Πολύτιμα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Κυκλοφόρησαν τα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο, του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου (εκδόσεις Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018). 

Αισίως φτάσαμε στον έκτο τόμο με ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Γέροντος Χαλκηδόνος. 

Διαβάζω με βουλιμία τα κείμενά του, τα οποία είναι συνήθως όλως ασυνήθιστα, τόσο από γλωσσικής όσο και από νοηματικής πλευράς. Θεωρώ τα ελληνικά του Χαλκηδόνος τα καλύτερα που γράφονται αυτή τη στιγμή, κι ας μου συγχωρήσουν κάποιοι την «υπερβολή». Επίσης, η θεματολογία του είναι – κατά το κοινώς λεγόμενον – «άπαιχτη». Τόσο μπροστά που για κάποιους μοιάζει ακατάληπτη! 

Μα ποιος δεν το δέχεται; Ο Χαλκηδόνος είναι ανατρεπτικός! Ευτυχώς! Φανταστείτε να ήταν συμβατικός!... Τι πλήξη… Έχει συχνά φιλοπαίγμονα διάθεση, διότι σέβεται το παιχνίδι. 

Το επ’ εμοί θεωρώ πως αυτά τα – φαινομενικώς …περίεργα – κείμενα, χαρακτηρίζονται από μια αυστηρότητα κι αυτό με ελκύει ιδιαίτερα, αλλά και μια αυστηρή αρχιτεκτονική δομή. Καμία λέξη δεν περισσεύει. 

Κείμενα θεολογικά, τεχνοκριτικά, ιστορικά, Πολίτικα και άλλα τινά, που δείχνουν εμφαντικά την ευρυμάθεια και την ευθυκρισία του ανδρός. Αποτελούν δε υπόδειγμα πυκνότητος λόγου. Για μένα αποπνέουν – εννοείται - και ποιητικότητα. Ο Χαλκηδόνος, σε αντίθεση με τους περισσότερους ανά την οικουμένη συνεπισκόπους του, είναι «του ολίγου και του ακριβούς» (Ελύτης). Δεν είναι «των εξάλλων λόγων» (Γερο- Μελίτων). 

Είμαι ευτυχής διότι πολλά από τα κείμενα που περιλαμβάνονται και σ’ αυτό το βιβλίο αναρτήθηκαν στα ιστολόγιά μου: στην Ιδιωτική Οδό και στο Φως Φαναρίου. 

Ρινήματα από το Βόσπορο, λοιπόν, που …εκτοξεύονται πάση τη κτίσει. Και προς πάντας ανθρώπους, γιατί είναι κείμενα βαθιά υπαρξιακά. Και γι' αυτό διαχρονικά και πέρα ως πέρα αληθινά. 

Να σημειώσουμε ότι τα νέα ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Χαλκηδόνος κοσμούνται από δύο λαϊκούς τύπους! Έναν λατερνατζή στο εξώφυλλο κι έναν μάλλον τοκογλύφο στο οπισθόφυλλο. Οι περιθωριακοί, λαϊκοί τύποι, που αγγίζουν τα όρια της σαλότητας, αποτελούν ελκυστικό θεματικό υλικό. 

Ευχαριστώ τον Άγιο Χαλκηδόνος για την συγκίνηση που μου προσφέρει και για την μαθητεία στην ομορφιά του. Εύχομαι από καρδιάς ο Θεός να τον έχει καλά εις έτη πολλά, για να αρδεύει τη ζωή μας με ζείδωρα νάματα του Βοσπόρου και της Μεγάλης Εκκλησίας.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε και στην "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως (18-6-2018). 

Η "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ" ΣΤΗΝ "ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ" ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την Ιδιωτική Οδό να αναδημοσιεύεται στην ιστορική "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως. 

Τιμή, όχι μόνο γιατί φιλοξενείται ένα άρθρο μας στην 90χρονη ομογενειακή εφημερίδα, αλλά γιατί ο εκδότης της κ. Μιχάλης Βασιλειάδης και οι συνεργάτες του, δίνουν καθημερινή μάχη για την επιβίωσή της και την δυνατή μαρτυρία της, σ' έναν κόσμο που μεταβάλλεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα. 

Στο σημερινό φύλλο της, λοιπόν, αναδημοσιεύεται το κείμενό μας με τίτλο: Η ηδονή της "παναίρεσης του Οικουμενισμού". 

Θεωρήθηκε αναδημοσιεύσιμο - εικάζω - διότι είναι πλέον ηλίου φαεινότερον ότι οι "αντιοικουμενιστές" με την όλη δράση τους προσπαθούν να πλήξουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο κι ας καμώνονται ότι δεν πολεμούν τον "θεσμό", αλλά τα "πρόσωπα", που τάχα "εκτρέπονται" από την "ορθή πίστη". 

Ευτυχώς, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποδεικνύεται ο αιωνόβιος θεσμός της Ορθοδοξίας που ξέρει να αφουγκράζεται τα μηνύματα των σύγχρονων καιρών και να ανοίγει δρόμους, όταν πολλοί στην Ορθοδοξία σήμερα υιοθετούν την "λογική" των αποκλεισμών. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο το σημερινό φύλλο της Απογευματινής.

Apogevmatini Polews 15-09-21

Η "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ" ΣΤΗΝ "ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ" ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Στο σημερινό φύλλο της εφημερίδας ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ της Κωνσταντινουπόλεως (Πέμπτη 4 Ιουνίου 2014), αναδημοσιεύεται το πρόσφατο κείμενό μου στην Ιδιωτική Οδό με τον τίτλο: "Οι Μητροπολίτες Καλαβρύτων και Πειραιώς ...κλείνουν το μάτι στη Μόσχα". 

Είναι για μένα πολύ τιμητικό να δημοσιεύεται κείμενό μου στην ομογενειακή εφημερίδα της Πόλης, η οποία το 2015 θα κλείσει 90 χρόνια προσφοράς στην Ομογένεια. 

Ευχαριστώ τον δραστήριο εκδότη κ. Μιχάλη Βασιλειάδη και εύχομαι η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ να συνεχίσει απρόσκοπτα το σημαντικό έργο της. 

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΜΕΛΗ ΑΠΟ ΤΟΝ Μ. ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Σήμερα η ομογενειακή εφημερίδα Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως αναδημοσιεύει από το Φως Φαναρίου ένα σημείωμά μας για νέους ψηφιακούς δίσκους που κυκλοφορήθηκαν από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων και ψάλλει ο π. Γεώργιος Τσέτσης. Παραθέτουμε στη συνέχεια το σημείωμά μας αυτό. 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Κυκλοφορήθηκαν μόλις, από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, που διευθύνει ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής, τέσσερις ακόμη ψηφιακοί δίσκοι με σημαντικά μέλη «κατά το Ύφος και την Παράδοση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας». Πρόκειται για εκλογή μελών από το Αναστασιματάριο και για Πατριαρχικά Μέλη Χριστουγέννων και Θεοφανείων. Ψάλλει ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μ.τ.Χ.Ε. π. Γεώργιος Τσέτσης. 

Οι νέοι αυτοί ψηφιακοί δίσκοι εντάσσονται στο ευρύτερο εκδοτικό πρόγραμμα «Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής», με αριθμούς 23 και 24 (Αναστασιματάριο), 25 και 26 (Χριστούγεννα – Θεοφάνεια). Και οι δύο κασετίνες (από δύο cd η καθεμιά) συνοδεύονται από σχετικό βιβλίο, το οποίο περιέχει πολύτιμο – στην κυριολεξία – υλικό. 

Το τομίδιο για το Αναστασιματάριο περιλαμβάνει: κείμενο του Μ. Χατζηγιακουμή για το Αναστασιματάριο (Ιστορία – Μορφή- Σημασία), βιογραφικό του π. Γεωργίου Τσέτση και αναμνήσεις του από την θητεία του στο Πατριαρχικό αναλόγιο, την εποχή των μεγάλων πρωτοψαλτών του 20ου αιώνα Κωνσταντίνου Πρίγγου και Θρασύβουλου Στανίτσα, περιεχόμενα και δεδομένα δίσκων, και τα μουσικά κείμενα. Τα ίδια περιέχει και το βιβλίο για την κασετίνα με τα δύο cd που περιλαμβάνουν ύμνους από τα Χριστούγεννα και τα Θεοφάνεια, με τη διαφορά ότι το κείμενο του Μ. Χατζηγιακουμή εδώ, αναφέρεται στην εκλογή των συγκεκριμένων ύμνων, την ηχογράφηση και την ερμηνεία τους.

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής εξαίρει την σημασία της ερμηνείας του π. Γεωργίου Τσέτση, δικαίως φυσικά. Ο π. Γεώργιος αποτελεί «πηγή», θα λέγαμε, του Πατριαρχικού ύφους και ήθους. Αυτήκοος των μεγάλων Πρωτοψαλτών, μαθητής τους στην ουσία εν τη πράξει, φέρει αναλλοίωτα – από το χρόνο και την εν Εσπερία αποδημία του – τα χαρακτηριστικά της μεγάλης και πλούσιας Πατριαρχικής ψαλτικής παράδοσης. 

Ο π. Γεώργιος μας καθηλώνει με τη λιτότητα και τη σοβαρότητα της ερμηνείας του. Δεν έχει σκοπό να εντυπωσιάσει ούτε να συγκινήσει, αλλά να μας εκκλησιάσει. Στη λειτουργική ζωή και στην αυθεντική, δωρική Πατριαρχική παράδοση. Όπως σημειώνει ο Μ. Χατζηγιακουμής, οι ερμηνείες του π. Γεωργίου «συμπυκνώνουν, στην εκφορά τους, τη μεγάλη και ζώσα Πατριαρχική παράδοση, μια ψαλτική λειτουργική παράδοση με βαθειά πνευματικότητα, έξω από κάθε τυποποίηση και επιδεικτική έμφαση».

ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ

Συνέντευξη του Δημήτριου Φραγκόπουλου 

Άρχοντος Διδάσκαλου του Γένους 

(Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε το Μάρτιο του 2012 στην κ. Κορνηλία Τσεβίκ και δημοσιεύτηκε σε τουρκική μετάφραση στο τουρκόγλωσσο αρμενικό περιοδικό «Πάρος - Φάρος» τον Ιούλιο του 2013. Πρόσφατα η εφημερίδα ‘Πολίτης’ την δημοσίευσε κατά μετάφραση από το τουρκικό. Η «Α» δημοσιεύει το πρωτότυπο όπως δόθηκε στα ελληνικά). 

Ο μπροστάρης διανοούμενος, αυτός που χάραξε νέα πορεία στην ιστορία της ομογενειακής εκπαίδευσης κατά την περίοδο της Δημοκρατίας, ο άνθρωπος των ιδεών, ο δάσκαλος και πρωτοστάτης της κοινότητας, Δημήτρης Φραγκόπουλος, υπογραμμίζοντας το δημογραφικό πρόβλημα της μειονότητας τονίζει: «Το κυρίως μέλημά μου είναι να συνεχίσουμε την υπόστασή μας σε αυτή τη γη όπου γεννηθήκαμε. Ποιός γνωρίζει, τι μπορεί να εγκυμονεί το μέλλον;» 

Ο 85χρονος, σήμερα, Δημήτρης Φραγκόπουλος, αξιοσέβαστος δάσκαλος των δασκάλων,τέως Διευθυντής του Ζωγραφείου Λυκείου, γεννήθηκε το 1928 στην Πρίγκηπο ως μέλος μιας εξαμελούς οικογένειας με τέσσερα παιδιά. Ο πατέρας του καταγόταν από την Χίο και η μητέρα του από την περιοχή του Μαυροβουνίου. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο της Πριγκήπου. 

Αναθυμάται με νοσταλγία τα παιδικά του χρόνια κατά τα οποία βοηθούσε τον πατέρα του στο μανάβικό τους, όταν οι συνομήλικοί του έτρεχαν πίσω από την μπάλα. Η σύζυγός του Βέτα, ήταν μαθήτρια του Ιωακειμείου Παρθεναγωγείου -το οποίο τώρα πια δεν λειτουργεί- και απόφοιτος της Σχολής Νοσοκόμων του Αμερικανικού Νοσοκομείου. Οι δυο τους θυγατέρες, Αιμιλία και Μάγδα, είναι εκπαιδευτικοί στα σχολεία της Πόλης κι ο ίδιος δηλώνει ότι είναι υπερήφανος για την προσφορά τους στην ομογενειακή εκπαίδευση. 

«Ήταν εποχές δύσκολες. Οι νέοι έφευγαν για την Ελλάδα και δεν γυρνούσαν. Είπα στις κόρες μου, ότι θα χαρώ αν επιστρέψουν στη γενέτειρά τους. Όταν ταξίδευα στην Ελλάδα κάποιοι που είχαν εγκατασταθεί οριστικά εκεί, με ρωτούσαν ‘γιατί ακόμα μένω στην Πόλη και πότε θά ’ρθω στην Ελλάδα’. Με στενοχωρούσαν πολύ οι ερωτήσεις αυτές των συμπατριωτών μου. Είχα όμως έτοιμη την απάντησή μου: ‘Εγώ δεν σας ρώτησα γιατί μένετε στην Ελλάδα. Αντιλαμβάνομαι τον πόνο σας και τον εκτιμώ. Αλλά κι εσείς να σεβαστείτε την επιλογή μου’. Αν εγκατέλειπα την γη των προγόνων μου, οι ρωμιοί συμπολίτες μου θα απογοητεύονταν περισσότερο με την ιδέα ότι ‘έφυγε και ο Διευθυντής του Ζωγραφείου’. Αν εγκατέλειπα την Πόλη δεν θα μπορούσα να αντικρίσω τα μούτρα μου στον καθρέφτη.» 

Ο Δ. Φραγκόπουλος σε κάποια συνέντευξή του στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», σε ερώτημα που του απευθύνεται σχετικά με το δημογραφικό πρόβλημα της Πόλης και για το ποιά θα ήταν κατά τη γνώμη του «η κατάσταση της ελληνικής μειονότητας της Πόλης έπειτα από δέκα-δεκαπέντε χρόνια», αποκρίνεται ως εξής: «Ανησυχώ που οι νέοι μας, εγκαταλείπουν την γενέτειρά τους. Πρέπει να σεβαστούμε την ιστορία των προγόνων μας που μας συνδέει επί αιώνες με τα χώματα αυτά.» 

Σκίτσο του Φραγκόπουλου,
από την εποχή που ήταν Διευθυντής του Ζωγραφείου.
Το σκίτσο είναι έργο του Togo και περιλαμβάνεται
στη μελέτη του Χαλκηδόνος Αθανασίου
«Η Ομογενής Γελοιογραφία στην Πόλη
και οι Ζωγραφιώτες Εκπαιδευτικοί στο έργο του
Κοσμά Θεοδωρίδη (Togo).

Ο Δημήτρης Φραγκόπουλος πιστεύει στην παιδεία και στη συμβολή της παιδείας στην ολοκλήρωση του ατόμου. Ισχυρίζεται ότι ο άνθρωπος διευρύνει τα σύνορά του μονάχα με την παιδεία. Προσέφερε την αγάπη του σε όλους τους μαθητές του, ανεξαίρετα από το «στάτους» και τη φήμη τους, και αυτοί, με κάθε ευκαιρία και σε κάθε περίπτωση εκφράζουν προς αυτόν τον σεβασμό τους. 

Ο διάδοχός του, και νυν λυκειάρχης του Ζωγραφείου, Γιάννης Δεμιρτζόγλου, ως ελάχιστη ένδειξη σεβασμού στο πρόσωπο του δασκάλου του, έδωσε το όνομα «Δημήτρης Φραγκόπουλος» στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Ζωγραφείου. 

Ο δάσκαλος των δασκάλων, έκανε τις γυμνασιακές του σπουδές στην Μεγάλη του Γένους Σχολή και στη συνέχεια αποφοίτησε από την Φιλοσοφική Σχολή του Παν/μίου Αθηνών. Το 1954, αφού επέστρεψε στην αγαπημένη του Πόλη, δίδαξε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. 

Όταν ξέσπασαν τα Σεπτεμβριανά το ’55, ήταν στρατιώτης και υπηρετούσε στη Σχολή Διαβιβάσεων Εφέδρων Αξιωματικών στη Σμύρνη. Ένας Τούρκος φίλος που αποκτά στον στρατό την περίοδο εκείνη, του δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και γίνεται η σκιά του, με πρόθεση να τον προφυλάξει από τυχόν προπηλακισμούς συναδέλφων τους στη Σχολή. Αναφέρεται στα συναισθήματά του σχετικά με την περίοδο αυτή ως εξής: «Οι Τούρκοι είναι καλοί άνθρωποι. Ήταν μια δύσκολη εποχή, αλλά όλοι στον στρατό, μου συμπεριφέρθηκαν άψογα. Αυτό θα μου μείνει αξέχαστο. Η νέα γενεά των Τούρκων καθώς ευαισθητοποιείται για τα ελληνοτουρκικά θέματα, επικρίνει αυτά που συνέβησαν στον παρελθόν.» 

Μετά την στρατιωτική του θητεία, ο Δημήτρης Φραγκόπουλος επιστρέφει στη Μεγάλη Σχολή ως καθηγητής και παράλληλα διορίζεται στο Γυμνασιακό τμήμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και στο Ιωακείμειο Παρθεναγωγείο. 

Από το 1958 αρχίζει η πορεία του ως διευθυντή στο Ζωγράφειο, η οποία θα διαρκέσει τριανταπέντε ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1993. Τα 35 χρόνια της αποστολής του ως διευθυντή, ο κ. Φραγκόπουλος, τα χαρακτηρίζει ως δύσκολη και σκληρή περίοδο για τα μειονοτικά σχολεία. Τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του στο Ζωγράφειο, όπου φοιτούν συνολικά 750 μαθητές, υπήρξε κοπιαστική. Η αποδοχή του ως διευθυντή από τους συναδέλφους του, αλλά και η αντιμετώπιση των δυσκολιών που προέρχονταν από τη θέση αυτή, δεν ήταν καθόλου εύκολη. 

Ο δάσκαλος, αναθυμάται την εποχή εκείνη ως εξής: «Δεν μπορώ να συγκρίνω τα χρόνια εκείνα με τα σημερινά. Οι δάσκαλοι εργάζονταν βάσει συμβολαίου. Ήταν ανέλπιδα χρόνια που δεν πρόλαβαν -ευτυχώς- να βιώσουν οι νέοι δάσκαλοι.» 

Η ψυχοφθόρα αυτή περίοδος χαρακτηρίζεται γενικώς από προβλήματα και δυσκολίες που απειλούν την εκπαίδευση. Παύσεις καθηγητών, παρεμπόδιση νέων διορισμών, δύσκολες και σκληρές επιθεωρήσεις από το Υπουργείο Παιδείας, τακτικές κάποιων υποδιευθυντών που σκόπιμα κινήθηκαν από τις θέσεις αυτές, εις βάρος της παιδείας μας... Παρ’ όλα αυτά, ο Δημήτρης Φραγκόπουλος εφάρμοσε πιστά το εκπαιδευτικό σύστημα, προσπαθώντας να οικοδομήσει καλές σχέσεις με όλους συναδέλφους του, με τους οποίους μέχρι τις μέρες μας συνεχίζει τις επαφές του. «Αγαπούσα τους τούρκους συναδέλφους μου, με τους οποίους ανταλλάσσουμε ευχές στις θρησκευτικές εορτές μέχρι σήμερα». 

Κατά την περίοδο της Διεύθυνσής του, το 1962 προστίθενται άλλοι δυο όροφοι στο κτήριο. Ολοκληρώνεται η εγκατάσταση του κεντρικού συστήματος θέρμανσης και δημιουργούνται νέες αίθουσες διδασκαλίας. 

Κατά τη σχολική χρονιά ’62 - ’63 το Ζωγράφειο Λύκειο λειτούργησε με 21 τμήματα εκπαίδευσης. Στο σημείο αυτό ο βετεράνος δάσκαλος δηλώνει τα εξής: «Για μένα προείχε πάντα η αποστολή της Σχολής. Ο σκοπός της ίδρυσης του Ζωγραφείου το 1893, ήταν η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού για την τότε αναπτυσσόμενη οικονομία στην περιοχή του Γαλατά, τον 19ο αιώνα. Η Σχολή ιδρύθηκε για να τροφοδοτεί την κοινότητα με ικανούς υπαλλήλους και καλλιεργημένο προσωπικό. Μέχρι την ίδρυση του Ζωγραφείου, τα νιάτα των ρωμιών σπούδαζαν σε ξένα σχολεία προκειμένου να αποφοιτούν εξοπλισμένα, όπως το απαιτούσε η αγορά του Γαλατά. Υπήρξε τρομερός κίνδυνος προσηλυτισμού γι’ αυτό τον λόγο, κυρίως στα ξένα σχολεία. Το Ζωγράφειο, είχε τη δυνατότητα εκπαίδευσης ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και επιστημόνων. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως Διευθυντού, ελάμβανα ευχαριστήριες επιστολές από αποφοίτους μας, οι οποίοι διέπρεψαν στον τομέα τους ως επιστήμονες ανά τον κόσμο και από μαθητές μας που πέτυχαν να εισαχθούν στα καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τότε μάλιστα, δεν υπήρχαν και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια». 

Ο Δημήτρης Φραγκόπουλος, αξιολογεί το μέλλον της ελληνορθόδοξης κοινότητας κρίνοντας από τα πορίσματα του συνεδρίου ‘Συνάντηση στην Πόλη’ (2006) το οποίο είχε διοργανώσει εκείνο τον χρόνο ο Σύνδεσμος Αποφοίτων του Ζωγραφείου. Παρά τα συμφωνηθέντα, ο «δάσκαλος» δεν βλέπει να υπάρχει υγιής εφαρμογή του σχεδίου για μια «κοινή δεξαμενή», ούτε όμως, και μια συνεχής διαυγής πολιτική και συλλογική συνεργασία επί του θέματος, εκ μέρους των διοικητικών συμβουλίων των ομογενειακών συλλόγων που συμμετείχαν στο συνέδριο. «Επικρίνουμε τα διοικητικά συμβούλια που αποφεύγουν τις εκλογές. Υπάρχει, όμως, διαύγεια στα διοικητικά εκείνα συμβούλια που πραγματοποίησαν εκλογές; Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα, να συζητήσουμε περί αυτής και να αξιολογήσουμε καταλλήλως. Επίσης πρέπει να γίνει η αναθεώρηση της σημερινής εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Το παράδειγμα του «Γαλατά» πρέπει να το έχουμε υπ’ όψιν μας πάντα. Πρέπει οι νέοι μας να ενθαρρύνονται ώστε να ενεργοποιούνται στον εμπορικό τομέα. Μονάχα το πτυχίο δεν εξασφαλίζει την επιτυχία αυτή και ο στόχος των νέων μας δεν πρέπει να περιορίζεται σε υπαλληλικούς τομείς που προσφέρει η κοινότητά μας και τα ιδρύματά της». 

Ο κ. Φραγκόπουλος στην ερώτηση «Ποιά είναι η γνώμη σας για την εκμάθηση της ελληνικής των αραβοφώνων μαθητών;» αποκρίνεται ως εξής: «Το 2005, σε διάλεξή μου στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, σχετικά με την εκπαίδευσή μας, υποστήριξα ότι οφείλουμε να αγκαλιάσουμε τα παιδιά αυτά. Αλλά πρέπει να βρούμε έκτακτες, αποτελεσματικές λύσεις στο θέμα της εκμάθησης της μητρικής γλώσσας. Δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια η κατάσταση εξελίχθηκε εις βάρος των ελληνόφωνων μαθητών μας. Υπάρχουν προβλήματα που πηγάζουν από την από κοινού φοίτηση των μαθητών διαφορετικών γλωσσικών επιπέδων στην ίδια τάξη. Σε μια παρόμοιου τύπου σχολική τάξη, σε ποιόν θα απευθυνθεί ο δάσκαλος; Στους μαθητές που γνωρίζουν την ελληνική ή σε αυτούς που δεν τη γνωρίζουν; Στη Σχολή του Γαλατά δημιουργήσαμε νηπιακό σταθμό ο οποίος λειτούργησε πιλοτικά για τον σκοπό αυτό. Αλλά από έλλειψη νηπιαγωγών, και λόγω του ότι οι μετακλητοί νηπιαγωγοί οι οποίοι ζητήθηκαν δεν εστάλησαν ποτέ, το σχέδιο δεν προχώρησε. Συν τω χρόνω, τα παιδιά που είχαν γίνει δεκτά στο Γαλατά, άρχισαν να φεύγουν για το Νηπιαγωγείο του Ζαππείου. Ήταν μια εποχή όπου αρθρογραφούσα στο περιοδικό «Πυρσός». Προσκλήθηκα στη σχολή του Γαλατά για κάποια μαθητική εκδήλωση. Τα παιδάκια δεν μιλούσαν ούτε λέξη ελληνικά. Πιστεύω ότι η εκπαίδευση προσχολικής ηλικίας η οποία ενισχύεται σήμερα, θα φέρει κάποια λύση στην όλη κατάσταση. Ήδη έχουμε αποδείξεις απτές ως προς την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου. Τα μέτρα αυτά θά ’πρεπε να τα είχαμε λάβει χρόνια πριν.»

Ο δάσκαλος Δημήτριος Φραγκόπουλος με τον εκδότη της Απογευματινής Κων/πόλεως Μιχάλη Βασιλειάδη

Ο Δημήτρης Φραγκόπουλος, σχετικά με τις ιδέες του περί εκπαιδευτικών θεμάτων δεν περιορίζεται μονάχα στις παραπάνω καταθέσεις του. Είχε προτείνει, τότε, ότι πρέπει να συγκροτηθεί μια Εκπαιδευτική Επιτροπή, όπου θα συζητούνται πιθανές λύσεις για τα εκπαιδευτικά θέματα. Πιστεύει ότι η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση την οποία τόσο χρειάζεται η παιδεία μας, μπορεί κάλλιστα να πραγματοποιηθεί από μια Επιτροπή, απαρτιζόμενη από ικανά άτομα που έχουν ιδέες και δυναμισμό. 

Τι σκέπτεται ο κ. Φραγκόπουλος για την οικονομική και πολιτισμική κρίση στην Ελλάδα και τα επακόλουθά της στην ελληνική κοινωνία; Πώς αντιμετωπίζει τους «νεοπολίτες» Έλληνες που έχουν έρθει και εγκατασταθεί στην Πόλη; 

«Το καλοκαίρι, σε μια συνέντευξή μου, παρομοιάζοντας την Ελλάδα με καράβι που βουλιάζει, είχα πει ότι αυτό που κάνουμε σήμερα οι Έλληνες είναι, να του ανοίγουμε περισσότερες τρύπες για να βουλιάξει γρηγορότερα. Ήταν η εποχή που στον Πειραιά απεργούσαν οι ταξιτζήδες. Εμπόδιζαν τους τουρίστες να αποβιβαστούν και να μεταβούν στην Αθήνα. Μετά από τη συνέντευξή μου αυτή, έλαβα συγχαρητήρια τηλεφωνήματα. Ο μεγαλύτερος λόγος για την σημερινή οικονομική κρίση στην Ελλάδα είναι, από τη μια η επιμονή του έλληνα πολίτη να βολεύεται στο δημόσιο και από την άλλη η παθητικότητα της χώρας αυτής στην παραγωγή. Η κατάσταση αυτή εξυπηρέτησε τους πολιτικούς των προηγούμενων δεκαετιών, οι οποίοι αύξησαν μεν τις ψήφους τους, αλλά εις βάρος της μεσαίας τάξης, που αποδυναμώθηκε. 

»Ασφαλώς πρέπει να δημιουργηθεί κάποια υποδομή για τους έλληνες που θα μεταναστεύσουν στην Πόλη προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες τους. Οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να κατευθύνονται σε συνειδητά προγραμματισμένες κατευθύνσεις...» Στο συνέδριο του 2006, είχαν γίνει προσεγγίσεις επί του θέματος. Οι έλληνες επιχειρηματίες που θέλουν να εγκατασταθούν στην Πόλη και να έχουν συνδιαλλαγές με τους Τούρκους, πρέπει να έχουν στήριξη από το Ελληνικό Προξενείο και τον Εμπορικό Ακόλουθο. Επίσης πρέπει να προσφέρουμε στήριξη στους νέους και όχι μόνο στους ηλικιωμένους. Πρέπει να βρούμε λύσεις στα προβλήματα της νέας γενεάς των Ρωμιών οι οποίοι θέλουν να επιστρέψουν στην Πόλη. […] Θα μπορούσε να ιδρυθεί κάποιο ορφανοτροφείο σε κάποιο κεντρικό σημείο της Πόλης κι όχι στην Πρίγκηπο. Τα παιδιά που θα ανατραφούν εδώ θα προσαρμοστούν στα δεδομένα της ελληνορθόδοξης κοινωνίας και θα χτίσουν τη ζωή τους στην Πόλη.» 

Ποιά είναι η γνώμη του κ. Φραγκόπουλου για την ΟΙΟΜΚΩ; (Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών). 

«Στηρίζω τις επαφές και την συνεργασία της ΟΙΟΜΚΩ με τους Ρωμιούς της Πόλης και τον ελληνισμό της διασποράς. Πρέπει όμως να γνωρίζουν καλά τα μέλη της ΟΙΟΜΚΩ και οι Πολίτες Ρωμιοί τα όρια μέσα στα οποία πρέπει να δραστηριοποιούνται. Μόνο αν κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση κι αν οργανωθούμε καλά, θα έχουμε καλά αποτελέσματα». 

Στην ερώτηση, «είστε απόφοιτος της Μεγάλης του Γένους Σχολής, πως αισθάνεστε περισσότερο; Μεγαλοσχολίτης ή Ζωγραφειώτης;» η απάντηση του κ. Φραγκόπουλου είναι: «Βεβαίως είμαι ευτυχής γιατί βρέθηκα απόφοιτος της Μ.Γ.Σ. Απέκτησα πολλά με την φοίτηση μου στη Μ. Σχολή. Πάνω από όλα όμως είμαι Ζωγραφειώτης. Τα περισσότερα χρόνια της ζωής μου τα αφιέρωσα στο Ζωγράφειο. Περισσότερο από όλους ανέβηκα τις φθαρμένες σκάλες του Ζωγραφείου, επί 35 ολόκληρα χρόνια. Τα σκαλοπάτια είναι οι μάρτυρές μου». 

Σύμφωνα με τον Δάσκαλο, και υπό το φως των επαφών και συνδιαλέξεών του στην Ελλάδα και στην Τουρκία, η μελλοντική εξέλιξη της κοινότητάς μας έχει να κάνει πρωτίστως: 

α) με την ύπαρξη κατάλληλων πολιτικών συνθηκών, 

β) την σωστή οργάνωση των κοινοτήτων, 

γ) την αναβάθμιση της παιδείας, και 

δ) την οικονομική ανάπτυξη της ελληνορθόδοξης κοινότητας. 

Απογευματινή (Κωνσταντινουπόλεως) 1 Νοεμβρίου 2013

Η "ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ" ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟΝ "ΚΑΒΑΦΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ"

Η ομογενειακή εφημερίδα Απογευματινή της Κωνσταντινουπόλεως αναφέρεται στο σημερινό της φύλλο (18/11/2013) στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσουμε την προσεχή Πέμπτη στην Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος "Λίλιαν Βουδούρη" στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με τίτλο: "Ο Καβάφης του Πατριάρχη". 

Αναλυτικά το δημοσίευμα έχει ως εξής:

Στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 150 χρόνων από τη γέννηση του Κ.Π.Καβάφη η Βιβλιοθήκη φιλοξενεί την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου διάλεξη του θεολόγου και μουσικού Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου με θέμα τα 6 ανθολογημένα από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη. 

Πρόκειται για τα ποιήματα: Οι Θερμοπύλες, τα Κεριά, τα Τείχη, Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, Che fece…il gran rifiuto, και Η Πόλις τα οποία ανθολόγησε ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τα χρόνια της φοίτησης του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. 

Η νεανική ποιητική ανθολογία του Πατριάρχη εγκαινιάστηκε από τον ίδιο το 1954 και περιλαμβάνεται σ’ ένα τετράδιο με τον τίτλο «Ποιήματα», όπου ανθολογούνται 79 ποιήματα από 35 ποιητές, 32 Έλληνες και 3 ξένους. 

Ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος θα αναφερθεί στο τετράδιο του Πατριάρχη, στην Καβαφική ανθολογία του αλλά και στη σχέση του Καβάφη με την Κωνσταντινούπολη. Εκτενής θα είναι η αναφορά για τη μελοποίηση των συγκεκριμένων ποιημάτων από Έλληνες συνθέτες, σ’ ένα διάστημα 60 χρόνων (1953-2013). 

Τη διάλεξη θα ακολουθήσει σύντομη συναυλία κατά την οποία θα παρουσιαστούν τα ποιήματα στη μελοποιημένη εκδοχή τους για φωνή και πιάνο από σύγχρονους Έλληνες συνθέτες. 

Αναλυτικά το πρόγραμμα της συναυλίας έχει ως εξής: 

Θερμοπύλες, Αντίοχου Ευαγγελάτου (1903-1981) 

Κεριά, Γιάννη Α. Παπαϊωάννου (1910-1989) 

Τείχη, Λεωνίδα Κανάρη (1963 -) 

Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, Γιώργου Κουρουπού (1942 - ) 

Che fece….il gran rifiuto, Ιάκωβου Κονιτόπουλου (1963 - ) – α’ εκτέλεση 

Η Πόλις, Άλκη Μπαλτά (1948 - ) – α’ εκτέλεση 

Ερμηνεύουν: 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Νικόλ Καραλή, πιάνο 

Πέτρος Μπούρας, πιάνο 

Δημήτρης Γεωργαλάς, απαγγελία 

Roni Bou Saba, απαγγελία στα αραβικά (το ποίημα Η Πόλις)

ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΝΕΚΡΟΣ;

Του συγγραφέα Νουρετίν Αϊντίν

Τον συνάντησα στη διάρκεια του πρωινού μου περίπατου, ξαπλωμένο στο πρώτο σκαλοπάτι της κατηφοριάς που πάει για την παραλία του Γιεσίλγιουρτ. 

Είχε υποστεί καρδιακή προσβολή... 

Κανείς δεν σταμάτησε να ενδιαφερθεί. 

Αυτοί που το είχαν ρίξει στο πρωινό περπάτημα για να αδυνατίσουν και... να ζήσουν χρόνια πολλά, περνούσαν αδιάφοροι από τον ίδιο δρόμο. 

Μου φάνηκε πως εκείνο το πρωί δεν ήταν αυτός ο μόνος νεκρός, είχε πεθάνει μαζί του κι η ανθρωπιά... 

Τον τρέξαμε στο διπλανό νοσοκομείο, όμως ήταν πλέον αργά. 

Ο Στυλιανός Πάνου, είχε πεθάνει... 

Τον Στέλιο τον γνώριζα από το 1976. Έμενε στο Κουρτουλούς στη διπλανή από εμάς πολυκατοικία και ήταν ανάπηρος. Δεν μπορούσε να περπατήσει. 

Χρόνια μετά τον συνάντησα τυχαία στο Γιεσίλγιουρτ, ήταν γείτονας και πάλι στη διπλανή πολυκατοικία. Ο Στέλιος περνούσε τη μέρα καθισμένος μπροστά στην πόρτα του, κουβεντιάζοντας με τους περαστικούς. 

Τους ρωτούσε, ‘πως είναι; τι κάνουν;’ και τους ξεπροβόδιζε με ένα ‘κοίτα καλά τον εαυτό σου και να προσέχεις τ’ αυτοκίνητα’. 

Του είχαμε κολλήσει το παρατσούκλι ‘Αριστοφάνης’ κι εκείνος σαν δεύτερος Διογένης ενίοτε μας έλεγε ‘Μη μου σκιάζεις τον ήλιο’... 

Ο Στυλιανός δεν είχε κανένα δικό του δίπλα του όταν πέθανε. Ήταν κι αυτός ένας Ρωμιός συμπολίτης μας που μετά από όλες τις τραγωδίες που πέρασε η κοινότητά του και ξέφτισε δημογραφικά, ζούσε μόνος... 

Οι συγγενείς του είχαν φύγει κι είχε μείνει μόνος του σε τούτη τη χώρα... Για κάποιο λόγο δεν είχε κατορθώσει να τους ακολουθήσει. Ήταν μόνος, σαν την καλαμιά στον κάμπο. 

Ίσως εάν τον βοηθούσαν τα πόδια του, εάν μπορούσε να περπατήσει, να είχε φύγει κι αυτός... Έτσι θα είχε μείνει κενός άλλος ένας χώρος στο κοιμητήριο. 

Οι πρόγονοί του, χιλιάδες χρόνια πριν, είχαν χτίσει τούτη την πόλη, ήταν η μητέρα πατρίδα του, γι’ αυτό δεν μπορούσε να την αποχωριστεί... 

Τίνος απόγονος να ήταν άραγε; Μήπως του μεγάλου αρχιτέκτονα Ισίδωρου του Μιλήσιου που έφτιαξε την Αγιασοφιά; Από την οικογένεια του Αναστασίου μήπως που έφτιαξε τον πύργο του Γαλατά ή του Μεγάλου Θεοδοσίου που μας χάρισε την Μονή της Χώρας; 

Κανείς από εμάς δεν φρόντισε να μάθει από που ακριβώς κρατούσε αυτός που μας έφυγε... Είναι όμως σίγουρο πως ο πολιτισμός των ανθρώπων που και αυτός ανήκε, θα ζει αιώνια σε τούτα τα χώματα. 

Τρεις μέρες μετά μετέφεραν την σορό του στο ναό του Αγίου Δημητρίου στο Κουρτουλούς. Για πρώτη φορά βρέθηκα να παρακολουθώ μια κηδεία, στην εκκλησία που χρόνια πολλά περνώ από μπροστά της. 

Ένα εντυπωσιακό φέρετρο και πολλά στέφανα υπήρχαν στον ναό και καμιά εικοσιπενταριά συγγενείς και φίλοι είχαν συγκεντρωθεί για την κηδεία. Οι περισσότεροι κατέφθασαν από την Αθήνα. Ήταν θλιμμένοι και το πικρό τους κλάμα με συγκίνησε. 

Από εκεί μεταφέραμε τον Στέλιο στο παραπλήσιο νεκροταφείο. Τοποθετώντας τον στον τάφο που ήταν θαμμένος κι ο πατέρας του, τον ξεπροβοδήσαμε για την αιωνιότητα. 

Παλιά, στο δρόμο αυτό που βγάζει στο ρωμαίικο νεκροταφείο ήταν το σπίτι μας. Στο πραξικόπημα της 12ης του Σεπτέμβρη είχαμε κρύψει εκεί στο κοιμητήριο τα βιβλία μας. Θυμήθηκα τις μέρες εκείνες. Ήταν μέρες καταπίεσης, Απαγορευόταν τα βιβλία. Απαγορευόταν το σκέπτεσθαι. 

Τις ξαναθυμήθηκα... 

Τις συλλογές ποιημάτων του Ναζίμ Χικμέτ εκεί τις είχαμε καταχωνιάσει. Τελικά σε μια αίθουσα μας προσέφεραν παξιμάδι, ποτό, λουκούμι και καφέ... 

"Πολύ λίγοι μείνατε" είπα στους παρευρισκομένους... 

"Εδώ στο νεκροταφείο ο αριθμός μας αυξάνεται" μου απάντησαν. 

Διαπίστωσα ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι στοιχείο αχώριστο από τα χώματα τούτα. Οι ρίζες τους βρίσκονται πολύ βαθιά. 

Εγώ ήρθα στην Πόλη το 1973. Εσύ πότε; Εκείνοι όμως χιλιάδες χρόνια βρίσκονται εδώ... 

Δεν βρίσκονται σήμερα εδώ για να πάρουν το χώμα και να φύγουν. Ο έρωτάς τους γι’ αυτό συνεχίζεται μέχρι να έρθει η στιγμή να τους σκεπάσει... 

Εκεί είδα και τον τάφο της κυρα-Δέσποινας της πάλαι ποτέ διασημότερης καζινιέρισσας των Ταταούλων. 

Εκεί είδα ότι, όντως, στο χώρο αυτό έχουν πληθύνει...

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως, 6-9-2013

ΤΟ ΜΠΑΚΛΑΧΩΡΑΝΙ ΤΩΝ ΤΑΤΑΟΥΛΩΝ

Από το 2ο μισό του 19ου αιώνα μέχρι και τη δεκαετία του 1930, το Καρναβάλι των Ρωμιών της Πόλης, γνωστό και ως Μπακλαχωράνι, αποτέλεσε μια από τις πιο ιδιαίτερες και εντυπωσιακές παραδόσεις των ορθοδόξων κατοίκων της. Σε σύμπνοια με τα αντίστοιχα, πανάρχαια έθιμα του ελλαδικού χώρου το Πολίτικο καρναβάλι περιστρεφόταν γύρω από το μασκάρεμα, κυρίως δε την ετεροφυλενδεσία, το «πιπεράτο» χιούμορ, την έμμεση κοινωνική κριτική, την έντονη οινοποσία, το χορό και το γλέντι. Σε αντίθεση όμως με τις ελλαδικές εκδοχές του το Πολίτικο Καρναβάλι ξεκινούσε, αντί να καταλήγει, από την Καθαρά Δευτέρα, δηλαδή την πρώτη μέρα της Μ. Σαρακοστής, η οποία ήταν και το καθαυτό Μπακλαχωράνι, και συνεχιζόταν όλο το πρώτο δεκαπενθήμερο της Σαρακοστής.

Δύο συγκεκριμένα έθιμα αποτελούσαν τη βάση της Ταταυλιανής Αποκριάς. Το πρώτο ήταν οι λεγόμενες βεγγέρες, δηλαδή οι νυχτερινές επισκέψεις των καρναβαλιστών σε φιλικά σπίτια.

Οι οικοδεσπότες υποδέχονταν τους επισκέπτες με κεράσματα, ανταλλάσσονταν τολμηρά αστεία και πειράγματα, με βασική πηγή γέλιου την προσπάθεια εξακρίβωσης της ταυτότητας του κάθε μασκαρά. Το δεύτερο ήταν η μαζική πομπή των καρναβαλιστών την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας. Σύμφωνα με τον Λεβαντίνο μάρτυρα Bertrand Bareilles, Ρωμιοί από όλη την περιφέρεια της Πόλης μαζεύονταν στην Μεγάλη Οδό του Πέρα, σημείο εκκίνησης της παρέλασης. Οι μασκαράδες, ντυμένοι καρνάβαλοι, κλόουν, αρχαίοι Έλληνες, αρβανίτες φουστανελάδες ή και ζεϊμπέκηδες κ.α.και εξοπλισμένοι με σερπαντίνες και με τη συνοδείας μουσικής κατηφόριζαν την πλαγιά του Ταρλάμπασι, μέσω της Kalyoncu Kulluğu μέχρι το Papaz Koprusu. Η παρέλαση γινόταν «μπουλούκια- μπουλούκια», δηλαδή «σε άρματα» όπως θα έλεγε ένας σύγχρονος καρναβαλιστής. Οργανωμένο ανά μαχαλά το κάθε ένα από αυτά τα άρματα αποτελούσε μία ξεχωριστή θεματική ενότητα αλλά και ένα συγκεκριμένο δρώμενο: «οι γιατροί» «ξεγεννούσαν» άνδρες μασκαρεμένους σε λεχώνες στη μέση του δρόμου. Στην «κηδεία» οι καρναβαλιστές ντυμένοι στα μαύρα κουβαλούσαν με επιτηδευμένη κατάνυξη και θλίψη ένα φέρετρο από το οποίο ξεπεταγόταν «ο νεκρός» και εξαπέλυε χωρατά και γκριμάτσες προς το πλήθος. Από το Papaz Koprusu η παρέλαση διέσχιζε το ρέμα του Dolapdere, και από την μεγάλη ανηφόρα των Ταταούλων (Ακάρτζα) κατέληγαν στην κεντρική πλατεία (σημερινό Son Durak), μπροστά στο νεκροταφείο του Αγίου Ελευθερίου και την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Εκεί τους περίμεναν μικροπωλητές, πλανόδιοι μουσικοί, φωτογράφοι λατερνατζήδες, μίμοι και ακρoβάτες, οι περίφημοι Ταταυλιανοί τουλουμπατζήδες -δηλαδή ερασιτέχνες πυροσβέστες- καθώς και αθλητές του Α.Σ. Ταταούλων οι οποίοι προέβαιναν σε γυμναστικές και χορευτικές επιδείξεις.

Οι λεγόμενες Αμαζόνες αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ξέφρενης αυτής πομπής. Αυτές δεν ήταν άλλες από τις εγχώριες ιερόδουλους που συμμετείχαν έφιππες και ομοιόμορφα ντυμένες με βελούδινα κουστούμια στην τελετουργική πομπή. Η έλευση των Αμαζόνων σηματοδοτούσε και μία «αλλαγή φρουράς» ηλικιακά αλλά και ταξικά. Αργά το βράδυ οι καθώς πρέπει οικογένειες έκλειναν τα παντζούρια των σπιτιών τους ενώ τα παιδιά με τους ουτσουρμάδες τους (χαρταετούς) έδιναν τη θέση τους σε κάθε λογής λαϊκούς γλεντζέδες και καπανταήδες. Σύμφωνα με τον παλιό Ταταυλιανό Αλέξανδρο Kορωνιό, το γλέντι συνεχιζόταν μέχρι τις πρωινές ώρες στα φημισμένα υπαίθρια ταβερνάκια και μπυραρίες των Ταταούλων, όπως το Αραράτ, το Ακροπόλ, τα μαγαζιά του Μπόγου και της Μπιζού. Επρόκειτο για μικρούς κήπους με άσπρα τραπεζάκια και περιφραγμένους με ξύλινους φράχτες. Εκεί οι καρναβαλιστές γλεντούσαν με μπύρα ή ρακί και νηστίσιμους μεζέδες, όπως η φάβα από ξερά κουκιά, ή τουρκιστί «μπακλά», (εξού και ο όρος Μπακλαχωράνι κατά μία εκδοχή) φρέσκα κρεμμυδάκια, κάρδαμο, ρόκα, στρείδια, χτένια, αυγοτάραχο και ταραμά, φασολάκια πλακί, πιπεριές ντολμάδες και διάφορα τουρσιά, όλα σερβιρισμένα σε μικρά πιατάκια του μεζέ.

Το Ταταυλιανό Μπακλαχωράνι είδε μεγάλες δόξες την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Το έθιμο ατόνησε αισθητά μετά τη μεγάλη φωτιά του 1928, η οποία αλλοίωσε ολοκληρωτικά την τοπογραφία και τον κοινωνικό χαρακτήρα των Ταταούλων, ενώ το 1941 η τοπική αστυνομία απαγόρευσε την παρέλαση προφασιζόμενη λόγους δημόσιας ασφαλείας.

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως 27-2-2012

Η ΑΝΑΒΙΩΣΗ

Ήδη από το 2009 ο Τούρκος συγγραφέας Χουσεϊν Ιρμάκ, οι Ελλαδίτες πάροικοι Μαρίνα Δρυμαλίτου και Χάρης Ρήγας και ο Ίμβριος μουσικός Στέλιος Μπερμπέρης είχαν ξεκινήσει πρωτοβουλίες και μικρά δρώμενα για την μερική αναβίωση του παραδοσιακού Καρναβαλιού. Το 2010 η παρέλαση των μασκαράδων επέστρεψε για πρώτη φορά μετά από 69 χρόνια στα Ταταύλα ενώ το 2011 αποτέλεσε έτος-σταθμό για την ιστορία του εθίμου. Με πρωτοβουλία του προέδρου της Κοινότητας Αγίου Δημητρίου Ταταούλων, Δημήτρη Ζώτου, το Μπακλαχωράνι οργανώθηκε υπό την αιγίδα, την υλική και ηθική υποστήριξη της κοινότητας Ταταούλων και τον κόπο πληθώρας Ρωμιών, Ελλαδιτών, Αρμενίων και Τούρκων εθελοντών. Εκατοντάδες μασκαράδες παρέλασαν στους δρόμους του Κουρτουλούς με τη συνοδεία οργάνων, τραγουδώντας και χορεύοντας παραδοσιακά Ταταυλιανά τραγούδια. Η παρέλαση κατέληξε σε έναν ιστορικό κοινοτικό χώρο, τον Αθλητικό Σύλλογο Ταταούλων, όπου το γλέντι με παραδοσιακά εδέσματα, ποτά, ζωντανή μουσική και χορό συνεχίστηκε μέχρι πρωίας.Έτσι το Μπακλαχωράνι φαίνεται να πήρε τη θέση που του αρμόζει: μια αυθεντική, λαϊκή γιορτή των Ρωμιών της Πόλης βγαλμένη από τα βάθη της ιστορίας του λόφου των Ταταούλων και παράλληλα, ένα γενναιόδωρο και κεφάτο άνοιγμα στην Τουρκική κοινωνία. Ελπίδα όλων μας είναι ότι το Μπακλαχωράνι ξαναγύρισε στον Αη-Δημήτρη για να μείνει. 

rumvader

ΜΠΑΚΛΑΧΟΡΑΝΙ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Η τρίτη αναβίωση του Πολίτικου Καρναβαλιού, όπως δείχνει η αφίσα, αγαπητοί συνοδίτες, είναι γεγονός! Το Μπακλαχωράνι 2012 μας καλεί!

26 του Φλεβάρη στο Πέρα.

Ηχήστε σήμαντρα και καμπάνες, δονήστε τον αέρα!

Υποδεχτείτε το τρίτο Μπακλαχοράνι στο Πέρα!

Φωνάζει ο Πολίτης τελάλης. 

Στις 26 Φεβρουαρίου στο Πέρα και στις 27 στα Ταταύλα, με την επιμέλεια της Κοινότητας του Αγίου Δημητρίου Ταταούλων. Μετά την παρέλαση των μασκαράδων θα ακολουθήσει γλέντι με σαρακοστιανούς μεζέδες, λατέρνα, γαϊτανάκι και πλούσιο μουσικό πρόγραμμα και χορό. 

Για να πάρετε μια γεύση Μπακαλχοράνι δείτε στιγμιότυπα από το περσινό εδώ. 
Στην Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως διαβάζουμε την πρόσκληση για το φετινό Πολίτικο Καρναβάλι:


Φοίβος Νομικός-Χακάν Γκιουρέλ
Ηχήστε σήμαντρα και καμπάνες, δονήστε τον αέρα!
Υποδεχτείτε το Τρίτο Μπακλαχοράνι στο Πέρα!
Κύριοί μου και κυράδες, υπηρέτες κι αφεντάδες, γιαγιάδες, θειάδες,
κοπελιές και κυράδες, παππούδες, μπαρμπάδες, λιμοκοντόροι και
παληκαράδες, αβουκάτοι, καϊξήδες και παλιάτσοι με κοτσίδες!
... Σ' όποιο και να είστε χάλι, μη γυρνάτε το κεφάλι!
Έρχεται μασκέ στο Πέρα, καρναβάλι με παντιέρα!
Που το λέν' Μπακλαχοράνι και την ιστορία χάνει
στον καιρό μας τον παλιό αλλά και στον τωρινό.
Φιέστα είναι ξακουστή πριν απ' τη Σαρακοστή,
Το γιορτάζουν Χριστιανοί, Άθεοι, Λουθηρανοί,
κι από δίπλα οι Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Βούδες και Σαμάνοι.
Κάποτε η πολιτική, το 'χε κόψει για πολύ,
μα ήρθε πάλι τούτη η μέρα και ξανάνιωσε στο Πέρα
φέτος τρίτη είν' φορά που θα βγει στην αγορά.
Στις εικοσιέξ Φλεβάρη με παράτα θ' αριβάρει
απ' του Γαλατά Σαράυ το σχολειό με νταούλια ρεμπελιό
του χορού τα βηματάκια θα μας παν' στα Μνηματάκια.
Θα 'ναι όλοι μασκαράδες, μέθυσοι, χορευταράδες,
θα γλεντούν, θα τραγουδούν και τον πόνο θα ξεχνούν!
Μουρμούρες, άγχη και φοβέρα, όλα θα τα κάνουν πέρα
τα γελοία μας κοστούμια, τα σαρίκια, τα πασούμια.
Με φλογέρες και ζουρνάδες, τύμπανα και μπαγλαμάδες,
με λατέρνες και βιολιά, που θα 'ρθεί λιγοθυμιά
σ' όποιον δεν ακολουθήσει στο λαιμό θα του καθίσει
και θα σκάσει από τη ζούλια σαν θ' ακούσει τα νταούλια!


Η καρναβαλική μας παρέλαση θα ξεκινήσει στις 20:00 από το Γαλατά Σαράϊ και θα καταλήξει στο Romeo Juliet, ένα κλαμπ αρκετά μεγάλο για να μας χωρέσει, όπου οι Sema Moritz, Luxus, Cumbuş, Cemaat, Tatavla Keyfi και οι DJs Erdal Akkas και M.Deniz Deniz θα μας συντροφέψουν με τη μουσική τους στον αποκριάτικο τρελό χορό, παρέα φυσικά με ποτό και υπέροχους μεζέδες.
Το καρναβαλικό πνεύμα του Μπακλαχορανιού θα μάς θυμίσει τη φιλία και το γλέντι μεταξύ των ανθρώπων της Πόλης και η νύχτα δεν θα τελειώσει ώσπου να έχουμε όλοι γελάσει, χορέψει, φάει και πιει του καλού καιρού!
Μην τύχει και πει κανείς ότι δεν το άκουσε! Αυτή η νύχτα θα μείνει αξέχαστη! Τα όργανα θα σημάνουν και φέτος το Μπακλαχοράνι. Ελάτε να γλεντήσουμε παρέα, στο δικό μας Καρναβάλι.
Να είστε όλοι εκεί!

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΔΥΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Η πρώτη Κατάδυση του Σταυρού στον Κεράτιο κόλπο, στα χρόνια μας, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο (Θεοφάνεια 2003) - φωτογραφία Νικολάου Μαγγίνα

Αναδημοσιεύουμε από την Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως δύο ενδιαφέροντα κείμενα, που αποτελούν ταυτόχρονα και μαρτυρίες, για τον Αγιασμό των Υδάτων στην Πόλη στις μέρες μας. Δημοσιεύθηκαν στο χθεσινό (12.01.2012) και το σημερινό φύλλο (13.01) της ιστορικής Ομογενειακής εφημερίδας.

Πώς αλλάζουν οι καιροί

Κείμενο-φωτογραφίες: Θρασύβουλος Ορ. Παπαστρατής

Δεν είχα ξαναβρεθεί σε Αγιασμό των υδάτων στο θρακικό προάστιο του Αγίου Στεφάνου – Γεσίλκιοϊ και συνεπώς δεν έχω μέτρο σύγκρισης των προγενέστερων τελετών. Κάποια χρόνια πριν είχα βρεθεί στο Τσεγκέλκιοϊ του Βοσπόρου – όταν είχε επιτραπεί εκ νέου η κατάδυση του σταυρού στη θάλασσα μετά από πολλά χρόνια. Διότι η πανάρχαια τελετή είχε πάψει να πραγματοποιείται μετά τα Σεπτεμβριανά – καίτοι ατύπως ο Άγιος Στέφανος αποτελούσε εξαίρεση. Τα τελευταία χρόνια εν τούτοις οι συγκλονιστικές αλλαγές που συμβαίνουν στη χώρα και οπωσδήποτε αποδίδουν στις μειονότητες μέγα μέρος των δικαιωμάτων τους, ανοίγουν νέους ορίζοντες. Έτσι λοιπόν, η κατάδυση του σταυρού έχει πια καθιερωθεί.

Ο ναός του Αγίου Στεφάνου ήταν κατάμεστος από Πολίτες, εντεύθεν και απόδημους. Το αριστοκρατικό προάστιο ήταν στις δόξες του. Ο διαπρεπής νέος Μητροπολίτης Γέρων, Δέρκων Απόστολος Δανιηλίδης, που χοροστατούσε στη λειτουργία, σηματοδοτεί μια νέα σελίδα ελπίδας.

Αίφνης αντιλαμβάνομαι μαζική είσοδο στο ναό φυσιογνωμιών άγνωστων και άσχετων στο χώρο. Δεν ήταν βεβαίως οι γνώριμες σεμνές πολίτικες φυσιογνωμίες. Προφανώς επρόκειτο για γκρουπ ελλαδιτών, που δεν ήξεραν να φερθούν ανάλογα. Κάποια στιγμή ακούω κάποιους εξ αυτών να κα- τευθύνονται για καφέ σε γειτονικό κέντρο. Λίγο αργότερα κάποιος άλλος τους δίνει το σύνθημα να φύγουν. Προφανώς το Παζάρι θα είχε την τιμητική του και δεν απέμενε ικανός χρόνος για τον Άγιο Στέφανο. Η έλλειψη σεβασμού προφανής, όπως σε πλείστες ανάλογες περιπτώσεις. Ο προσκυνηματικός τουρισμός των ελλαδιτών πνίγεται στα παζαριώτικα γιουρούσια…

Παρά ταύτα, όταν η πομπή εξήλθε από το ναό και βγήκε στην παραλιακή ζώνη, έμεινα έκθαμβος. Το πλήθος που ανέμενε στην παραλία, υπέρβαινε κάθε φαντασία μου. Αποτελείτο προφανώς από μικτή σύνθεση, συμπεριλαμβανομένων Αρμενίων, πολυπληθών στο χωριό και εορταζόντων τα Χρι- στούγεννα, αλλά και ντόπιων μουσουλμάνων, που με πολύ σεβασμό ανέμεναν την κατάδυση. Χαρά στα πρόσωπα όλων. Ως και οι αστυνομικοί, απαραίτητοι ασφαλώς για την τήρηση κάποιας τάξης, βιντεοσκοπούσαν το γεγονός, όχι βεβαίως με άνωθεν εντολή ή ποταπά κίνητρα, αλλά από ειλικρινές ενδιαφέρον. Ευχάριστο ξάφνιασμα.

Φεύγοντας, είδα στην είσοδο της Αρμενικής εκκλησίας δυο κυρίους να μοιράζουν ευχετήριες κάρτες του CHP με ευχές του Kemal Kılıcdaroğlu και του τοπικού προέδρου του κόμματος της περιφέρειας Μπακίρκιοϊ: “Tum Hristiyan dunyasıı Noel Bayramııictenlikle kutluyor” και άλλα πολλά για ειρήνη, υγεία και ευτυχία.

Βρε πως αλλάζουν οι καιροί: Οι μειονοτικοί αρχίζουν να γίνονται ισότιμοι πολίτες…

Οι καιροί πράγματι αλλάζουν προς το καλύτερο. Η φλόγα της ελπίδας δυναμώνει για καλύτερες μέρες της Ομογένειας.

Οι καιροί δεν αλλάζουν μόνοι τους!

Νικολάου Μαγγίνα

Στις ευχάριστες διαπιστώσεις του αγαπητού Θρασύβουλου Παπαστρατή στο άρθρο του με τίτλο Πώς αλλάζουν οι καιροί θα ήθελα να προσθέσω, για την Ιστορία, μερικές σκέψεις στα όσα ωραία γράφει.

Σχετικά με την αναβίωση του εθίμου του αγιασμού των υδάτων στο Τσεγκέλκιοϊ του Βοσπόρου, έχω να σημειώσω ότι αυτό ξεκίνησε, μετά από μακρά διακοπή, ύστερα από τα γεγονότα του ΄55, τα Θεοφάνεια του έτους 1991. Για πρώτη φορά, ο τότε Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Βαρθολομαίος (ο νυν Οικουμενικός Πατριάρχης) με ενέργειές του προς τις αρμόδιες τοπικές αρχές επανέφερε το έθιμο αυτό που ο χρόνος και οι συνθήκες είχαν αφήσει στο παρελθόν και στις μνήμες της Ρωμηοσύνης. Κατόπιν αυτού τόσο ο διάδοχός του στην Επαρχία Χαλκηδόνος Μητροπολίτης Ιωακείμ όσο και ο σημερινός Ποιμενάρχης Αθανάσιος συνέχισαν το έθιμο αυτό στου Βοσπόρου τα αγιονέρια.

Η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού άρχισε να τελείται στην Ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου το έτος 1996. Ο τότε νεοχειροτονηθείς Μητροπολίτης Αγαθονικείας (σήμερα Γέρων Δέρκων) Απόστολος, ύστερα από προτροπή και ευλογία του Πατριάρχου Βαρθολομαίου έριξε τον Σταυρό στην ακτή της Κοινότητας Ξηροκρήνης (Κουρούτσεσμε). Έκτοτε συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε διάφορες Κοινότητες της περιφέρειας αυτής από τον Επόπτη της Μητροπολίτη Μυριοφύτου και Περιστάσεως Ειρηναίο.

Τό έθιμο αναβιώνει από το 1997 και στα Πριγκηπόννησα όταν ο Μητροπολίτης Λαοδικείας (σήμερα Πριγκηποννήσων) Ιάκωβος τελεί την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στα νερά του Μαρμαρά από το νησί της Πρώτης. Ακολουθούν καταδύσεις και στη Χάλκη από τον Ηγούμενο της Μονής της Αγίας Τριάδος Μητροπολίτη τότε Μοσχονησίων (από Αγαθονικείας) Απόστολο. Ο Μητροπολίτης Ιάκωβος συνεχίζει το έθιμο αυτό μέχρι και σήμερα ως Ποιμενάρχης πλέον των νησιών από το 2002, εκ περιτροπής σε όλα τα νησιά.

Από τα φετινά Θεοφάνεια στα Πριγκηπόννησα

Τέλος, να αναφέρουμε την περίπτωση του Αγίου Στεφάνου (Γιεσίλκιοϊ). Στην Κοινότητα αυτή δεν έπαυσε και μετά τα αποτρόπαια γεγονότα του ΄55 να τελείται αδιάκοπα και απρόσκοπτα το έθιμο της κατάδυσης. Αυτό βρίσκει εξήγηση μέσα από ένα πλέγμα πολύπτυχο συγκυριών το οποίο συνοψίζεται στο εξής: Στη διάρκεια των γεγονότων του ΄55 η Κοινότητα του Αγίου Στεφάνου και ιδιαίτερα ο ομώνυμος Ναός δεν υπέστησαν καμμία ζημία διότι πολλοί Τούρκοι χωριανοί, κυρίως ψαράδες, δεν επέτρεψαν την καταστροφή του, ενώ άλλοι εμπόδισαν την είσοδο των οργανωμένων βανδάλων στο εσωτερικό μέρος του ιστορικού αυτού χωριού. Οι καλές σχέσεις μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών κατοίκων του Αγίου Στεφάνου επιβεβαιώνονται και από το γεγονός πως στην τελετή της κατάδυσης ανάμεσα σε αυτούς που έπεφταν στα παγωμένα νερά να ανασύρουν τον Σταυρό υπήρχαν και μερικοί Μουσουλμάνοι οι οποίοι ήθελαν να δείξουν αλληλεγγύη προς τους Ρωμηούς συγχωριανούς τους. Αξιοσημείωτος χαρακτηρίζεται και ο ζήλος που έδειχνε ο αείμνηστος Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων Ιάκωβος (Αζίζ Ιάκωβος) ο οποίος και μετά τα γεγονότα εξακολούθησε να ρίχνει το Σταυρό στα ύδατα του Μαρμαρά όπως και οι διάδοχοί του Μητροπολίτες Κωνσταντίνος και Απόστολος.

Νεώτερη περίπτωση,για την οποία δε γνωρίζουμε εάν υπήρχε προγενέστερη παράδοση, είναι αυτή του Κερατίου κόλπου στο Φανάρι όπου τα Θεοφάνεια του 2003 με πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου ξεκίνησε η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού από την προκυμαία που βρίσκεται λίγα μόλις μέτρα μακρυά από την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Πώς αλλάζουν οι καιροί! Όντως αλλάζουν! Αλλά όχι μόνοι τους. Αλλάζουν με τα πρόσωπα και από τα πρόσωπα που διαθέτουν όραμα, τόλμη και πρωτοβουλίες. Αυτό που μένει σταθερό είναι η Πόλη η οποία, διατηρώντας τα ήθη και τα έθιμά της αναλοίωτα, συνεχίζει να βασιλεύει ως παντοτινή Βασιλίδα στην άκρη της Ιστορίας και στο κέντρο των καρδιών μας.

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΝ ΖΩΟΦΙΛΙΑΝ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Τὰ φυτὰ ἐπικοινωνοῦν μὲ τὰ ζῶα

καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Ὁμιλοῦν χημικά."

(D.καὶ I. Kerner)

Ὡς γνωστόν, μεγάλη εἶναι ἡ ζωοφιλία τῆς ἐποχῆς μας. "Πολλοὶ γὰρ οἱ μηδὲν ἔχοντες καὶ τὰ πάντα κατέχοντες" (Β΄ Κορ. 6, 10) συνοδοὶ κυνῶν, γαλῶν, ἰχθύων, πτερωτῶν καὶ δὴ ὑπὸ ἀριθμητικὴν, μορφολογικὴν καὶ γενετικὴν ποικιλίαν. Ὑπάρχουν μάλιστα οἱ συνδιαιτώμενοι καὶ ὁμοτράπεζοι μὲ πιθήκους, ὄφεις, χελώνας καὶ ἄλλα "θηρία" "ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός", ὡς Νέο-Νῶαι ἐν τῇ κιβωτῷ, ἔνθα συναγελάζοντο "ζῶα μικρὰ μετὰ μεγάλων"!

Οὕτω "φλορίζουν" αἱ μπουτὶκ κυνο- καὶ ἄλλων ἐξοπλισμῶν καὶ εἰδικῶν ζωοτροφῶν, τὰ κομμωτήρια, τὰ σκυλο-νοσοκομεῖα, νεκροταφεῖα καὶ αἱ διαθῆκαι!

Διατί, ὅμως πάντα ταῦτα; Δὲν εἶναι καὶ τοῦτο ἓν τεκμήριον βεβαίως τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ κυρίως τῆς συχνῆς ἀπομονώσεώς μας ἐντὸς τῶν θύραθεν κελλίων τῶν μεγαλουπόλεων, τῆς ἀπογοητεύσεώς μας ἐκ τῶν ἀνθρώπων καὶ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐπιλογὴν ταύτην ἀγαπητικῆς φροντίδος, διὰ τοὺς "yes-man" συντρόφους μας, σὺν τὴ θεληματάρικη καὶ μαϊμουδιστικὴ τ.ἔ. παροδικὴ παιδιοεπιθυμία κ.ἄ.; Καὶ σκεπτόμεθα: Εἶναι ζωοφιλία ἡ ἠχοφθορικὴ φυλάκισις τῶν φίλων μας τούτων ἐντὸς τοῦ ἐρημητηρίου μας, καὶ ἂν ἀκόμη οἱ Ἕλληνες Κυνικοὶ περιεπαίζοντο ὡς κύνες καθὼς ὁ Διογένης, πρὸς τὸν ὁποῖον παρομοιάζεται καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν!1

Ἐκτὸς ὅμως τῆς "συντροφικῆς" πως ζωοφιλίας, ὑφίσταται καὶ ἡ "διατροφικὴ" τοιαύτη. Καὶ ἐξηγούμεθα: Κατὰ τὴν χριστιανικὴν περὶ τῆς δημιουργίας θεολογίαν, τὰ ζῶα τυγχάνουν συνδημιουργήματα τοῦ ἀνθρώπου διὸ καὶ πρέπει νὰ προστατεύονται, ὑπαρχούσης ἀκόμη καὶ νομικῆς τοποθετήσεως. Περιλαμβάνονται εἰς τὸν σύνδεσμον μετὰ τοῦ Θεοῦ (Γεν. 9) καὶ εἰς τὴν ἀναμονὴν ἐσχατολογικῆς τελειώσεως (Ρωμ. 8) καὶ λυτρώσεως. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ μιᾶς "συμφιλιωτικῆς συνυπάρξεως" (Koexistenz).

Τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰ ταλαίπωρα φυτὰ καὶ ἄνθη, τὰ δῆθεν "ἄλαλα καὶ κωφά", οὐχὶ δὲ ἀνθρωποειδῶς τὰ "ἄλαλα πνεύματα καὶ κωφὰ", καίτοι πυθωνικά! Ἐν τῇ πραγματικότητι ὅμως ἀπιστεύτως εὐαίσθητα, λαλίστατα καὶ συναλληλικά, διὸ καὶ ἔχουν ἀνάγκην στοργῆς καὶ ἀγάπης. Ταῦτα ἔχουν τεκμηριωθεῖ πειραματικῶς, διὰ τῆς ἠλεκτρονικῆς τεχνολογίας διαπρεπῶν ἐπιστημόνων ἐν Η.Π.Α.2

Τὰ ἀνωτέρω, δὲον νὰ λαμβάνωνται σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν κτηνο- καὶ ὀρνιθοτροφίαν, καθὼς καὶ τὴν "ἀνθηφόρον" βιομηχανίαν.

Οὕτω ἡ σφαγὴ τῶν ζώων εἰς τὴν συγκρουστικὴν ἀλλὰ καὶ θείαν τάξιν τῆς δημιουργίας εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀναπόφευκτος, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν ζωοφίλων, οἱ ὁποῖοι ὡς οἱ φυτοφάγοι (vegetarian) καὶ ἀνθόφιλοι, τηροῦν σιγὴν ἰχθύος διὰ τὰ ἑκατομμύρια τῶν καθημερινῶς "σφαγιαζομένων" ὡραιοτάτων φυτῶν καὶ ἀνθέων, τῆς ὁποίας ἡ ἠθική δικαιολόγησις ἀπόκειται εἰς ποικίλα ὅρια καὶ ὅρους. Τουλάχιστον δέ, ἡ ὑπὸ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κομπανίας καὶ οὐχὶ μόνον, καῦσις χιλιάδων βοοειδῶν, αἰγοπροβάτων καὶ πουλερικῶν ἐν συναφείᾳ πρὸς τὸ BSE κλπ., δέον νὰ ἀποτελέσει ἀφορμὴν νεοπροσδιορισμοῦ τῆς σχέσεώς μας, πρὸς τὰ δημιουργήματα αὐτά.

Ἐνταῦθα πρέπει νὰ προστεθῶσιν καί τινα περὶ τῆς διαδικασίας σφαγῆς τῶν ζώων, κυρίως διὰ λόγους διατροφικούς, ἀλλὰ καὶ θρησκευτικούς, καθ’ ὅτι ἡ θυσία ἀποτελεῖ ἀρχαιοτάτην ἔκφρασιν προσφορᾶς πρὸς τὸν Θεόν (πρβλ. τὸ περίφημον "εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων…" (Ἑβρ. 9, 14). Οὕτω εἰς τὴν μοντέρναν καὶ ἐν πολλοῖς βασανιστικὴν τεχνολογίαν τῆς κτηνο- καὶ ὀρνιθοτροφίας, περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀναίμακτος θανάτωσις τοῦ ζώου διὰ electroshock. Ὅμως τουλάχιστον διὰ τὸν Μουσουλμανισμὸν τυγχάνει ἀπαράδεκτος, διότι τότε ἔχομεν πρὸ ἡμῶν ἓν πτῶμα, ἐπιτρεπομένης μόνον τῆς ἀμέσου σφαγῆς μετὰ τὴν ἀναισθητοποίησιν διὰ χτυπήματος τοῦ θυσιαζομένου (καθηγ. M. El Aggar).

Ἐὰν λοιπὸν εἴμεθα πραγματικοὶ ζωόφιλοι, πρέπει νὰ ἀναγνωρίζωμεν, ὅτι "τὰ ζῶα εἶναι ἐπίσης μόνον ἄνθρωποι"3. Ἄλλωστε δὲν εἶναι ἄγνωστος ὁ οὐχὶ σπάνιος "κατ’ εὐφημισμὸν" καὶ ὄχι μόνον, χαρακτηρισμὸς ἑνὸς ἀνθρώπου ὡς "ζώου".

Καλὴ Χρονιὰ μετὰ τῶν προσφιλῶν κυνῶν, γαλῶν, μαϊμούδων, ἀλλὰ καὶ "ὄφεων"!

_____________________
1. B. Lang, Jesus der Hund. Leben und Lehre eines jüdischen Kynikers, Beckverlag 2011.
2. D. καὶ I. Kerner, Die sprache der Pflanzen. Ντύσσελντορφ 2005.
3. B. Klaus, Tier zuliebe. Vegetarisch Leben-eine Kostprobe, Diederichs 2011.

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως 9.1.2012

Η ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΛΕΩΝΙΔΑ ΑΣΤΕΡΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Λεωνίδας Αστέρης

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως, 6 Δεκεμβρίου 2011

φωτογραφίες: Γιάννης Μαραζιώτης

Στα πλαίσια των εορτασμών «Πρωτοκλήτεια 2011», της μνήμης του Πολιούχου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου των Πατρών, ο οποίος τυγχάνει και ιδρυτής της Εκκλησίας της Πόλεως, η Χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέρα της Πόλης, με επί κεφαλής τον Άρχ. Πρωτοψάλτη της Μ.Χ.Ε. Μουσικολ. κ. Λεωνίδα Αστέρη, μετέβη στην Πάτρα για να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις, ύστερα από πρόσκληση της Ι. Μητροπόλεως Πατρών και του Κέντρου Τέχνης Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής – Χορός Ψαλτικής «ΚΛΕΙΔΑ». Η συναυλία έλαβε χώρα την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011.

Σύλλογος Μουσικοφίλων υπό τον Άρχοντα Λεωνίδα Αστέρη

Οι δύο χοροί εκτέλεσαν άριστα με πολίτικο ύφος τα διάφορα μουσικά μαθήματα που παρουσίασαν, με αποκορύφωμα τον ύμνο «Σε υμνούμεν…» του αειμνήστου Πρωτοψάλτη Κωνσταντίνου Πρίγγου, σε μονωδία του Άρχ. Πρωτοψάλτη και ακολούθως όλοι μαζί έψαλαν τον ύμνο «Άξιον Εστίν…» του αειμνήστου Πρωτοψάλτη Ιάκωβου Ναυπλιώτου. Το πρόγραμμα των ύμνων που εψάλησαν παρουσίασε ο κ. Στυλιανός Μπερμπέρης.

Στυλιανός Μπερμπέρης

Στην εκδήλωση μίλησε ο Ηγούμενος της Ι. Μονής Τατάρνης Ευρυτανίας π. Δοσίθεος Κανέλος με θέμα «Αγέρας Βοσπορινός». Γνωστός ο π. Δοσίθεος για τον έρωτα του προς την Βασιλίδα των Πόλεων, με γλαφυρότητα σκιαγράφησε την προσωπικότητα του τιμώμενου Άρχ. Πρωτοψάλτη και ανέφερε προσωπικές του εμπειρίες και γεγονότα από τις συχνές επαφές του με τον τιμώμενο.

Ο Ηγούμενος Δοσίθεος, εραστής της Πόλεως και του Τυπικού της Εκκλησίας

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο Πρόεδρος του Κέντρου Τέχνης κ. Μιχαήλ Κυδωνιάτης, ο Πρόεδρος του Συνδ. Μουσικοφίλων Πέρα κ. Στυλιανός Φλοίκος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ιεροψαλτών Πατρών «Ιωάννης ο Δαμασκηνός», ο καλλιτεχνικός Διευθυντής και χοράρχης του Χορού Ψαλτικής «ΚΛΕΙΔΑ» Μουσικολ. κ. Δημήτριος Γαλάνης, ο οποίος αναφέρθηκε στο έργο και την προσωπικότητα τού κ. Αστέρη και στην αδελφοποίηση των δύο σωματείων. Ακολούθησε ομιλία του Άρχ. Πρωτοψάλτη κ. Λεωνίδα Αστέρη, ο οποίος κυρίως τόνισε το γεγονός της διατηρήσεως της ψαλτικής παραδόσεως και αποφυγής νεωτερισμών, οι οποίοι δυστυχώς συνηθίζονται τον τελευταίο καιρό στον ελλαδικό χώρο. Ακολούθησε απονομή πλακετών και αναμνηστικών πτυχίων στον τιμώμενο χοράρχη και στα λοιπά μέλη της χορωδίας.

Ο Δημήτριος Γαλάνης ομιλεί για τον Άρχοντα Λεωνίδα Αστέρη

Την εκδήλωση επισφράγισε ο Σεβ. Μητροπ. Πατρών κ. Χρυσόστομος, εψάλη ο Πολυχρονισμός της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού μας Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και η φήμη του Σεβ. Μητροπ. Πατρών.

Την εκδήλωση τίμησαν πλην των αναφερθέντων ο Πανοσιολ. Μ. Αρχιδιάκονος του Οικουμενικού Πατριαρχείου π. Μάξιμος, πολλοί κληρικοί και άρχοντες του τόπου, καθώς και πλήθος κόσμου που κατέκλυσε τον Ι. Ναό.

Μ. Αρχιδιάκονος Μάξιμος

Το Σάββατο τα μέλη της χορωδίας επισκέφτηκαν τις μουσειακές εγκαταστάσεις της φημισμένης οινοπαραγωγικής μονάδας των Πατρών Αχαΐα CLAUSS, η οποία οινοποιεί από το 1864, όπου μας ξενάγησε η γλυκύτατη κ. Χριστοφόρα Μανούσου, χημικός - οινολόγος. Κατά την ξενάγηση εντυ-πωσιάστηκαν όλοι από τα υπερμεγέθη βαρέλια, ορισμένα εκ των οποίων είχαν ανάγλυφες πα- ραστάσεις του θεού Διόνυσου και ένα εξ αυτών έφερε τη σφραγίδα της Α.Θ.Π. προς τιμή της επίσκεψης του εκεί στις 21 Οκτωβρίου 2000. Η ξεναγός μας δεν παρέλειψε να μας προσφέρει να γευτούμε την περίφημη ποικιλία «Μαυροδάφνη Πατρών».

Ακολούθως προσκυνήσαμε σε άλλους Ναούς και Ι. Μονές και το βράδυ περνώντας από την περίφημη κρεμαστή γέφυρα του Ρίου – Αντιρρίου επισκεφτήκαμε την Ναύπακτο.

Χορός Συλλόγου Μουσικοφίλων Πέρα

Την Κυριακή στον Ι. Ναό του Αγίου Ανδρέα κατά τη θ. λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβ. Μητροπ. Πατρών κ. Χρυσοστόμου, έψαλαν εμμελέστατα στο δεξί αναλόγιο ο Άρχ. Πρωτοψάλτης της Μ. Χ.Ε. κ. Λεων. Αστέρης με στελέχη της χορωδίας και στο αριστερό ο Χορός «ΚΛΕΙΔΑ» με χοράρχη τον κ. Δημ. Γαλάνη. Την Κυριακή, προ της εορτής του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα τιμώνται οι τοπικοί Άγιοι Μάρτυρες Αχαΐας. Κατάμεστος πραγματικά ο μεγαλοπρεπής Ι. Ναός από πιστούς, οι οποίοι προσήλθαν να τιμήσουν τη μνήμη των αγίων των αλλά και να γευτούν αυτή τη μουσική πανδαισία που πρόσφεραν οι ιεροψάλτες «εν ενί στόματι και μια καρδία» από τα δύο ψαλτικά αναλόγια.

Χορός "Κλείδα" υπό τον Δημήτριο Γαλάνη

Την Κυριακή κουρασμένοι σωματικά αλλά ξεκούραστοι και ανάλαφροι ψυχικά, από όσα ζήσαμε, επιστρέψαμε στην αγαπητή Πόλη μας.

Πραγματικά οι φιλοξενούντες κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για να μη μας λείψει τίποτε. Εγκατέλειψαν για χάρη μας τις εστίες τους, τις οικογένειές τους, για να μας συνοδεύουν.

Ηγούμενος Δοσίθεος

Εκφράζουμε θερμές ευχαριστίες, τους συγχαίρουμε για το δύσκολο έργο της μετάδοσης της μουσικής παράδοσης στις νέες γενιές, που επιτελούν και τους ευχόμαστε καλή δύναμη και πρόοδο στις προσπάθειές τους.

Πέρα 4 Δεκεμβρίου 2011

ΙΕΡΟΨΑΛΤΗΣ

Ο ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΡΟΣ ΤΙΤΙΚΑ ΣΑΡΙΓΚΟΥΛΗ

Ἐπιστολὴ τοῦ Γέροντος Χαλκηδόνος κ. Ἀθανασίου πρὸς τὴν κ. Τιτίκα Σαριγκούλη

Ἀγαπητὴ κ. Σαριγκούλη,
Εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὸ γράμμα Σας. Πάντοτε διδάσκεται καὶ ἐπωφελεῖται κανεὶς ἀπὸ τὶς γνώσεις Σας.
Φαίνεται πάντως πὼς "μαντέψατε", ὅτι στὴ διδακτορική μου διατριβὴ γιὰ "μερικὰ βυζαντινὰ ἄμφια" στὸ Μόναχο, εἶχα ἀσχοληθεῖ ἰδιαίτερα μὲ τὴ φιλοσοφία τοῦ ἐνδύματος.
Καὶ τώρα κάποια σχόλια πάνω στὴ φωτογραφία, γιὰ τὴν "τολμηρὴ" ἐνδυμασιολογικὴ καὶ ὄχι μόνον ἐμφάνισή Σας στὸ Μέγαρο Μουσικῆς. Βέβαια σήμερα μὲ τὴ φθορὰ τῶν πάντων, ποὺ ἀσφαλῶς δὲν εἶναι γοητευτικὴ ἀλλὰ ἀποκρουστική, βλέπει κανεὶς τὰ πιὸ ἀπίθανα ροῦχα στὸ κοινὸ τῆς Ὄπερας καὶ ὄχι μόνον.
Ὅταν ἐξάλλου κάποτε παραπονέθηκα, γιατί στὶς ἐκδόσεις Σας δὲν βλέπει κανεὶς καὶ φωτογραφίες ἀπ’ τὰ νειάτα Σας, μὲ εἴχατε "κατατροπώσει" μὲ τὴ "γοητεία τῆς φθορᾶς", ποὺ μοιάζει τὸ παλιὸ πολύτιμο κρασί.
Ἡ προσωπικότητά Σας ἐμφανίζεται στὴ φωτογραφία ὡς "ἱματισμένη" ἀτόφια παραδοσιακή, ἀνήκουσα σὲ μιὰ ὁρισμένη ἐποχὴ καὶ τοπικὸ χρῶμα. Παρουσιάζει ἕνα συνδυασμὸ ζωντανοῦ ἀνθρώπου, ἀγκαλιασμένου ἀπὸ τὴν ἄψυχη μὰ θερμὴ γοῦνα καὶ τὸ πλουμιστὸ ὕφασμα. Τὴν ὅλη ἐνδυμασία χαρακτηρίζει ἡ κινητικότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἐμφανὴς στὰ πλὶ καὶ τοὺς φαρμπαλᾶδες τῆς λαμπερῆς φούστας, ἐνῶ ἐξυπονοεῖται καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλοτε κινητικότητα τοῦ ζώου καὶ τὴν ὑφὴ τῆς γούνας του, ὁλοκληρώνεται δὲ καὶ ἀπὸ τὴ διακριτικὴ ζωντάνια καὶ δραστικότητα τῆς ἐνδυομένης. Τὸ ἐσωτερικὸ δὲ μέλαν μὲ τὰ μαῦρα γάντια, προσδίδει ἰδιαίτερη κομψότητα καὶ φινέτσα. Χαριτωμένο καὶ τὸ τσαντί.
Ἔτσι ὑπάρχει μία ἁρμονικὴ τριχρωμία μαύρου, γκρὶ-μπὲζ καὶ μώβ, ἔστω κι’ ἂν τὸ τελευταῖο, χρωματολογικὰ θεωρεῖται σύμβολο τοῦ πόνου.
Τὸ σπουδαιότερο ὅμως εἶναι ἡ ἐντύπωση ποὺ δημιουργεῖ ἡ σεμνὴ μορφή Σας, μὲ τὸ σοφό, ἀλλὰ καὶ εἰρωνικὸ μειδίαμα – ποὺ γελοιοποιεῖ τὸ κενὸ καὶ εὔηθες τοιοῦτο τῶν μοντέρνων ψευδοχρυσομάλλων "θεοτήτων". Θυμίζει μιὰ μινιατοῦρα, ἢ γαλλικὴ "πορσελάνη" τοῦ Rococo.
Ἐπιπλέον, παρουσιάζει μιὰ ἰδιαίτερη τρυφερότητα, εὐαισθησία καὶ χάρη, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ στοιχεῖο ἀναφαίρετο τῆς μαεστρίας καὶ τῶν ἐμπειριῶν τῆς ὥριμης καλλιτέχνιδος, ἡ ὁποία κινεῖται καὶ ὁμιλεῖ δωρικά, ἀποφεύγοντας τὴν μορφολογικὴ καὶ γλωσσικὴ φλυαρία.
Εἶναι σὰν νὰ μᾶς λέει: Ἰδοὺ ἐγώ, ἡ δημοφιλέστερη γιαγιὰ-ντίβα τῆς ἑλληνικῆς τηλεόρασης! Τί ἔχετε νὰ πῆτε;

Χαλκηδών, 17. 01. 2011
Μὲ ἰδιαίτερη ἐκτίμηση καὶ εὐχὲς
Ὁ Χαλκηδόνος Ἀθανάσιος

Απογευματινή Κων/πόλεως 15.2.2011

ΣΤΗΝ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Στο σημερινό φύλλο της ιστορικής εφημερίδας Απογευματινή της Κωνσταντινουπόλεως, την οποία εκδίδει ο φιλόπονος και φιλογενής Μιχάλης Α. Βασιλειάδης, δημοσιεύτηκε το ημέτερον κείμενο για το άρθρο του Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου Τσέτση: "Το μετέωρο βήμα της Ορθοδοξίας".

Εδώ παραθέτω κάποιες προσθήκες στο αρχικό κείμενο.

Όπως εύστοχα έχει σημειώσει σε σχετικό άρθρο του ο Παντελής Καλαϊτζίδης “κείμενα και λόγος αυτοκριτικός και ελεγκτικός έναντι της Δύσεως, όπως του Ράνσιμαν, αντί να λειτουργήσουν αφυπνιστικά προς την κατεύθυνση επανακάλυψης της χριστιανικής καθολικότητας και οικουμενικότητας, ή ως μέτρο αυτοκριτικής και αναμέτρησης με τα δικά μας λάθη και παραλείψεις, ευνόησαν μάλλον τον εφησυχασμό και την αυτοδικαίωση, την πνευματική αυτάρκεια και εσωστρέφεια, την “ελληνορθόδοξη” θριαμβολογία, καθώς και τα παράγωγά της: την όξυνση του επιθετικού επαρχιωτισμού, του αντιδυτικισμού και του αντιευρωπαϊσμού” (περ. Αναλόγιον, τευχ. 3, σελ. 125).

...

Ο π. Γ. Τσέτσης τονίζει στο άρθρο του την ανάγκη για ομοψυχία των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Αυτό το ομόφρονον θα πρέπει να εκδηλώνεται και με την καλύτερη δυνατή εκπροσώπηση στους Διαχριστιανικούς και Διαθρησκειακούς Διαλόγους. Γιατί, δυστυχώς, κάποιες Εκκλησίες συμμετέχουν στους Διαλόγους εκπροσωπούμενες ανεπαρκώς. Κάτι που έχει σαν συνέπεια η ενδοορθόδοξη ενότητα να πλήττεται από αστοχίες που εκθέτουν την Ορθοδοξία στους ετεροδόξους ή αλλοθρήσκους. Ο διάλογος είναι πλέον μονόδρομος. Γι' αυτό και η ενότητα των Ορθοδόξων καθίσταται εκ των συνθηκών μονόδρομος.

βλ. και amen.gr