Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΚΟΥΝΑΔΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Φέτος είναι έτος Γιώργου Σεφέρη, καθώς συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τον θάνατο του. 

Έτσι θυμόμαστε την παραγωγή «Χρόνια σαν τα φτερά». 

Ένα ξεχωριστό πρόγραμμα αφιερωμένο στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Νοεμβρίου 2017 στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη. 

Ο στοχαστικός λόγος του ποιητή γεμάτος ιστορικές μνήμες και έναν ιδιαίτερο αφηγηματικό λυρισμό, συνδυάστηκε με την μουσική του Αργύρη Κουνάδη («Σχέδια για ένα Καλοκαίρι) και του Γιώργου Κουρουπού («Δεκαέξι Χάικου», «Το φύλλο της λεύκας»). 

Ερμήνευσαν με τέχνη και με πάθος η Μάιρα Μηλολιδάκη (τραγούδι), ο Τίτος Γουβέλης (πιάνο) και η Ιουλίτα Ηλιοπούλου (απαγγελία). 

Ένα πρόγραμμα απ’ αυτά τα εξαιρετικά που στήνει χρόνια τώρα η Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Οι επιλογές ποίησης και μουσικής είναι πάντοτε καίριες και ουσιαστικές. 

Παρών ήταν και ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός, ο οποίος στο τέλος ζήτησε από το κοινό να τιμήσει με ένα χειροκρότημα τον άλλο συνθέτη του προγράμματος, τον σπουδαίο Αργύρη Κουνάδη, ο οποίος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1924.και πέθανε στο Φράϊμπουργκ στις 22 Νοεμβρίου 2011. Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια από την αναχώρησή του...

Στην βραδιά η Μάιρα Μηλολιδάκη και οΤίτος Γουβέλης ερμήνευσαν τα «Σχέδια για ένα καλοκαίρι» του Κουνάδη, ένα έργο βασισμένο σε 5 ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη, έργο για φωνή και πιάνο γραμμένο το 1949-50. Περιλαμβάνει τα ποιήματα: «Επιτύμβιο», «Άνθη της πέτρας», «Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές», «Επιφάνια, 1937» και «Raven». Το «Επιτύμβιο» επαναλαμβάνεται στο τέλος ως επίλογος του έργου. Το έργο …διασώθηκε από τον ίδιο τον συνθέτη, δηλ. δεν το αποκήρυξε όπως έκανε με άλλα έργα της περιόδου 1949-1957. Ένα έργο που χαρακτηρίζεται από μια μοντέρνα μουσική τεχνοτροπία βυζαντινής αυστηρότητας, η οποία δίνει έμφαση στον μελοποιημένο λόγο και το δραματικό στοιχείο. Το ίδιο – και περισσότερο - θα λέγαμε για τα "Πέντε τραγούδια σε ποίηση Κωνσταντίνου Καβάφη". 

Ο Γιώργος Κουρουπός είναι ο συνθέτης που συνυπήρξε με τον Αργύρη Κουνάδη και τον ερμήνευσε κιόλα, στον δίσκο 

Αργύρης Κουνάδης - Γιώργος Κουρουπός 

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΦΩΝΗ ΚΑΙ ΠΙΑΝΟ 

Ποίηση: Κ.Π. Καβάφης, Γιώργος Σεφέρης, Federico Garcia Lorca 

Ο Κουρουπός στο πιάνο και ο Σακκάς στο τραγούδι, ερμηνεύουν στον δίσκο αυτό τα δύο παραπάνω έργα του Αργύρη Κουνάδη (σε ποίηση Σεφέρη και Καβάφη) και το έργο του Κουρουπού «Οκτώ Τραγούδια σε ποίηση Λόρκα» (ελληνική απόδοση των στίχων από τον ποιητή Ανδρέα Αγγελάκη). Τα τρία αυτά έργα ηχογραφήθηκαν το 1988 για λογαριασμό του Αετοπούλειου Ιδρύματος με τη χορηγία της ΕΡΤ και κυκλοφόρησαν μόνο σε βινύλιο. Μέρη των έργων αυτών σε νεότερη ψηφιακή ηχογράφηση με τους ίδιους συντελεστές περιλαμβάνονται στο δίσκο «Λόγος Μουσικός» (2002), από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. 

Επίσης, το απαιτητικό έργο του Κουρουπού «Δεκαέξι Χαϊκού» σε ποίηση του Γιώργου Σεφέρη από το «Τετράδιο Γυμνασμάτων», που ακούστηκε τη βραδιά της 16ης Νοεμβρίου στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, έχει ηχογραφηθεί από την Μάτα Κατσούλη (τραγούδι) και τη Νέλλη Σεμιτέκολο (πιάνο) και συμπεριλαμβάνεται στον ψηφιακό δίσκο «Ο Γιώργος Κουρουπός μελοποιεί Ελύτη, Εμπειρίκο, Σεφέρη – Η ωραία μας άγνωστη» (παραγωγή: Θάνος Μικρούτσικος, MINOS - ΕΜΙ 1998).

Τα «Δεκαέξι Χαϊκού» θα παρουσιαστούν το ερχόμενο Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2021, στο Ωδείο Αθηνών, στο πλαίσιο διήμερου αφιερώματος στον Γιώργο Κουρουπό. Το έργο θα ερμηνεύσουν η Μυρσίνη Μαργαρίτη (σοπράνο) και ο Νίκος Αθηναίος (πιάνο). 

Στη συναυλία αυτή θα παρουσιαστούν και τα χορικά που έχει μελοποιήσει ο Γιώργος Κουρουπός από το έργο «Φονικό στην εκκλησία» – Κείμενο: T.S. Eliot, σε μετάφραση Γιώργου Σεφέρη.  

Το έργο είχε ανέβει από τον θίασο Δ. Μυράτ - Β. Ζουμπουλάκη στο Ηρώδειο το 1982. 

Συνθέτες σαν τον Κουνάδη και τον Κουρουπό ακονίζουν την ευαισθησία μας και αναδεικνύουν έτι μάλλον τον ποιητικό λόγο. Γι' αυτό και οι δημιουργίες τους θα πρέπει να παρουσιάζονται συχνά. 
Στη συνέχεια αναρτούμε και το πλήρες πρόγραμμα εκείνης της εκδήλωσης.

Χ Ρ Ο Ν Ι Α Σ Α Ν Τ Α Φ Τ Ε Ρ Α - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Η "ΝΕΡΑΪΔΑ" ΤΟΥ ΖΑΝ ΖΙΡΩΝΤΟΥ ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στην εκπνοή του 2015 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ύψιλον η Νεράϊδα του Ζαν Ζιρωντού (Ονειρόδραμα σε τρεις πράξεις) στην μετάφραση του Οδυσσέα Ελύτη. 

Είναι γνωστό ότι ο Ελύτης έβαλε την υπογραφή του ως μεταφραστής σε τρία θεατρικά έργα: στις «Δούλες» του Ζαν Ζενέ, στον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ και στην «Νεράιδα» του Ζαν Ζιροντού. 

Η μετάφραση του έργου αυτού, είχε πρωτοεκδοθεί τον Μάρτιο του 1973 από την Εταιρεία Σπουδών Σχολής Μωραϊτη, στη σειρά Θεατρική Βιβλιοθήκη, με επιμέλεια του Κ.Χ. Κάσδαγλη. 

Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 1956 στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού (τότε Βασιλικού) Θεάτρου, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού και μουσική Αργύρη Κουνάδη. Η Βάσω Μανωλίδου ερμήνευε τον κεντρικό ρόλο. 

Όπως είπε σε σχετική συνέντευξή της η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, με δεδομένο το «ενδιαφέρον του Ελύτη για κάθε γραφή τέχνης του λόγου», δεν θα έπρεπε να μας εντυπωσιάζει η μεταφραστική του πλευρά. Και ας μπήκε στη ζωή του «κατά παραγγελία». 

«Αφοσιωμένος καθώς ήταν στην ποιητική τέχνη, έκανε αυτές τις τρεις μεταφράσεις κατόπιν παραγγελίας του Εθνικού Θεάτρου και του Θεάτρου Τέχνης» εξηγεί η Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Και συνεχίζει: «Η αλληγορία και το ποιητικό θέατρο του Ζιροντού ήταν πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία του. Η "Οντίν" ή "Νεράιδα" όπως ανέβηκε, ένα έργο σαν ονειρόδραμα, εμπεριέχει την ποιητική του νοοτροπία καθώς και κοινά στοιχεία, όπως η αλληγορία, το παιχνίδι, η σημειολογία και οι ποιητικές δομές». Και προσθέτει: «Επιπλέον, από προσωπικές αφηγήσεις, μπορώ να σας πω ότι είχε αδυναμία στη Βάσω Μανωλίδου, που ερμήνευσε τη Νεράιδα».

Γιώργος Παππάς, Βάσω Μανωλίδου (φωτ. αρχείου Εθνικού Θεάτρου) 

Στην νέα έκδοση της μετάφρασης του Ελύτη που έχουμε στα χέρια μας, από τις εκδόσεις ύψιλον, προτάσσεται το κείμενο του Άγγελου Τερζάκη, με τίτλο «Ο ποιητής της Νεράϊδας», αλλά και το κείμενο του Ζιρωντού «Λα Μοτ Φουκέ», που γράφτηκε στα 1939. Και τα δύο κείμενα περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα της παράστασης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα στοιχεία των συντελεστών της παράστασης του Εθνικού, καθώς και φωτογραφικό υλικό. 

Να σημειώσουμε κάποια ονόματα ηθοποιών, εκτός της Β. Μανωλίδου, οι οποίοι είναι γνωστοί και αγαπημένοι μας: Χριστόφορος Νέζερ, Γιώργος Παππάς, Έλσα Βεργή, Βιβέτα Τσιούνη, Μάρω Κοντού, Ελένη Χαλκούση, Παντελής Ζερβός, Ιάκωβος Ψαρράς, Γιώργος Μούτσιος κ.α. 

Χάρη στο ψηφιοποιημένο αρχείο του Εθνικού Θεάτρου αντλούμε πολύτιμες πληροφορίες και υλικό για την παράσταση.

Στην ιστοσελίδα του αρχείου του Εθνικού Θεάτρου βλέπουμε μια τετρασέλιδη χειρόγραφη (με μολύβι) παρτιτούρα, η οποία υπογράφεται από τον Μάνο Χατζιδάκι (με ημερομηνία: Δεκέμβριος 1955). Σύμφωνα όμως με το πρόγραμμα της παράστασης, η μουσική του έργου αποδίδεται στον Αργύρη Κουνάδη. Γνωρίζουμε ότι ο Κουνάδης την εποχή εκείνη συνεργαζόταν με τον Χατζιδάκι για το "Ελληνικό Χορόδραμα" της Ραλλούς Μάνου και αυτή η συνεργασία μάλλον είχε προεκτάσεις… Η μοναδική σωζόμενη παρτιτούρα του έργου έχει τίτλο "Οντίν, Ζιρωντού" και περιλαμβάνει τέσσερα (4) μέρη για πιάνο. 

Η κυκλοφορία της μετάφρασης του έργου από τον Ελύτη, μας δίνει την δυνατότητα να ξαναδιαβάσουμε το έργο, στο οποίο αποτυπώνεται το πρόβλημα του ερωτικού ζευγαριού, που ήταν πάντοτε ένα από τα κεντρικά θέματα του Ζιρωντού. Κι ακόμα να προσεγγίσουμε την ύπαρξη της Νεράιδας, την οποία έχει σχεδιάσει ο ποιητής με μιαν αγάπη ερωτική προς ένα ιδανικό ασύλληπτο κι όμως ενσαρκωμένο. Κάτι που σίγουρα συγκινούσε και τον Ελύτη.

Μαρία Βούλγαρη (Α΄ Νεράιδα), Μαρία Μουτσίου (Δ΄ Νεράιδα), Νίκος Παρασκευάς (Νεραϊδοβασιληάς),
Μάρω Κοντού (Γ΄ Νεράιδα), Φλώρα Στυλιανέα (Ε΄ Νεράιδα).

Γιώργος Παππάς (Ιππότης Χανς), Βάσω Μανωλίδου (Νεράιδα), Βασίλης Κανάκης (Μπέρτραμ) 

ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΦΕΡΗ "ΧΡΟΝΙΑ ΣΑΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ" ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΤΕΛΛΟΓΛΕΙΟ

Γέμισε ασφυκτικά το αμφιθέατρο του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. για το αφιέρωμα στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, την Τετάρτη 21 Μαρτίου 2018. 

Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, στην απαγγελία, η  σοπράνο Μάιρα Μηλολιδάκη και ο πιανίστας Τίτος Γουβέλης, συνέπραξαν με μοναδικό τρόπο για την επιτυχία της βραδιάς, που σφραγίστηκε από τον απέριττο, στοχαστικό λόγο του ποιητή.

Παρών στην εκδήλωση και ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός, τραγούδια του οποίου παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση. Ο άλλος συνθέτης της βραδιάς ήταν ο αείμνηστος Αργύρης Κουνάδης, ο οποίος επίσης είχε μελοποιήσει Σεφέρη. 

Στη συνέχεια παραθέτουμε το αναλυτικό πρόγραμμα αυτής της Μουσικής Ποιητικής. 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΣΕΦΕΡΗ ΣΤΟ ΤΕΛΛΟΓΛΕΙΟ

Το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών στην Θεσσαλονίκη γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με το αφιέρωμα στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη «Χρόνια σαν τα φτερά» την Τετάρτη 21 Μαρτίου 2018, στις 19.30. 

Η συναυλία θα δοθεί στο αμφιθέατρο του Τελλογλείου με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Στο πρόγραμμα, ο στοχαστικός λόγος του ποιητή γεμάτος ιστορικές μνήμες και έναν ιδιαίτερο αφηγηματικό λυρισμό, συνδυάζεται με τη μουσική του Αργύρη Κουνάδη («Σχέδια για ένα Καλοκαίρι») και του Γιώργου Κουρουπού («Δεκαέξι Χάικου», «Το φύλλο της λεύκας», κομμάτια για πιάνο). 

Τραγούδι: Μάιρα Μηλολιδάκη

Πιάνο: Τίτος Γουβέλης 

Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 

Η συναυλία εντάσσεται στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων που πλαισιώνουν την έκθεση του Σωτήρη Σόρογκα και του διαλόγου του με μεγάλους ποιητές.

Σχετική ανάρτηση:

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΚΟΥΝΑΔΗ

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΚΟΥΝΑΔΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου  

Ήταν πραγματικά μια μουσική ποιητική βραδιά δυνατή συγκινησιακά. 

«Χρόνια σαν τα φτερά». Ένα ξεχωριστό πρόγραμμα αφιερωμένο στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, απολαύσαμε την Πέμπτη 16 Νοεμβρίου 2017 στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη. 

Ο στοχαστικός λόγος του ποιητή γεμάτος ιστορικές μνήμες και έναν ιδιαίτερο αφηγηματικό λυρισμό, συνδυάστηκε με την μουσική του Αργύρη Κουνάδη («Σχέδια για ένα Καλοκαίρι) και του Γιώργου Κουρουπού («Δεκαέξι Χάικου», «Το φύλλο της λεύκας»). 

Ερμήνευσαν με τέχνη και με πάθος η Μάιρα Μηλολιδάκη (τραγούδι), ο Τίτος Γουβέλης (πιάνο) και η Ιουλίτα Ηλιοπούλου (απαγγελία). 

Ένα πρόγραμμα απ’ αυτά τα εξαιρετικά που στήνει χρόνια τώρα η Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Οι επιλογές ποίησης και μουσικής είναι πάντοτε καίριες και ουσιαστικές. 

Παρών και ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός, ο οποίος στο τέλος ζήτησε από το κοινό να τιμήσει με ένα χειροκρότημα τον άλλο συνθέτη του προγράμματος, τον σπουδαίο Αργύρη Κουνάδη, ο οποίος πέθανε σαν σήμερα πριν έξι χρόνια στο Φράϊμπουργκ (22 Νοεμβρίου 2011). Ας σημειωθεί ότι γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1924.

Στην βραδιά η Μάιρα Μηλολιδάκη και οΤίτος Γουβέλης ερμήνευσαν τα «Σχέδια για ένα καλοκαίρι» του Κουνάδη, ένα έργο βασισμένο σε 5 ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη, έργο για φωνή και πιάνο γραμμένο το 1949-50. Περιλαμβάνει τα ποιήματα: «Επιτύμβιο», «Άνθη της πέτρας», «Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές», «Επιφάνια, 1937» και «Raven». Το «Επιτύμβιο» επαναλαμβάνεται στο τέλος ως επίλογος του έργου. Το έργο …διασώθηκε από τον ίδιο τον συνθέτη, δηλ. δεν το αποκήρυξε όπως έκανε με άλλα έργα της περιόδου 1949-1957. Ένα έργο που χαρακτηρίζεται από μια μοντέρνα μουσική τεχνοτροπία βυζαντινής αυστηρότητας, η οποία δίνει έμφαση στον μελοποιημένο λόγο και το δραματικό στοιχείο. Το ίδιο – και περισσότερο - θα λέγαμε για τα "Πέντε τραγούδια σε ποίηση Κωνσταντίνου Καβάφη". 

Ο Γιώργος Κουρουπός είναι ο συνθέτης που συνυπήρξε με τον Αργύρη Κουνάδη και τον ερμήνευσε κιόλας, στον δίσκο 

Αργύρης Κουνάδης - Γιώργος Κουρουπός 

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΦΩΝΗ ΚΑΙ ΠΙΑΝΟ 

Ποίηση: Κ.Π. Καβάφης, Γιώργος Σεφέρης, Federico Garcia Lorca 

Ο Κουρουπός στο πιάνο και ο Σακκάς στο τραγούδι, ερμηνεύουν στον δίσκο αυτό τα δύο παραπάνω έργα του Αργύρη Κουνάδη (σε ποίηση Σεφέρη και Καβάφη) και το έργο του Κουρουπού «Οκτώ Τραγούδια σε ποίηση Λόρκα» (ελληνική απόδοση των στίχων από τον ποιητή Ανδρέα Αγγελάκη). Τα τρία αυτά έργα ηχογραφήθηκαν το 1988 για λογαριασμό του Αετοπούλειου Ιδρύματος με τη χορηγία της ΕΡΤ και κυκλοφόρησαν μόνο σε βινύλιο. Μέρη των έργων αυτών σε νεότερη ψηφιακή ηχογράφηση με τους ίδιους συντελεστές περιλαμβάνονται στο δίσκο «Λόγος Μουσικός» (2002), από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. 

Επίσης, το απαιτητικό έργο του Κουρουπού «Δεκαέξι Χαϊκού» σε ποίηση του Γιώργου Σεφέρη από το «Τετράδιο Γυμνασμάτων», που ακούστηκε τη βραδιά της 16ης Νοεμβρίου στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, έχει ηχογραφηθεί από την Μάτα Κατσούλη (τραγούδι) και τη Νέλλη Σεμιτέκολο (πιάνο) και συμπεριλαμβάνεται στον ψηφιακό δίσκο «Ο Γιώργος Κουρουπός μελοποιεί Ελύτη, Εμπειρίκο, Σεφέρη – Η ωραία μας άγνωστη» (παραγωγή: Θάνος Μικρούτσικος, MINOS - ΕΜΙ 1998).

Η βραδιά μελοποιημένου Σεφέρη στο Ίδρυμα Θεοχαράκη είναι μια δουλειά που θα πρέπει να παρουσιαστεί πάλιν και πολλάκις, εδώ και παντού! Συνθέτες σαν τον Κουνάδη και τον Κουρουπό ακονίζουν την ευαισθησία μας και αναδεικνύουν έτι μάλλον τον ποιητικό λόγο.
Στη συνέχεια αναρτούμε και το πλήρες πρόγραμμα της εκδήλωσης.

Χ Ρ Ο Ν Ι Α Σ Α Ν Τ Α Φ Τ Ε Ρ Α - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd