Η "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ" ΑΠΟ ΤΙΣ "ΟΠΕΡΕΣ ΤΩΝ ΖΗΤΙΑΝΩΝ" - ΜΙΑ ...ΦΕΥΓΑΤΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν (Φρυνίχου 14, Πλάκα) από την Παρασκευή 17 ως την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου παίζεται για έξι παραστάσεις το έργο «Νέα Ελλάδα (The Making-Of)» από την ομάδα «Οι όπερες των ζητιάνων». 

Πρόκειται για ένα «λαϊκίστικο ορατόριο για την άνοδο, την πτώση και το rebranding του Έθνους» του Χαράλαμπου Γωγιού. Αυτό το καρναβαλικό οπερατικό όργιο του Χαράλαμπου Γωγιού και της ομάδας «Οι όπερες των ζητιάνων» σε ποίηση της Μαρίας Τοπάλη (Ο Χορός της Μεσαίας Τάξης) και του Δημήτρη Δημόπουλου (Helios Corp.) ανεβαίνει σε σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Ευκλείδη. 

Με δεκαετή έντονη παρουσία «Οι όπερες των ζητιάνων» επιζητούν, όπως δηλώνουν, να απαλλάξουν την όπερα από το υπέρογκο κόστος της, την ακαμψία και τη δογματική της εκδοχή, χρησιμοποιώντας με εφευρετικότητα τα ευέλικτα «υλικά» της, αποκαλύπτοντας μια διαφορετική και ουσιαστική εκδοχή της. Νομίζω πως τα έχουν καταφέρει. 

Σ’ αυτή την παραγωγή, όμως, έχουν ...φύγει τελείως! Η μουσική του Γωγιού είναι μετα-οπερατική, αν μπορούμε να την πούμε έτσι. Είναι απολύτως στην υπηρεσία της σάτιρας. Νομίζω πως ο Γωγιός έγραψε εδώ μια «σατιρική μουσική». Δεν είναι ούτε μελωδία ούτε διαφωνία. Τα μοτίβα είναι πρωτόφαντα, έως και ηθελημένα φάλτσα! Υπηρετούν πιστά την παρωδία, την σάτιρα, τον άκρατο σαρκασμό, ειδικά όσα παραπέμπουν σε θεοδωρακικές μελωδίες του παρελθόντος, που εδώ είναι αρκούντως ...πειραγμένες.

Είναι, όμως - τα μουσικά θέματα - ευφάνταστα και δύσκολα, πολλάκις, στην απόδοσή τους. Τραγουδούν και παίζουν οι: Λυδία Ζερβάνου (τσέλο), Ιωάννα Φόρτη (μπαγλαμάς) και Χρήστος Κεχρής (κιθάρα). Και οι τρεις τους συντονίζονται στη μουσική γραφή του Γωγιού, η οποία είναι απαιτητική. 

Απίθανος ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, ο σκηνοθέτης της παράστασης και κειμενογράφος, ο οποίος ως Αντιπεριφερειάρχης δίνει πραγματικό ρεσιτάλ! Νομίζω πως είναι ο κατ’ εξοχήν πρωταγωνιστής της παράστασης. Σε παρασύρει ολοκληρωτικά! Και ως ηγούμενος της πομπής του Επιταφίου της «Παλιάς Ελλάδας» στους γύρω δρόμους της Πλάκας– παρακαλώ! – εκφωνεί με μοναδικό τρόπο τη λίστα των θυτών και των θυμάτων της «Παλιάς Ελλάδας». 

Από τα ωραία της παράστασης είναι η έκδοση των έξι «αποπληθωριστικών» χαρτονομισμάτων που χαιρετίζεται ως μια σωτήρια και ευφυής καινοτομία. Τα χαρτονομίσματα σκορπίζονται φυσικά στο κοινό, το οποίο καλείται από τον Αντιπεριφερειάρχη να τα βράσει! Κυριολεκτικώς! Οι θεατές, άμα τη επιστροφή τους από την επιτάφια πομπή, καλούνται να βράσουν τα χαρτονομίσματα σε μια κατσαρόλα που κοχλάζει! 

Το φινάλε, με την Λυδία Ζερβάνου να τραγουδάει εξαιρετικά την άρια της Ιζόλδης (σε μουσική Βάγκνερ), με ελληνικά λόγια που αναφέρονται στην Ελλάδα που πεθαίνει, αποτελεί την κορύφωση του δράματος. 

«Οι όπερες των ζητιάνων», μ’ αυτή την παράσταση επιχειρούν και καταφέρνουν ένα καυστικό σχόλιο ενός σαρκασμού χωρίς όρια, μέσα από «ένα καρναβαλικό οπερατικό όργιο», για να υπογραμμίσουν το όντως μίζερο νεοσυντηρητικό μας παρόν (επικίνδυνο για το μέλλον μας) που το μεταμφιέζουμε και το περιφέρουμε με όρους γραφικού marketing.

Η ΟΠΕΡΑ "ΠΛΗΓΗ" ΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΓΩΓΙΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Πριν έξι χρόνια -Ιούλιος 2008 - παρακολούθησα την πρώτη εκτέλεση της όπερας του ταλαντούχου συνθέτη Χαράλαμπου Γωγιού Πληγή Όπερα σε επτά γεύματα, μια παραγωγή του Ελληνικού Φεστιβάλ που ανέβηκε στον χώρο Η της Πειραιώς 260. 

Η όπερα του Γωγιού, βασισμένη πάνω στο ...πιασάρικο Μοιραίο πάθος της Τζότζεφιν Χαρτ, που έκανε ταινία ο Λουί Μαλ, είχε πολλά ετερόκλητα μουσικά στοιχεία, που προκάλεσαν αρκετές συζητήσεις στους μουσικούς κύκλους, όμως, χάρις και στην ευφάνταστη σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη, μπόρεσε να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού, αν ληφθεί υπ' όψιν και η μεγάλη διάρκειά της (3 ώρες). 

Το dissonArt ensemble υπό τον μαέστρο Βασίλη Χριστόπουλο, οι πρωταγωνιστές Τάσος Αποστόλου, Δάφνη Πανουργιά (ήσαν πανθομολογουμένως εξαιρετικοί) και στη συνέχεια οι υπόλοιποι συντελεστές (ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος, ο βαρύτονος Βαγγέλης Μανιάτης κ.α.), υπηρέτησαν νομίζω αρκετά καλά το νέο αυτό είδος που μας προτείνει ο Γωγιός. Ένα μουσικό θέατρο για σήμερα. 

Διαβάστε εδώ παλαιότερη αναφορά της Ιδιωτικής Οδού.

Παραθέτω βίντεο από την όπερα που εντόπισα στο youtube.

 

Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΩΓΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟΥ Μ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

Φωνή λαού 

του συνθέτη Χαράλαμπου Γωγιού 

Έχει χρειαστεί να απολογηθώ πολλές φορές στους καλόγουστους φίλους μου για την αγάπη μου στη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (και μάλιστα στα χαμηλόφρονα, «βρώμικα» έργα του, εκείνα με τα μπουζούκια, όχι μονάχα στην αξιοθαύμαστη, πρώιμη «λόγια» παραγωγή του μέχρι τη δεκαετία του ’50). Ωστόσο, στη μουσική του Θεοδωράκη (συγκεκριμένα στο ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ) χρωστώ το ότι έγινα μουσικός, και πρέπει κανείς να ξεπληρώνει τα χρέη του. 

Η παρτιτούρα μου του ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ είναι γαλλόφωνη, προορισμένη προφανώς για διεθνή χρήση, με το κείμενο του Ελύτη μεταγεγραμμένο στο λατινικό αλφάβητο και μεταφρασμένο σε τρεις γλώσσες. Έστω, λοιπόν, λ.χ., ένας γάλλος μουσικός (ας τον πούμε «Νικολά») που, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, θέλει να παίξει στη χώρα του το έργο του διάσημου συνθέτη του «τιρίν-τιρίν-τιριριριριρίν». Προμηθεύεται την παρτιτούρα, ανοίγει την πρώτη σελίδα, και διαβάζει: «Λαϊκό ορατόριο για λαϊκό τραγουδιστή, βαρύτονο, ηθοποιό, μικτή χορωδία, μικρή λαϊκή ορχήστρα και συμφωνική ορχήστρα». Ο Νικολά αντιπαρέρχεται εύκολα το σκόπελο της, φαινομενικά αντιφατικής, περιγραφής «λαϊκό ορατόριο», βαφτίζοντάς τη «συνθετική ιδιοτροπία» ή «γραφική παραξενιά των σίξτις», και πηγαίνει παρακάτω. Η παρτιτούρα, ευτυχώς, τον διευκολύνει να καταλάβει τι σημαίνει ο όρος «λαϊκή ορχήστρα», αφού ο συνθέτης έχει φροντίσει να διευκρινίσει: πιάνο, κιθάρα, ντραμς, και δύο μπουζούκια (ή, εναλλακτικά, μαντολίνα, ή ακόμη και μπαλαλάικες, αν τα μπουζούκια είναι δυσεύρετα στη χώρα του Νικολά): ως εδώ, όλα εντάξει. Τώρα, όμως, ο Νικολά σκοντάφτει πια για τα καλά (επειδή, βέβαια, είναι Γάλλος και δεν έχει ακούσει ποτέ του τον Μπιθικώτση και τον Καζαντζίδη): τι στον κόρακα θέλει να πει ο Θεοδωράκης όταν ζητάει «λαϊκό τραγουδιστή»; 

Μερικές φορές τα πιο αυτονόητα πράγματα είναι εκείνα που απαιτούν την αυστηρότερη σκέψη. Και το γεγονός πως εγώ, σε αντίθεση με τον Νικολά, είμαι έλληνας μουσικός, δεν με απαλλάσσει από το καθήκον να θέσω με τη σειρά μου το ίδιο ερώτημα, και με την ίδια σοβαρότητα: τι, ακριβώς, εννοούμε όταν λέμε «λαϊκός τραγουδιστής»; Και, φυσικά, δεν αναφέρομαι στο λαϊκό τραγούδι με την ιστορική, εμπειρική έννοια (ή, καλύτερα, στο αστικό λαϊκό τραγούδι – γιατί ποιος θα ισχυριζόταν ότι το παραδοσιακό δημοτικό τραγούδι της υπαίθρου δεν είναι λαϊκό;). Aυτό, από τον Τσιτσάνη και τον Χιώτη μέχρι τους (ποιους να πω;) την Γλυκερία και τον Μητροπάνο, αποτελεί μια αδιαμφισβήτητα συγκεκριμένη ιστορική οντότητα με σαφή χαρακτηριστικά, μορφολογικά και κοινωνικά, και που την τρώμε στα μούτρα όλοι μας, για καλό ή για κακό, εδώ και αρκετές δεκαετίες. Αναφέρομαι, αντίθετα, στη μεταφυσική σημασία του όρου «λαϊκός τραγουδιστής»: μια φωνή, δηλαδή, που αποδίδει όχι την πραγματικότητα αλλά τη δυνατότητα ενός λαού, όχι το εδώ και το τώρα αλλά την ουτοπική του διάσταση, την «ψυχή» του, όχι το «φαινόμενον» αλλά το «νοούμενον», όχι αυτό που είναι ένας λαός (στη γκρίζα καθημερινή του υπόσταση) αλλά αυτό που μπορεί, που πρέπει να γίνει. (Και, ας το πω να φύγει από πάνω μου: κανείς δεν θα μου βγάλει από το μυαλό ότι αυτή την έννοια είχε στο μυαλό του ο Θεοδωράκης στο ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ – και μ’ αυτή την έννοια, δυστυχώς, ούτε ο Νταλάρας, ούτε ο Μητσιάς, ούτε ο Κότσιρας, ούτε ο Μάριος Φραγκούλης είναι «λαϊκοί τραγουδιστές».) 

Ακόμη κι αν δεν ζούσαμε σε έναν καιρό βαθιάς και πρωτοφανούς κοινωνικής α-ταξίας (κυριολεκτικά: ταξικής σύγχυσης), όπου «λαός» και «Κολωνάκι» χτυπιούνται ανελέητα στο μπλέντερ και όπου ο ίδιος άνθρωπος (εγώ, πέρυσι) είναι δυνατόν να είναι ταυτόχρονα καλεσμένος σε πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν στην Παλαιά Πεντέλη και σε τροτσκιστικό πάρτι στα Εξάρχεια, θα ήταν ούτως ή άλλως σφάλμα να ταυτίζαμε το «λαό» και το «λαϊκό» με ένα συγκεκριμένο στρώμα του πληθυσμού. Είναι πεποίθησή μου πως η λέξη «λαός» (ή «δήμος», όπως στη λέξη «δημοκρατία») παραμένει ζωντανή μόνο όταν σηματοδοτεί αυτό που οι χριστιανοί ονομάζουν «λείμμα» (και, οι μαρξιστές, «προλεταριάτο»): το αδέσμευτο «υπόλοιπο», δηλαδή, το «απομεινάρι» που περισσεύει όταν όλες οι υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες έχουν περιχαρακωθεί στη διεκδίκηση στενών ταξικών συμφερόντων. Το «λαϊκό» δεν έχει, δεν μπορεί να έχει συγκεκριμένο «προφίλ»: ανήκει στη χούφτα των ευλογημένων εκείνων λέξεων-μπαλαντέρ (το «κλασικό» είναι άλλη μια τέτοια, εξίσου κακοποιημένη, λέξη) που είναι προορισμένες να αποτελούν κενά σύνολα, ανοίγματα, στ’ αλήθεια, προς ο,τιδήποτε νέο, προοδευτικό, ανατρεπτικό, λυτρωτικό. 

Αλλιώς, ως κάτι το τάχα συγκεκριμένο, η λέξη «λαϊκό» μικραίνει, μιζερεύει. Στην καλύτερη περίπτωση, απομένει απλή ονομασία ενός ακόμη target group, ταμπελάκι στα ράφια των δισκοπωλείων, διαφανές άλλοθι («αυτά θέλει ο λαός!») για να πουλήσουμε αυτά που θέλουμε εμείς. Στη χειρότερη (και σε ακριβή αντιστοιχία με την αριστερίστικη κατάχρηση μιας τρίτης καταραμένης έκφρασης, της «εργατικής τάξης»), ξεπέφτει σε λέξη-αγελάδα, ανακουφιστικό εύσημο «αυθεντικότητας», εγγύηση για την απρόσκοπτη στασιμότητά μας. Εφόσον ο (Λευτέρης) Παπαδόπουλος παραμένει σε κυκλοφορία, εφόσον το «λαϊκό» παραμένει «λαϊκό», ο Νεοέλληνας είναι ήσυχος πως κρύβει μέσα του έναν πτωχό πλην τίμιο απόγονο του Αλέξη Ζορμπά, και μπορεί να νεοπλουτίσει χωρίς τύψεις. 

Ο «λαός» έχει μονάχα νόημα όταν αναφέρεται στην ουτοπική (και παν-τοπική!) δυνατότητα της συλλογικότητας εκείνης που, μόνη, μπορεί να μας βγάλει από τη ναρκισσιστική απομόνωση• στο «νέο σώμα», το ενεργητικό, επαναστατικό σώμα βαθιά μέσα στα σπλάχνα της κοινωνίας. Παρακαλώ, μη τον συγχέουμε με το σκυλολόι που μαζεύεται στη βάφτιση της ανιψιάς μου και γύρω από το τραπέζι του (Σπύρου) Παπαδόπουλου. Νικολά, πρέπει να επαναδιεκδικήσουμε τα μεγάλα λόγια. 

(Υ.Γ. Επίσης, πρέπει να οργανώσουμε μια εκτέλεση του ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ όπου το μέρος του λαϊκού τραγουδιστή να τραγουδούν οι κερκίδες ενός ποδοσφαιρικού γηπέδου. Το κάνουν που το κάνουν.) 

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο α' τεύχος του περιοδικού «κοντέινερ» το 2009.

YASOU AIDA: ΜΙΑ ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΗ, ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ...ΦΙΛΙΑΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών παρακολουθήσαμε προχθές 1 Ιουλίου στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης μια σύγχρονη διασκευή της όπερας Αΐντα του Τζουζέπε Βέρντι με τίτλο Yasou Aida!. 

Η παράσταση, που είναι μια συμπαραγωγή της Neuköllner Oper με την Εταιρεία Μουσικού Θεάτρου «Οι όπερες των ζητιάνων», επιχειρεί μια προσέγγιση - την ώρα που προβάλλεται πανταχόθεν μόνο σύγκρουση - των ελληνογερμανικών σχέσεων σε περίοδο οικονομικής και πολιτικής κρίσης, μέσω της αναφοράς σε ένα από τα εμβληματικά έργα της αποικιοκρατικής περιόδου της Ευρώπης, την Αΐντα του Βέρντι. 

Έτσι, από τον ηγεμονικό, αποικιακό λόγο του ύστερου 19ου αιώνα (οι «πολιτισμένοι» Αιγύπτιοι κατακτητές και οι «βάρβαροι» Αιθίοπες κατακτημένοι...) περνάμε στην εποχή μας όπου, αντίστοιχα, παρατηρούμε να νομιμοποιείται η λήψη σκληρών πολιτικών αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, μέσω της αναφοράς σε έναν, στην ουσία του, μετααποικιακό λόγο που βρίθει φαντασιακών αναπαραστάσεων (οι «εργατικοί» Βόρειοι και οι «τεμπέληδες» Νότιοι, οι «πειθαρχημένοι» Γερμανοί και οι «άσωτοι» Έλληνες...). 

Η τόσο επίκαιρη αυτή παράσταση - που απομυθοποιεί την αντίληψη των πολλών ότι η τέχνη δεν έχει σχέση με τη ζωή - παρουσιάστηκε αρχικά σε μια  σειρά 23 παραστάσεων στη Neuköllner Oper του Βερολίνου τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2012, όπου έγινε δεκτή με ενθουσιασμό, και στη συνέχεια για 4 φορές στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης τον περασμένο Μάρτιο. Οι παραστάσεις στο Ίδρυμα Κακογιάννης ήταν, νομίζω όλες, sold out. Όχι τυχαία βέβαια. 

Ας δούμε τις συνιστώσες αυτής της πρωτότυπης παραγωγής. 

Το σφιχτοδεμένο λιμπρέτο του ευφάνταστου Δημήτρη Δημόπουλου τρίγλωσσο (ελληνικά, γερμανικά και αγγλικά). 

Η σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Ευκλείδη - δραματουργικά επεξεργασμένη από τον Γερμανό Bernhard Glocksin - λιτή και λειτουργική, αναδείκνυε ουσιαστικά τις επί μέρους σκηνές. Νομίζω πως ήταν εξαιρετική η απόδοση της γραφειοκρατικής καθημερινότητας των ευρωπαϊκών κέντρων αποφάσεων. Φίλος μού έλεγε πρόσφατα πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να διαλυθεί γιατί υπηρετεί μια τεράστια γραφειοκρατία! 

Η μουσική προσαρμογή του συνθέτη Χαράλαμπου Γωγιού, ο οποίος και διηύθυνε από το πιάνο ένα μόλις πενταμελές (!) ορχηστρικό σύνολο, νομίζω πως ήταν μια νέα δημιουργία. Τι κι αν διατήρησε τις βασικές συνιστώσες -άριες, ντουέτα, χορωδιακά, ορχηστρικά αποσπάσματα- του αυθεντικού έργου; Η ανάπλασή του ήταν ριζική και μερικές στιγμές λίαν εμπνευσμένες («Ύμνος στον Φθα» και το "σήμα κατετεθέν" της Αΐντα, ήτοι το θριαμβευτικό εμβατήριο). Τα διάφορα ηχητικά εφέ που έκαναν φλογέρες, μελόντικες με σωλήνες ή καζού, συνέβαλαν τα μέγιστα στον σαρκασμό και το σκώμμα που αναδυόταν από μία σουρεαλιστική όπερα δωματίου, θα έλεγα. Ή αντισυμβατική, αν προτιμάτε. 

Θα ήθελα μόνο να σημειώσω ότι το πρώτο μέρος (μέχρι το διάλειμμα) μου φάνηκε σαν εισαγωγή για το απογειωτικό δεύτερο. 

Πρέπει πάντως να τονίσουμε το ταλέντο του Χαράλαμπου Γωγιού να ανεβάζει όπερες - είτε αυτούσιες είτε διασκευασμένες - "εκ του μηδενός", δηλ. με εξαιρετικά λίγα μέσα, καταρρίπτοντας, ουσιαστικά, τον μύθο ότι "η όπερα θέλει πολλά λεφτά". Η δουλειά του Γωγιού είναι ένα "χειροποίητο θέαμα". Και να λάβουμε υπ' όψιν ότι η συγκεκριμένη παραγωγή στάθηκε πολύ καλά στη Γερμανία!
Από την καλοκουρδισμένη ομάδα των δέκα Ελλήνων και Γερμανών τραγουδιστών, που εναλλάχθηκαν σε ρόλους μονωδών και χορωδών, ξεχώρισε το πρωταγωνιστικό ζεύγος της Ελπινίκης Ζερβού (Ελπίδα/Αΐντα) και του Fabian Martino (Ράινερ Μες/Ρανταμές). Ειδικά η Ελπινίκη Ζερβού νομίζω πως έδωσε ρεσιτάλ! Φωνητικά αλλά και υποκριτικά. Μου έμοιαζε σαν έτοιμη από καιρό για κάτι τέτοιο, χωρίς να παραβλέπω ότι την διακρίνει η συνέπεια και η δυναμικότητα σε ό,τι κάνει. 

Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με το γραφέν: "Σεβόμενη το πρωτότυπο, αλλά αποδομώντας το μουσικοδραματικά με ανελέητο χιούμορ, η από κάθε άποψη άκρως επαγγελματική αυτή δουλειά αποτέλεσε ερεθιστικό υπόδειγμα σύγχρονου, πολιτικά σκεπτόμενου μουσικού θεάτρου".

"Η ΚΟΡΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΟΣ" ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΠΕΡΕΣ ΤΩΝ ΖΗΤΙΑΝΩΝ

Το εξαιρετικό πρωταγωνιστικό ζευγάρι Βάσια Ζαχαροπούλου και Δημ. Ναλμπάντης

Η κόρη της καταιγίδος, αυτή η λησμονημένη οπερέτα του Θεόφραστου Σακελλαρίδη, αναβίωσε χθες το βράδυ στην Πειραιώς 260, στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ, από τις Όπερες των ζητιάνων του ταλαντούχου Χαράλαμπου Γωγιού, σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη.

Ήταν μια πολύ δροσερή παράσταση, αρτιότατη μουσικά και σκηνοθετικά, και - το κυριότερο - σημερινή. Δεν επρόκειτο για μια ρετρό οπερέτα, αλλά για μια μουσική παράσταση που μας ενδιαφέρει σήμερα.

Ο συνθέτης Χαράλαμπος Γωγιός με τον μαέστρο Μίλτο Λογιάδη

Η σκηνοθεσία, αλλά και η μουσική κάποιες φορές, επέλεξε να στηλιτεύσει - με πολλή δόση χιούμορ και ειρωνείας - την "βιομηχανία γάμων", που κατακλύζει την κοινωνία μας, με όλες τις μικροαστικές συνήθειες, που συνθέτουν το δήθεν και εν τέλει το τίποτα. Από την άλλη, ο δικηγόρος στο έργο που απατούσε ασυστόλως την γυναίκα του με την "κόμισσα" Πλουπλού, νομίζω πως παραπέμπει ίσα στον Στρος Καν και σε κάθε μεγαλοπιασμένο οικονομικά, ο οποίος δεν μπορεί να μην απατάει τη σύζυγό του. Αλλιώς είναι ...ύποπτος...

Η σοπράνο Έλενα Χατζηαυξέντη ενσάρκωσε θαυμάσια την "κόμισσα Πλουπλού"!

Η ενορχήστρωση του Χαράλαμπου Γωγιού για μικρό σύνολο οργάνων ήταν - όπως πάντα - ευρηματική και άκρως αποτελεσματική, όπως και η διεύθυνσή του! Ένας ταλαντούχος άνθρωπος μπορεί να κάνει πολλά! Ο Γωγιός μας απέδειξε και μας υπέδειξε τον τρόπο για το ανέβασμα της οπερέτας στις μέρες μας. Κι ακόμα μας προτείνει την οπερέτα ως μέρος του λαϊκού μας πολιτισμού, που συνήθως καταφρονούμε, ως δυτικόφερτο, ενώ στην ουσία αφορά στην νεοελληνική μας πραγματικότητα.

Ο Δημήτρης Ναλμπάντης που υποδύθηκε εξαίσια τον γαμπρό Πέτρο με την Δ. Πανουργιά

Ευστοχώτατες και οι επιλογές του ως προς το καστ των τραγουδιστών - νέοι και άφθαρτοι - οι οποίοι ήταν και πολύ καλοί ηθοποιοί!

Μια παράσταση που ενθουσίασε το κοινό που κατέκλυσε το χώρο. Διέκρινα τον Λευτέρη Βογιατζή, την Δόμνα Σαμίου, την Μαρία Κεχαγιόγλου, τον Μίλτο Λογιάδη, τον Μάρκελλο Χρυσικόπουλο και πολλούς ακόμα ανθρώπους του πολιτισμού, οι οποίοι έδειχναν κατευχαριστημένοι.

Ευχόμαστε στις Όπερες των ζητιάνων πάντα ανατροπές και ευρηματικές παραστάσεις.

Σας παραπέμπω, αγαπητοί συνοδίτες, στην ιστοσελίδα τους για όλες τις λεπτομέρειες της παράστασης.

- Συντελεστές
- Ιστορικό σημείωμα για το έργο του Λέκτορα Θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης Μανώλη Σειραγάκη.
- Σημείωμα του σκηνοθέτη και του μουσικού διευθυντή

ΜΙΑ ΟΠΕΡΑ ΧΑΜΗΛΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ

Προχθές παρακολούθησα την πρώτη εκτέλεση της όπερας του νέου συνθέτη Χαράλαμπου Γωγιού Πληγή Όπερα σε επτά γεύματα, μια παραγωγή του Ελληνικού Φεστιβάλ που ανέβηκε στον χώρο Η της Πειραιώς 260. Πήγα διότι, εκτός των άλλων, πρωταγωνιστικό ρόλο είχε η φίλη Δάφνη Πανουργιά, με την οποία τον Δεκέμβριο (Αμαλιάδα) και τον Απρίλιο (Γιάννενα) συμπράξαμε στην παρουσίαση του "Τετραδίου του Πατριάρχη". Η Δάφνη είναι φίλη από τα χρόνια της χορωδίας του Πανεπιστημίου, όπως και ο βαρύτονος Βαγγέλης Μανιάτης, που επίσης τραγουδούσε στην όπερα του Γωγιού. Μια όπερα "χαμηλών λιπαρών", ή πιο πολύ μουσικό θέατρο. Βασισμένη πάνω στο ...πιασάρικο Μοιραίο πάθος της Τζότζεφιν Χαρτ, που έκανε ταινία ο Λουί Μαλ, η όπερα του Γωγιού είχε πολλά ετερόκλητα μουσικά στοιχεία, που προκαλούν ήδη αρκετές συζητήσεις στους μουσικούς κύκλους, όμως, χάρις και στην ευφάνταστη σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη, μπόρεσε να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού, αν ληφθεί υπ' όψιν και η μεγάλη διάρκειά της (3 ώρες). Το dissonArt ensemble υπό τον μαέστρο Βασίλη Χριστόπουλο, οι πρωταγωνιστές Τάσος Αποστόλου, Δάφνη Πανουργιά (ήσαν πανθομολογουμένως εξαιρετικοί) και στη συνέχεια οι υπόλοιποι συντελεστές (ξεχωρίζω τον φίλο τενόρο Γιάννη Χριστόπουλο), υπηρέτησαν νομίζω αρκετά καλά το νέο αυτό είδος που μας προτείνει ο Γωγιός. Ένα μουσικό θέατρο για σήμερα.

Στην παράσταση προσήλθαν και πολλοί επώνυμοι των γραμμάτων και των τεχνών, μεταξύ των οποίων ο Λευτέρης Βογιατζής, ο Σπύρος Σακκάς, η Ιουλίττα Ηλιοπούλου, ο Γιώργος Πέτρου, αλλά και η αειθαλής Μαρία Χορς, η μεγάλη μας χορογράφος, που φωτογράφισα εδώ με την Δάφνη Πανουργιά και τον αδελφό της Λουκά. Η Δάφνη συμμετείχε σε αρκετές "αφές" φλόγας ως ιέρεια στην Αρχαία Ολυμπία, υπό την καθοδήγηση της κ. Χορς.

Η φωτό αυτή είναι συγκινητική γιατί την Δάφνη πλαισιώνουμε φίλοι από την χορωδία του Πανεπιστημίου (Θανάσης Διαμαντόπουλος, Αναστασία Τόλια, Μαρία Στέλλα) αλλά και ο ...παλαίμαχος τσελίστας της Κρατικής και της Ορχήστρας των Χρωμάτων Στέλιος Ταχιάτης. Οι αναμνήσεις αλλά και οι αναφορές στις σημερινές μας δραστηριότητες συνεχίστηκαν εν δείπνω.

Η Δάφνη Πανουργιά με την όντως μεγάλη κυρία του πιάνου Ναταλία Μιχαηλίδου, γέννημα και θρέμμα της Πόλεως! Η κ. Μιχαηλίδου είχε έρθει με τον εξαίρετο ομποΐστα σύζυγό της Βαγγέλη Χριστόπουλο, αφού την ορχήστρα διηύθηνε ο γιός του Βασίλης Χριστόπουλος.

Από το Μοιραίο Πάθος της Χαρτ κρατώ μια φράση που δεν υπήρχε στο κείμενο της όπερας (που είχαν επεξεργαστεί ο Χ. Γωγιός και ο Γιάννης Φίλιας): "Όλοι οι νόμοι της ζωής και της κοινωνίας θα φαίνονταν χωρίς νόημα, αν κάθε άνθρωπος συγκεντρωνόταν κάθε μέρα στην πραγματικότητα του θανάτου του".