ΓΑΒΡΙΗΛ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ: ΑΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΑΖΑ

ΓΑΒΡΙΗΛ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ 

 ΑΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΑΖΑ 

 (ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ) 

 Πρώτη ἀπαγγελία, Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2023, στὰ πλαίσια συναυλίας τοῦ Μιχάλη Σιγανίδη στὸ Πλαγκτόν, Σερβίων 8, Βοτανικός, Ἀθήνα

 

Νίκος Παλουμπιώτης: Γαλέρα

23 Αυγούστου – Ημέρα Θύμησης του Εμπορίου Σκλάβων και της Απαγόρευσής του

Γαλέρα

Σιπ – α – χόι       Σιπ – α - χόι[1]

Απ’ τα έγκατα του κήτους

Κραυγή τραγούδι μοιρολόι,

Στα κουπιά στηθοδέρνονται,

Στεναγμοί. Θρήνος, φωνή απονύχτερη,

Πέτρινο βλέμμα πάνωθέ τους

Ασάλευτη ζωή στο αγέλαστο.

Σιπ – α – χόι       Σιπ – α – χόι

Ο κλύδωνας,

Χάλκινο το μαστίγιο

Εκεί βλάστησε φόνος,

Κόρφος στολισμένος μαργαρίτες αρμύρας και ιδρώτα.

Ίδιο άστρων λαμπύρισμα.

Πρόσωπο άσπαστη πέτρα ενεδρεύει

να συντρίψει τα καύκαλα,

Κύκλος συμφοράς στα έσχατα της μοίρας

ζόφος εχθρός σκεπάζει

Σιπ – α – χόι       Σιπ – α – χόι

Διαμαντικά στον Έβενο λάμπουν στο φεγγαρόφωτο

Σκυλί κακό άσπρο με μαύρα σπλάχνα πάνωθέ τους

Ψάχνει η σφαγή το αχόρταγο αίμα

Μοίρα όλων ο θάνατος

ρότα στο Απείραχτο.

Νίκος Παλουμπιώτης

---

[1] Παράγγελμα κωπηλατών στα χρόνια της δουλείας

Μία μοναδική έκθεση για την «Εσταυρωμένη Ουκρανία | Crucified Ukraine» από το "Αληθώς"

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου «Αληθώς», στην Ενορία Βανάτου Ζακύνθου, συνεχίζοντας για 4η χρονιά τις εικαστικές δράσεις του, παρουσίασε από το δειλινό της Μεγάλης Τρίτης, 19ης Απριλίου μέχρι και τις 29 Απριλίου 2022, μια συγκλονιστική έκθεση με 38 ψηφιακές ακουαρέλες του ουκρανού ζωγράφου και αγιογράφου Danylo Movchan, υπό τον πολλά ομιλητικό τίτλο: «Εσταυρωμένη Ουκρανία | Crucified Ukraine». 

Στα εγκαίνια της έκθεσης παραβρέθηκε ικανός αριθμός ενδιαφερόμενων όλων των ηλικιών, μεταξύ των οποίων ο Αντιδήμαρχος Αρκαδίων και υπεύθυνος Πολιτισμού του Δήμου Ζακύνθου Δημήτρης Κάνδηλας και η Διευθύντρια του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων Κατερίνα Δεμέτη. 

Όλοι θαύμασαν αφενός την δυναμική  διεισδυτικότητα της τέχνης του Movchan, αφετέρου προβληματίστηκαν ενώπιον της τραγωδίας που βιώνουν στο πετσί τους επί 55 ημέρες, μέχρι τώρα, οι πολίτες της Ουκρανίας, εξαιτίας της ιμπεριαλιστικής και ληστρικής εισβολής του ομόδοξου γείτονα και μεγάλου αδελφού Ρώσου. Οι περισσότεροι μάλιστα επισκέπτες της έκθεσης, ευαισθητοποιούμενοι, άναψαν ένα κερί ενώπιον των παρουσιαζόμενων πολλαπλών δεινών των Ουκρανών. Διαπίστωναν μάλιστα ότι ο Movchan, έστω κι αν δεν είναι παρών με φυσική παρουσία, κατορθώνει, στη σκοτεινή αίθουσα του "Αληθώς", εκθέτοντας μορφές και παραμορφώσεις -πότε ρεαλιστικές, πότε σουρρεαλιστικές- να είναι ωσεί παρών, διηγούμενος ιστορίες θερμών δακρύων, φρικτών σταυρώσεων, αλλά και να διοράται συνάμα φως προαναστάσιμο, το οποίο (αν και στο πολύ βάθος) εντέλει θ' αποκτήσει την ισχύ να καταργήσει το σκότος και το μέγα θανατικό. 

Καθώς αναφέρει ο επιμελητής της έκθεσης, Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας -στο κατατοπιστικό έντυπο- πρόκειται για έργα που παρουσιάζουν την φρίκη του πολέμου στην Ουκρανία, και πώς η δημιουργικότητα μπορεί να επιβραδυνθεί από τα γεγονότα και να μεταμορφωθεί σε ανάγκη επιβίωσης της ίδιας της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Κατά την έκθεση των έργων αυτών, ο επισκέπτης καλείται να πάρει την θέση που θέλει να κρατήσει απέναντι στα «πάθη τα σεπτά» των Ουκρανών: απλός παρατηρητής, εξανιστάμενος ή συμπροσευχόμενος;

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης, στο έντυπο της Έκθεσης, σημειώνει: «Δεν υπάρχουν χρώματα στη γη για να μεταφέρουν αυτή την τραγωδία. Η ζωή σε κατάσταση πολέμου έχει φέρει μεγάλη αναστάτωση στον κόσμο μου. Εικόνες πολέμου άρχισαν να δημιουργούν στη φαντασία μου αυτές τις συνθέσεις. Αναβάλλω τη σχεδίαση αγιογραφιών… Δεν υπάρχει γαλήνη στην ψυχή για να συνεχίσει αυτή την ιερή δημιουργία». 

Κατά την διάρκεια της έκθεσης, προβάλλεται βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Danylo Movchan προς τους εν Ζακύνθω θεατές των αντι-πολεμικών έργων του, ο οποίος, με λίγα -αλλά μεστά- λόγια, αποτυπώνει το πώς και το γιατί της στρατιωτικής εισβολής των Ρώσων στην πατρίδα του, αφού νωρίτερα, κατά την διάρκεια του 20ού αιώνα προηγήθηκε σταδιακή πολιτιστική εισβολή στη χώρα, η οποία κατέστρεψε την πνευματική δημιουργία των Ουκρανών. Αξίζει να επισημανθεί ότι θεωρεί συνυπεύθυνο τον σημερινό Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο.

Συγκεκριμένα αναφέρει:

Δόξα στον Ιησού Χριστό. Είμαι ζωγράφος - αγιογράφος από την πόλη Λβιβ και λέγομαι Δανιήλ Μοβτσάν. Η πόλη μου βρίσκεται στη δυτική Ουκρανία, η οποία και αυτή ήδη υπέστη βομβαρδισμούς είτε από την Μαύρη Θάλασσα είτε από τα πολεμικά αεροπλάνα που ήρθαν από την Λευκορωσία.

Από τις πρώτες ημέρες του πολέμου δεν μπορούσα να συνεχίσω την ιερή δημιουργία μου και την αγιογραφία, επειδή δεν έβρισκα την ειρήνη και ησυχία στην καρδιά μου. Με τον τρόπο μου ξεκίνησα να ψάχνω πώς να το εκφράσω στην τέχνη. Προσέγγισα την υδατογραφία και κάθε μέρα άρχισα να φτιάχνω ένα έργο που θα έδειχνε όλη την δραματική κατάσταση: τα πάθη, τους φόνους, τους βιασμούς, τα βασανιστήρια των Ουκρανών, των γυναικόπαιδων που υφίστανται από την εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων.

Η Ρωσική Ομοσπονδία, με την πολιτιστική της επίθεση του 20ού αιώνα, εξαφάνιζε τους Ουκρανούς, τον ουκρανικό πολιτισμό. Μπορούμε να το δούμε στη λιμοκτονία του 1932-1933 και στην εξολόθρευση των Ουκρανών διανοουμένων στα τέλη της δεκαετίας του '30, όταν είχαν εκτελεστεί παρά πολλοί ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφοι.

Πρέπει να πούμε ότι ενεργό ρόλο στον πόλεμο αυτόν λαμβάνει η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία με επικεφαλής τον Πατριάρχη Κύριλλο, ο οποίος ενεργά υποστηρίζει αυτή τη γενοκτονία του ουκρανικού λαού, όταν καταστρέφονται τα πάντα: περιουσίες, εκκλησίες.

Ευχαριστώ πολύ τους ανθρώπους από την Ευρώπη και απ' όλο το κόσμο. Το νιώθουμε πολύ και αυτό πράγματι μας υποστηρίζει και μας βοηθά. Παρακαλώ. με οποιοδήποτε τρόπο να σταματήσουμε αυτόν τον πόλεμο, επειδή ο καθένας μπορεί να συμμετάσχει σε αυτό, ο ένας λιγότερο ο άλλος περισσότερο, σύμφωνα με την κρίση του, να σταματήσουμε αυτές τις φρικιαστικές στιγμές ουκρανικής ιστορίας.

Επιμελητής έκθεσης: Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας

Τεχνική υποστήριξη: Σπύρος Ροδίτης

Εκτυπώσεις: Ματίνα Γιατρά-Ρίτσου

Mεταφράσεις: Oleksandr Kornakov

Υποστήριξη: Κατερίνα Κυπραίου, Απόστολος Βαϊνόπουλος, Ιουλία Λαμπροπούλου, Ρωμανός Αναστασιάδης, Παναγιώτης Καποδίστριας

Διοργάνωση: Μορφωτικό Κέντρο "Αληθώς", Βανάτο Ζακύνθου

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΖΙΑΣ: Ημέρες Ολοκαυτώματος (Τρία ποιήματα)

Δύο Εβραιοπούλες φιλιούνται στο στόμα μέσα από το συρμάτινο φράχτη
στο γκέτο του Lodz στην Πολωνία.
Φωτογραφία του Mendel Grossman, που δολοφονήθηκε στο Ολοκαύτωμα.

27 Ιανουαρίου

Διεθνής Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος

ΤΟ ΕΒΡΑΪΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ 

Εἴμαστε ἐμεῖς ποὺ ἀναζητᾶμε 

τὴν Ὀμορφιὰ στιγματισμένη. 

Εἴμαστε ἐμεῖς ποὺ τὸ Ἄγνωστο 

φθονοῦμε καὶ τὸ Μάταιο μᾶς καταδιώκει. 

Εἴμαστε ἐμεῖς ποὺ ἀγοράζουμε 

τοὺς ἀπογοητευμένους ἐραστές. 

Εἴμαστε ἐμεῖς ποὺ Ἀκόρεστοι πάλι 

σπαράζουμε τὸ κουφάρι τοῦ ἐπιβήτορά μας. 

Εἴμαστε ἐμεῖς τὰ κουταλάκια τῶν πληβείων, 

τὰ πασουμάκια καὶ τὰ κομποσκοίνια τῶν ἁγίων. 

Εἴμαστε ἐμεῖς οἱ πορσελάνες τῶν μικροαστῶν, 

οἱ φιλήσυχοι, οἱ σιωπηλοί, οἱ νοικοκυραῖοι. 

Εἴμαστε ἐμεῖς κατεψυγμένα ὁμοιώματα 

καὶ κοῦκλες βιολογικὲς μισοτιμῆς. 

Εἴμαστε ἐμεῖς ἡ Ἀδηφαγία τῆς ζωῆς. 

Εἴμαστε ἐμεῖς ἡ μόνη σας Ἐλπὶς τοῖς μετρητοῖς. 

-Πολεμώντας υπό σκιάν…, Γιώργος Κοζίας, Περισπωμένη, 2017. 

Η ΣΥΜΒΙΩΣΗ 

Τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα 

τα σταχτιά σου μαλλιά Σουλαμίτ 

PAUL CELAN 

Επιστρέφω στο σκοτεινό σπίτι. 

Με υποδέχονται στον προθάλαμο. 

Η Μαργαρίτα και η Σουλαμίτ. 

Κρατάνε μαχαίρια. Ορμάνε. 

Νιώθω τα κτυπήματα. 

Παραδίδομαι. 

Αγαπιόμαστε. Κοιμούνται. Ξυπνάνε. 

Πίνουμε το μαύρο γάλα της αυγής… 

-Κόσμος χωρίς ταξιδιώτες, Γιώργος Κοζίας, Στιγμή, 2007 

ΨΑΛΜΟΣ ΧΙΙΙ 

Σκάβανε 

Άγιες μέρες, άγιες νύχτες 

Έσκαβε ο σαράφης, ο αυλικός 

ο θηριοδαμαστής 

ανέβαινε η τέφρα 

σκάβανε τα μάτια 

με σάρκα και οστά 

οι σκύλοι των τυμβωρύχων 

εν τη απουσία Σου. 

-«Ζωολογικός κήπος», Γιώργος Κοζίας, Στιγμή, 1989

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΣΥΦΟΡΙΑΣΜΕΝΟΥΣ

Ξένια Στασινού 

Η Εκκλησία εν διωγμώ 

κραυγάζει ο ένας 

απλά για να κραυγάσει 

και να κάνει τον άλλο να καγχάσει. 

Ποιος ασχολείται να διώξει σήμερα μια Εκκλησία

που δεν ξέρει τι σημαίνει κένωση; 

Προβληματίζομαι... 

Γράφει ο τρίτος. 

Και μια κλίνη ιοφόρα τον περιμένει. 

Και δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει. 

«Ανοιχτές Εκκλησίες» είναι το σύνθημα των Σωματείων. 

Αλλιώς δεν είναι Χριστούγεννα. 

Πού να ‘ξεραν πως ΕΙΜΑΙ Χριστούγεννα... 

Πάνε να χωρέσουν τον Αχώρητο. 

Θέλουν να χρονίσουν τον Άχρονο. 

Γυρεύουν να ορίσουν και το αστέρι. 

Να του πουν εκείνοι πότε να βγεί 

αγνοώντας πως Άστρον ήδη ανατέταλκεν. 

Μάτην φυλάττεις την φάτνην κουστωδία. 

Αυτός είναι ο Μεγάλης Βουλής Άγγελος 

και δεν μπορείς να τον βολέψεις... 

Τα Χριστούγεννα ανήκουν στους συφοριασμένους. 

Π.Α.Α.

Μπαρίς: Το βιολί της ειρήνης και των τύψεων

Του Γιάννη Γιγουρτσή
Φιλολόγου της Μεγάλης του Γένους Σχολής

Ο Μπαρίς Γιαζγκί γεννήθηκε στο Σιίρτ, μια φτωχή και ορεινή περιοχή στην ΝΑ Τουρκία όπου κυριαρχεί ο κουρδικός πληθυσμός. Δύσκολα τα περνούσαν οι γονείς, κτηνοτρόφοι και οι δύο τους, που έκαναν κάμποσα παιδιά για να έχουν βοήθεια και χέρια στην οικογένεια. Την εποχή που γεννήθηκε ο μικρότερός τους γιος, τα πράγματα ήταν πολύ άσχημα στην περιοχή τους. Μαίνονταν οι συγκρούσεις ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις και τους αυτονομιστές, ενώ ο τρόμος και ο θάνατος ήταν κομμάτι της καθημερινότητας. Έτσι ο πατέρας του τού έδωσε το όνομα αυτού που ευχόταν πιο πολύ για την οικογένειά του: Μπαρίς στα τουρκικά σημαίνει ειρήνη Ειρηνική ήταν η ψυχή του μικρού Μπαρίς που γρήγορα έδειξε την ευαισθησία του, το ταλέντο του στην μουσική και ειδικότερα την κλίση του στο βιολί. Ξεκίνησε να μαθαίνει μόνος του μουσική, μέχρι που κάποιος δάσκαλος που διέκρινε το ταλέντο του, τού έδωσε κάποια μαθήματα στο σχολείο. 

Ένας θείος του πάλι, αδελφός της μάνας του, που έπαιζε βιολί στους γάμους - διάσημοι οι κούρδικοι γάμοι, κρατάνε τρεις μέρες και οι καλεσμένοι χορεύουν ακατάπαυστα. Σε εκείνο το βιολί λοιπόν έμαθε να κινεί το δοξάρι ο μικρός Μπαρίς. Όταν έφτανε στο Λύκειο, οι γονείς έστειλαν το στερνοπούλι τους στην Πόλη, να τελειώσει το σχολείο εκεί, μένοντας κοντά στον μεγάλο του αδελφό, τον Φατίχ, που ζούσε εκεί Ήταν και αυτός μουσικός,το μουσικό ταλέντο μάλλον κληρονομιά από τη μάνα που είχε και εκείνη υπέροχη φωνή, δεν έλειπε από την οικογένεια. Κλαρίνο έπαιζε ο Φατίχ. Δούλευε σε πανηγύρια και γάμους συμπατριωτών του. Καμιά φορά έπαιζε και σε κανένα μαγαζί , σε κάποιο από τα πολλά "Türkü evi" μαγαζιά που παίζουν τους σκοπούς της Ανατολίας, τούρκικα τραγούδια μα και πολλά κούρδικα. 

Εκεί στους παράδρομους του Ταξίμ είναι όλα αυτά και τον φώναζε πού και που κάποιος έμπειρος ουστάς να βοηθήσει. Ταλέντο είχε και ο Φατίχ μα δεν μπόρεσε να ξεπεράσει τον εαυτό του. Έβλεπε όμως στον μικρό αδελφό την δική του συνέχεια και τον χαιρόταν. 

«Ας έρθει εδώ» είπε στους γονείς, ο Φατίχ για τον Μπαρίς. «Ο μικρός έχει ταλέντο, εγώ δουλειές έχω, θα τελειώσει το σχολείο, θα δουλεύει και μαζί μου, θα βγάζει το μεροκάματο». Έτσι και έγινε. 

Ο Ειρηναίος, έτσι θα λέγανε ίσως τον Μπαρίς αν ήταν Έλληνας, ενθουσιάστηκε. Ο μεγάλος του αδελφός, ο άμπης του, πάνω από δέκα χρόνια τον περνούσε, του στάθηκε σαν πατέρας, τον βοήθησε να σταθεί στα πόδια του. Τον έπαιρνε μαζί για να παίζει στους γάμους και κάποτε σε κάποια μαγαζιά που έπαιζε και εκείνος. Στην αρχή τον έβαζε να παίζει το μπεντίρ ή την ταραμπούκα, βιολί δεν είχε δικό μου ο Μπαρίς, εκείνου όμως η ψυχή χτυπούσε αλλού. Μόλις έβρισκε την ευκαιρία δανειζόταν το βιολί κάποιου μουσικού από την ορχήστρα και έπαιζε. Με τα πρώτα χρήματα που έβγαλε αγόρασε ένα βιολί, ό,τι καλύτερο μπορούσε να βρει με το κομπόδεμά του. Χρεώθηκε και ένα ποσό σημαντικό για εκείνον, δανείστηκε μα τα κατάφερε τελικά να το αγοράσει. Η χαρά του ήταν απερίγραπτη όταν το πήρε στα χέρια του. Ο μαγαζάτορας, ένας έμπειρος οργανοποιός και έμπορος μουσικών οργάνων εκεί στην Γκαλίπ Ννεντέ, στον Γαλατά, κατάλαβε το πάθος του μικρού και του διάλεξε ένα καλό βιολί και του έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε στην τιμή. Πετούσε ο μικρός. Σταμάτησε στη μέση του Γιουκσέκ Καλντερίμ, καθώς κατέβαινε για το Καράκιοϊ να πάρει το τραμ, και άρχισε να παίζει Δεν άντεχε να περιμένει να φτάσει στο σπίτι Ο αδελφός του πάλι τον μάλωσε που ξόδεψε όλα του τα λεφτά και που χρεώθηκε κιόλας, μα κατά βάθος τον καμάρωνε για το πάθος και το ταλέντο του. Ο μικρός έκανε ήδη όσα και ο ίδιος θα ήθελε να κάνει μα δεν τόλμησε. Ο Μπαρίς βρήκε και έναν δάσκαλο και ξεκίνησε μαθήματα. Του μάθαινε παραδοσιακό βιολί ο χότζας, τα οθωμανικά και ανατολίτικα μακάμια, αλλά το βράδυ στο διαδίκτυο άκουγε στα ραδιόφωνα και τα μουσικά κανάλια τους μεγάλους ερμηνευτές της δυτικής μουσικής και τον έπιανε το ξημέρωμα... Θαύμασε τον Γεχούντι Μενουχίν και τον Νταβίντ Όϊστραχ, τον εντυπωσίασε ο Αντρέ Ριέ, γοητεύτηκε από την όμορφη Βανέσα Μέι. 

Ήξερε πως αυτή είναι η μουσική που ήθελε να γνωρίσει και να κατακτήσει. Ένας υπέροχος νέος κόσμος που τον μεθούσε. 

Το καλοκαίρι που πέρασε τον κάλεσε ένας άλλος αδελφός του; στο Βέλγιο. Στην Αμβέρσα ζούσε εκείνος μετανάστης. Ξεκίνησε εργάτης σε εργοστάσιο σοκολάτας, μα είχε ανοίξει ένα δικό του μαγαζάκι τώρα, ένα ζαχαροπλαστείο που πουλούσε μαζί με τις σοκολάτες μπακλαβάδες και μουχαλέμπια στους πολυάριθμους Τούρκους, Κούρδους και Άραβες πελάτες της γειτονιάς. «Έλα να δεις εδώ τι γίνεται» του είπε, «Ίσως βρεις δουλειά, ίσως μπορέσεις να μείνεις» Ο Φατίχ είχε μιλήσει με στον αδερφό του στο Βέλγιο για το ταλέντο του μικρού και αποφάσισαν να συνεργαστούν για να τον βοηθήσουν. 

Η βίζα του ήταν μόνο για δύο μήνες, τόσο μπορούσε να πάρει σαν σπουδαστής της γλώσσας. Με άλλη ιδιότητα δεν μπορούσε να πάει στο Βέλγιο. Μα εκείνοι οι δύο μήνες του άλλαξαν τη ζωή. Πήγε σε συναυλίες, σε κονσέρτα, άκουσε ζωντανά την δυτική μουσική που ως τότε άκουγε μόνο από το ίντερνετ. Ζήτησε να μάθει πώς μπορεί να τη σπουδάσει. Πήγε στο καλύτερο ωδείο και του είπαν να κάνει πρώτα από όλα μια δοκιμαστική παρουσίαση . «Κάνετε αίτηση» του είπαν, «στείλτε μας ένα βιογραφικό και κάποιο δείγμα της δουλείας σας βιντεοσκοπημένο ή ηχογραφημένο και θα σας απαντήσουμε, κλείνοντας σας ραντεβού». 

«Δεν προλαβαίνω» τους είπε. 

«Φεύγω σε μία εβδομάδα και δεν ξέρω πότε θα έρθω πάλι... Θέλω να με ακούσετε. Μόνο για 10 λεπτά, δώστε μου μόνο 10 λεπτά.» 

«Δεν γίνεται του είπαν» κύριε. «Υπάρχει μια διαδικασία.» επανέλαβε ψυχρά η ψηλόλιγνη γραμματέας του κονσερβατουάρ με τα καστανά καρέ μαλλιά το λευκό δέρμα και τα μικρά καστανά μάτια. 

Αντί για άλλη απάντηση ο Μπαρίς έβγαλε το βιολί του και άρχισε να παίζει εκείνη τη στιγμή μπροστά στα μάτια όλων το Πρώτο Καπρίτσιο για βιολί του Παγκανίνι, έργο πολύ απαιτητικό δεξιοτεχνικά που το είχε μάθει μόνος του κατεβάζοντας την παρτιτούρα από το διαδίκτυο. Δυο μέρες αργότερα στεκόταν μπροστά σε μια επιτροπή από καθηγητές που άκουγαν τον σγουρομάλλη φέρελπι νέο από την Ανατολία να τους ξεδιπλώνει το ταλέντο και τις μουσικές του δεξιότητες. 

«Σας δεχτήκαμε κατ’ εξαίρεσιν» του είπαν. 

«Μας άρεσε αυτό που ακούσαμε και θα σας πάρουμε να φοιτήσετε εδώ στο ωδείο μας ως εξαιρετικό ταλέντο. Κανονίστε τα διαδικαστικά και σας περιμένουμε από το εαρινό εξάμηνο, γιατί οι θέσεις για το χειμώνα έχουν κλείσει».

Γύρισε ενθουσιασμένος στην Πόλη και άρχισε να ετοιμάζεται για το μεγάλο ταξίδι. Πετούσε. Στο μεταξύ δούλευε σαν τρελός για να μαζέψει ένα κομπόδεμα. Η χώρα ζούσε στον πυρετό που ακολούθησε το πραξικόπημα του καλοκαιριού και ετοιμαζόταν για το δημοψήφισμα του Απριλίου, μα ο Μπαρίς δεν νοιαζόταν για αυτά. Έβλεπε μπροστά του μόνο έναν δρόμο. Αυτόν της μουσικής που περνούσε μέσα από τις σπουδές στο κονσερβατουάρ της Αμβέρσας. «Και αυτό θα είναι μόνο η αρχή», σκεφτόταν. «Πόσοι δρόμοι ανοίγουν μετά» Ήξερε καλά πως αυτός και όχι άλλος είναι ο δρόμος του και τον ονειρευόταν λαμπρό και γεμάτο μουσική. 

Όταν γύρω στα τέλη της χρονιάς πήγε να ζητήσει βίζα για το Βέλγιο έφαγε την πρώτη ψυχρολουσία. «Δεν δίνουμε βίζα για μουσικές σπουδές στο ωδείο» του είπαν. «Δεν έχετε τα τυπικά προσόντα για να εγγραφείτε. Δεν μπορείτε να κάνετε ανώτερες μουσικές σπουδές, χωρίς κάποιο πτυχίο και τις άλλες τυπικές προϋποθέσεις που ο νόμος απαιτεί». 

«Μα στο κονσερβατουάρ με δέχτηκαν ως εξαιρετικό ταλέντο». 

«Ναι το βλέπουμε. Αυτοί κάνουν την δουλειά τους και εμείς την δική μας. Οι τυπικές προϋποθέσεις δεν ισχύουν για εσάς. Αν ήσασταν πολίτης της ΕΕ θα ήταν αλλιώς». 

Πήγε και ξαναπήγε, αλλά μάταια. 

«Δώστε μου τουλάχιστον βίζα 2-3 μηνών για γλώσσα». 

«Ούτε και αυτό μπορούμε. Δεν κάνατε καλή χρήση την προηγούμενη φορά που βρεθήκατε στο Βέλγιο. Πήρατε για γλώσσα και δεν φοιτήσατε τελικά, δεν έχετε να μας δείξετε αποδεικτικό». 

«Λυπάμαι πολύ» είπε στο τέλος κοφτά η υπάλληλος. «Απλά δεν γίνεται».  

Ένιωσε να χάνεται η γη κάτω από τα πόδια του. Η Αμβέρσα, το κονσερβατουάρ που τον περίμενε, οι μουσικές σπουδές, τα όνειρα για την καριέρα, όλα φάνηκε να εξανεμίζονται με μιας. 

«Πως δε γίνεται, όλα γίνονται» σκέφτηκε σε μια στιγμή. «Εγώ θα πάω στο Βέλγιο. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα πάω.» και ξεκίνησε να καταστρώνει το σχέδιό του. 

Στα μέσα του Απρίλη, αμέσως μετά το Πάσχα οι ελληνικές λιμενικές αρχές και η FRONTEX εντόπισαν το ναυάγιο μιας μεγάλης βάρκας γεμάτης με πρόσφυγες και μετανάστες ανοιχτά της Μυτιλήνης. Ο καιρός ήταν καλός και η θάλασσα γαλήνια. Η βάρκα ωστόσο βούλιαξε για άγνωστο λόγο. Ίσως ήταν παραφορτωμένη με κόσμο ίσως να μετακινήθηκαν οι επιβάτες μέσα της. Μετά ο πανικός, πολλοί δεν ήξεραν κολύμπι,,τα βαριά ρούχα....Τα σωστικά συνεργεία έσωσαν κάμποσους επιβάτες. Ανάμεσά τους και μια έγκυος γυναίκα. Περισυνέλεξαν όμως και 16 νεκρούς. Πρόσφυγες από την Συρία και το Ιράκ, Αφγανοί, Πακιστανοί. 

Ανάμεσά τους εντοπίστηκε και ένας νέος άντρας που γρήγορα αναγνωρίστηκε ως πολίτης της Τουρκίας. Είχε άλλωστε πάνω την ταυτότητά του. "Μπαρίς Γιαζγκί, ετών 22, υπηκοότητα τουρκική," έγραφε η αναφορά των αρχών. Στο χέρι του βρέθηκε περασμένη μια θηλιά από σκοινί. Στην άλλη άκρη του σκοινιού ήταν δεμένο ένα βιολί. 

«Εγώ θα πάω στο Βέλγιο, Φατίχ άμπη» είπε στον αδερφό του πριν τρεις μέρες που τον αποχαιρέτησε και άφησε το σπίτι τους στην Πόλη. «Καλά πὠς θα πας, τι σκέφτεσαι. Αφού δεν σου δίνουν βίζα Πρόσεξε» «Μη σε νοιάζει, άμπη», συνέχισε ο μικρός «Εγώ θα πάω και θα σπουδάσω βιολί, και μετά θα πάρω και εσένα εκεί, να σε ακούσουν και εσένα και να δουν τι σπουδαίος μουσικός είσαι. Θα πάρω και εσένα εκεί, ακούς. Εδώ δεν έχουμε ζωή πια.» 

Ο Φατίχ αποχαιρέτησε τον μικρό με δάκρυα στα μάτια. 

«Ποιος είναι ο άμπης και ποιος ο μικρός αδελφός, τελικά ανάμεσά μας,», σκεφτόταν καθώς τον φιλούσε στο μέτωπο «Καλή αντάμωση, αδελφέ μου, ο Θεός μαζί σου». 

Αυτή είναι η ιστορία του Μπαρίς, ενός νέου βιολιστή από την Ανατολή που ήθελε να κατακτήσει τον κόσμο. Ή αυτή θα μπορούσε να είναι. Μικρή σημασία έχει. 

Συνοψίζω την είδηση παρατακτικά: 

Ο Μπαρίς Γιαζγκί ήταν ένας νέος από το Σίιρτ που αγαπούσε το βιολί. 

Ο Μπαρίς πνίγηκε στα γαλήνια νερά του Αιγαίου στην προσπάθειά του να περάσει στην Ελλάδα παράνομα. 

Ο Μπαρίς είχε σκοπό να πάει στο Βέλγιο για να συνεχίσει τις σπουδές του στην μουσική και στο βιολί. Αποφάσισε να μπει παράνομα στην ΕΕ καθώς δεν μπόρεσε να πάρει βίζα από τις βελγικές αρχές. 

Ο Μπαρίς ήταν μόλις 22 χρονών. Όταν τον ανέσυραν από τα παγωμένα νερά βρήκαν να έχει δεμένο στο χέρι του το βιολί του. 

Ο Μπαρίς πέρασε στο θάνατο έχοντας στην αγκαλιά του ό,τι αγάπησε περισσότερο στην σύντομη ζωή του. 

Ο Μπαρίς που το όνομά του σημαίνει Ειρήνη, είναι μία ακόμα τύψη του δικού μας πολιτισμού.

Εύχομαι να γίνει ένα αστέρι στον ουρανό, έτσι όπως έζησε στην γη, για να φωτίζει και τους δικούς μας σκοτεινούς ορίζοντες 

Καλό ταξίδι Μπαρίς. Ας πλουτίζεις τώρα με το γλυκόηχο βιολί σου την ορχήστρα του παραδείσου. 

Η είδηση από την τουρκική Τζουμχουριέτ. 

“Αλήθειες για το Προσφυγικό” από τον δημοσιογράφο Γιώργο Γεωργιάδη στο «Αληθώς» της Ζακύνθου

Το Κέντρο Λόγου "Αληθώς" στο Μπανάτο της Ζακύνθου, που εμπνεύστηκε και υλοποιεί με συνέπεια και αποτελεσματικότητα ο ποιητής π. Παναγιώτης Καποδίστριας, συνεχίζει ακάθεκτο για πέμπτη χρονιά. 

Έτσι, παρά το δριμύ κρύο, ευάριθμοι ευαίσθητοι Ζακυνθινοί, άνθρωποι της τοπικής Εκκλησίας, των Γραμμάτων, των Τεχνών, της Δημοσιογραφίας και του Μόχθου συνάχτηκαν το βράδυ της Κυριακής, 24ης Ιανουαρίου 2015, στον Ναό της Παναγούλας Μπανάτου εν Ζακύνθω και άκουσαν και είδαν συγκλονιστικές αλήθειες για το Προσφυγικό από τον δημοσιογράφο Γιώργο Γεωργιάδη.  

Αυτή η 6η εκδήλωση του ε΄ κύκλου του Μορφωτικού Κέντρου Μπανάτου «Αληθώς», ήταν αφιερωμένη στο οξύτατο πρόβλημα του καιρού και του τόπου μας, το Προσφυγικό. 

Παρών ήταν ο Σεβ. Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος (απουσιάζοντος του οικείου Μητροπολίτου Σεβ. Ζακύνθου κ. Διονυσίου Δ΄), ενώ στο τέλος έφθασε ο Δήμαρχος Ζακυνθίων κ. Παύλος Κολοκοτσάς. 

Φιλοξενούμενος της βραδιάς ήταν ο βετεράνος πολεμικός ανταποκριτής και ενεργός πάντα δημοσιογράφος κ. Γιώργος Γεωργιάδης, ο οποίος, συνεπικουρούμενος από αφοσιωμένους συνεργάτες του στην τοπική τηλεόραση, παρουσίασε με επάρκεια το εν λόγω καυτό θέμα, υπό τον γενικό τίτλο: “ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ. Μαρτυρίες, φωτογραφίες και βίντεο από τη σκληρή πραγματικότητα των ημερών μας, όπως την ζει ένας ρεπόρτερ”. 

Ο έμπειρος δημοσιογράφος, ενώ διάνθιζε τον λόγο του με πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό από τους τόπους της νέας κόλασης, ανέφερε μεταξύ άλλων: 

“(...) Το μεγαλύτερο προσφυγικό κύμα μετά από αυτό του Παγκοσμίου πολέμου βρίσκεται σε εξέλιξη και απειλεί να πνίξει -πέρα από τα θύματα πρόσφυγες και μετανάστες- τις πολιτικές των χωρών της Ευρώπης που μοιάζουν σαστισμένες ή τουλάχιστον μέχρι στιγμής αντιδρούν σπασμωδικά. 

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε την εξελισσόμενη κατάσταση ως πόλεμο, σε δηλώσεις που μου έκανε κατά την επίσκεψή του στη Λέσβο. 

Πόλεμος, λοιπόν, εκτός των συνόρων της Συρίας, του Αφγανιστάν ή του Ιράκ και αυτό αφορά μόνο στους πρόσφυγες γιατί αν συνυπολογίσουμε τους μετανάστες τότε πραγματικά οδηγούμαστε στο χάος. 

(...) Έζησα από κοντά αυτή την κατάσταση στη Λέσβο μαζί με τον έμπειρο φωτορεπόρτερ Σπύρο Τσακίρη. Ξενυχτήσαμε έξω από τη Μυτιλήνη περιμένοντας τις λέμβους που ακολουθούσαν τα φώτα του αεροδρομίου μες στη νύχτα για να φτάσουν στα Ελληνικά παράλια. Περάσαμε μέρες ολόκληρες στις ακτές της Β. Λέσβου όπου προσέγγιζαν οι βάρκες από το Αϊβαλί. Σωροί από δεκάδες χιλιάδες σωσίβια σχημάτιζαν πορτοκαλί λόφους. Οι ντόπιοι έδιναν και δίνουν όλες τις δυνάμεις τους για να βοηθήσουν τους δυστυχισμένους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Αφήνουν το ψάρεμα και συλλέγουν ναυαγούς. Πολλές ώρες ασχολούνται με τη σίτιση των ταλαιπωρημένων προσφύγων και από την αρχή του χειμώνα που ο καιρός ήταν ακόμα καλός προετοίμαζαν τις σκηνές στις οποίες θα έμεναν οι φυγάδες του πολέμου. Όταν με ρώτησαν τις εντυπώσεις μου από όσα έζησα εκεί είπα αυθόρμητα: «Είναι χειρότερα από τον εμφύλιο της Βοσνίας»”. 

Μόλις ολοκληρώθηκε η ομιλία του Γιώργου Γεωργιάδη, τον λόγο έλαβε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, ο οποίος συνεχάρη τον ομιλητή για την συνοπτική, όσο και εντυπωσιακή, παρουσίασή του, ο δε υπεύθυνος του “Αληθώς” Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας κάλεσε το ακροατήριο να χειροκροτήσουν θερμά τον κ. Γεωργιάδη, όχι τόσο ως έκφραση συγχαρητηρίων, αλλά κυρίως ως ένδειξη ευαισθητοποίησης όλων έναντι μιας σύγχρονης τραγωδίας, η οποία εξελίσσεται ολοένα εντός των πυλών της πατρίδας μας.

Η ΦΑΤΝΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Του Γιάννη Γιγουρτσή 

Φιλολόγου στην Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή 

Η συγκλονιστική φετινή φάτνη, έξω από τον καθολικό ναό του Αγίου Αντωνίου (San Antonio) στην Κωνσταντινούπολη δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. 

Η επιγραφή γράφει πως είναι αφιερωμένη «Στην μνήμη των προσφύγων που πέθαναν στις θάλασσες μας, στην προσπάθειά τους να βρουν ένα νέο σπίτι». 

Τα περισσότερα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για το σκηνικό προέρχονται από ανθρώπους, που δεν ολοκλήρωσαν ποτέ το ταξίδι τους αυτό, που δεν κατάφεραν να διασχίσουν την θάλασσα. 

Η δεύτερη επιγραφή το γράφει ορθά κοφτά και ξάστερα, χωρίς να αφήνει περιθώριο στην φαντασία «Τα αντικείμενα ανήκουν σε πρόσφυγες που πνίγηκαν στην θάλασσα». Έτσι απλά και σκληρά. Σαν την αλήθεια. Είναι φανερό πως τα περισσότερα ανήκουν σε παιδιά: παιδικά σωσίβια, ρούχα, ένα λούτρινο παπάκι, ένα ζευγάρι πλαστικές παντοφλίτσες… 

Στο Σαν Αντόνιο πήγα όπως κάθε χρόνο τέτοιες μέρες για να προσκυνήσω και να δω τον λαμπρό στολισμό που μας λείπει στην όλο και πιο μίζερη τα τελευταία χρόνια κατά την περίοδο των γιορτών Κωνσταντινούπολη. Μπαίνοντας στο μεγάλο προαύλιο έχει δεξιά ένα εντυπωσιακό χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αριστερά είναι η φάτνη. Πλησίασα, για να την φωτογραφίσω. Είχε λίγο κόσμο μπροστά. Κάποιοι κοιτούσαν, κάποιοι άλλοι φωτογραφίζονταν με φόντο την φάτνη. Δεν νομίζω πως καταλάβαιναν τι έβλεπαν… 

Στην αρχή δεν κατάλαβα και εγώ… Μου φάνηκε λίγο παράξενος ο στολισμός και ξαφνικά… ξαφνικά λες και έφαγα ένα δυνατό χαστούκι και ζαλίστηκα… Βρέθηκα για κάποια δευτερόλεπτα σε κατάσταση σοκ. Λες και ήμουν στην ακτή της Συκαμίας στην Μυτιλήνη ή του Μπόντρουμ στην Τουρκία, λες και έβλεπα την θάλασσα να ξερνά σωσίβια, προσωπικά αντικείμενα, την ξεφουσκωμένη βάρκα. Σα να είδα για μια στιγμή έναν άνθρωπο να ζητά βοήθεια, και ακόμα φρικτότερο ένα παιδί να αγωνίζεται να μείνει στην επιφάνεια του νερού, να καταπίνει και να ξερνά νερό θαλασσινό… Παραισθήσεις… 

Ένιωσα πανικό… . Κατάλαβα το πόσο λίγα ξέρω και ας νομίζω ότι ξέρω, το πόσα λίγα κάνω και ας νομίζω ότι κάνω κάτι…. Το πόσα λίγα μπορώ να κάνω… Η αλήθεια μπροστά μου γυμνή, άσχημη και φρικτή…. Χωρίς να το θέλω τα μάτια μου βούρκωσαν. Ένα έντονο ξαφνικό τσούξιμο με έκανε να τα κλείσω.Τα ένιωσα να υγραίνονται. Και αμέσως ένας λυγμός . Και μετά ένας δεύτερος. Σήκωσα το χέρι και έκλεισα το στόμα μου. Ο πανικός μου μεγάλωσε. Έψαξα γωνιά για να γυρίσω αλλά δεν υπήρχε, ο τόπος ήταν ανοιχτός και πολύ φωτεινός. Έτρεξα μέσα στην εκκλησία και προχώρησα γρήγορα μέσα για να χαθώ σε μία από τις σκοτεινές γωνίες της. Το μόνο που δεν ήθελα ήταν να γίνω ένα θέαμα μελό. Δεν άξιζε σε κανέναν. Προσπάθησα να ηρεμήσω. Κοίταξα προς το ιερό. Αγγελάκια κρεμασμένα από ψηλά περιφέρονταν θαρρείς πάνω από την Αγία Τράπεζα. Αριστερά μια φάτνη ακόμα, «κανονική» αυτή. Δεξιά ένα ακόμη όμορφο χριστουγεννιάτικο δέντρο. 

Κυριαρχούσε παντού το μπλε φως. Το μπλε της θάλασσας σκέφτηκα αμέσως, έκανα να βουρκώσω πάλι, αλλά κρατήθηκα 

Μετά από λίγο ένιωσα καλύτερα και σηκώθηκα για να φύγω. Βγαίνοντας πρόσεξα το ημερολόγιο του ναού και το πρόγραμμα με τις ακολουθίες. 

Ήταν Τρίτη, 29 Δεκεμβρίου και η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη των χιλιάδων νηπίων που έσφαξε ο Ηρώδης μέσα στην εγκληματική μεγαλομανία και τις φοβίες του. 

Η ίδια τραγική μοίρα, τα ίδια λάθη, η ίδια φρίκη, οι ίδιες τύψεις που θα μας κατατρύχουν, όσο νιώθουμε ακόμα πως είμαστε άνθρωποι. 

Από τον Αστυάνακτα έως τον Αϊλάν Κουρντί, ο πόλεμος δείχνει το πιο φρικτό του πρόσωπο στα πιο αθώα του θύματα. 

Και τότε και σήμερα και πάντα και κάθε φορά που οι άνθρωποι πιάνουν ξανά «τον παλιό δόλο των θεών…»

ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΜΟΥΝΤΕΣ (1935-2000): Ένας χριστιανός του περιθωρίου

Με αφορμή τα 80χρονα από την γέννηση του ποιητή  

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο Ματθαίος Μουντές ήταν ο ποιητής της αγιότητας. Υπήρξε δάσκαλος και διαπρύσιος κήρυξ της όντως παιδείας: του Παπαδιαμάντη, του Αγίου Όρους, του Αιγαίου, των διά Χριστόν σαλών, της Αγια – Σοφιάς, του Μακρυγιάννη, της Αγίας Μελάνης, της Ουρανούπολης. Ο Ματθαίος Μουντές υπήρξε ποιητής ουρανοπολίτης. Κράτησε στάση αμυντικής επίθεσης στη μικρότητα και στην πνευματική ασφυξία των καιρών. Η ποιητική θλίψη του ήταν ταυτόχρονα βεβαιότητα πως όλα δεν έχουν χαθεί. Γι' αυτό λειτούργησε ως ποιητής, ως δάσκαλος, ως ραδιοφωνικός παραγωγός (από τους μακροβιότερους στην ελληνική ραδιοφωνία), ως δοκιμιογράφος, θέτοντας σε κίνηση μία δράση αγαπητική, μαχόμενος κατά τρόπο δραματικό άχρι τέλους. 

Δεν φοβήθηκε τον θάνατο γιατί υπήρξε εραστής της Παρθένου. Στο δοκίμιό του “Απόπειρα για εγκώμιο” ήδη από το 1983 είχε πει στην Παναγία: “Είσαι η πηγή της ζωής. Κατατροπώνεις το θάνατο με την αγάπη. Ακυρώνεις τα απρόοπτα του θανάτου με μια γεύση ελπίδας και εγκαρτέρησης. Στο ακατανόητο αντιπαραθέτεις την κατανόηση της χαρμολύπης. Μου δίνεις την ευλαβική αποδοχή του θανάτου σαν αντίδωρο. Έτσι μπορώ να δεχθώ τον θάνατο ειρηνικά. Υψώνομαι στο μαύρο φως και ελπίζω”. 

Στην ποιητική συλλογή “Η αντοχή των υλικών” (1971) ο Ματθαίος Μουντές γράφει για την Παναγία με τρόπο ελληνικό και ορθόδοξο: 

Διαδόθηκε πως είδαν την Παναγία να υφαίνει 

μικρά ράσα για τα παιδιά των σκλάβων. 

Κάθεται λένε παράμερα, κάτω από ένα σκίνο, 

υφαίνει και κλαίει. Ποιος ξέρει, ίσως ν' άκουσε 

για την προδοσία, ίσως να λυπάται ακόμα για 

τις μικροσκοπικές δεσποινίδες που τις έδιωξαν 

από τον Πύργο και κατεβαίνουν τρεκλίζοντας προς τα βράχια. 

Η Παναγία δεν είναι μια ξένη σε τούτο τον τόπο. 

Βέβαια, δεν έχει καμιά σχέση με τα φιλόπτωχα ταμεία 

ούτε με τα κλουβιά, ούτε με τα πυροτεχνήματα. 

Όμως κάτι παιδιά είπαν πως την είδαν να κοιμάται 

πολλές βραδιές σ' εκείνα τα χαλάσματα στο ρέμα. 

Άραγε πληροφορήθηκε για τη λόγχη; 

Τα πηγάδια – ευτυχώς– φέτος γέμισαν. 

Λένε πως βοήθησαν σ' αυτό πολύ τα δάκρυά της. 

Για τον Ματθαίο Μουντέ η Παναγία είναι η πηγή της ζωής και η αναίρεση του θανάτου και γι' αυτό είναι η Παναγία της σιωπής, των δακρύων, των σκλάβων, των ξένων, των αδικουμένων, η φοβερά προστασία των κατατρεγμένων, των θλιβομένων η παραμυθία. Ο Ματθαίος Μουντές ήταν ένας ποιητής και χριστιανός του περιθωρίου. Ένας λάτρης της σιγής, της βαθύτερης μοναξιάς που κυοφορεί το ερωτικό σκίρτημα. Πίστευε ακράδαντα ότι την ανθρώπινη δύναμη τη στερεώνουν τα δάκρυα της αδυναμίας. 

Είχε καταλήξει στο σωτήριο συμπέρασμα “πως η πιο σίγουρη τοποθέτηση είναι στην Τράπεζα του Αγίου Πνεύματος”. Η μόνη διέξοδός του ήταν η καταφυγή στο σκάνδαλο του Θεού. Γι' αυτόν “η ποίηση είναι μια έκφραση ευγνωμοσύνης, δίνει προέκταση στον έρωτα και στο Θεό”. Ο Ματθαίος Μουντές πάλευε σ΄όλη του τη ζωή ν' ακούσει το χαμηλόφωνο κήρυγμα της αγάπης. Για τούτο και έζησε, ουσιαστικά, λαθραία. 

“Προτίμησε να προσκολληθεί ικετευτικά στην ευλογία των οικτιρμών”. Είχε ανοιχτή την πόρτα του στον άνεμο. Τον έδερναν οι αέρηδες και τα κύματα της βίας, οι ρωγμές του θανάτου, τα πάθια κ' οι καημοί του. Μα εκείνος έγινε επιβάτης του φωτός κι έκαψε στις φλόγες του τις δεσμίδες του φόβου. Δεν φοβόταν πια ούτε και τα αισθήματά του. Η ποίησή του διακρίνεται για έναν καταλυτικό ρεαλισμό, που δε γυρεύει να ξορκίσει το κακό, αλλά να προσδιορίσει το πραγματικό με τρόπο ποιητικό: 

Όλα ολισθαίνουν στη λήθη. 

Κινδυνεύουν η ψίχα του μύθου 

ο Ιησούς της πίστης 

ο Ιησούς της ιστορίας 

Ξανάρθαν οι σκορπίωνες 

οι πρώτοι κατακτητές της στεριάς 

Έλληνες Χριστιανοί που σε κάμνουν 

να σιχαθείς τον Απρίλη. 

Την αλήθεια του βίου ενσαρκώνουν για τον Ματθαίο Μουντέ οι ταπεινοί και καταφρονεμένοι. Στο Άγιον Όρος είχε συναντήσει κάποτε κάποιους “κοσμικούς” εργάτες κι αστυνομικούς, αποδεκατισμένους από το χρόνο. Θυμήθηκε τον κυρ – Αλέξανδρο που ήταν κι αυτός σαν τους ήρωές του: ρακένδυτος, πικραμένος κι έρημος. Σκέφτηκε: “Αυτοί οι μοναχικοί, οι αδύναμοι, οι πικραμένοι, είναι εδώ στον Άθω, είναι κάτω στον κόσμο, είναι παντού. Ζουν ταπεινοί και καταφρονεμένοι, αδικημένοι, ναυαγίων ναυάγια, λάφυρα της σκληρής ζωής. Τους χαιρέτησα με τα ίδια λόγια του Κοσμοκαλόγερου μες σ' εκείνον τον χριστουγεννιάτικο όρθρο στο Βατοπέδι: Καλό σας κατευόδιο, φτωχοί, τυραγνισμένοι”. 

Ο Ματθαίος Μουντές είχε έγνοια για τα παιδιά, τους γέρους, τους αδύναμους. Του άρεσε να μιλά για τους πεθαμένους, σα να είναι ακόμα ζωντανοί. “Εν τω μέσω ημών”. Τελειώνει κάποιο ποίημά του με το δίστιχο – επιγραφή: “Σας μίλησε ο Ματθαίος Μουντές, ο τάχα και ποιητής”. 

Τελειώνω τούτη τη γραφή μακαρίζοντάς τον κι ενστερνιζόμενος το στίχο του: 

Μια παρηγορία είναι να ξέρεις 

πως η εκκλησία 

θα βοηθήσει σημαντικά στην αγγελοφάνεια. 

Σημ.: Το παραπάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό “το δόντι” (τεύχος 9, Απρίλιος 2000), όταν εκοιμήθη ο Ματθαίος Μουντές.

Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ MONTE CASSINO ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΤΟΝ ΜΑΪΟ ΤΟΥ 1944

Particolare dopo il bombardamento alleato (1944)

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Ἡ μάχη στό Monte Cassino στίς 18 Maΐoυ 1944 καί ἡ μεγάλη πολιτιστική καταστροφή 

Μία σύντομη ἀναφορά 

Εἶναι γνωστό ὅτι τό Monte Cassino εἶναι ἕνας βραχώδης λόφος, τό μοναδικό πέρασμα πρός τήν Ρώμη, τήν ἐποχή τοῦ β΄ παγκοσμίου πολέμου, ἀπό τό ὁποῖο θά μποροῦσαν νά διέλθουν οἱ συμμαχικές δυνάμεις. 

Πάνω στόν λόφο ἦταν χτισμένο τό 529 μ.Χ. τό περίφημο μοναστήρι τῶν Βενεδικτίνων. Μία σύντoμη, παλαιότερη, περιγραφή τοῦ μοναστηριοῦ παρέχει τό βιβλίο Descrizione Istorica del Sacro Monastero di Monte Cassino (1751) πού εἶχε γράψει ὁ ἀδελφός Raimondi. Eἶναι ἐπίσης γνωστό ὅτι τό μοναστήρι διέθετε πλούσια συλλογή χειρογράφων κωδίκων, παλαιτύπων, πινάκων κ.ἄ. ἀνεκτίμητης ἀξίας. 

Ἀλλά φαίνεται ὅτι οἱ Γερμανοί εἶχαν ἀφήσει τό μοναστήρι ἀνοχύρωτο, πιστεύοντας ὅτι δέν θά ἐπετίθεντο σ’ αὐτό οἱ Σύμμαχοι. Οἱ θέσεις τῶν Γερμανῶν ἦταν κάτω ἀπό τά τείχη τοῦ μοναστηριοῦ. Ἀσχέτως τοῦ ἄν ἐγνώριζαν οἱ σύμμαχοι γιά τίς ἀκριβεῖς θέσεις τῶν Γερμανῶν, ἀπεφάσισαν τόν ἀεροπορικό βομβαρδισμό του. Ἀπίστευτος ἀριθμῶν βομβῶν ρίχθηκε πρός το μοναστήρι, τό ὁποῖο ἀφ’ ἑνός μέν καταστράφηκε ὁλοσχερῶς, ἀφ’ ἑτέρου δέ μεγάλος ἀριθμός μοναχῶν βρῆκε τραγικό θάνατο. Φαίνεται δέ ὅτι κανένας Γερμανός στρατιώτης δέν βρέθηκε νεκρός ἐντός τοῦ μοναστηριοῦ. 

Οὐδέποτε, ὡς συνήθως, δέν ἀναζητήθηκαν οἱ ἔνοχοι τῆς πολιτιστικῆς αὐτῆς καταστροφῆς. Ἀσφαλῶς πολιτιστικές καταστροφές συντελοῦνται καί σήμερα, στίς περιπτώσεις τῶν ἀρχαίων καί χριστιανικῶν μνημείων, τά ὁποῖα ἰσοπεδώνουν, γιά ἄλλους λόγους, οἱ ἰσλαμιστές, στίς περιοχές τῆς Συρίας, τοῦ Ἰράκ κ.ἄ. Σέ κάθε περίπτωση, ὅμως, τό ἀποτέλεσμα εἶναι ὀδυνηρό γιά τήν ἱστορία καί τόν πολιτισμό.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΠΕΙΝΑ ΕΝ ΑΦΘΟΝΙΑ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

Ἐὰν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἐκάθηντο περὶ μίαν τράπεζαν, θὰ ἐνεφανίζετο μία περίεργος εἰκών. Εἰς τὸ παγκόσμιον αὐτὸ γεῦμα θὰ παρευρίσκοντο νέοι , οἱ ὁποῖοι τρώγουν τὴν ταχείαν τροφὴν (Fast Food) παρὰ τοὺς λουκούλους, φυτοφάγοι παρὰ τοὺς φίλους τῆς σχάρας (Barbecue), ἀποστεωμένοι ἐλλειπῶς συτιζόμενοι παρὰ τοὺς παχυσάρκους.

Συγχρόνως θὰ ἦτο μία τράπεζα τῶν ὑπερβάσεων (ρεκόρ). Οἱ ἄνθρωποι παράγουν καὶ συγκομίζουν σήμερον περισσότερα τρόφιμα ἀπὸ ποτέ, ἀρκετὰ διὰ τὰ 6,9 δὶς τοῦ παγκοσμίου πληθυσμοῦ. Οὐδέποτε μέχρι τοῦδε ἡ παραγωγὴ ἦτο τόσον μεγάλη, οἱ ἄνθρωποι τόσον εὐτραφεῖς καὶ τόσοι πολλοὶ οἱ πεινῶντες. Ἀρκετοὶ ἐξ αὐτῶν θὰ ἀποβιώσουν προώρως ἢ ἐκ τῆς πολυ–καὶ ἀνθυγιεινῆς–φαγίας ἢ ἐκ τοῦ ὑποσιτισμοῦ.

Ἀναμφιβόλως, ἓν τῶν σημαντικοτέρων προβλημάτων τῆς ἐποχῆς μας εἶναι ἡ πεῖνα1. Αὕτη εἶναι μία οὐχὶ εὐχάριστος σωματικὴ αἴσθησις, ἡ ὁποία προκαλεῖ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ζῶα νὰ λαμβάνουν τροφήν. Ἡ βιολογικὴ λειτουργία τοῦ ἐρεθισμοῦ αὐτοῦ, συνίσταται εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἐφοδιασμοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ δι’ ἐπαρκοῦς τροφῆς καὶ ἐνεργείας, προκαλεῖται δέ, διὰ νευρομεταφορῶν εἰς τὸν ὑποθάλαμον τοῦ μυελοῦ.

Ἡ ρύθμισις τῆς πείνας καὶ τοῦ κορεσμοῦ εἰς τὸν ἄνθρωπον εἶναι μία λίαν περίπλοκος διαδικασία, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχουν ἀναρίθμητοι παράγοντες, ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ δὲν διερευνήθησαν εἰσέτι. Τοῦτο ἱσχύει κυρίως διὰ τὰς σχετικὰς ὁρμόνας.

Τὰ ΜΜΕ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ κλίματος, τοὺς πολέμους, τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν. Πράγματα βεβαίως λίαν σημαντικά. Ὅμως τὸ σκάνδαλον, ὅτι εἰς τὸν πλούσιον κόσμον μας κάθε μερικὰ λεπτὰ ἀποθνήσκει ἐκ πείνης ἓν παιδίον καὶ ἓν δὶς ἀνθρώπων ἔχει ἐλλειπῆ τροφήν, δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ (πρβλ. Ἀποκ. 6, 7-8).

Ἀπὸ δεκαετιῶν, πολιτικοὶ καὶ ἐπιχειρηματίαι ὑπεσχέθησαν τὸ τέλος τῆς πείνης. Ὅταν οἱ γεωργοί, λέγουν, παράγουν μὲ τὴν βοήθειαν γενετικῶν καὶ χημικῶν μέσων εἰς μεγάλας φυτεῖας πολλὰ τρόφιμα κατὰ τὸ δυνατόν, τότε ὅλοι θὰ ἔχουν ἐπαρκῆ τροφήν. Ἐν τούτοις ἡ στρατηγικὴ αὐτὴ ἀπεδείχθη ὡς καταστρεπτικῶς πεπλανημένη ὁδός, ἡ ὁποία ὠφελεῖ τοὺς πλουσίους καὶ οὐχὶ τοὺς πτωχούς.

Πληρότης, πλουσία φυτεία, χυμώδεις καρποί. Οὕτως ἐφανταζόμεθα τὸν παράδεισον: ὡς ἕναν κῆπον, ὁ ὁποῖος δίδει τροφὴν διὰ τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν ἄνευ οὐδεμίας ἐλλείψεως. Πολλαὶ θρησκεῖαι καὶ πολιτισμοὶ γνωρίζουν τὸν μῦθον του, τὴν ὄασιν αὐτήν, ἐκ τῆς ὁποίας μετὰ ἐχάθησαν τὰ πάντα.

Διατί ὅμως; Κατὰ τὸν παλαιοκοσμικὸν λόγον αἰτία ὑπῆρξεν ἡ ἁμαρτία, μὲ τὸν ὁποῖον ἐλάχιστοι σήμερον ἠμποροῦν νὰ διαλλαγοῦν. Ἀλλὰ τί πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅταν ἀρχέγονα δάση ἀποψιλοῦνται διὰ τὴν συγκομιδὴν φοινικελαίου; Ὅταν ὑπολογισταὶ ἐκ τοῦ βορρᾶ κερδίζουν χρήματα ἐκδιώκοντες μικρογεωργοὺς τοῦ νότου ἐκ τῆς χώρας των; Ὅταν εἰς ἡμᾶς ἡ μία μέθοδος διαίτης ἀντικαθιστᾶ τὴν ἄλλην, ἐνῶ συγχρόνως βιοῦμεν, πῶς τέκνα τοῦ νότου διαρκῶς ἀδυνατίζουν καὶ τυφλώνονται λόγῳ τῆς ἐλλείψεως βιταμινῶν, διότι ἐκτὸς ἀπὸ ὄρυζαν, φασιόλους καὶ ἀραβόσιτον, οὐδὲν εὑρίσκουν διὰ νὰ τραφοῦν. Ὅμως ὅλα αὐτά, δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ βλέπωμεν καὶ νὰ ἀκούωμεν.

Ἡ παγκόσμιος πεῖνα δὲν προέρχεται μόνον ἐκ τῶν φυσικῶν καταστροφῶν (κλιματικῶν μεταβολῶν, ξηρασίας, πλημμυρῶν), τῶν διεφθαρμένων κυβερνήσεων, ἀλλὰ κυρίως ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ τοῦτο παγκοσμιοποιηθεῖ, τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς πτωχείας. Τὸ σημερινὸν σύστημα τροφίμων δὲν εἶναι βιώσιμον, διότι χρησιμοποιεῖ τὰς πρώτας ὕλας ταχύτερον ἀπ’ ὅτι ἀποκαθίστανται καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ δώσει τέλος εἰς τὴν πεῖναν, τήν τε ὀξεῖαν ἀλλὰ καὶ τὴν χρονίαν. Κάθε ἔτος 8,8 ἑκατομμύρια ἀνθρώπων ἀποθνήσκουν, κυρίως παιδιὰ ἐκ τῆς πείνας.

Κατὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Παγκοσμίου Γεωργίας, ἡ μονομερὴς δι’ ἐξαγωγὴν κατευθυνομένη γεωργικὴ πολιτικὴ τῶν μεγάλων ὀργανισμῶν, εἶναι συνυπεύθυνος διὰ τὴν πεῖναν. Διότι αὕτη περιθωριοποιεῖ τοὺς μικρογεωργούς, οἱ ὁποῖοι συνιστοῦν τὴν σπονδυλικὴν στήλην τῆς παγκοσμίου διατροφῆς καὶ δὴ εἰς μικρὰς χώρας, ἐξαναγκάζοντας αὐτοὺς εἰς φθηνοτέρας ἐλευθέρας εἰσαγωγάς, ἐνῶ ἡ παραγωγὴ αὐτῶν σήπεται (Agrar dumping). Οὐδέποτε ἡ παραγωγὴ καθορίζεται ἀπὸ τὴν ζήτησιν, ἀλλὰ ἐκ τοῦ κέρδους τῶν ὀλίγων. Τὸ 30% τῶν προϊόντων ἀπόλλυται ἢ σπαταλᾶται πρὸ ἢ μετὰ τὴν χρῆσιν του ὑπὸ τῶν καταναλωτῶν. Αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων διαρκῶς ἀνέρχονται. Καὶ ἡ "ἐξέλιξις" αὕτη ὀξύνεται ἐκ τῆς δίψης τῶν ἀγροτικῶν καυσίμων (Agrosprit) καὶ τῆς βιοενεργείας, ἰδίως εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ τὰς Η.Π.Α., καθὼς καὶ ἐκ τῆς αὐξανομένης κρεατοηδονῆς εἰς τὴν Κίναν, Ἰνδίαν καὶ Νότιον Ἀμερικήν. Ἡ κρεατοπαραγωγὴ καταβροχθίζει τὸ ἓν τρίτον τῶν σιτηρῶν τοῦ κόσμου.

Τὸ κυρίως ὅμως ἐκρηκτικὸν εἶναι ἡ μελλοντικὴ παγκόσμιος αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ ἀπὸ 6,9 εἰς 9,5 δίς, καίτοι ἡ σημερινὴ γεωργία δύναται νὰ ἐκθρέψῃ 12 δὶς τῶν ἀνθρώπων. Καὶ εἰς τὰς αὐξανομένας ἀπαιτήσεις δὲν ἀρκοῦν τὰ ἀγροτεμάχια τῆς ὑφηλίου. Ἓν τρίτον τῶν γονίμων ἐδαφῶν ἔχει ἀπωλεσθεῖ. Δραματικὴ εἶναι καὶ ἡ κατάστασις τῶν ὑδάτων τῶν πηγῶν, αἱ ὁποῖαι βαίνουν πρὸς τὸ τέλος των. Εἰς τὰς μονοκαλλιεργείας τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν, ἐμφανίζεται καὶ εἷς νέος κίνδυνος, τῆς καταστροφῆς τῆς συγκομιδῆς ὑπὸ νέων σπόρων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀσθενείας.

Διὸ καὶ οἱ μεγιστᾶνες τῶν γεωργικῶν εἰσαγωγῶν ζητοῦν νὰ ἀγοράζουν γαίας μετὰ ὑδατίνων πόρων, ἰδίως ἀπὸ τὰς διεφθαρμένας κυβερνήσεις τῆς Ἀφρικῆς καὶ τῆς Νοτιοανατολικῆς Ἀσίας. Ἓν εἶδος γεωργικῆς ἀποικιοκρατίας, ἄνευ συχνάκις ἀποπληρωμῆς.

Διατί ὅμως δὲν γίνεται δικαία κατανομὴ τῶν τροφῶν; Πρωτίστως, λόγῳ τῶν γεωργικῶν dumping τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν. Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωσις ἔχει ἱδρύσει καὶ τὸν Ὀργανισμὸν Frontex, πρὸς ἐκδίωξιν τῶν προσφύγων τῆς πείνας. Κατόπιν τὰ τεράστια χρέη τῶν ἀφρικανικῶν κρατῶν, μεθοδευμένα ὑπὸ τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου (IMF) εἰς τὰς μεγάλας τραπέζας. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἀπωλέσθησαν 82.000 δὶς δολλάρια Ἀμερικῆς, γενομένης στροφῆς τῶν τραπεζῶν εἰς ἀγροτικὰ προϊόντα (ὄρυζα, ἀραβόσιτος, σιτηρά), τῶν ὁποίων αἱ τιμαὶ ηὐξήθησαν φοβερῶς, οἱ δὲ ρυθμισταί των ἀπεκόμισαν τεράστια κέρδη.

Σημειωθήτω, ὅτι διὰ 50 λίτρα βιοκαυσίμων, δέον νὰ ἀποτεφρωθοῦν 358 χιλιόγραμμα ἀραβοσίτου, τ.ἔ. τῆς τροφῆς ἑνὸς παιδιοῦ δι’ ἓν ἔτος. Πρὸς τούτοις, εἰς τὴν Γερμανίαν 20 ἑκατομμύρια τόνοι τροφίμων, καταλήγουν εἰς τὰ ἀπορρίματα!

Ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τῆς πείνας εἶναι περίπλοκος. Δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτὸ συνταγή. Πρὸς τοῦτο, δέον νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν κατὰ χώρας, οἱ ἐκεῖ ἰσχύοντες κοινωνικοί, πολιτικοί, οἰκονομικοί, οἰκολογικοὶ καὶ γεωγραφικοὶ ὅροι.

Ἀπαιτεῖται ἡ διεθνὴς ρύθμισις τοῦ "Landgrabbing" ξένων ἐπενδυτῶν, ἡ ἀκύρωσις τῶν βαρέων συμβάσεων ἐξαγωγῆς μὲ λίαν χαμηλὰς τιμάς, ἢ ἄρσις χρεῶν, ἡ βοήθεια διὰ τὴν ἐξέλιξιν καὶ ὁ δίκαιος καθορισμὸς τῶν τιμῶν τῶν ἀκατεργάστων ὑλῶν, ἡ ἐφαρμογὴ οἰκολογικῶν κριτηρίων κατὰ τὴν παραγωγὴν ἡ ἀλλαγὴ τῆς καταναλωτικῆς νοοτροπίας κυρίως τοῦ πλουσίου Βορρᾶ, ὁ ἔλεγχος τῶν γεννήσεων, ἡ ἀποτροπὴ ἐρημοποιήσεως τῆς γῆς κ.ἄ.

Ὑπάρχουν δὲ πρὸς τοῦτο εἰδικὰ Ἱδρύματα, ὡς τὸ Εὐαγγελικὸν τοιοῦτον Βοηθείας "Ἄρτος διὰ τὸν κόσμον", τὸ "Πρῶται Πληροφορίαι διὰ Φαγητὸν καὶ Δράσεις εἰς τὸ Διαδίκτυον" (FIAN), τὸ τῆς "Παγκοσμίου Ἀνάγκης τῆς Καθολικῆς Κινήσεως Ἐργοληπτῶν" (ΚΑΒ), τὸ τῆς "Ἐργατικῆς Κοινότητος Γεωργίας τῶν Χωρικῶν" (ABL), τὸ τῆς "Καθολικῆς Γεωργικῆς Κινήσεως Νέων". Συγκαλοῦνται δὲ καὶ συνέδρια, ὡς τὸ τοῦ Βερολίνου "Πέραν τῆς ἀναπτύξεως" κ.ἄ.

Βεβαίως ἡ πεῖνα δὲον νὰ ἐξετασθῇ καὶ εὐρύτερον ὡς πρὸς τὴν μορφήν, τὴν ἔκτασιν, τὴν διάρκειάν της, τὰς ὀλεθρίας συνεπείας της, ὡς ἡ ἀνυπολόγιστος ἀπώλεια ἀνθρωπίνου δυναμικοῦ καὶ ἡ περιστολὴ τῆς κοινωνικῆς ἀναπτύξεως, αἱ καταστρεπτικαὶ ἀσθένειαι καὶ ὁ θάνατος, ἡ πεῖνα τῶν ζώων καὶ τῶν φυτῶν κ.ἄ.

Καὶ τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν πεῖναν τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ψυχῆς, τ.ἔ. μίαν βασικὴν μορφὴν αὐτῆς κατὰ τὸ "οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος" (Λουκ. 4, 4).

Τὸ θέμα τοῦτο εἶναι μέγα, ἡ ἔντασις δὲ αὐτοῦ ποικίλλει κατὰ καιροὺς καὶ περιοχάς. Οὕτω, ὁ Διαφωτισμὸς καὶ ἀποχριστιανισμὸς τῆς Δύσεως συνέβαλεν εἰς τὴν μεταγενεστέραν θρησκευτικὴν ἀποτελμάτωσιν τῆς Γηραιᾶς Ἠπείρου, ἐνῶ εἰς περιοχὰς τῆς Ἀφρικῆς, τῆς Ἐγγὺς καὶ Ἄπω Ἀνατολῆς, ὅπου κυριαρχοῦν ὁ Μουσουλμανισμός, ὁ Βουδισμός, ὁ Ἰνδουϊσμὸς καὶ ἄλλαι θρησκεῖαι, παρατηρεῖται μία ἄνθησις τῆς θρησκευτικότητος.

Τοιουτοτρόπως, πολλοὶ ἄνθρωποι τῆς Δύσεως εἶναι "κεκορεσμένοι" πνευματικῶς, διότι θεωροῦν τὸν ἑαυτόν των αὐτάρκη ὑλικῶς καὶ διακατέχονται ἀπὸ τὸν σύγχρονον ἀθεϊσμὸν ὑπὸ τὸ ἔνδυμα τῆς θρησκευτικῆς ἀδιαφορίας. Ὅταν ὅμως διαταραχθεῖ ἡ τάξις αὐτὴ ἢ ἀπωλέσουν τὴν ὑγείαν των, τότε ἐπικαλοῦνται, τουλάχιστον ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ οὐχὶ βεβαίως πάντες, τὴν βοήθειαν θεῶν καὶ δαιμόνων. Ἕτεροι πεινοῦν πνευματικῶς, διότι ἔχουν ἀπογοητευθεῖ ἐκ τῆς πατρώας θρησκείας των, μὴ ἱκανοποιούμενοι ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ κήρυγμα τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ3. Ζητοῦν καταφύγιον διὰ τὴν πλήρωσιν τοῦ δημιουργηθέντος ἐντὸς αὐτῶν κενοῦ (M. v. Armack) εἰς διάφορα μέσα (π.χ. τῆς τέχνης, τῆς διασκεδάσεως, τῶν γυναικῶν) καὶ κυρίως εἰς ἕτερα θρησκεύματα. Διότι "δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν προσφέρει θυσίαν εἰς τοὺς θεοὺς ἢ τὰ εἴδωλά του" (F. Von Baader). Ἀλλὰ καὶ ὁ Πλούταρχος πολὺ ἐνωρίτερον εἶχεν ἐπισημάνει: "εὕροις δ’ ἂν ἐπιὼν πόλεις ἀτειχίστους, ἀγραμμάτους, ἀβασιλεύτους, ἀοίκους, ἀχρημάτους, νομίσματος μὴ δεομένας, ἀπείρους θεάτρων καὶ γυμνασίων• ἀνιέρου δὲ πόλεως καὶ ἀθέου, μὴ χρωμένης εὐχαῖς, μηδ’ ὅρκοις, μηδὲ μαντείαις, μηδὲ θυσίαις ἐπ’ ἀγαθοῖς, μηδ’ ἀποτροπαῖς κακῶν οὐδείς ἐστιν οὐδ’ ἔσται γεγονὼς θεατής•"4.

Πρὸς τί ἄλλωστε ὁ παγκόσμιος σήμερον κυκεὼν καὶ τὸ πλῆθος τῶν πολιτισμικῶν, ἀθλητικῶν καὶ λοιπῶν ἐκδηλώσεων, τῶν συνεπικουρουμένων ὑπὸ τῶν παραπλανητικῶν καὶ παραμορφωτικῶν ΜΜΕ, τῶν ποικίλων αἱρέσων, τῶν ἐξάλλων δῆθεν θρησκευμάτων, νέων ἢ παρωχημένων, τὰ ὁποῖα "συγκινοῦν καὶ ἐνθουσιάζουν" τοὺς ὁπαδούς των, καθὼς καὶ ἡ ἐμφάνισις τῶν διαφόρων ψευδομεσσιῶν καὶ ψευδοχριστῶν ὡς τῶν Father Divine (G. Baker), G. Roux, L. Voorthuisen, Abd-ru-shin (O. E. Bernhardt), J. Weissenberg, S. M. Mun κ.ἄ.5

Ὅμως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἰς πάντα ταῦτα συναίτιος τυγχάνει καὶ ἡ Ἐκκλησία, καθ’ ὅσον οὐχὶ σπανίως ἐξέκλινε ποικιλοτρόπως τοῦ κυρίως σκοποῦ αὐτῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἢ τοὐλάχιστον ὁ ἀναχαιτισμός του ἀπὸ πολλῶν κακῶν, καὶ ἡ ἔμπρακτος διδασκαλία τῶν ἀρχῶν τῆς ἀγάπης, εἰρήνης, δικαιοσύνης, ἀνοχῆς καὶ συναλληλίας. Πάντα ταῦτα, ἀλλὰ καὶ αἱ σύγχρονοι διαχριστιανικαὶ καὶ θεολογικαὶ ἔριδες καὶ ἡγεμονιστικαὶ τάσεις, τὰ οὐκ ὀλίγα, ὡς μὴ ὤφελε, οἰκονομικὰ καὶ δημοσιοποιούμενα σεξουαλικὰ σκάνδαλα τῶν κληρικῶν, συνέβαλαν εἰς τὴν προσθήκην τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μεταστροφῶν εἰς τὸν τῶν παλαιοτέρων προσηλύτων καὶ ὡδήγησαν εἰς τὸ κατὰ τῆς Ἐκκλησίας μῖσος καὶ τὴν θρησκευτικὴν ἀδιαφορίαν.

Πρὸς τούτοις δὲ διάφοροι Χριστιανικαὶ Ἐκκλησίαι τῆς Δύσεως, ἀντὶ νὰ ἐπανευαγγελίσουν τὰς χώρας των, ἀσκοῦν ἔντονον προσηλυτισμὸν οὐχὶ μόνον ἐντὸς τῶν περιοχῶν ἑτέρων θρησκευμάτων, ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῶν δικαιοδοσιῶν ἑτέρων ἀδελφῶν Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, ἐκμεταλλευόμεναι τὴν ἐκ ποικίλων λόγων ἀγνωσίαν καὶ οἰκονομικὴν δυσπραγίαν τῶν ἐπιχωρίων πληθυσμῶν, πρὸς ἐξεύρεσιν "νέων θρησκευτικῶν ἀγορῶν", ἐφ’ ὅσον ἐστείρευσαν αἱ ἰδίαι αὐτῶν πηγαὶ καὶ ἔπαυσεν ἐκεῖ νὰ λαλεῖ ἡ "Πυθία"!

Βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ διαμφισβητήσῃ τὴν προσφορὰν τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τὸν πολιτισμόν. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ τοὺς ἀγώνας των, διὰ τὰ χριστιανικὰ καὶ ἀνθρωπιστικὰ ἰδεώδη. Οὐδεὶς δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὰ πολλὰ καὶ ποικίλα διαχρονικὰ μαρτύριά της, ἐκ τῶν ὁποίων ὅμως ἐπέζησε, ἐθριάμβευσε καὶ θὰ ἐπιζήσῃ, διότι "πῦλαι Ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς" (Ματθ. 16, 18).

Διὸ καὶ πάλιν ἠχοῦν εἰς τὰ ὧτα ἡμῶν οἱ λόγοι Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου: "Δεῦτε (τοίνυν) πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς" (Ματθ. 11, 28).

__________________________________________

1- Hunger, Wikipedia, der Freien Enzyklopädie. Hunger in Überfluss. Wie alle Menschen satt werden können, N. Copray – J. Garstecki – J. Haberer – R. Misselwitz, ἐκδ., Publik-Forum Dossier Juni (2011) I-XVI. N. Copray, Das globale Leiden, Public-Forum ἀρ. 18 (2011) 48. K.-A. Immel – K. Tränkle, Aktenzeichen Armut, 2011.

2- T. Schneider, Der Wegwerfwahn. Rund die Hälfte aller Lebensmittel landet weltweit im Müll, Public-Forum ἀρ. 18 (2011) 29.

3- M. Urban, Abschied von der Predigt?, Public-Forum ἀρ. 18 (2011) 34-35.

4- Πλουτάρχου, πρὸς Κολώτην τὸν Ἐπικούρειον, 31, Moralia XIV 1925, Loeb Library, 300.

5- Β. Α. Γεωργόπουλου, Πρωτοπρ., Ψευδομεσσίαι καὶ ψευδόχριστοι τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. 1889, 2.9.51 (2011) 3.

ΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΔΕΝ ΠΤΟΗΘΗΚΑΝ, ΔΕΝ ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΑΝ ΚΙ ΑΠΟΨΕ ΔΙΚΑΙΩΘΗΚΑΝ

Έτσι είναι οι αληθινοί αγώνες. Απαιτούν επιμονή. Δεν δέχονται τον παραμικρό συμβιβασμό.
Οι Αιγύπτιοι ήσαν αποφασισμένοι. Δεν πτοήθηκαν. Δεν κουράστηκαν. Δεν εγκατέλειψαν ούτε λεπτό τον αγώνα, σχεδόν ένα μήνα τώρα. Κι απόψε δικαιώθηκαν.
Η τριαντάχρονη δικτατορία του Μουμπάρακ κατέρρευσε. Το αίτημα για μια νέα αρχή είναι πια επιτακτικό.
Τώρα αρχίζει ο νέος αγώνας. Της ανασυγκρότησης, της δημιουργίας, της ειρηνικής συνύπαρξης.
Είδαμε, αυτές τις ταραχώδεις μέρες, νεαρούς Χριστιανούς της Αιγύπτου να δημιουργούν ανθρώπινη αλυσίδα προκειμένου να προστατεύσουν τους μουσουλμάνους που προσεύχονταν!
Τελικά το αθώο αίμα των Κοπτών Χριστιανών την Πρωτοχρονιά δεν πήγε χαμένο. Μπόλιασε τη λευτεριά ενός ολόκληρου λαού.
Στο χέρι του λαού είναι τώρα η ειρήνη και η ευημερία του. Τώρα που έμαθε να διεκδικεί δεν πρέπει να ξεμάθει.
Ας γίνει παράδειγμα ο αιγυπτιακός λαός για πολλούς γείτονές του, αλλά - και γιατί όχι; - και για μάς!