ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΓΝΩΣΤΕΣ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΩΝ ΣΕ CD ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ "ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ"

Μια νέα εφημερίδα με τον τίτλο «Ορθόδοξη Αλήθεια» κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες, προσφέροντας στους αναγνώστες της ένα τριπλό cd με ηχογραφήσεις Πρωτοψαλτών, μεγάλων δασκάλων της Ψαλτικής τέχνης (όπως σημειώνεται στο εξώφυλλο της ψηφιακής έκδοσης). 

Ο υποψιασμένος ακροατής θα καταλάβει ότι πολλές από τις ηχογραφήσεις της εν λόγω έκδοσης είναι προ πολλού γνωστές και δημοσιευμένες, μάλιστα, σε πολύ σοβαρές εκδόσεις, όπως είναι, π.χ., οι Καταβασίες της Υπαπαντής του Ματθαίου Τσαμκιράνη (περιλαμβάνονται στην έκδοση «Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής» / Ειρμοί Κανόνων Πέτρου Βυζαντίου του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων) ή οι ηχογραφήσεις του Σίμωνα Καρά που προέρχονται από τις σχετικές εκδόσεις του Συλλόγου προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν ζώντος του Σίμωνος Καρά. 

Στα ψιλά γράμματα της ψηφιακής έκδοσης της εφημερίδας Ο.Α., αποδίδονται ευχαριστίες σε συλλέκτες για την παραχώρηση υλικού, αλλά δεν γίνεται καμία μνεία για άδεια χρήσης του υλικού από τους φορείς που έχουν εκδώσει αρκετές από τις ηχογραφήσεις του τριπλού ψηφιακού δίσκου. Προφανώς υπάρχει κάποιο κενό εδώ… 

Άρα, δεν είναι δυνατόν να αναγράφεται στην ψηφιακή έκδοση της εφημερίδας ότι «η παραγωγός εταιρεία έχει όλα τα πνευματικά δικαιώματα αυτού του ψηφιακού δίσκου. Επιτρέπεται η χρήση μόνο για ιδιωτική, κατ’ οίκον προβολή. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναπαραγωγή...». Είναι γνωστό ότι τέτοιες απαγορεύσεις ισχύουν όταν τις υπαγορεύει ο δημιουργός ενός προϊόντος κι όχι κάποιος που το αναπαράγει, και κατά πως φαίνεται δίχως άδεια των δημιουργών. 

Με την ευκαιρία και μια παρατήρηση στο άρθρο για τον Σταυρό του Αγίου Ανδρέου που φυλάσσεται στο Ναό του Πρωτοκλήτου στην Πάτρα (σ. 10). Ως γνωστόν ο Σταυρός επέστρεψε στην Πάτρα επί μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου, το 1980. Αναγράφεται λοιπόν στο σχετικό ρεπορτάζ

- προφανώς ο …δαίμων έβαλε το χέρι του: «Ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Πατρών κ. Νικόδημος είπε στην ορθόδοξη Αλήθεια». Ακολουθεί δήλωση, η οποία δεν ανήκει φυσικά στον μακαριστό Μητροπολίτη Νικόδημο, ο οποίος δεν συνήθιζε ούτε δηλώσεις ούτε συνεντεύξεις - και δη μακροσκελείς - ακόμα και στα λεγόμενα «εκκλησιαστικά» ΜΜΕ. 

Π.Α.Α.

Η "ΕΒΔΟΜΑΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ" ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑΣ

Tου Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου της Μ.τ.Χ.Ε.
π. Γεωργίου Τσέτση

Ηχεί σόλοικο το να ομιλεί κανείς περί «Εβδομάδος των Παθών», όταν ήδη «Πάσχα πανσεβάσμιον ημίν ανέτειλε» και σύμπασα η Ορθόδοξη οικουμένη εορτάζει «Πάσχα, Κυρίου Πάσχα». Ωστόσο, ο βάναυσος τρόπος με τον οποίο, από χρόνο σε χρόνο, κακοποιείται ο λειτουργικός πλούτος της Εκκλησίας μας κατά τις Άγιες μέρες των Παθών του Κυρίου, παρέχει στον γράφοντα την αφορμή να διατυπώσει μερικές σκέψεις σχετικά με το ανοίκειο φαινόμενο της «εμπορίας» των Θείων.
Ο λόγος, για την άκριτη και αδιάκριτη συμπεριφορά των ιθυνόντων διαφόρων τηλεοπτικών σταθμών του ελλαδικού χώρου, οι οποίοι, με στόχο την τηλεθέαση, δεν διστάζουν να μετατρέπουν σε απλό άκουσμα τους απαράμιλλους σε ποίηση και μελωδία ύμνους της Εκκλησίας μας, θέλοντας ίσως να δώσουν την εντύπωση πως κομίζουν στα σπίτια των ορθοδόξων πιστών «περισυλλογή» καί «κατάνυξη», συνάδουσα προς την ιερότητα των ημερών!
Έτσι, στα πλαίσια εκπομπών, που κατά την διάρκεια του έτους στοχεύουν κυρίως στην διασκέδαση του τηλεθεατού, βλέπουμε να παρελαύνουν αμφοτέρων των φύλων επώνυμοι και ανώνυμοι αοιδοί του παλκοσένικου και των νυκτερινών κέντρων, αλλά και αυτοδιαφημιζόμενοι «ψάλτες» (;), οι οποίοι με συνοδεία κλαρινέτων, βιολιών, λαγούτων και κρουστών, «εκτελούν» (με την σημασία του «δολοφονώ» η λέξη!!) ό,τι καλλίτερο και ιερότερο έχει να προσφέρει στον κόσμο η ορθόδοξη υμνολογία των Αγίων αυτών ημερών. Από το «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...», μέχρι το «Η πόρνη εν κλαυθμώ...», το «Εξέδυσάν με...» και, φυσικά, το μη εξαιρετέο «Ω, γλυκύ μου τέκνον...»! Και, έπειτα από απηχήματα με κανονάκι ή κλαρίνο, που θυμίζουν τα «ταξίμια» της Οθωμανικής μουσικής, «εκτελούνται» τα υπέροχα αυτά δημιουργήματα αγίων υμνογράφων και μελωδών της Εκκλησίας μας, με γλυκανάλατες εκφορές, με αναστεναγμούς και άλλα ψιμύθια, που πόρρω απέχουν από την λιτότητα και την σεμνότητα τού «εκκλησιαστικώς ψάλλειν»!!
Τα πράγματα, όμως, χειροτερεύουν όταν εμφανίζονται άνθρωποι, οι οποίοι επειδή τιμήθηκαν με κάποιο ήσσονος σημασίας εκκλησιαστικό Οφφίκιο, φαντάζονται εαυτούς διαδόχους του ...Κουκουζέλη, και διαλαλούν, με ουκ ολίγη έπαρση, ότι είναι ταγμένοι να προβάλλουν την γνήσια Βυζαντινή μουσική, μάλιστα δε το Πατριαρχικό ύφος και ήθος! Ενώ, ο εξεζητημένος τρόπος με τον οποίο ψάλλουν, (με απαράδεκτους για εκκλησιαστικά μέλη συναισθηματισμούς, με μορφασμούς, με λαρυγγισμούς και τρέμολα), παραπέμπει περισσότερο στο «ρεμπέτικο» ή το λεγόμενο «ελαφρολαϊκό» τραγούδι, παρά στο δωρικό και απέρριτο Πατριαρχικό ύφος, ή, ακόμη, στο ευρύτερο Κωνσταντινουπολίτικο ψαλτικό ήθος.
Όλα αυτά, είναι φαινόμενα παρακμής και, ασφαλώς, αντανακλούν το πνεύμα της σύχρονης κοινωνίας, στην οποία δύσκολα πλέον κανείς διακρίνει το «Θείο» από το «κοσμικό».
Και εάν μεν καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες της νύκτας και της δισκογραφίας θεωρούν ότι είναι προικισμένοι με ψαλτικό τάλαντο και επιδίδονται στην παραγωγή «ελαφρο-εκκλησιαστικών» ακουσμάτων, τούτο είναι δική τους υπόθεση και υπόθεση της αγοράς. Εξ΄άλλου φαίνεται πως επ΄εσχάτων το εκλαϊκευμένο εκκλησιαστικό άσμα απέβη είδος που «πουλάει»!
Όσοι όμως διεκδικούν δι΄εαυτούς το λειτούργημα του «ψάλτου», κατά συνέπεια δε και την ιδιότητα του μέλους του «κατωτέρου κλήρου» της Εκκλησίας την οποία διακονούν, θα πρέπει να έχουν την ευαισθησία και την διάκριση να μη συγχέουν την ψαλμωδία με το τραγούδι. Διότι, άλλο πράγμα είναι το Αναλόγιο, και έτερο το πλατό μιας τηλεοπτικής εκπομπής !

Διαβάστε, αγαπητοί συνοδίτες, το προ διετίας κείμενό μας εδώ στην Ιδιωτική Οδό Βυζαντινά ... Γονίδια.
Είχαμε επισημάνει το πρόβλημα που σήμερα με ενάργεια θέτει ο π. Γ. Τσέτσης. Η κατάσταση έχει παραγίνει και φρένο δεν φαίνεται να υπάρχει... Η απώλεια κριτηρίων και αισθητικής έχει πλήξει θανάσιμα τον χώρο της ψαλτικής. Παρά ταύτα ας ελπίσουμε ότι αρκετοί θα προσυπογράψουν τα όσα γράφει ο π. Γεώργιος και θα πράξουν αναλόγως...

Σημερινή "προβολή" βυζαντινής μουσικής

Το σκηνικό έχει ως εξής:

Στούντιο τηλεοπτικού σταθμού.

Δύο κύριοι συζητούν περί βυζαντινής μουσικής.

Ο προσκεκλημένος, καθήμενος, έχει μπροστά του έναν ισοκράτη, δηλ. το μηχάνημα που παράγει κονσέρβα ισοκράτημα. Στο χέρι κρατάει μικρόφωνο. Χειρίζεται το μηχάνημα και ψάλλει on camera. Λέει φυσικά “νεωτερικά μέλη”, ήτοι ό,τι του κατέβει.

Ό,τι πρέπει, δηλαδή, για να αποστραφεί κανείς την εκκλησιαστική μουσική. Θέαμα και ακρόαμα παρακμιακό! Προκαλεί εν ταυτώ θυμηδία και αηδία. Στον 21ο αιώνα τέτοιου είδους “προβολή” της βυζαντινής μουσικής.

Σκέπτομαι: μακριά από τέτοιου είδους “άδοντες και ψάλλοντες”. Κινδυνεύεις να κολλήσεις ανεξάλειπτη “γρίπη των χοίρων”, γιατί έχει να κάνει όχι μόνο με το σώμα, αλλά με την όλη σου υπόσταση.

Η ΚΑΣΣΙΑΝΗ, Ο ΓΑΪΤΑΝΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΓΛΥΦΑΔΑΣ

Στην εφημερίδα "σήμερα στη Θεσσαλονίκη" διαβάζω τη στήλη της Άντζελας Ζιούτη "Χθες Σήμερα Αύριο" που έχει ως θέμα της σήμερα Το τροπάριο της γκρίνιας.

Από την πρώτη γραμμή αντιλαμβάνομαι ότι πρόκειται για το τροπάριο της Κασσιανής, της οποίας τη σχέση με το περιώνυμο τροπάριο καταγράφει σύντομα η δημοσιογράφος. Σκέπτομαι τι θέλει να πει τελικά και μας το αποκαλύπτει στην τελευταία παράγραφο:

"Να όμως που στη γη, όλα έχουν την τιμή τους. Ήτοι 38.000 ευρώ φέρεται πως θα εισέπραττε ο Πέτρος Γαϊτάνος και η χορωδία του για να ψάλλουν το τροπάριο της Κασσιανής την Παρασκευή 10 Απριλίου στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου μετά τη συμφωνία που κόντεψε να κλείσει με τον Δήμο Γλυφάδας. Ωστόσο μεταξύ δημοτικής Αρχής και αντιπολίτευσης ξέσπασε διαμάχη για το υπέρογκο ποσό που ζητήθηκε και οι δημοτικοί σύμβουλοι που ανέλαβαν την διαπραγμάτευση με τον γνωστό τραγουδιστή άκουσαν τον ...εξάψαλμο. Προφανώς, αναζητείται οικονομικά ηπιότερη λύση για να μη γίνει ο Δήμος Γλυφάδας "ο δήμος, ο εν πολλαίς δαπάναις περιπεσούσης"...

Προφανώς, σχολιάζω, αγαπητοί συνοδίτες, δεν πρόκειται για το τροπάριο της Κασσιανής μόνο, αλλά για μια από τις συνήθεις προπασχαλινές συναλίες - πακέτο που προσφέρει κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο φιλοθεάμον κοινό ο κ. Πέτρος Γαϊτάνος.

Πού το μεμπτόν; Στο ποσόν; Μα ο άνθρωπος το ζητάει γιατί έχει σουξέ! Και έχει σουξέ γιατί ο κόσμος τον ανέδειξε με την αθρόα παρουσία του στις ανάλογες "κατανυκτικές" εμφανίσεις του, που πάντα έχουν και δισκογραφική κατάληξη - ευτυχή απ' όσο ξέρω.

Άρα και 380.000 να ζητούσε ο άνθρωπος δίκιο θα είχε!