ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" (ΒΙΝΤΕΟ)

Artwork: Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας 

Εκδηλώσεις του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής. 

Την 1η Ιουλίου 2015 στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: «Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής: Ιστορία – Πνευματικότητα – Μνημεία».

     

Μέρες του 2014 στο intv.gr: Συνέντευξη με τον Λιβανέζο θεολόγο, φιλόλογο και μεταφραστή Roni Bou Saba για τους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής.

   

Την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2015 στο Πνευματικό Κέντρο της Ευαγγελίστριας του Πειραιά, στο πλαίσιο του ΕΝΟΡΙΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ 2015, το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" παρουσίασε ένα πρωτότυπο πρόγραμμα με Μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής.

   

Την Πέμπτη 6 Ιουνίου 2019, στην Μουσική Βιβλιοθήκη, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εκδήλωση μνήμης για τους δύο απαχθέντες Μητροπολίτες Χαλεπίου της Συρίας, τον Ελληνορθόδοξο Μητροπολίτη Παύλο Yazιji και τον Συροϊακωβίτη Ιωάννη Ibrahim.

 

Την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2019, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», την εκδήλωση με τίτλο: «Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ». 

Με αφορμή την επέτειο των 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά, παρουσιάσαμε τις Παλαμικές ανθολογίες δύο Πατριαρχών της Ορθόδοξης Εκκλησίας: Του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και του μακαριστού Πατριάρχου Αντιοχείας Ηλία Δ΄.

   

5 Μαρτίου 2009: Παρουσίαση του βιβλίου "Η φύση του Ισλάμ" του Μητροπολίτου Βίβλου, Βότριδος και Όρους Λιβάνου κ. Γεωργίου. Συνέντευξη με τον μεταφραστή του βιβλίου Roni Bou Saba. 

 

Ύμνοι της Mεγάλης Eβδομάδος (ελληνικά και αραβικά) 

Σκηνοθεσία: Γιώργος Αρβανίτης (Ναός Αγίου Θωμά της Αχάϊα Κλάους, 2008). 

Ψάλλουν: Peter Saliba, Roni Bou Saba (εκ Λιβάνου). 

Κανονάρχης – Γενική επιμέλεια: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

    

  

Ακολουθούν απόσπάσματα από συναυλία του Καλλιτεχνικού Συνόλου "Πολύτροπον" στο Κέντρο Δικανικών Μελετών του καθηγητή Κώστα Μπέη (Αθήνα 2.6.2009). 

Ψάλλουν οι Peter Saliba, Paul Saliba και Roni Bou Saba, τρεις ελληνομαθείς θεολόγοι από το Λίβανο, μερικούς στίχους από τη Μεγάλη Δοξολογία. Το μέλος είναι του πρωτοψάλτη του Πατριαρχείου Αντιοχείας Δημητρίου Αλ Μουρ (1880-1969) σε ήχο πλ. α' (μακάμ ατζέμ κιουρντί). 

Ο Roni Bou Saba κάνει μια σύντομη ιστορική αναδρομή για τη Βυζαντινή Μουσική στην Αραβόφωνη Ορθοδοξία. Το κείμενο της ομιλίας διαβάστε ΕΔΩ. 

Ψάλλονται, επίσης, ένα Άξιον Εστίν, αργοσύντομο, μέλος Δημητρίου Αλ Μουρ, ήχος α' και το Βασιλεύ Ουράνιε, μέλος Ανδρέα Μουάικιλ, σε ήχο πλ. β'.

 

ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΧΘΕΝΤΕΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ (Podcast στη Lifo)

Οι Χριστιανοί της Συρίας και η ανεξιχνίαστη απαγωγή του Μητροπολίτη Χαλεπίου Παύλου από τζιχαντιστές, πριν δώδεκα χρόνια (2013). 

Ποιοι είναι οι Ελληνορθόδοξοι της Συρίας και ποιος ο ρόλος της Ελλάδας στην προστασία τους; 

Η Βασιλική Σιούτη, δημoσιογράφος στη Lifo, συζητά με τον καθηγητή Θεολογίας, συγγραφέα και ερευνητή Παναγιώτη Ανδριόπουλο. 

Ένα podcast στη Lifo για τους Χριστιανούς της Συρίας

Οι Χριστιανοί της Συρίας και η ανεξιχνίαστη απαγωγή του Μητροπολίτη Χαλεπίου Παύλου από τζιχαντιστές. 

Ποιοι είναι οι Ελληνορθόδοξοι της Συρίας και ποιος ο ρόλος της Ελλάδας στην προστασία τους; Ποιο είναι το νόημα του τηλεφωνήματος του Έλληνα πρωθυπουργού στον Πατριάρχη Αντιοχείας; 

Η Βασιλική Σιούτη, δημoσιογράφος στη Lifo, συζητά με τον καθηγητή Θεολογίας, συγγραφέα και ερευνητή Παναγιώτη Ανδριόπουλο. 

Ένα podcast στη Lifo. 

Πέθανε ο Αντιοχειανός θεολόγος Habib Lavant (1940-2020)

Πέθανε χθες, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2020, ο Αντιοχειανός θεολόγος Habib Lavant, ο οποίος σταδιοδρόμησε στην Ελλάδα. 

Ο Habib Lavant συμμετείχε ως ομιλητής στην εκδήλωση μνήμης για τους δύο απαχθέντες Μητροπολίτες Χαλεπίου της Συρίας, τον Ελληνορθόδοξο Μητροπολίτη Παύλο Yazιji και τον Συροϊακωβίτη Ιωάννη Ibrahim, που πραγματοποιήσαμε την Πέμπτη 6 Ιουνίου 2019, στην Μουσική Βιβλιοθήκη, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον», με αφορμή την συμπλήρωση έξι χρόνων από την απαγωγή και εξαφάνισή τους. 

Στην εκδήλωση αυτή μίλησαν, επίσης, ο Λιβανέζος θεολόγος και μεταφραστής Roni Bou Saba και ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Ο Habib Lavant γεννήθηκε στο Χαλέπι της Συρίας το 1940. Σπούδασε στην Θεολογική Σχολή του Πατριαρχείου Αντιοχείας στο Μπαλαμάντ του Λιβάνου, στην οποία και δίδαξε, στη συνέχεια, ως καθηγητής. Κατόπιν ήρθε στην Ελλάδα όπου ως καθηγητής θεολόγος και φιλόλογος δίδαξε επί σειρά ετών στην Μέση Εκπαίδευση, υπηρετώντας και ως Λυκειάρχης. Δίδαξε, επίσης, ελληνική γλώσσα στην Σχολή Ικάρων και στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο καθηγητής H. Lavant είχε προσωπική γνωριμία και φιλία με τον απαχθέντα Μητροπολίτη Χαλεπίου Παύλο, τον οποίο είχε συναντήσει στην Αθήνα λίγες μέρες πριν την απαγωγή του. Μάλιστα, ο H. Lavant είναι ο άνθρωπος στον οποίο έστειλε γραπτό τηλεφωνικό μήνυμα (sms), ο Χαλεπίου Παύλος, λίγα λεπτά μετά την απαγωγή του. Έκτοτε χάθηκε κάθε ίχνος του.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο της εκδήλωσης, στη μνήμη του Habib Lavant. 

Η ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΕ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΣΧΑ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Η πανδημία του κορωνοϊού έχει κινητοποιήσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η αντιμετώπιση του πρωτοφανούς φαινομένου ποικίλει.
Πολύς ο λόγος που γίνεται για τον τρόπο της Θείας Κοινωνίας.
Ίσως οι πλέον ...πρωτότυπες και ασυνήθιστες, ταυτόχρονα, πρακτικές, εφαρμόζονται στο Πατριαρχείο Αντιοχείας και στο Πατριαρχείο Μόσχας.
Στην σχετική εγκύκλιο του Πατριάρχου Αντιοχείας Ιωάννη γίνεται λόγος για ατομική Θ. Κοινωνία, αποσυνδεδεμένη από την συμμετοχή στην Θεία Λειτουργία: 

"Προκειμένου να μην στερηθούν οι πιστοί την Θεία Ευχαριστία, κάθε ενορία ορίζει συγκεκριμένες ώρες για ατομική Κοινωνία σε όσους επιθυμούν να την λάβουν. Οι ιερείς προσφέρουν την κοινωνία επίσης σε όσους την χρειάζονται, όπως οι ασθενείς και οι ηλικιωμένοι στα σπίτια τους".

Η Ρωσική Εκκλησία συνεχίζει μεν κανονικά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά με τρόπους που εφηύρε προκειμένου να συμμορφώνεται προς τις υποδείξεις των υγειονομικών αρχών. 

Το Πατριαρχείο Μόσχας, με ανακοίνωσή του, δίνει οδηγίες προς τους κληρικούς και για τον τρόπο που θα κοινωνούν πλέον τους πιστούς. Επικαλείται την ιστορική πρακτική της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε συνθήκες επιδημιών, παραπέμποντας στον Σ.Β. Μπουλγκάκοφ (Εγχειρίδιο για τους ευλαβείς κληρικούς της Εκκλησίας), αλλά και στο «Πηδάλιον», δηλαδή στην ερμηνεία του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου στον ΚΗ’ κανόνα της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου. Την υποσημείωση αυτή του Αγίου Νικοδήμου έχουμε προ καιρού επισημάνει με σχετικό κείμενό μας εδώ. 

Η «παραδοσιακή» Εκκλησία της Ρωσίας δεν διστάζει να εφαρμόσει την εξής πρακτική: Οι ιερείς απολυμαίνουν σε οινόπνευμα (αλκοόλ) τις λαβίδες κατά τη διάρκεια της Θ. Κοινωνίας, μετά από κάθε πιστό που κοινωνά. Επιπλέον, οι λαϊκοί δεν σκουπίζουν τα χείλη τους στο κοινό για όλους μάκτρο, αλλά σε ξεχωριστά μαντήλια τα οποία έπειτα καίγονται. Οι μεταλαμβάνοντες δεν ασπάζονται το Άγιο Ποτήριο.

Ενδιαφέρον, επίσης, είναι το γεγονός ότι η Ρωσική Εκκλησία αποφάσισε να αυξήσει την ποσότητα της Θείας Κοινωνίας στους πιστούς για να σκοτώσει τον κορωνοϊό, λόγω του αλκοόλ που εμπεριέχεται σε αυτήν! Μια άποψη η οποία ελέγχεται επιστημονικώς. Κι ακόμα αποφάσισε πως το κρασί για τη Θεία Κοινωνία θα εμφιαλώνεται σε σκεύη μιας χρήσης. 

Όλα τα παραπάνω μας φέρνουν ενώπιον μιας νέας πραγματικότητας στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία μετά την παρέλευση του κορωνοϊού θα πρέπει σοβαρά να συζητήσει τον τρόπο μετάδοσης της Θ. Κοινωνίας στις μέρες μας, γιατί μπορεί να πάμε πια και στην εποχή του ΜΗ κοινού ποτηρίου! Η θεολογική πρόκληση είναι μεγάλη!
Πάντως στις μέρες κορωνοϊού ίσως είναι προτιμότερη η αποχή από την Θ. Κοινωνία, παρά οι Εκκλησίες να ...αυτοσχεδιάζουν. 

Το βίντεο που ακολουθεί είναι λίαν ...εύγλωττο.

 

ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ ΣΤΟ ΑΜΜΑΝ ΓΙΑ ΜΙΑ ΤΑΧΑ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΣΥΝΟΔΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Η είδηση λέει ότι το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2019, ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης Ι' υποδέχθηκε στην Πατριαρχική του έδρα στη Δαμασκό τον Αρχιεπίσκοπο Κυριακουπόλεως Χριστόφορο, αντιπρόσωπο του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφίλου Γ', ο οποίος παρέδωσε στον Πατριάρχη Αντιοχείας ένα γράμμα περί μιάς Σύναξης των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών στο Αμμάν, με σκοπό τη "διατήρηση της Ορθόδοξης ενότητας", η οποία τάχα κινδυνεύει λόγω του Ουκρανικού ζητήματος. 

Ο Αντιοχείας Ιωάννης φαίνεται πως τα …βρίσκει με τα Ιεροσόλυμα, τα οποία είχε θέσει σε ακοινωνησία λόγω της Επισκοπής Κατάρων που δημιούργησε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων στο Κατάρ και ο Αντιοχείας θεωρεί «κανονικό» του έδαφος. Τα …βρίσκει μέσω Μόσχας και προκειμένου να αντιμετωπισθεί ο …κοινός, πλέον, εχθρός, το Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Επειδή, όμως, φαίνεται πως ο Αντιοχείας Ιωάννης έχει …κοντή ή επιλεκτική, αν προτιμάτε, μνήμη, του θυμίζουμε το κοινό ανακοινωθέν που υπέγραψε με τον Πατριάρχη Σερβίας Ειρηναίο κατά την ειρηνική επίσκεψή του στην Σερβική Εκκλησία, μόλις πριν ένα χρόνο (Οκτ. 2018). 

Συνυπέγραφαν, λοιπόν, οι δύο «αντιφαναριώτες», σήμερα, προκαθήμενοι τα κάτωθι:

«Οι δύο Εκκλησίες, η Σερβική και η Αντιοχειανή, εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι δεν έχει λήξει ειρηνικά η συνεχής κανονική διένεξη ανάμεσα στο Πατριαρχείο Αντιοχείας και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, η οποία προέκυψε από την απόφαση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων να εκλέξει και να τοποθετήσει επίσκοπο στο Κατάρ, το οποίο ανήκει στην ιστορική κανονική εκκλησιαστική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Λυπούνται, επίσης, για το γεγονός ότι δεν έχουν γίνει αντιληπτές οι διαστάσεις και οι επιπτώσεις αυτής της διένεξης από όλες τις υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες, παρά την συμφωνία που πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες ύστερα από τις διαβουλεύσεις τους τον Ιούνιο του 2013, με την παρουσία και διαμεσολάβηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, τα τρία άρθρα της οποίας είναι κατοχυρωμένα στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας και στην αλληλογραφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου το οποίο παραδέχθηκε την ύπαρξή τους.» 

Αυτές οι δύο Εκκλησίες που «λυπούνται για το γεγονός ότι δεν έχουν γίνει αντιληπτές οι διαστάσεις και οι επιπτώσεις αυτής της διένεξης από όλες τις υπόλοιπες ορθόδοξες Εκκλησίες», τώρα θα λύσουν το Ουκρανικό; Οι Ορθόδοξες Εκκλησίες που δεν έχουν «κατανοήσει» το πρόβλημα του Κατάρ, θα λύσουν τώρα με «Πανορθόδοξη» (sic) το Ουκρανικό; 

Φυσικά οι έχοντες την πρωτοβουλία για μια τέτοια σύναξη θα έχουν «μελετήσει» τις κινήσεις τους, αλλά παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και μερικά – θεωρητικά, τουλάχιστον – ανυπέρβλητα εμπόδια. 

Ο Αντιοχείας Ιωάννης μάλλον θα πάει στην σύναξη αυτή, στοιχούμενος στην πολιτική της Μόσχας. Η επιλογή του Αμμάν δεν είναι τυχαία. Ο Αντιοχείας δεν μπορεί να μεταβεί στην Ιερουσαλήμ ως Σύρος. Αν μεταβεί δεν θα μπορεί να επιστρέψει στην Συρία, για τους γνωστούς πολιτικούς λόγους. Άρα, το Αμμάν βολεύει, αν και δεν έχουμε μαρτυρία ότι κάποιος προκάτοχος του Αντιοχείας στον 20ό αιώνα επισκέφθηκε το σχετικά νέο κράτος της Ιορδανίας. 

Αν, λοιπόν, πάει ο Αντιοχείας στην Σύνοδο αυτή, θα είναι υπό τον Ιεροσολύμων; Θα προεδρεύσει ο Ιεροσολύμων Θεόφιλος, ως ο συγκαλών, και ο Αντιοχείας που προηγείται στα πρεσβεία (τρίτος τη τάξει), θα είναι απλό μέλος;
Κι ακόμα, κάθε τέτοια Σύνοδος επισφραγίζεται με το Συλλείτουργο των Προκαθημένων, για να φανεί η ενότης εν τη ευχαριστία. Άραγε, δεν θα γίνει συλλείτουργο; Αν γίνει ποιος θα προεξάρχει; Ο Αντιοχείας και ο Ιεροσολύμων είναι σε ακοινωνησία μεταξύ τους, λόγω της έριδας για το Κατάρ, η οποία δεν έχει αρθεί επισήμως. Αλλά κι αν συλλειτουργήσουν, θα προεξάρχει ο Αντιοχείας ως έχων τα πρεσβεία, αλλά της Συνόδου θα προεδρεύει ο Ιεροσολύμων; 

Ο Ρωσίας, ο οποίος «καίγεται» γι’ αυτήν την Σύνοδο δεν έχει μοίρα, ως πέμπτος τη τάξει… 

Όμως, φαίνεται πως η υποταγή των δύο προκαθημένων της Ανατολής στην «ρωσική αρκούδα» είναι μεν δεδομένη, αλλά – εκ των πραγμάτων – καθίσταται όχι και τόσο …διαχειρίσιμη…
Μάλλον δεν υποπτεύονται καν το φιάσκο αυτής της «Πανορθόδοξης», αν τελικά συγκληθεί. Και το κυριότερο θα είναι η αιτία για μεγάλες ανατροπές τόσο στα Ιεροσόλυμα όσο και στην Αντιόχεια.

ΣΤΙΣ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΑΧΘΕΝΤΕΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) διοργανώνει εκδήλωση μνήμης για τους δύο απαχθέντες Μητροπολίτες Χαλεπίου της Συρίας, τον Ελληνορθόδοξο Μητροπολίτη Παύλο Yazιji και τον Συροϊακωβίτη Ιωάννη Ibrahim, καθώς συμπληρώθηκαν, στις 22 Απριλίου 2019, έξι χρόνια από την απαγωγή τους. 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 6 Ιουνίου 2019 και ώρα 8 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Για το διεθνές αυτό – άλυτο μέχρι στιγμής – ζήτημα, θα μιλήσουν οι: 

- Habib Lavant, καθηγητής θεολόγος – φιλόλογος, με καταγωγή από το Χαλέπι. 

- Roni Bou Saba, Λιβανέζος θεολόγος, φιλόλογος και μεταφραστής. 

- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – blogger. 

Ο Habib Lavant γεννήθηκε στο Χαλέπι της Συρίας το 1940. Σπούδασε στην Θεολογική Σχολή του Πατριαρχείου Αντιοχείας στο Μπαλαμάντ του Λιβάνου, στην οποία και δίδαξε, στη συνέχεια, ως καθηγητής. Κατόπιν ήρθε στην Ελλάδα όπου ως καθηγητής θεολόγος και φιλόλογος δίδαξε επί σειρά ετών στην Μέση Εκπαίδευση, υπηρετώντας και ως Λυκειάρχης. Δίδαξε, επίσης, ελληνική γλώσσα στην Σχολή Ικάρων και στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο καθηγητής H. Lavant είχε προσωπική γνωριμία και φιλία με τον απαχθέντα Μητροπολίτη Χαλεπίου Παύλο, τον οποίο είχε συναντήσει στην Αθήνα λίγες μέρες πριν την απαγωγή του. Μάλιστα, ο H. Lavant είναι ο άνθρωπος στον οποίο έστειλε γραπτό τηλεφωνικό μήνυμα (sms), ο Χαλεπίου Παύλος, λίγα λεπτά μετά την απαγωγή του. Έκτοτε χάθηκε κάθε ίχνος του. 

Ο Roni Bou Saba κατάγεται από τον Λίβανο και σπούδασε θεολογία στην Θεολογική Σχολή του Μπαλαμάντ και αραβική φιλολογία. Στη συνέχεια σπούδασε ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Πατρών και είναι υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάζεται ως δάσκαλος της Αραβικής Γλώσσας στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών και αναπτύσσει ξεχωριστή μεταφραστική δραστηριότητα. Συμμετέχει ενεργά σε εκδηλώσεις για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής. 

Ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος, μουσικός και blogger, με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» που ίδρυσε και του οποίου έχει την ευθύνη, έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια εκδηλώσεις και για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής. Ανάμεσά τους: «Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής: Ιστορία – Πνευματικότητα – Μνημεία», «Οι μουσικές των Χριστιανών της Μ. Ανατολής», «Ο Καβάφης της Μ. Ανατολής» κ.α. Επίσης, έχει κάνει τηλεοπτικές εκπομπές για τους Χριστιανούς της Μ. Ανατολής, με αφορμή τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ετών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ "Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ"

Με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» παρουσιάσαμε την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2019, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την εκδήλωση με τίτλο: «Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ». 

Με αφορμή την επέτειο των 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά, παρουσιάσαμε τις Παλαμικές ανθολογίες δύο Πατριαρχών της Ορθόδοξης Εκκλησίας: Του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και του μακαριστού Πατριάρχου Αντιοχείας Ηλία Δ΄.

Γενική επιμέλεια: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο το βίντεο της εκδήλωσης. 

ΕΝΑΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΣΤΑ ΑΡΑΒΙΚΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2019 και ώρα 7μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με το Καλλιτεχνικό Σύνολο ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ θα παρουσιάσουμε την εκδήλωση «Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ». 

Με αφορμή την επέτειο των 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά, το «Πολύτροπον» θα παρουσιάσει τις Παλαμικές ανθολογίες δύο Πατριαρχών της Ορθόδοξης Εκκλησίας: Του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και του μακαριστού Πατριάρχου Αντιοχείας Ηλία Δ' (1912-1979). 

Τους δύο Πατριάρχες ενώνει η ελληνική ποίηση, αλλά και η Θεολογική Σχολή της Χάλκης. 

Και οι δύο φοιτούν στην Χάλκη και οι δύο ανθολογούν έλληνες ποιητές. 

Ο Αντιοχείας Ηλίας (Μουάουαντ), μάλιστα, καταρτίζει μια ανθολογία ελληνικής ποίησης την οποία μεταφράζει στα αραβικά και την εκδίδει στα 1960 (Εκδόσεις: Οίκος Αραβικής Αφύπνισης). Τότε ήταν Μητροπολίτης Χαλεπίου. 

Έξι χρόνια πριν, το 1954, ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης, καταρτίζει την προσωπική του ποιητική ανθολογία, ως μαθητής της Χάλκης. Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι και οι δύο Πατριάρχες ανθολογούν κοινούς ποιητές, ακόμα και κοινά ποιήματα. 

Ποιος είναι, όμως, ο μακαριστός Πατριάρχης Αντιοχείας Ηλίας Δ’; 

Γεννήθηκε στον Λίβανο το 1912. Το 1934, ο Πατριάρχης Αλέξανδρος Γ' τον έστειλε για σπουδές στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης, από την οποία αποφοίτησε το 1939. Με την επιστροφή του στον Λίβανο διορίστηκε σχολάρχης του εκκλησιαστικού λυκείου του Μπαλαμάντ. Αυτό το λύκειο θα εγκαινιάσει αργότερα - Πατριάρχης πλέον - ως την μοναδική ορθόδοξη θεολογική σχολή στο Πατριαρχείο Αντιοχείας το 1971, τη χρονιά που έκλεισε, με αναγκαστικό νόμο, η Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Επίσης την εποχή αυτή, και συγκεκριμένα το 1973, ψηφίστηκε από τη Σύνοδο ο νέος βασικός καταστατικός νόμος διοίκησης του Πατριαρχείου, ο οποίος καθόριζε µε σαφήνεια το έργο και τις δικαιοδοσίες του Πατριάρχη, της Συνόδου, των κατά τόπους μητροπολιτών, αλλά και τη συµμετοχή των λαϊκών στη διοίκηση της Εκκλησίας. Η δράση του Πατριάρχη Ηλία Δ' δεν περιορίστηκε στα εκκλησιαστικά του καθήκοντα, αλλά περιλάμβανε και την μετάφραση διαφόρων έργων θεολογικών και λογοτεχνικών στα αραβικά, όπως είναι τα κείμενα των αποστολικών πατέρων, αλλά και μια ανθολογία ελληνικής ποίησης με τίτλο "Από τη σύγχρονη ελληνική ποίηση". 

Ο μακαριστός Ηλίας Δ’ πέθανε αιφνιδίως στις 22 Ιουνίου 1979. Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την εκδημία του. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ένα βιογραφικό του μακαριστού Πατριάρχη, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ, την έκδοση του Ορθοδόξου Κέντρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Σαμπεζύ της Γενεύης (αριθ.213, 1-7-1979). 

Ο μακαριστός Αντιοχείας Ηλίας Δ’ όταν ίδρυσε την Θεολογική Σχολή του Μπαλαμάντ, θέλησε να την επανδρώσει με διακεκριμένα στελέχη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Κοσμήτορας ανέλαβε ο σημερινός Μητροπολίτης Τυρολόης και Σερεντίου κ. Παντελεήμων (Ροδόπουλος). Διαβάζουμε τα εξής κατατοπιστικά στο βιογραφικό του: «Παραλλήλως πρός τά καθήκοντά του ὡς Καθηγητοῦ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης, ἀνέλαβε τήν Κοσμητείαν τῆς θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ Μπαλαμάντ, τόσον ἐν Λιβάνῳ (1972-1975), ὅσον καί ἐν Θεσσαλονίκῃ (1975-1979), ὅπου μετεκινήθη αὕτη λόγῳ τοῦ ἐν Λιβάνῳ πολέμου. Διωργάνωσε τήν Σχολήν αὐτήν καί ἐπέτυχε τήν ἀναγνώρισίν της ὡς ἀνωτάτης Πανεπιστημιακῆς Σχολῆς, τόσον ὑπό τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τοῦ Λιβάνου, ὅσον καί ὑπό τῶν Ὀρθοδόξων Θεολογικῶν Σχολῶν τῆς Ἑλλάδος.» 

Επίσης, στην Θεολογική Σχολή του Μπαλαμάντ δίδαξε, μετά από πρόσκληση του Αντιοχείας Ηλία Δ’, επί επτά συναπτά έτη, ως επισκέπτης Καθηγητής, ο αείμνηστος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Βασίλειος Σταυρίδης (αγαπημένος καθηγητής του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου) αποτελώντας, κατ’ αυτόν τον τρόπον, την ακαδημαϊκή γέφυρα μεταξύ των δύο Σχολών. 

Ο μακαριστός Ηλίας γνώριζε πολύ καλά ότι οι προκάτοχοί του Πατριάρχες Αλέξανδρος Γ’ (1931-1958) και Θεοδόσιος ΣΤ’ (1958-1970) ήταν και αυτοί απόφοιτοι της Χάλκης, όπως και πολλοί άλλοι Αντιοχειανοί, οι οποίοι προήχθησαν στο αρχιερατικό βαθμό ή υπηρέτησαν ως κληρικοί ή λαϊκοί θεολόγοι. 

Έτσι, η Χάλκη ήταν η τροφός Σχολή και του Πατριαρχείου Αντιοχείας κατά τον 20ό αιώνα. 

Την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου, στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, θα συναντηθούν οι δυο Χαλκίτες Πατριάρχες μπροστά στον βωμό της ποίησης του Κωστή Παλαμά.

Όσοι λευκοφόροι εννοήτωσαν!

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2019 και ώρα 7μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τη νέα παραγωγή του με τίτλο: «Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ». 
Με αφορμή την επέτειο των 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά, το «Πολύτροπον» θα παρουσιάσει τις Παλαμικές ανθολογίες δύο Πατριαρχών της Ορθόδοξης Εκκλησίας: Του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και του μακαριστού Πατριάρχου Αντιοχείας Ηλία Δ΄. 
Πρόκειται, δηλαδή, για τα ποιήματα του Παλαμά που ανθολόγησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ως μαθητής στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης (από το 1954) και για τα Παλαμικά ποιήματα που ανθολόγησε και μετέφρασε στα αραβικά ο μακαριστός, ελληνομαθής Πατριάρχης Αντιοχείας Ηλίας Δ΄, τα οποία, μάλιστα, εξέδωσε σε μια ανθολογία ελλήνων ποιητών που επιμελήθηκε (1960).
Αξίζει να σημειωθεί πως και ο Αντιοχειανός ιεράρχης σπούδασε στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Στην εκδήλωση θα ομιλήσουν: ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος και ο Λιβανέζος θεολόγος, φιλόλογος και μεταφραστής Roni Bou Saba. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, απαγγελίες ποιημάτων του Κωστή Παλαμά, από τις ανθολογίες των δύο Πατριαρχών, στα ελληνικά, τουρκικά και αραβικά, καθώς και μελοποιημένη ποίηση του Κ. Παλαμά από τους έλληνες συνθέτες: Δημήτρη Μητρόπουλο, Ιάκωβο Χαλιάσα, Δημήτρη Μηνακάκη, Δημήτρη Δημακόπουλο και Σοφία Καμαγιάννη.
Η «Κασσιανή» του Κ. Παλαμά (που ανθολογείται από τον Οικουμενικό Πατριάρχη), στην μελοποίηση του μεγάλου έλληνα συνθέτη Δημήτρη Μητρόπουλου, θα παρουσιαστεί με αφορμή και τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την σύνθεσή της (1919).

Ερμηνεύουν: 
Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι
Μάριος Καζάς, πιάνο
Κλεονίκη Δεμίρη, τραγούδι
Σοφία Καμαγιάννη, πιάνο
Απαγγέλλουν: 
Φοίβος Νομικός (τουρκικά)
Σταματία Κασιμάτη
Νικόλαος Λιάμης
Παναγιώτης Παναγιώτου (αραβικά)

Artwork: Ιωάννης – Πορφύριος Καποδίστριας
Είσοδος ελεύθερη

ΗΡΘΗ Η ΑΚΟΙΝΩΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ;

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Είναι γνωστό ότι λόγω της διαμάχης για την δικαιοδοσία του Κατάρ, το Πατριαρχείο Αντιοχείας επέβαλε, μονομερώς, ακοινωνησία στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συλλειτουργία μεταξύ των προκαθημένων των δύο παλαίφατων Πατριαρχείων, αλλά και των κληρικών τους. 

Η διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας μεταξύ των δύο Πατριαρχείων της Ανατολής συμπλήρωσε ήδη τον 3ο χρόνο, καθώς η σχετική ανακοίνωση του Πατριαρχείου Αντιοχείας δημοσιοποιήθηκε στις 27 Ιουνίου 2015. 

Όμως, πολύ πρόσφατα – και σε επίσημες διορθόδοξες συνάξεις – συμμετείχαν και συλλειτούργησαν πανηγυρικά εκπρόσωποι των δύο Εκκλησιών. 

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο διορθοδόξου συνεδρίου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, με θέμα: «Άγιος Ιερομάρτυς, Πατριάρχης Αλεξανδρείας και κατόπιν Κωνσταντινουπόλεως, Κύριλλος ο Λούκαρις», την Τετάρτη 27 Ιουνίου 2018, ημέρα μνήμης του Αγίου Κυρίλλου του Λουκάρεως (+1638), τελέστηκε Διορθόδοξη Θεία Λειτουργία, της οποίας προέστη ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος, Πατριάρχης Θεόδωρος Β΄, «συλλειτουργούντων των Εκπροσώπων των Αγιωτάτων Εκκλησιών: Αντιοχείας Αρχιμ. Δαμασκηνού Αλκέντε, Ιεροσολύμων Αρχιεπ. Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου….», σύμφωνα με σχετικό ανακοινωθέν του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. 

Να σημειωθεί ότι ο εκπρόσωπος του Πατριάρχου Αντιοχείας, αρχιμ. Δαμασκηνός Αλκέντε, υπήρξε παλαιότερα στενός συνεργάτης του Πατριάρχου Αντιοχείας Ιωάννου. 

Επίσης, στα ΚΔ’ Παύλεια, που διοργάνωσε η Μητρόπολη Βεροίας, στον Πατριαρχικό Διορθόδοξο Εσπερινό στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου (29-6-2018), συμμετείχε ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Αντιοχείας Επίσκοπος Μπανιάς Δημήτριος δίπλα στον εκπρόσωπο του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, Αρχιεπίσκοπο Ιορδάνου Θεοφύλακτο, με άπασαν την αρχιερατική στολή και οι δύο (όπως φαίνεται καθαρά στην φωτογραφία που δημοσιεύουμε εδώ). 

Κατόπιν αυτών τίθεται το ερώτημα: Ήρθη η ακοινωνησία από μέρους του Αντιοχείας προς το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων; Μήπως ο Πατριάρχης Ιωάννης …χαλάρωσε την διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας με τα Ιεροσόλυμα και επιτρέπει σιωπηρώς την κοινωνία κυρίως σε διορθόδοξους εορτασμούς; Ή μήπως οδηγούμαστε σε μια σταδιακή άρση της ακοινωνησίας; 

Σε κάθε περίπτωση, θα ήταν ευχής έργο να λήξει, επιτέλους, η διένεξη για το Κατάρ και να αποκατασταθεί πλήρως η εκκλησιαστική κοινωνία μεταξύ των δύο Πατριαρχείων της Ανατολής, που έχουν κοινές αγωνίες και κοινά προβλήματα, λόγω του συνεχώς δοκιμαζόμενου ποιμνίου τους στην πάντοτε εύφλεκτη Μέση Ανατολή.

ΟΡΙΣΤΗΚΕ Η ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΥΒΛΟΥ ΚΑΙ ΒΟΤΡΥΩΝ ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ [ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΣ;]

Ο νέος Μητροπολίτης Βύβλου και Βοτρύων Σιλουανός (δεύτερος από αριστερά), στην ενθρόνιση του νέου Μητροπολίτη
Λαοδικείας Αθανασίου. Εξελέγησαν από την Ι. Σύνοδο του Πατριαρχείου Αντιοχείας με διαφορά μίας ημέρας.
Ο Λαοδικείας ενθρονίστηκε σε μία εβδομάδα, ο από εν Μπουένος Άιρες Σιλουανός θα ενθρονιστεί μετά από 2,5 μήνες! 

Κείμενο: Σπύρος Παπαγεωργίου
orthodoxia.Info

Μετά από μεγάλη καθυστέρηση ορίστηκε τελικά η ενθρόνιση του Μητροπολίτη Βύβλου & Βοτρύων Σιλουανού στο Πατριαρχείο Αντιοχείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Orthodoxia.Info, η τελετή ενθρόνισης του Μητροπολίτη Σιλουανού θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 13 Ιουλίου το απόγευμα στην Εκκλησία Αγίου Γεωργίου Μπασλίμ, παρουσία του Πατριάρχη Αντιοχείας.
Την επόμενη ημέρα, το Σάββατο 14 Ιουλίου θα τελεστεί αρχιερατικό συλλείτουργο όπου θα προεξάρχει ο Πατριάρχης Αντιοχείας και θα λάβουν μέρος και άλλοι αρχιερείς της Εκκλησίας της Αντιοχείας.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο μητροπολίτης Σιλουανός θα δεχτεί ευχές την Κυριακή 15/7 το απόγευμα και Δευτέρα 16/7 στη εκκλησία Αγίου Γεωργίου στη Μπρουμάνα και το Σάββατο 22/7 στην εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου Χαμάτ.
Να υπενθυμίσουμε ότι πρόσφατα το Orthodoxia.Info αναδημοσίευσε ένα άρθρο του Θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου, το οποίο έθιγε την αναίτια καθυστέρηση της ενθρόνισης του Μητροπολίτη Σιλουανού, καθώς και το γεγονός ότι ενώ εκλέχθηκε να ποιμάνει μια ιστορική Μητρόπολη, ο Πατριάρχης Αντιοχείας τον τοποθέτησε τοποτηρητή της Μητροπόλεως Μπουένος Άιρες, της επαρχίας δηλαδή που ήδη διοικούσε!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Γιατί καθυστερεί η ενθρόνιση του Μητροπολίτη Βύβλου & Βοτρύων Σιλουανού;

Ο ΕΚΛΕΓΜΕΝΟΣ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΝΘΡΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

Ο παραιτηθείς, πολιός Μητροπολίτης Όρους Λιβάνου κ. Γεώργιος και ο διάδοχός του,
ο από εν Μπουένος Άιρες Σιλουανός. 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στο τέλος Απριλίου του τρέχοντος έτους, η Ιερά Σύνοδος του Παλαιφάτου Πατριαρχείου Αντιοχείας εξέλεξε δύο νέους μητροπολίτες. Τον Επίσκοπο Νινευή (Ταρτούς) Αθανάσιο, για την χηρεύουσα Μητρόπολη Λαοδικείας και τον από εν Μπουένος Άιρες Σιλουανό – εκ μεταθέσεως δηλαδή – για την κενωθείσα μητρόπολη Βύβλου και Βότρυος (Όρους Λιβάνου), μετά την παραίτηση του σπουδαίου μητροπολίτη Γεωργίου Κοντρ, του σημαντικότερου θεολόγου του Πατριαρχείου Αντιοχείας. 

Μετά από μία εβδομάδα, στις 4 Μαϊου 2018, έγινε πανηγυρικά η ενθρόνιση του νέου Λαοδικείας Αθανασίου. Ενάμιση μήνα μετά, εκκρεμεί αναιτίως η ενθρόνιση του νέου μητροπολίτη Όρους Λιβάνου Σιλουανού, γεγονός πρωτοφανές για τα δεδομένα του Πατριαρχείου Αντιοχείας. 

Ο Πατριάρχης όρισε τοποτηρητή της εν Μπουένος Άιρες Μητρόπολης τον ίδιο τον μετατεθέντα μητροπολίτη Σιλουανό! Άραγε σ’ αυτή την ενέργεια οφείλεται η τόση μεγάλη καθυστέρηση της ενθρόνισης; 

Γράφτηκε ότι ο μητροπολίτης Σιλουανός είναι πρώτος ξάδερφος του Πατριάρχη Ιωάννη και Λιβανέζος, άρα γι’ αυτό προκρίθηκε στην ιστορική Μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Όμως γύρω από το πρόσωπο του μητροπολίτου Σιλουανού υπάρχει μια προϊστορία. 

Στη Σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών στο Φανάρι, τον Μάρτιο του 2014, με αντικείμενο την προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας, το Πατριαρχείο Αντιοχείας εκπροσώπησαν δύο ιεράρχες του – αφού δεν προσήλθε ο Πατριάρχης Ιωάννης – ο Βόστρων Σάββας και ο εν Μπουένος Άιρες Σιλουανός. 

Ο κ. Σιλουανός είχε αναγραφεί ως «μητροπολίτης εν Μπουένος Άιρες» αφού το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν αναγνωρίζει τους τίτλους των μητροπολιτών που λειτουργούν σε περιοχές της δικαιοδοσίας του. Η επιμονή του Αντιοχειανού αρχιερέα ενόχλησε ιδιαίτερα τον Οικουμενικό Πατριάρχη που σε έντονο ύφος του σημείωσε πως θα πρέπει να παύσει η κατάσταση που επικρατεί τελευταία με την ύπαρξη μητροπολιτών άλλων Εκκλησιών σε περιοχές δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Θρόνου. Ο μητροπολίτης σε επίσης έντονο ύφος είπε στον Πατριάρχη πως είναι μητροπολίτης Μπουένος Άιρες αρνούμενος να υποχωρήσει. Ο Πατριάρχης του απάντησε πως το θέμα δεν ήταν της παρούσης στιγμής και δεν πήρε άλλη έκταση. Πολλοί τότε επέκριναν την στάση του μητροπολίτη Σιλουανού, ο οποίος σε μία Σύναξη Προκαθημένων προσπάθησε να …κλέψει την παράσταση. 

Να υπενθυμίσουμε ότι οι δύο αρχιερείς - εκπρόσωποι του Πατριαρχείου Αντιοχείας, αρνήθηκαν να υπογράψουν το κείμενο των ομόφωνων μέχρι εκείνη τη στιγμή αποφάσεων της Σύναξης, αλλά και να λάβουν μέρος στο διορθόδοξο Συλλείτουργο της Κυριακής της Ορθοδοξίας, στον Πατριαρχικό Ναό.

[Βλ. στο ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ το σχόλιο του πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια: Όλοι υπέγραψαν τις αποφάσεις της Σύναξης των Προκαθημένων, πλην Λακεδαιμονίων (:Αντιοχειανών)]. 

Κατόπιν αυτού ήταν απολύτως …φυσικό, ο εν Μπουένος Άιρες Σιλουανός να αναδειχθεί ο Αντιοχειανός ιεράρχης που προπαγάνδισε με κάθε μέσο εναντίον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν σχετικά βίντεο, τόσο στα ισπανικά όσο και στα αραβικά, με τον μητροπολίτη Σιλουανό – μόνος αυτός από τους Αντιοχειανούς ιεράρχες – να καταφέρεται εναντίον της Συνόδου και εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου το οποίο θεωρεί υπεύθυνο για τον κακό συντονισμό του όλου θέματος. 

Αλλά γύρω από τον μητροπολίτη Σιλουανό υπάρχει και μια άλλη …περίεργη ιστορία, για την οποία είχαμε κάνει σχετική ανάρτηση πριν δύο χρόνια. Είχαμε γράψει επί λέξει: 

«Τον γύρο του διαδικτύου κάνει μια ανοιχτή επιστολή την οποία φέρεται να υπογράφει ο απαχθείς Μητροπολίτης Χαλεπίου Παύλος, και η οποία γράφτηκε δια χειρός του γραμματέα του, Μητροπολίτη Μπουένος Άιρες και πάσης Αργεντινής, Σιλουανού, όπως αναφέρεται στο τέλος της επιστολής. 

Το θέμα είναι πολύ σοβαρό και έχει επιφέρει σύγχυση. Πρόκειται για αυθεντική επιστολή του απαχθέντος Μητροπολίτη, την οποία υπαγόρευσε στον «γραμματέα» του Μητροπολίτη Σιλουανό;

Πώς ήρθε σε επαφή μαζί του ο Σεβ. Σιλουανός; Γνωρίζει ότι είναι ζωντανός και πού βρίσκεται; Είχε τηλεφωνική, διαδικτυακή ή άλλη επικοινωνία μαζί του; Οι διπλωματικές πηγές (Υπουργεία Εξωτερικών) σιωπούν εκκωφαντικά. Στην ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Αντιοχείας και στην σελίδα του στο Facebook δεν έχει δημοσιευθεί η επιστολή. Το Πατριαρχείο Αντιοχείας, και δη ο Προκαθήμενός του - τού οποίου ο Χαλεπίου είναι κατά σάρκα αδελφός - δεν θα προέβαινε σε πανηγυρική δήλωση ότι ο Μητροπολίτης Χαλεπίου ζει, μετά από 3 ολόκληρα χρόνια που αγνοείται;

Από την άλλη, η σελίδα στο Facebook της Μητρόπολης του Πατριαρχείου Αντιοχείας εν Μπουένος Άϊρες έχει την επιστολή στις 20/6/16 στα αραβικά και στις 25/6/16 στα ελληνικά, τα γαλλικά, τα αγγλικά, τα ισπανικά, και τα ρουμανικά! Επίσης, πολλές ελληνικές ιστοσελίδες έχουν αναδημοσιεύσει αβασάνιστα την εν λόγω επιστολή. 

Μήπως η επιστολή γράφτηκε για να κυκλοφορήσει στην Κρήτη όπου συνεδρίαζε η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος; Αφού ο συντάκτης της γράφει: «Είναι περιττό να Σας «αναγγείλω» ότι είμαι μαζί σας όπου και αν βρίσκεστε αυτές τις μέρες, είτε στην Κρήτη είτε αλλού, όχι επειδή το όνομά μου καταγράφεται μέσα σε πρακτικά ή μνημονεύεται σε δηλώσεις, - κάτι το οποίο εκδηλώνει τη συμπαράστασή σας σε μένα και στην Εκκλησία μου.» Στην Κρήτη, απ’ όπου απουσίαζε η Εκκλησία της Αντιοχείας! 

Ο εν Μπουένος Άϊρες Σιλουανός οφείλει άμεσα να ξεκαθαρίσει τα πράγματα γιατί δίνει την εντύπωση ότι «παίζει» με ένα περίεργο τρόπο. Δεν αρμόζουν παιχνίδια στην πλάτη του απαχθέντος Μητροπολίτη.» 

Αυτά γράφαμε πριν δυο χρόνια για ένα θέμα που καλύφθηκε από πέπλο μυστηρίου... 

Τώρα μάλλον ο Αντιοχείας Ιωάννης θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τα πράγματα σε σχέση με τον μητροπολίτη Σιλουανό. Και κυρίως γιατί τόσο καθυστερεί η ενθρόνισή του στην μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Το μέλλον θα δείξει πώς θα εξελιχθεί η περίπτωση του μητροπολίτη Σιλουανού, σε διορθόδοξο επίπεδο. Καθώς το Πατριαρχείο Αντιοχείας έχει ήδη ανοιχτά ουκ ολίγα μέτωπα… 

Το σίγουρο είναι πως ο νέος μητροπολίτης Όρους Λιβάνου Σιλουανός θα πρέπει να σηκώσει το δυσβάστακτο βάρος της σκιάς του προκατόχου του, του τελευταίου μεγάλου ιεράρχη του Πατριαρχείου Αντιοχείας.

Το Πανεπιστήμιο Αγίου Γεωργίου Βηρυτού: νέος άγχος για τον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννη

Του Roni Bou Saba 

θεολόγου - φιλολόγου

Είναι γνωστή η διχόνοια που δημιουργείται τεχνηέντως ανάμεσα στους Λιβανέζους και Σύρους ορθοδόξους του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Μια διχόνοια που ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης φέρεται να την εντείνει - έστω άθελά του - με κάποιες κινήσεις του. Χαρακτηριστική σ’ αυτή την κατεύθυνση ήταν η προ ημερών παραβίαση των ιερών κανόνων με την μετάθεση του εξαδέλφου του από την Αργεντινή στην Μητρόπολη Όρους Λιβάνου, μιας που, μεταξύ άλλων, τυγχάνει να είναι λιβανέζος. 

Ωστόσο η κίνηση αυτή δεν ήταν η μόνη. Ο Πατριάρχης Ιωάννης, όπως έχει διαδοθεί ευρέως, βρίσκεται σε σύγκρουση με τον μητροπολίτη Βηρυτού Ηλία για το θέμα ίδρυσης πανεπιστημίου στην επαρχία του και πρωτεύουσα του Λιβάνου. Ο Πατριάρχης φέρεται να θεωρεί ότι η ίδρυση πανεπιστημίου σε λιβανέζικη επαρχία είναι μια πράξη που υπονομεύει τη θέση του πατριαρχικού πανεπιστημίου του Μπαλαμάντ, με την προσέλκυση καθηγητών και στελεχών στο νέο πανεπιστήμιο. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με έγκυρες πηγές, επισκέφθηκε ο ίδιος τον Πρόεδρο του Λιβάνου για να του ζητήσει να αναβάλει την παροχή άδειας ίδρυσης και λειτουργίας του νέου πανεπιστημίου. 

Τελικά όμως, η Κυβέρνηση του Λιβάνου στην συνεδρίασή της στις 16 του τρέχοντος μηνός Μαΐου, αποφάσισε να μην εισακούσει τον Πατριάρχη και να ικανοποιήσει το αίτημα του μητροπολίτη Βηρυτού, ο οποίος διαθέτει ένα μεγάλο δίκτυο σχέσεων με τους παράγοντες της χώρας και φημίζεται για τις διοικητικές του ικανότητες με τα αναρίθμητα εκπαιδευτικά και φιλανθρωπικά ιδρύματα που διοικεί. Το πανεπιστήμιο του Αγίου Γεωργίου στη Βηρυτό είναι πλέον πραγματικότητα, και μάλιστα με μεγάλη πολιτική και λαϊκή υποστήριξη. 

Αυτή η απόφαση της Κυβέρνησης του Λιβάνου έβαλε τέλος στις δημόσιες τοποθετήσεις των ορθοδόξων βουλευτών και υπουργών γύρω από το ζήτημα αυτό και …πέταξε την μπάλα στους κόλπους της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου. Πράγμα που σημαίνει ότι όποιος μητροπολίτης θελήσει - από εδώ και στο εξής - θα μπορέσει θεωρητικά να καταθέσει άδεια ίδρυσης πανεπιστημίου στην επαρχία του και να του δοθεί, αν τηρηθούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για το κύρος και τη ισχύ που απολάμβανε ως τώρα το μόνο ορθόδοξο πανεπιστήμιο στον Λίβανο. 

Ο Πατριάρχης Ιωάννης καλείται να αντιμετωπίσει νέα ρωγμή στη σχέση του με τους Λιβανέζους, τους οποίους αφήνει να καταλάβουν ότι τους απομακρύνει από τη στελέχωση της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου, προτιμώντας μέλη της παλιάς αδελφότητας που ηγείτο ως καθηγούμενος. Αν δεν λάβει τα μέτρα του, το νέο πανεπιστήμιο μπορεί να είναι δούρειος ίππος της διχοτόμησης του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Οι υποστηρικτές του νέου πανεπιστημίου δεν λένε ρητά κάτι τέτοιο, αλλά ορισμένοι εξ αυτών υπήρξαν πρωτεργάτες μιας προσπάθειας διχοτόμησης ήδη επί των ημερών του μακαριστού Πατριάρχη Ιγνατίου και μπορεί να οδηγήσουν τα πράγματα στην ίδια παλαιά κατεύθυνση. Η θέση του Πατριάρχη Ιωάννη δεν φαίνεται αξιοζήλευτη με αυτό το άγχος να προστίθεται στους ώμους του και οι καιροί απαιτούν σύνεση.

Το Πατριαρχείο Αντιοχείας βυθίζεται στα προβλήματά του

Του θεολόγου Roni Bou Saba

Από τη στιγμή που ανέλαβε ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης Ι’ τα ηνία του παλαίφατου αυτού Πατριαρχείου, κλήθηκε να αντιμετωπίσει και να βρει λύσεις για μια σειρά προβλημάτων τα οποία προέκυπταν το ένα μετά το άλλο. 

 Η ως τώρα πορεία του δείχνει ότι τα προβλήματα αντί να λυθούν περιπλέκονται και δημιουργούνται νέα. Οι ορθόδοξοι ανά την υφήλιο δεν μπορούν να λησμονήσουν για παράδειγμα την ξαφνική αποχή από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο που συνήλθε στην Κρήτη το 2016. Μια κίνηση που πλήγωσε την ομοφωνία της Ρωμιοσύνης, και έδωσε άλλοθι σε σλαβόφωνες εκκλησίες για να απέχουν κι αυτές. Επίσης, «μαίνεται» ο πόλεμος με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων για το Κατάρ και δεν διαφαίνεται λύση στον ορίζοντα, καθώς οι υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες δεν φαίνεται να στηρίζουν την Αντιόχεια στον δρόμο που επέλεξε. 

Δεν χρειάζεται να ανατρέξω στους περασμένους χρόνους ή μήνες, ούτε καν εβδομάδες για να δείξω την εσφαλμένη κατά την ταπεινή μου γνώμη πορεία που ακολουθεί το Πατριαρχείο Αντιοχείας, του οποίου είμαι μέλος. 

Μόλις την περασμένη Παρασκευή, 26 Απριλίου, συνήλθε εκτάκτως η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου για να εκλέξει μητροπολίτη για την κενωθείσα μητρόπολη Βύβλου και Βότρυος (Όρους Λιβάνου), μετά την παραίτηση του πολιού μητροπολίτη Γεωργίου. 

Παρότι, σύμφωνα με πηγές, ο σκοπός της συνεδρίασης ήταν η συγκεκριμένη εκλογή, ωστόσο ο Πατριάρχης ζήτησε από τη Σύνοδο να ψηφίσει αρχικά διάδοχο στην Μητρόπολη Λαοδικείας. Αίτημα το οποίο ικανοποιήθηκε. Ο καινούργιος μητροπολίτης δεν είναι παρά το δεξί χέρι του Πατριάρχη από τα ηγουμενικά του χρόνια στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στη Συρία. Η εκλογή αυτή προκάλεσε αντιδράσεις του ποιμνίου της Λαοδικείας, που είναι και ο τόπος καταγωγής του Πατριάρχη. Οι πιστοί της Λαοδικείας ήταν ακόμα σε διαβουλεύσεις για να προτείνουν στη Σύνοδο κάποιους υποψηφίους. Τους πρόλαβε λοιπόν ο Μακαριώτατος. Φυσικά η Σύνοδος δεν αντέδρασε στην έκτακτη αυτή εκλογή και ο Πατριάρχης πέρασε επιτυχώς ένα από τα δύο αιτήματα που είχε ετοιμάσει για τη Σύνοδο. 

Σειρά πλέον είχε η μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές φέρεται να είχε ζητήσει ο Πατριάρχης από ισχυρούς μητροπολίτες να προωθήσουν κάποιον υποψήφιο ως δική του επιλογή για τη θέση. Πράγμα που στέφθηκε με επιτυχία και συγκεντρώθηκαν οι απαιτούμενες ψήφους υπέρ του εν λόγω υποψηφίου. “Με παπικό τρόπο”, όπως δήλωσε ανώτερος κληρικός του Πατριαρχείου, ακύρωσε ο Πατριάρχης τις εκλογές, ξαφνιάζοντας τα μέλη της Συνόδου με το αίτημα να ψηφίσουν υπέρ ή κατά της μετάθεσης του “Εν Μπουένος Άιρες” Σιλουανού. Αφού αντέδρασαν μερικοί μητροπολίτες πέρασε τελικά η μετάθεση με πλειοψηφία κι όχι με ομοφωνία. Οι παραβιάσεις των ιερών κανόνων της Εκκλησίας δεν σταμάτησαν εδώ! Ο Πατριάρχης όρισε τοποτηρητή της εν Μπουένος Άιρες μητρόπολης τον ίδιο τον μετατεθέντα μητροπολίτη Σιλουανό! 

Αυτές οι πρακτικές έχουν αναστατώσει το ποίμνιο όχι μόνο του Όρους Λιβάνου, αλλά ολόκληρου του Πατριαρχείου. Διάφορα κείμενα που τις σχολιάζουν έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο. Οι σχολιαστές αναρωτιούνται για την κανονικότητα τέτοιων πράξεων, και εκφράζουν τον φόβο τους σε περίπτωση που περάσει αυτή η αντικανονική μετάθεση και αντικανονική τοποθέτηση του μετατεθέντα μητροπολίτη ως τοποτηρητή της παλιάς του μητρόπολης μήπως επαναληφθούν και σε επόμενες εκλογές. Το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι ο μητροπολίτης Σιλουανός τυγχάνει πρώτος ξάδερφος του Πατριάρχη Ιωάννη, και μετατέθηκε χωρίς κανένα λόγο. Μάλιστα εξέλαβε ο κόσμος ότι η μετάθεσή του έγινε γιατί είναι Λιβανέζος- πέραν της συγγένειας. 

Το ζήτημα της υπηκοότητας του μητροπολίτη σε σχέση με την μητρόπολη στην οποία εκλέγεται μαστιγώνει το Πατριαρχείο Αντιοχείας το τελευταίο διάστημα. Υπήρξε η αιτία που μέχρι σήμερα δεν αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις του εν Γαλλία Ιγνατίου που είναι Σύρος με την πλειονότητα του ποιμνίου του που είναι Λιβανέζοι. Στην Αργεντινή αν εκλεγεί Λιβανέζος θα αναρωτηθεί δικαίως ο κόσμος γιατί τότε αυτός να μην είχε θεωρηθεί κατάλληλος για την μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Και αν εκλεγεί Σύρος, τότε οι Λιβανέζοι δεν θα έχουν πλέον κανένα μητροπολίτη στη διασπορά, ενώ ήδη έχουν γίνει μειονότητα στη Σύνοδο. 

Το πρόβλημα αυτό, επαναλαμβάνω, δεν είναι τωρινό. Αντί να ασχοληθεί ο Πατριάρχης σοβαρά να το λύσει με ποιμαντικό τρόπο, τώρα έριξε λάδι στη φωτιά, και ξύπνησε κρυφούς πόθους κάποιων για διχοτόμηση του Πατριαρχείου Αντιοχείας- πράγμα που πρέπει άμεσα να καταπολεμηθεί. 

Ο Πατριάρχης πρωτίστως, αλλά και η Ιερά Σύνοδος που σε μεγάλο βαθμό είναι η παλιά αδελφότητά του, οφείλουν να σταθούν με ευθύνη μπροστά στα ατελείωτα προβλήματα και να τα επιλύσουν πριν είναι αργά για το λιγοστό ποίμνιο που έχει μείνει στον Λίβανο και τη Συρία.

Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ Η.Π.Α. ΣΤΗ ΣΥΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Και για να …προλάβω τους εγχώριους ταλιμπάν, σπεύδω να ερμηνεύσω την νυχτερινή επίθεση των Η.Π.Α. και των συμμάχων τους στην Συρία, ως εφαρμογή του «πνευματικού νόμου», μιας και ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης προχθές Πέμπτη, 12 Απριλίου 2018, δέχθηκε αντιπροσωπεία του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών, στην Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Σουάγια, στον Λίβανο.

Στην αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο Μητροπολίτης Γαλλίας του Οικουμενικού Θρόνου Εμμανουήλ, ο Επίσκοπος Κρίστοφερ Χιλ (Αγγλικανική Εκκλησία), η Karen Bournstrand (Λουθηρανική Εκκλησία) και ο Γενικός Γραμματέας π. Heikki Huttunen.  
Ο Πατριάρχης Αντιοχείας δέχθηκε, δηλαδή, μέχρι και Λουθηρανή ιέρεια! Αυτό σημαίνει ότι το Πατριαρχείο Αντιοχείας, αν και δεν συμμετείχε στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας (για δικούς του λόγους), συμμερίζεται απολύτως τις αποφάσεις της Συνόδου για τις Διαχριστιανικές Σχέσεις και τις κάνει πράξη.
Φυσικά κανένας «πνευματικός νόμος» δεν ισχύει στην περίπτωση της Συρίας. Τα γεωπολιτικά θέματα είναι γνωστά από χρόνια. Ο Πατριάρχης Αντιοχείας με χθεσινή δήλωσή του καταδίκασε τις πρόσφατες δηλώσεις και απειλές των ΗΠΑ, ότι έγινε χρήση χημικών όπλων στη Συρία. Μάλιστα σημείωσε κατηγορηματικά: «Αποδοκιμάζουμε οποιαδήποτε πιθανή αμερικανική επίθεση κατά του Συριακού λαού, η οποία θα προκαλέσει την περαιτέρω καταστροφή της χώρας και της περιοχής.» 
Η επίθεση έγινε και κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ποιος όμως δεν ανέμενε μια ανάλογη ενέργεια της Δύσης στην περιοχή, όταν η Ρωσία βρίσκεται εκεί από καιρό για να στηρίξει το καθεστώς Άσαντ και να «προστατεύσει» κυρίως τους χριστιανούς; Δε ζούμε σ’ ένα κόσμο «αγγελικά πλασμένο». 
Το πρακτορείο Associated Press μεταδίδει από τη Δαμασκό πως εκατοντάδες Σύροι συγκεντρώνονται σήμερα σε μεγάλες πλατείες της συριακής πρωτεύουσας κορνάροντας με τα αυτοκίνητά τους, κάνοντας με τα δάχτυλά τους το σήμα της νίκης και κρατώντας συριακές σημαίες για να δείξουν ότι αψηφούν τις αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια της νύκτας από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και τη Βρετανία. 
Άραγε θα είναι ανάμεσά τους και ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης ή θα προτιμήσει την ασφάλεια του Λιβάνου, όπου ζει τον περισσότερο καιρό;. 

Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΕ ΑΡΑΒΟΦΩΝΟΥΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥΣ

Roni Bou Saba 

Θεολόγος, φιλόλογος, ψάλτης 

Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος, υπήρξε μια ιδιαίτερη προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας, μια ιδιαίτερη προσωπικότητα της οικουμενικότητας της ορθοδοξίας και του ελληνισμού! Το πολύπλευρο και πολυδιάστατο έργο του αναγνωρίζεται σε διεθνές επίπεδο, και χρήζει επιστημονικής μελέτης από τους ειδήμονες. Ωστόσο το γεγονός ότι ο Λυκούργος δεν τροφοδότησε μόνο την επιστημονική σκηνή με τη συνεισφορά του αλλά και την ψυχή των μαθητών του - και όσων τον γνώρισαν - μου δίνει και εμένα την ευκαιρία να καταθέσω μερικές σκέψεις για τον δάσκαλο που επηρέασε την Εκκλησία της Αντιοχείας από την οποία προέρχομαι, όπως και εμένα προσωπικά. 

Η διδασκαλία του Λυκούργου δεν μπορεί να εκτιμηθεί μόνο από γνωστικής άποψης γιατί πάνω από όλα, και ταυτόχρονα με τη γνώση, δίδασκε ήθος και βιωτή! 

Τόνιζε ο Λυκούργος, και ενδιαφερόταν, για την οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας, και γι’ αυτό γύρισε την οικουμένη ιεραποστολικά και ανέδειξε την μουσική παράδοση της ρωμαϊκής Ορθόδοξης Εκκλησίας σε ομόδοξους και ετερόδοξους με πάρα πολλά σεμινάρια και συναυλίες. 

Έδωσε μεγάλη σημασία, επίσης, στην σχέση της Βυζαντινής μουσικής με την ανατολική μουσική και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους ακόμα και πέραν από την εκκλησιαστική παράδοση. Χαρακτηριστικό αλλά όχι μοναδικό παράδειγμα αποτελεί η αλλεπάλληλη συνεργασία με το Ensemble Kudsi Erguner (τον Μάϊο του 2004 στην Αγία Ειρήνη Κωνσταντινουπόλεως και στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 2006). Μ’ αυτόν τρόπο τοποθέτησε τη βυζαντινή μουσική στην ευρύτερη σφαίρα της μουσικής τέχνης και όχι μόνο της εκκλησιαστικής χρήσης. Το γεγονός αυτό εμπλούτιζε την αισθητική και τη γνώση που μετέδιδε ο Λυκούργος στους μαθητές του, ώστε να συλλάβουν το πνεύμα και το γράμμα της παράδοσης, και κατέστη μεγάλη η επιρροή του στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, όπου εύκολα συγχέεται η ψαλτική τέχνη με την έξωθεν μουσική. 

Λόγω της διεθνούς φήμης του Αγγελόπουλου, λοιπόν, τον προσέγγιζαν μαθητές από διάφορες Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταξύ αυτών και από το Πατριαρχείο Αντιοχείας. Αλλά αξίζει να αναφερθεί ότι η σχέση του με άτομα από το Πατριαρχείο Αντιοχείας ανάγεται αρχικά στην προσωπική φιλία με τον μετέπειτα ιερέα Ζιχάντ Αμπού Μραντ. Από τα φοιτητικά τους χρόνια γνωρίζονταν μεταξύ τους και συνδεόντουσαν με την Παιδική Χορωδία των Ανακτόρων, όπως μου είχε πει ο ίδιος ο Αμπού Μραντ. 

Αργότερα, μαθήτευσαν κοντά του για μεγάλο χρονικό διάστημα τρεις ψάλτες από το Πατριαρχείο Αντιοχείας, ο Ναμπίλ Ελ Σάεγ, ο Νταάς Ιμπραχίμ, και ο Μιχαήλ Χουράνι. 

Ο Ναμπίλ και ο Νταάς είχαν έρθει στην Ελλάδα με υποτροφία από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απεσταλμένοι από τους μητροπολίτες τους: τον Βόστρων ο Ναμπίλ και της Εμμέσης ο Νταάς, για να σπουδάσουν βυζαντινή μουσική στην Ελλάδα. Ενώ ακόμα μάθαιναν την ελληνική γλώσσα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τους προέτρεπε ο εφημέριος της αραβόφωνης εκκλησίας της Αγίας Όλγας Ζιχάντ Αμπού Μραντ να πάνε στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, τον οποίον και γνώρισαν το 1990. Παρακολουθούσαν τα μαθήματα κοντά του στο Ωδείο "Νικόλαος Σκαλκώτας" στα Πατήσια. Ο Αγγελόπουλος τους πρότεινε από την πρώτη στιγμή κιόλας να συμμετάσχουν στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, για να έχουν την ευκαιρία να μαθαίνουν περισσότερα πράγματα. Έτσι λοιπόν πήραν μέρος στη χορωδία κοντά στον Αγγελόπουλο και έλαβαν μέρος σε διάφορες συναυλίες της. Τώρα ο Ναμπίλ εξυπηρετεί την αραβική κοινότητα ψέλνοντας στην εκκλησία της Αγίας Όλγας, ασχολούμενος παράλληλα με την κοσμική παραδοσιακή μουσική του αραβικού κόσμου με το συγκρότημα Αλ Μαχάμπα. Ο Νταάς, από την άλλη, ψέλνει στον Πειραιά στην εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν λάβει μέρος σε ηχογραφήσεις της χορωδίας ψέλνοντας στα αραβικά, γι’ αυτό μας ήταν γνωστοί στο Πατριαρχείο Αντιοχείας και τους πλησιάζαμε για να αντλήσουμε οι νεότεροι από την εμπειρία τους. 

Ο Μιχαήλ Χουράνι με τη σειρά του, ήρθε στην Ελλάδα με υποτροφία του Υπουργείου Εξωτερικών για να εμβαθύνει τις σπουδές του στη βυζαντινή μουσική, έχοντας υπάρξει ο ίδιος καθηγητής βυζαντινής μουσικής στο Εθνικό Ωδείο στο Λίβανο για πολλά χρόνια και ιδρυτής της χορωδίας της μητρόπολης Όρους Λιβάνου η οποία υπό τη διεύθυνσή του απέκτησε μεγάλη αναγνώριση και αποδοχή. Γνώρισε στην Αθήνα πολλούς δασκάλους, αλλά πολύ γρήγορα βρήκε στον Λυκούργο τον δάσκαλο που έψαχνε και που μπορούσε να του δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις στις απορίες του, όπως ο ίδιος επισήμανε σε μένα όταν ζήτησα τη βοήθειά του για την παρούσα παρέμβαση. Πήρε το δίπλωμα διδασκαλίας στην βυζαντινή μουσική από το Ωδείο "Φίλιππος Νάκας" με δάσκαλο τον Αγγελόπουλο. Όντας στην Ελλάδα συμμετείχε στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία από το 1999 μέχρι το 2002. Μ’ αυτήν έλαβε μέρος σε διάφορες συναυλίες, μεταξύ αυτών η συναυλία στο Λίβανο, στο Πατριαρχικό Μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, έδρα της θεολογικής σχολής του Πατριαρχείου Αντιοχείας, και στην Βηρυτό τον Μάρτιο του 2000. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η χορωδία έψαλε στα αραβικά τον Τρισάγιο Ύμνο και στίχους από τον 102ο ψαλμό ("Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριον"), τους οποίους είχε ζητήσει ο Αγγελόπουλος από τον Μιχαήλ Χουράνι να τους μάθει στη χορωδία. 

Η σχέση του Μιχαήλ Χουράνι με τον Αγγελόπουλο ήταν πολύ στενή, όπου είχε πάει μαζί με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία σε πολλές εκδηλώσεις και συναυλίες πέραν του Λιβάνου και τα διάφορα μέρη της Ελλάδας, ψάλλοντας κατά καιρούς και στα αραβικά. Από τα σημαντικότερα αυτά ταξίδια θα μπορούσε να αναφερθεί η συμμετοχή στο διεθνές φεστιβάλ «Κρακοβία 2000» στην Πολωνία, και στο 10ο Διεθνές Συνέδριο για τις Βυζαντινές Σπουδές στο Παρίσι το 2001. 

Όταν γύρισε στο Λίβανο, ο Μιχαήλ Χουράνι διορίστηκε ως προσωπικός ψάλτης του Μητροπολίτη Όρους Λιβάνου Γεωργίου, επισκεπτόμενος μαζί του κάθε Κυριακή μια διαφορετική εκκλησία στην οποία και έψελνε. Αυτό το γεγονός έκανε τον Χουράνι να διαδώσει ευρύτερα τη μέθοδο του Σίμωνα Καρά, όπως την έμαθε κοντά στον Αγγελόπουλο. Ωστόσο η συνεισφορά του Μιχαήλ δεν στάθηκε εδώ, καθώς ανέλαβε να διδάσκει τη βυζαντινή μουσική σε ακαδημαϊκά εκκλησιαστικά και μουσικολογικά ιδρύματα. Δίδασκε για παράδειγμα στη Θεολογική Σχολή της Αγίας Άννης του Πατριαρχείου Αντιοχείας για τους Ουνίτες (2003-2008), στην Θεολογική Σχολή του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού του ορθοδόξου Πατριαρχείου Αντιοχείας, στη Σχολή Μουσικής και Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου των Αντωνινών (Antonine Unversity). Να σημειώσουμε, ακόμα, τη σύσταση και διδασκαλία πολλών ενοριακών χορωδιών σε διάφορα μέρη στο Λίβανο. Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο διαδίδει τη μέθοδο Καρά και το έργο του Αγγελόπουλου είναι η χορωδία B MEL- Lebanon (Byzantine Music Ensemble of Lebanon), την οποία ίδρυσε και διευθύνει ο ίδιος συμμετέχοντας σε διάφορες συναυλίες εντός και εκτός Λιβάνου. 

Το έργο του Λυκούργου Αγγελόπουλου μέσω των κόπων του μαθητή του Μιχαήλ Χουράνι γίνεται όλο και πιο γνωστό στο Λίβανο, γιατί ο Χουράνι μαζί με όλα τα παραπάνω ασχολήθηκε με την προσαρμογή συνθέσεων του Αγγελόπουλου και της παρουσίασής τους σε διάφορες συναυλίες.

Συμπεραίνει κανείς εύκολα από τα προαναφερόμενα πόσο είναι γνωστός ο Αγγελόπουλος στο Λίβανο, και αξίζει να προσθέσω ότι ακόμα και ψάλτες οι οποίοι δεν μαθήτευσαν κοντά του προσπαθούν να υιοθετήσουν επιλεκτικά κάποια στοιχεία από την ερμηνεία του. 

Πέραν από τους μαθητές με μακρά μαθητεία για τους οποίους μίλησα, υπήρξαν και άλλοι πολλοί που είχαν την ευκαιρία να μαθαίνουν κοντά του για σύντομα χρονικά διαστήματα. Απ’ αυτούς είναι και ο υποφαινόμενος. Μαθαίνοντας για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο από τον Μιχαήλ Χουράνι, που γνώριζα και θαύμαζα ως νέος μαθητής βυζαντινής μουσικής, επιχείρησα να έρθω σε επαφή με τον Αγγελόπουλο στο πρώτο ταξίδι μου στην Ελλάδα το 2003. Ακόμα τότε τα ελληνικά δεν τα ήξερα καθόλου. Δεν ήμουν μόνος, πήγα με τον φίλο και συμφοιτητή Peter Saliba. Συστηθήκαμε στον σπουδαίο δάσκαλο του οποίου τη φήμη και τη φωνή μόνο ξέραμε ήδη από το Λίβανο, μας εναγκαλίστηκε κάνοντάς μας μαθήματα και προσκαλώντας μας στις πρόβες της χορωδίας και τις συναυλίες της ακόμα! 

Για τον μουσικό Λυκούργο καλύτερα να μη μιλήσω - ως μη ειδικός - αλλά να καταθέσω ένα σύντομο και ουσιαστικό βίωμα κοντά σε ένα σπάνιο και σπουδαίο δάσκαλο. Όπως είπα τότε το 2003 δεν ήξερα ελληνικά. Ο Λυκούργος επαναλάμβανε σε μένα, στα γαλλικά, όσα έλεγε στον Peter στα ελληνικά, μέχρι που σιγά σιγά μάθαινα, με κίνητρο την περαιτέρω επικοινωνία με τον δάσκαλο χωρίς ενδιάμεση γλώσσα αλλά μόνο στα ελληνικά. Το μάθημα δεν σταματούσε εύκολα, μπορούσε να διαρκέσει ώρες, εμείς είχαμε τη δίψα και βρήκαμε το ορμητικό ποτάμι. Ο Αγγελόπουλος μας ενθάρρυνε και μας στήριξε υπομονετικά και με πολλή αγάπη παρά τον περιορισμό της γλώσσας μας. Ο Πέτρος άντλησε ομολογουμένως περισσότερο τη βυζαντινή μουσική και με τη σειρά του υπηρετεί ως ψάλτης και δάσκαλος μουσικής στο Λίβανο. 

Στο αναλόγιο της Αγίας Ειρήνης μπορεί σε μια απλή Κυριακή να ακουστεί η βυζαντινή ψαλμωδία και στα αραβικά, τα πολωνικά, και τα ρουμανικά. Οι μαθητές του Αγγελόπουλου ήταν από όλη την οικουμένη! Και σε όλους τόνιζε ότι αυτή είναι η Ορθοδοξία. Ο Λυκούργος πήγε στο Πατριαρχείο Αντιοχείας αυτοπροσώπως και μέσω του έργου του και η επιρροή του είναι εμφανής, αλλά και έφερε το Πατριαρχείο εδώ σε όλους τους μαθητές του. Το ίδιο έκανε με όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες στις οποίες είχε μαθητές. Έγινε ο ίδιος για τους μαθητές του σημείο οικουμενικότητας της Ορθοδοξίας. 

 - Το παραπάνω κείμενο αποτελεί την συμβολή του Roni Bou Saba στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) στην μνήμη του Λυκούργου Αγγελόπουλου, την Πέμπτη 18 Μαΐου 2017, ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από τον θάνατο του αειμνήστου μουσικοδιδασκάλου και πρωτοψάλτη. Η εκδήλωση μνήμης και τιμής πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

- Οι φωτογραφίες που πλαισιώνουν το κείμενο, είναι από το προσωπικό αρχείο του Μιχαήλ Χουράνι. Πρόκειται για στιγμιότυπα από δράσεις της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας του Λυκούργου Αγγελόπουλου, στις οποίες συμμετείχε ο λιβανέζος πρωτοψάλτης Μ. Χουράνι.

Σχετική ανάρτηση:
ΜΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ