμε Θάνος Κωνσταντινίδης… κι αν στα χρόνια της χολέρας θέλαμε να πούμε ένα ευχαριστώ στον άνθρωπο αυτό που μας παραστέκει θα ζητούσαμε βοήθεια στα φίλτρα της μουσικής… θα μπορούσε η μουσική αν περιγράψει έναν άνθρωπο;…θα μπορούσαν οι νότες αν μπουν στη σωστή σειρά να σχηματίσουν μια προσωπογραφία…; Αν γραφόταν ένα κομμάτι με τίτλο Θάνος Κωνσταντινίδης τι νότες θα έπρεπε να έχει…; Ίσως μια μελωδία από τα Βουρλά… ίσως να έπρεπε να προσθέσουμε και λίγη δόση ιστορίας… έχει ζήσει τόσα γεγονότα… κάποιο μουσικό θέμα θα υπάρχει… αν όλα αυτά δεθούν με μουσική και σιωπές και δοξαριές τιρέ και πουσέ που τόσο ενοχλητικά αποδίδει ο Γιώργος Δεμερτζής μπορεί και να καταφέρουμε να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Θάνο Κωνσταντινίδη για αυτό που είναι… ένα «είναι» τόσο πολύτιμο στη ζωή μας όσο και το ίδιο το νόημα των όσων πράττουμε… για τον Θάνο Κωνσταντινίδη λοιπόν… ένας στοχασμός… μια προσωπογραφία… σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση… που φέρει το όνομά του… την υπογράφει ο ομιλών και την εκτελούν οι συνήθεις ύποπτοι του ΝΕΚ…
Αμέσως μετά, το αγαπημένο του Θ.Κ. Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, ήτοι Γιώργος Δεμερτζής, βιολί - Δημήτρης Χανδράκης, βιολί - David Bogorad, βιόλα - Άγγελος Λιακάκης, βιολοντσέλο, ερμήνευσε σε πρώτη εκτέλεση την μόλις προ ολίγων ημερών συντεθείσα – τότε - υπό του Φίλιππου Τσαλαχούρη Προσωπογραφία, την αφιερωμένη στον Θάνο Κωνσταντινίδη. Τα θέματα του κομματιού είναι μια μελωδία από την πατρίδα του Κωνσταντινίδη, τα Βουρλά, αλλά και ο ύμνος του ΕΛΑΣ.
 |
| Βύρων Φιδετζής, Θοδωρής Δεμερτζής, Θάνος Κωνσταντινίδης και Γ. Δεμερτζής |
 |
| Η πατρική οικία του Θάνου Κωνσταντινίδη στην Σμύρνη πριν την ανακαίνιση - Αρχείο Ν. Βικέτου |
Κατά συγκυρία, ο έγκριτος δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ Αριστείδης Βικέτος, ο οποίος βρισκόταν στη Σμύρνη το 2015 για την γιορτή της Παναγίας, φωτογράφησε και απέστειλε στην Ιδιωτική Οδό, το πατρικό σπίτι του Θάνου Κωνσταντινίδη, όπως ανακαινίστηκε από τους νυν ιδιοκτήτες του.
Μάλιστα, μας έστειλε και μια φωτογραφία της αρχοντικής οικίας πριν την ανακαίνιση, όπως την είχε αποτυπώσει ο αδελφός του Νικόλαος Βικέτος, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Σμυρναίων.
Η οικία βρίσκεται στην Πούντα με θέα την προκυμαία της Σμύρνης και το Κορδελιό.
 |
| Η οικία Κωνσταντινίδη ανακαινισμένη φώτο Αριστείδης Βικέτος (16-8-2015) |
