Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική και Θεολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική και Θεολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 17 Απριλίου 2026

ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ


Του Χρήστου Γκουνέλα, δρ Θεολογίας 
Ζούμε στην εποχή της εικόνας και δη της διαδικτυακής εικόνας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Πάντα η εικόνα έπαιζε σημαντικό ρόλο στη δημόσια ζωή των ανθρώπων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει ταυτιστεί με την ίδια την ύπαρξη: Ό,τι φαίνεται υπάρχει, ό,τι δεν φαίνεται είναι ανύπαρκτο. 
Όπως είναι λογικό, οι πολιτικοί λόγω της άμεσης εμπλοκής τους με τον δημόσιο βίο χρησιμοποιούν τη δύναμη της εικόνας, τις περισσότερες φορές χωρίς μέτρο. Από αυτή την εργαλειοποίηση της εικόνας δεν έχει ξεφύγει και η εικόνα του «πιστού πολιτικού». Έτσι, για παράδειγμα τη Μεγάλη Εβδομάδα που πέρασε είδαμε και πάλι στους ναούς μας πολιτικούς να κουβαλάνε τον (εκλογικό τους) σταυρό, τον (εκλογικό τους) επί-τάφιο και ασφαλώς την (εκλογική τους) εικόνα προσδοκώντας την (εκλογική τους) Ανάσταση. Εδώ δεν υπάρχει δεξιά, αριστερά και κέντρο αφού οι περισσότεροι των πολιτικών, όπου κι αν ανήκουν ιδεολογικά, μεταχειρίζονται την εικόνα του καλού καγαθού πιστού. Σχεδόν πάντα στέκονται μπροστά στο πρώτο στασίδι ξεχνώντας το ευαγγελικό «οι πρώτοι έσονται έσχατοι και οι έσχατοι πρώτοι», ενώ δεν είναι λίγες οι φορές όπου Μητροπολίτες και ιερείς τους θυμιάζουν (κυριολεκτικά και μεταφορικά) καλωσορίζοντάς τους (sic) και ευχαριστώντας τους (sic) για την παρουσία τους στον ναό. 
Θα αντιτείνει κάποιος και τι, θα κρατάμε πλέον «πιστόμετρο»; Και ποίοι είμαστε εμείς οι οποίοι θα κρίνουμε τους άλλους και δη επιφανείς προσωπικότητες του δημόσιου βίου; Δίκιο θα έχει! Όντως δεν είμαστε κριτές. Σκεφτόμαστε ωστόσο πως ο Χριστός αν ερχόταν στον ναό θα στεκόταν στο τέλος, μαζί με τον Τελώνη, να μην τους βλέπει κανένας. Και αφού προσεύχονταν και για τον εχθρό τους το ίδιο θα έκαναν και στο σπίτι στη μοναξιά του εαυτού τους κρυφά από τα βλέμματα των ανθρώπων. Προσευχή της ουσίας και όχι των τύπων. 
Και εν τέλει πώς γίνεται με τόσους καλούς καγαθούς και πάνω από όλα πιστούς άρχοντες και πολίτες εν γένει (σαφώς και οι απλοί πολίτες δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών) να βιώνουμε καθημερινά μία σκληρή πραγματικότητα απόρροια της μεγάλης κρίσης θεσμών; Και οι θεσμοί είναι άνθρωποι και όταν γίνονται απρόσωποι σημαίνει ότι ήδη και οι άνθρωποι που τους απαρτίζουν είναι οι περισσότεροι εξ αυτών απρόσωποι. Δυστυχώς, εκ των πραγμάτων, η πολυετής κρίση στην πατρίδα μας δεν προσεγγίστηκε ως πνευματική ευκαιρία. Χάσαμε και χάνουμε την ουσία εμμένοντας σε «αδειανά πουκάμισα». Ας αφήσουμε όμως και πάλι τον Χριστό να μιλήσει, πίσω από το τελευταίο στασίδι: «…Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας…».

Δευτέρα 2 Ιουνίου 2025

Ο αναρχο‐μυστικισμός του Gustav Landauer


Την Κυριακή 1 Ιουνίου 2025, το απόγευμα, στο "Στούντιο" (Πλατεία Εξαρχείων), πραγματοποιήθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με αφορμή την πρόσφατη έκδοση (Απρίλιος 2025) από τις εκδόσεις firebrand, της μελέτης του Saul Newman, με τίτλο: "Ο αναρχο‐μυστικισμός του Gustav Landauer και η κριτική της πολιτικής θεολογίας". 
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι συντελεστές της έκδοσης: ο Κωστής Α. Πέτρου (μετάφραση), ο Δημήτρης Μπαλτάς (επίμετρο) και η Έμη Διαούρτα - Αγαπητού (επιμέλεια). 
Την εκδήλωση προλόγισε και συντόνισε ο εκδότης Γιώργος Κουτσοδιάκος. 
Το βιβλίο- αξίζει να σημειωθεί - είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Γιώργου Τσάκαλου (1958-2024) του βιβλιοπωλείου "Ναυτίλος". 
Οι συντελεστές της έκδοσης αναφέρθηκαν διεξοδικά στον Gustav Landauer και τον αναρχο-μυστικισμό του, αναδεικνύοντας τις επιρροές του, φωτίζοντας πτυχές της εποχής και μεταφέροντας στο σήμερα την ξεχωριστή σκέψη του.
Ο Γκούσταφ Λαντάουερ (7 Απριλίου 1870–2 Μαΐου 1919) ήταν ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς του αναρχισμού στη Γερμανία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Ήταν υπέρμαχος του κοινωνικού αναρχισμού και αναγνωρισμένος ειρηνιστής. 
Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στην σχέση του αναρχισμού με τον μυστικισμό, αλλά και του αναρχισμού με την θρησκεία, φωτίζοντας ορατές και αθέατες συνδέσεις και διαδρομές. 
Ο Λαντάουερ, που δολοφονήθηκε στο Μόναχο κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Επανάστασης το 1919, πίστευε ότι ο αληθινός σοσιαλισμός θα μπορούσε να προκύψει μόνο σε συνδυασμό με την κοινωνική αλλαγή, γι' αυτό και έγραψε: «Η κοινότητα που λαχταρούμε και χρειαζόμαστε, θα την βρούμε μόνο αν αποκοπούμε από την ατομική ύπαρξη· έτσι θα βρούμε επιτέλους, στον εσωτερικό μας πυρήνα ή στην κρυφή μας ύπαρξη, την πιο αρχαία και πιο καθολική κοινότητα: την ανθρώπινη φυλή και τον Κόσμο". 


Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: 
"Η «μη‐πολιτική» σκέψη του Landauer, η οποία εμπνέεται από αυτό που αποκαλώ αναρχο‐μυστικισμό και χαρακτηρίζεται από τις ιδέες της μυστικιστικής απόσυρσης, της αρνητικής σκέψης και των νέων μορφών κοινότητας και του συνεταιρίζεσθαι, μας παρέχει πραγματική πνευματική διορατικότητα. Ξέχωρα από το αν, η πολιτική σκέψη του Landauer, είναι ή δεν είναι μια νέα πτυχή της ριζοσπαστικής πολιτικής θεολογίας –η οποία να στέκεται δίπλα σε άλλες ριζοσπαστικές συναρθρώσεις όπως η θεολογία της απελευθέρωσης, ο Χριστιανικός αθεϊσμός, ο Χριστιανικός αναρχισμός, η οικοθεολογία ή όποια άλλη χειραφετική προσέγγιση στους μετα‐κοσμικούς, εσχατολογικούς καιρούς που βρισκόμαστε– τουλάχιστον ο αναρχο‐μυστικισμός είναι ένας τρόπος του σκέπτεσθαι πολιτικά χωρίς κυριαρχία". 
Ο Saul Newman είναι καθηγητής της Πολιτικής Θεωρίας στο Κολλέγιο Goldsmith του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Το ερευνητικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον χώρο της ηπειρωτικής φιλοσοφίας, της πολιτικής και κοινωνικής θεωρίας και της ριζοσπαστικής πολιτικής σκέψης. Έχει γράψει εκτεταμένα κείμενα για τον αναρχισμό και τον μετα-αναρχισμό. 
Ο Δρ Φιλοσοφίας Δημήτρης Μπαλτάς στο κείμενό του, που είναι το Επίμετρο της έκδοσης, σημειώνει, μετά άλλων, τα εξής χαρακτηριστικά: 
"Η μελέτη Ο αναρχο-μυστικισμός του Λαντάουερ και η κριτική της Πολιτικής θεολογίας του καθηγητή S. Newman που παρουσιάζεται σήμερα σε ελληνική μετάφραση, αποτελεί μία κριτική προσέγγιση της σκέψης του Καρλ Σμιτ (Carl Schmitt, 1888-1985) μέσῳ της θεώρησης του Γκούσταβ Λαντάουερ (Gustav Landauer, 1870-1919), την οποία ο Newman προσδιορίζει ως «αναρχο-μυστικισμό». Παρενθετικά να σημειώσω ότι ο όρος αυτός και μάλιστα αντιστρόφως, συγκεκριμένα ως «μυστικιστικός αναρχισμός», είχε χρησιμοποιηθεί παλαιότερα μεταξύ των Ρώσων διανοητών, λ.χ. στον Γκ. Τσουλκώφ (Гео́ргий Ива́нович Чулко́в, 1879-1939) και στον Ν. Μπερντιάγιεφ (Николай Александрович Бердяев, 1874-1948). 
Η μελέτη του S. Newman επαναφέρει, νομίζω, στην σύγχρονη συζήτηση περί του κράτους, και μάλιστα της μορφής εκείνης που έχει διαμορφωθεί υπό την «φιλελεύθερη ιδεολογία», τις απόψεις του Γκούσταβ Λαντάουερ σε σύγκριση με την «Πολιτική Θεολογία» που είχε οριοθετήσει ο Καρλ Σμιτ. Είναι ευνόητο ότι η πραγματεία του Newman έχει έναν συνθετικό χαρακτήρα. Οι καταβολές της σκέψης του Λαντάουερ, όπως επισημαίνει και ο Newman, ανάγονται στον χριστιανικό μυστικισμό, ιδιαίτερα στον Μ. Έκκχαρτ και στον Νικόλαο Κουζάνο, αλλά και στον Λα Μποεσί, στον Προυντόν και στον Κροπότκιν. 
Έτσι, με την μελέτη του Newman αναδεικνύεται το «αναρχο-μυστικιστικό στοιχείο» της σκέψης του Λαντάουερ. Τέλος, να προσθέσω ότι η παρούσα εργασία του Newman έρχεται να συμπληρώσει το κενό στην ελληνική βιβλιογραφία πάνω στην σκέψη του Λαντάουερ". 

Τρίτη 18 Ιουνίου 2024

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ Ο ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΑΝΤΩΝΙΟΣ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Στις 14 Ιουνίου 2024, στη Διπλωματική Ακαδημία του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, πραγματοποιήθηκε πανηγυρική τελετή απονομής διπλώματος επίτιμου διδάκτορα της Aκαδημίας στον μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιο, Πρόεδρο του Τμήματος για τις Εξωτερικές Εκκλησιαστικές Σχέσεις του Πατριαρχείου Μόσχας. 
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο πρύτανης του εκπαιδευτικού αυτού ιδρύματος Α.Β. Yakovenko, μέλη του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας μέλη του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου της Ακαδημίας, καθηγητές και φοιτητές του πανεπιστημίου. 
Ο πρύτανης Yakovenko ανακοίνωσε την απόφαση του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου να απονείμει στον Μητροπολίτη Αντώνιο τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα «για την εξαιρετική του προσφορά σε πνευματικές, ηθικές, εκπαιδευτικές και ειρηνευτικές δραστηριότητες προς όφελος της χώρας, για την βοήθεια και υποστήριξη στην ανάπτυξη της Διπλωματικής Ακαδημίας του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας». 
Ο πρύτανης σημείωσε επίσης ότι το Ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών και η Διπλωματική Ακαδημία, ως υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, έχουν στενές σχέσεις με το Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας. Ειδικότερα, αναφέρθηκε η συνεργασία με την Εκκλησία κατά τη διεξαγωγή Ανωτάτων Διπλωματικών Μαθημάτων για νεοδιορισθέντες πρεσβευτές και ανώτερα στελέχη του κεντρικού μηχανισμού του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών που αποστέλλονται να υπηρετήσουν στο εξωτερικό. Έτσι, ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος συναντά και συνομιλεί με τους φοιτητές αυτών των σεμιναρίων. 


Στην αντιφώνησή του, ο Βολοκολάμσκ Αντώνιος τόνισε ότι είναι μεγάλη η τιμή όχι μόνο γι’ αυτόν προσωπικά, αλλά και για ολόκληρη την ομάδα του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας. «Στη σημερινή εκδήλωση, βλέπω επίσης την σωστή εκτίμηση της μακράς ιστορίας καλών, εποικοδομητικών σχέσεων που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ του Πατριαρχείου Μόσχας και του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, συμπεριλαμβανομένης της Διπλωματικής Ακαδημίας, με διπλωμάτες που ασκούν το όφελος της Πατρίδας σε διάφορα μέρη του κόσμου», τόνισε ο Βολοκολάμσκ Αντώνιος. 
Συνεχίζοντας, ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ μίλησε στους παρευρισκόμενους για τις εξωτερικές εκκλησιαστικές δραστηριότητες υπό τις παρούσες συνθήκες, για τις προκλήσεις στην ενότητα της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην κανονική της επικράτεια. Ιδιαίτερη προσοχή έδωσαν όλοι στην κατάσταση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, η οποία υφίσταται – σύμφωνα με τους ρώσους – «μια άνευ προηγουμένου καταπίεση από τις σημερινές αρχές της Ουκρανία». . Επιπλέον, ο πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων αναφέρθηκε στη δύσκολη κατάσταση των Ορθοδόξων κοινοτήτων στις χώρες της Βαλτικής που έχουν κανονική σχέση με τη Ρωσική Εκκλησία. 
Η παραπάνω είδηση μιλάει από μόνη της! Η σχέση Εκκλησιαστικού και Κρατικού Υπουργείου Εξωτερικών στη Ρωσία, είναι ένα ασύλληπτο σφιχταγκάλιασμα, που δύσκολα, νομίζω, μπορούμε να κατανοήσουμε σε όλο του το εύρος. 
Πρόκειται για μια σχέση αμφίδρομη, αλληλοσυμπληρούμενη, απόλυτα διαδραστική, προς «όφελος της Αγίας Ρωσίας» και μόνο. Ο Βολοκολάμσκ Αντώνιος μας αποκαλύπτεται σε όλο του το μεγαλείο! Είναι ο ίδιος Υπουργός Εξωτερικών του Κράτους και της Εκκλησίας! 
Αίφνης θυμάμαι μια σπουδαία ρήση του Βλαδίμηρου Σολοβιόφ, ο οποίος ήταν Ρώσος φιλόσοφος, θεολόγος, ποιητής και φυλλαδιογράφος που έζησε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (1853-1900). Έγραψε: 
"Ανήκουμε και θα ανήκουμε πάντοτε στην ρωσική Εκκλησία, αλλά οφείλουμε να θυμόμαστε ότι το σημαντικό είναι το ουσιαστικό, η Εκκλησία, και όχι το επίθετο ρωσική. Όλη η δύναμη της Ρωσίας εξαρτάται από την Εκκλησία, αλλά η δύναμη της Εκκλησίας δεν εξαρτάται από τίποτε το επίγειο και το ανθρώπινο. Για να εξυψώσουμε το αυθεντικό εθνικό μας πρότυπο, είναι αναγκαίο προπάντων να αντιληφθούμε και να παρουσιάσουμε την Εκκλησία στην απόλυτη ελευθερία της και στην καθολική πληρότητά της, ανεξαρτήτως τοπικών και εθνικών περιορισμών". (V. Soloviοv, Du national et de l' universel, presentation, traduction et notes M. Niqueux, Librairie Philosophique J. Vrin, Paris 2023, σ. 32). 
Έναν και πλέον αιώνα μετά από αυτό που έγραψε ο Σολοβιόφ, πού – αλήθεια – βρίσκεται η ρωσική Εκκλησία; Αντιλαμβάνεται την Εκκλησία στην απόλυτη ελευθερία της και στην καθολική πληρότητά της, ανεξαρτήτως τοπικών και εθνικών περιορισμών; Φυσικά και όχι. Απόλυτη είναι η δυναστεία και καθολική η λογική της επιβολής, με κάθε τρόπο και μέσο.

Κυριακή 18 Φεβρουαρίου 2024

Ευάγγελος Βενιζέλος: “Εσχατολογικά το μέλλον μας είναι άφυλο”


Όπως είναι γνωστό, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε με ευρεία πλειοψηφία το κυβερνητικό νομοσχέδιο για την νομιμοποίηση του γάμου για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. 
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις», είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από τις 24 μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 21:00.
Μιά μέρα πριν από την δημόσια διαβούλευση, το μη κερδοσκοπικό Σωματείο ”Κύκλος Ιδεών”, που ιδρύθηκε το 2015 από τον καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο ΑΠΘ και πρώην αντιπρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης, Ευάγγελο Βενιζέλο, οργάνωσε συζήτηση σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, με θέμα: «Γάμος ομοφύλων, τεκνοθεσία, παρένθετη μητρότητα. Συνταγματικό πλαίσιο και νομοθετική ρύθμιση».
Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, πήραν μέρος οι: Αικατερίνη Φουντεδάκη, Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Αντώνης Καραμπατζός, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Λίνα Παπαδοπούλου, Καθηγήτρια, Νομικής Σχολής ΑΠΘ. 
Παρά την ψήφιση του νόμου «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις», η συζήτηση διατηρεί το ενδιαφέρον και την επικαιρότητα της και γι’ αυτό παραθέτουμε το σχετικό βίντεο.


Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τόνισε χαρακτηριστικά: 
"Μετά την Ανάσταση δεν υπάρχει έμφυλος βίος. Έχει σημασία αυτό, διότι όπως λέει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, στη γνωστή σκηνή με τους Σαδδουκαίους που κάνουν ερωτήματα στον Ιησού, για το τι θα γίνει μία γυναίκα που παντρεύτηκε διαδοχικά επτά αδέλφια και πέθαναν όλοι, και στην Ανάσταση τίνος γυναίκα θα είναι αυτή η γυναίκα; Απάντησε ο Ιησούς ότι δεν έχετε καταλάβει τι σας λέω, δεν έχετε καταλάβει ότι «εν γαρ τη αναστάσει ούτε γαμούσιν, ούτε εκγαμίζονται, αλλ’ ως άγγελοι Θεού εν ουρανώ εισί», δηλαδή άνευ φύλου, ως άγγελοι. Δεν υπάρχει λοιπόν έμφυλη εσχατολογία και αυτό σημαίνει ότι στην προοπτική δεν θα υπάρχει και αυτή η διάκριση μεταξύ ομοφυλοφίλων και ετεροφυλοφίλων και ούτω καθεξής. Οι σεξουαλικοί προσανατολισμοί αλλά και οι ταυτότητες των φύλων θα έχουν αρθεί μέσα από αυτή την προοπτική της άφυλης εσχατολογίας". 
Δείτε το απομαγνητοφωνημένο κείμενο εδώ


Κυριακή 4 Φεβρουαρίου 2024

Εκκλησία και ΚΚΕ: η ανατομία μιας παράδοξης ταύτισης

Από πρόσφατη διαδήλωση στην πλατεία Συντάγματος (REUTERS / Louisa Gouliamaki) 

ΗΛΙΑΣ ΝΤΙΝΑΣ 
Η συζήτηση για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών έφερε κοντά δύο θεσμούς που συνηθίζουν να εμφανίζονται ως διαμετρικά αντίθετοι: την Εκκλησία από τη μια πλευρά και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος από την άλλη. Αμφότεροι δήλωσαν την αντίθεσή τους στο νομοσχέδιο. Κι αν για την Εκκλησία μια τέτοια απόφαση είναι σε κάποιον βαθμό προβλέψιμη, η στάση του ΚΚΕ δεν μπορεί παρά να προκαλεί ερωτηματικά. Γιατί συμπορεύεται το ΚΚΕ με την Εκκλησία ενάντια στον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών; 
Εκ πρώτης όψεως η απάντηση φαντάζει εύκολη: οι ηγεσίες και στις δύο περιπτώσεις ακολουθούν τις προτιμήσεις του «ποιμνίου». Τόσο ο εκκλησιασμός όσο και η ψήφος στο ΚΚΕ απαντώνται συχνότερα στις μεγαλύτερες ηλικίες και στα χαμηλότερα εισοδήματα. Ο συνδυασμός των δύο φτιάχνει ένα προφίλ με χαμηλό προσδοκώμενο δείκτη μεταϋλιστικών αξιών. Κι όμως: αν όντως αυτό ισχύει στην περίπτωση της Εκκλησίας, δεν φαίνεται να ισχύει και στην περίπτωση του ΚΚΕ. Ας πάρουμε ως παράδειγμα τα στοιχεία από την έρευνα της διαΝΕΟσις του 2022. Το 60% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ συμφωνεί με τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, ενώ το ποσοστό πέφτει μόνο λίγο (55%) όταν η ερώτηση αφορά την τεκνοθεσία. Για να έχουμε μια βάση σύγκρισης, τα αντίστοιχα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ είναι κατά τι μεγαλύτερα ως προς τον γάμο (66%) και λίγο χαμηλότερα ως προς την τεκνοθεσία (52%). Τα δε ποσοστά των ψηφοφόρων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. είναι αρκετά έως πολύ χαμηλότερα. 
Μια άλλη πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι πως η στάση της Εκκλησίας επηρεάζει τη στάση του ΚΚΕ. Μια τέτοια θα υποστήριζε ότι, μολονότι υπήρξε δύναμη ριζοσπαστισμού και νεωτερικότητας στην ελληνική πολιτική ζωή, το κομμουνιστικό κίνημα συνεχίζει να διατηρεί τους δεσμούς με την Εκκλησία του παρελθόντος. Χαρακτηριστική ως προς αυτό είναι και η συμπόρευση κατά τόπους του κλήρου με το ΕΑΜ κατά την περίοδο της Κατοχής. Η περίπτωση του παπα-Δημήτρη (Κουτσούμπα), παππού του σημερινού γενικού γραμματέα του κόμματος, που ήταν καθοδηγητής της Εαμικής Εθνικής Αλληλεγγύης στον Δομοκό, είναι ένα μόνο από τα πολλά παραδείγματα συμμετοχής του κλήρου στην Εαμική αντίσταση. Θα έλεγε, λοιπόν, κανείς πως αυτή η σύμπραξη κρατάει το ΚΚΕ δέσμιο μιας μακράς παράδοσης συνύπαρξης με την Εκκλησία. Και πάλι, όμως, τα στοιχεία δείχνουν να διαφωνούν. Στην ίδια προαναφερθείσα έρευνα και στην ερώτηση «κατά πόσο βρίσκεστε κοντά στη θρησκεία», οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ εμφανίζονται ως πιο άθρησκοι από κάθε άλλο κόμμα εντός της Βουλής. Τουλάχιστον οι ψηφοφόροι του δεν φαίνεται να νιώθουν δεσμευμένοι απέναντι στην Εκκλησία. 
Μια τρίτη εξήγηση, που ίσως μας φέρνει εγγύτερα στην απάντηση, είναι πως οι δύο αυτοί θεσμοί συνδέονται με τρόπο ενδημικό, μέσα από την κοινή τους αποστροφή στην αλλαγή. Η δυσπιστία απέναντι σε καινούργιες ιδέες, ανεξάρτητα πολλές φορές από το περιεχόμενό τους, είναι χαρακτηριστικό κλειστών κοινωνιών που διέπονται από ισχυρές νόρμες. Η πεποίθηση πως ο εναγκαλισμός νέων αξιών μπορεί να αλλοιώσει τον χαρακτήρα της ομάδας ή να υποδαυλίσει τη συνοχή της δημιουργεί μια στάση αδράνειας. Ως αποτέλεσμα, οι κλειστές κοινωνίες τείνουν να είναι ουραγοί κοινωνικών αλλαγών. Η υιοθέτηση νέων ιδεών γίνεται μόνο αφότου αυτές έχουν σταματήσει να είναι νέες. 
Τι, όμως, καθιστά το ΚΚΕ και την Εκκλησία κλειστές κοινωνικές ομάδες; Εδώ ίσως εμφανίζεται και η μεγαλύτερή τους ομοιότητα: η μεταφυσική πίστη σε μια ιδέα που συνιστά και τη συνεκτική ουσία της ομάδας. Στην περίπτωση της Εκκλησίας η απάντηση σε όλα τα προβλήματα είναι η πίστη. Στην περίπτωση του ΚΚΕ η απάντηση σε όλα τα προβλήματα είναι η εργατική πάλη. Μοιάζουν και οι δύο ως φάρμακα που εφευρέθηκαν, όχι μόνο για να καταπολεμήσουν τις υπάρχουσες αρρώστιες, αλλά και όποιες άλλες προκύψουν στο μέλλον. Αν η λύση είναι μία, οτιδήποτε δεν στοιχίζεται πίσω της είναι εμπόδιο. 
Προσπαθώντας να αποδώσει στη Σοσιαλδημοκρατία το σημαντικό μερίδιο που θεωρεί πως είχε στη διαμόρφωση των πολιτικών ιδεών του 20ού αιώνα, η Σέρι Μπέρμαν υποστηρίζει πως η Σοσιαλδημοκρατία επικράτησε απέναντι στα άλλα δύο μεγάλα ιδεολογικά ρεύματα –τον κλασικό φιλελευθερισμό και τον ιστορικό υλισμό– εξαιτίας της ικανότητάς της να υποτάσσει τις μεγάλες ιδέες στα προβλήματα της εποχής. Απέναντι στο φιλελεύθερο χέρι της αγοράς, από τη μια, και την ντετερμινιστική λογική του ιστορικού υλισμού από την άλλη, η Σοσιαλδημοκρατία αντέταξε την ίδια την πολιτική πράξη – την πρωτοκαθεδρία της πολιτικής. Αυτή η στάση είχε ως αποτέλεσμα να γίνει και ο βασικός κρίκος που κατέστησε τη δημοκρατία συμβατή με τον καπιταλισμό. Η καθολική ψήφος για τους φιλελευθέρους του 19ου αιώνα φάνταζε ως τροχοπέδη αποτελεσματικών πολιτικών, με κίνδυνο την τυραννία μιας αμόρφωτης πλειοψηφίας. Για τους ορθόδοξους μαρξιστές, καμιά πολιτική πράξη δεν ήταν έτσι κι αλλιώς αναγκαία, καθώς οι εσωτερικές αντιφάσεις του καπιταλισμού καθιστούν την ανατροπή του αναπόφευκτη. Κι όμως. Ο κόσμος δεν άλλαξε μέσα από την υποταγή στις υπέρτατες και αέναες μεγάλες ιδέες, αλλά μέσα από την αναγνώριση πως οι θεσμοί γύρω μας είναι δυναμικοί και πως για να λειτουργήσουν σωστά χρειάζονται πολιτικές παρεμβάσεις. Για να γίνουν αυτές, όμως, πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τις νέες ιδέες ως εν δυνάμει απειλή. 
*O κ. Ηλίας Ντίνας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και κάτοχος της ελβετικής έδρας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας.

Σάββατο 9 Δεκεμβρίου 2023

ΓΑΒΡΙΗΛ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ: ΑΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΑΖΑ


ΓΑΒΡΙΗΛ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ 
 ΑΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΑΖΑ 
 (ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ) 

 Πρώτη ἀπαγγελία, Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2023, στὰ πλαίσια συναυλίας τοῦ Μιχάλη Σιγανίδη στὸ Πλαγκτόν, Σερβίων 8, Βοτανικός, Ἀθήνα

 

Παρασκευή 19 Μαΐου 2023

ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟ ΓΙΑ ΤΗ "ΝΙΚΗ"


Ψηφίζω τον κληρικό της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιο Γκοτσόπουλο για εκπρόσωπο του κόμματος "ΝΙΚΗ". Είναι πειστικός και - κυρίως - "θεολογικός"!
Ελπίζω πως ο μητροπολίτης του, Πατρών Χρυσόστομος, θα του αναγνωρίσει και αυτό το ταλέντο! 
ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ! 


Κυριακή 7 Μαΐου 2023

ΑΠΡΟΚΑΛΥΠΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΑΠΟ ΚΛΗΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο κληρικός της Αρχιεπισκοπής Αθηνών Βασίλειος Βολουδάκης επανειλημμένως έχει ξεσπαθώσει εναντίον Εκκλησίας και Πολιτείας, με διάφορες αφορμές, θεωρώντας εαυτόν αμύντορα της Ορθοδοξίας και του Έθνους, ενώ όσους δεν συντάσσονται με τις απόψεις του οιονεί προδότες. 
Όμως, τώρα έχουμε προ οφθαλμών κάτι αρκετά σοβαρό που ξεπερνά τον γνωστό παραληρηματικό του λόγο. 
Συντασσόμενος πλήρως με τον Πούτιν στο ζήτημα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία – και όχι μόνο – πραγματοποίησε σήμερα, Κυριακή 7 Μαΐου 2023, μια διαδικτυακή συζήτηση με τον ρώσο Alexander Dugin και τον γνωστό Παναγιώτη Λαφαζάνη της Αριστεράς, που μεταδόθηκε από το κανάλι του στο youtube. 
Θυμίζουμε ότι o Ντούγκιν, από τους πιο γνωστούς πολιτικούς σχολιαστές και συγγραφείς της μετασοβιετικής Ρωσίας, καθηγητής Κοινωνιολογίας και Γεωπολιτικής του Κρατικού Πανεπιστημίου Μόσχας, διετέλεσε και εξ απορρήτων σύμβουλος του Πούτιν επί δεκαετία. 
Ο ιδεολογικός ινστρούχτορας πολλών στη Ρωσία θεωρεί, υποστηρίζοντας πλήρως την εισβολή, ότι η Ουκρανία έχει πολύ μεγάλη σημασία για την αναγέννηση της Ρωσίας. «Η παγκόσμια τάξη, η Δύση έχει στοιχηματίσει στην Ουκρανία ως Αντι-Ρωσία, και για τον σκοπό αυτό έδωσε εργαλειακά το πράσινο φως στον ουκρανικό ναζισμό και την ακραία ρωσοφοβία. Κάθε μέσο ήταν καλό για να πολεμήσει ενάντια στον ορθόδοξο πολιτισμό και τον πολυπολικό κόσμο. Ο Πούτιν, όμως, δεν το κατάπιε και μπήκε στη μάχη, όχι με την Ουκρανία, αλλά με την παγκοσμιοποίηση, με την παγκόσμια ολιγαρχία, με τη Μεγάλη Επαναφορά, με τον φιλελευθερισμό, με το τέλος της ιστορίας» έχει πει ο Ντούγκιν. 
Όλα τα παραπάνω τα έχει αναπτύξει διεξοδικά ο Ντούγκιν και τα επανέλαβε μετ’ επιτάσεως στη συζήτηση με Βολουδάκη και Λαφαζάνη. Ας σημειωθεί ότι πριν από ένα μήνα περίπου έγινε διαδικτυακή συζήτηση Βολουδάκη και Λαφαζάνη, πολύ αποκαλυπτική της συνταύτισής τους με τη Μόσχα. 
Αντιλαμβάνεται καθείς ότι η ρωσική προπαγάνδα καλά κρατεί στη χώρα μας. Αυξάνεται και πληθύνεται, καθώς οι πολλοί – κυρίως εκκλησιαστικοί και αριστεροί – είναι πεπεισμένοι περί του «ελευθερωτή» Πούτιν και περί της ανασύστασης της «αυτοκρατορίας μας», που ονειρεύεται ο κληρικός Βολουδάκης. 
Ο Ντούγκιν στη συζήτηση είπε πως «ένα μεγάλο μέρος της Εκκλησίας μας είναι κάτω από την κυριαρχία των Ουκρανοναζί», εννοώντας την προσκείμενη στη Μόσχα Ουκρανική Εκκλησία. Υπερθεμάτισε των θέσεων του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου. «Είναι αφοσιωμένος στην πραγματική Ορθοδοξία», είπε. «Το πνεύμα της αληθινής Ορθοδοξίας μεγαλώνει στην Ρωσία. Οι οικουμενιστές και φιλελεύθεροι απομακρύνονται από την Εκκλησία. Ο Πατριάρχης Κύριλλος είναι το σύμβολό μας στην επιστροφή στις ρίζες. Η οικουμενιστική τάση στην Εκκλησία μας έχει σχεδόν εξαφανιστεί». 
Ο κληρικός Βολουδάκης δεν έχασε την ευκαιρία να πει ότι «το Οικουμενικό Πατριαρχείο ακολουθεί την Αμερικανική πολιτική. Η Αμερική ελέγχει απόλυτα το Οικουμενικό Πατριαρχείο, οπότε η Αμερική είναι στην ουσία η δεύτερη Ρώμη»! Και αποκάλυψε τις πραγματικές προθέσεις του: «Κάναμε την εκπομπή αυτή για να φτιάξουμε την πραγματική εικόνα της Ρωσίας», δηλαδή η απόλυτη προπαγάνδα! Επίσης, επιτέθηκε και στην κυβέρνηση λέγοντας ότι «η πολιτική εξουσία έχει καταλύσει την Εκκλησία, από τη στιγμή που ιεράρχες συμφωνούν με την Πολιτεία στο θέμα του εμβολιασμού». Και έδωσε τη …λύση: «Η διόρθωση του κομμουνισμού οδηγεί στον χριστιανισμό»! 
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ντούγκιν υποστήριξε ότι «τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης Πούτιν ήταν η προετοιμασία για την σύγκρουση με τη Δύση», όπου η Δύση είναι γι’ αυτόν συνώνυμη του σατανά! 
Στα σχόλια των θεατών, κατά την ώρα της συζήτησης, υπήρξε ευθεία επίθεση εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχου, με κύριο σύνθημα ότι ο Πατριάρχης δεν εκπροσωπεί πλέον τους Έλληνες Ορθοδόξους. Ταυτόχρονα αρκετοί γράφουν ότι η μοναδική ελπίδα της ανθρωπότητας είναι η Ρωσία! 
Ο Ντούγκιν είπε ότι οι Ευρωπαίοι και οι Έλληνες βρίσκονται κάτω από το ζυγό των ευρωπαϊκών και ελληνικών ελίτς και πρέπει να τους βοηθήσουμε (sic). 
Ο δε Λαφαζάνης θεώρησε ότι με την συζήτηση αυτή συνενώνονται η ριζοσπαστική αριστερά και η ριζοσπαστική ορθοδοξία! Ευχήθηκε, μάλιστα, νίκη της Ρωσίας στον πόλεμο με την Ουκρανία. 
Το φινάλε του Βολουδάκη τα είπε όλα: «Η ψυχή μας βρίσκεται στη Ρωσία άγρυπνη»! 
Όχι! Δεν είναι γραφικοί! Είναι επικίνδυνοι! Γι’ αυτό θα έπρεπε να απαγορευτεί, μέσω κρατικής παρέμβασης, η διαδικτυακή συνάντησή τους, η οποία, όπως ειπώθηκε, θα έχει και συνέχεια.

Κυριακή 3 Ιουλίου 2022

ΠΙΤΕΡ ΜΠΡΟΥΚ: "Η Εκκλησία μπορεί να γίνει δικτατορία"

Ο Πίτερ Μπρουκ 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Πέθανε σε ηλικία 97 χρόνων ο σπουδαίος, πολυβραβευμένος Βρετανός σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ. 
Ο Πίτερ Μπρουκ που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως ο μεγαλύτερος εν ζωή θεατρικός σκηνοθέτης, άφησε την τελευταία του πνοή το Σάββατο 2 Ιουλίου 2022 σύμφωνα με την Le Monde. 
Αναμφίβολα, με τον θάνατο του Μπρουκ φτάνει στο τέλος της και μία από τις σημαντικότερες θεατρικές περιπέτειες του 20ου αιώνα, η οποία έκανε το θέατρο ένα υπέροχο όργανο για την εξερεύνηση του ανθρώπου, σε όλες του τις διαστάσεις του.
Ας θυμηθούμε, όμως, μερικές από τις αλήθειες που είχε διατυπώσει και παραμένουν ...τραγικά επίκαιρες: 
«Οι άνθρωποι σε όλες τις θρησκείες έχουν εφεύρει οργανισμούς διακυβέρνησης πιστών και περιουσιών. Η Καθολική Εκκλησία, με αφεντικό της τον Πάπα, ανακάλυψε μια τέτοια κοινωνική δομή και έφτιαξε έναν τεράστιο πολιτικό οργανισμό που εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Αυτός ο οργανισμός, για να διατηρήσει τη δύναμή του, έφτασε στο σημείο να καίει ανθρώπους. Αυτό είναι κάτι που σήμερα το ξέρουμε καλά, το βλέπουμε καθημερινά σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Στο όνομα της θρησκείας ‘καίνε’ ανθρώπους. Το γεγονός ότι ο Ντοστογιέφσκι, ένας βαθιά θρησκευόμενος άνθρωπος, έκανε κριτική σε αυτό τον σκληρό πυρήνα του Χριστιανισμού, είναι εντυπωσιακό. Στο τελευταίο μεγάλο μυθιστόρημά του (Αδελφοί Καραμάζοφ) θέλησε να δείξει πόσο εύκολα, μέσω της πολιτικής, η Εκκλησία μπορεί να γίνει δικτατορία» (Πίτερ Μπρουκ, εφημ. ΤΑ ΝΕΑ 12/13-5-07).
Οι πιο πάνω παρατηρήσεις του μεγάλου αυτού ανθρώπου, είναι απολύτως ρεαλιστικές, καθώς εδράζονται στην ιστορία, αλλά και θεολογικές, αφού θίγει το μέγα θέμα της εκκοσμίκευσης, που ταλανίζει ολόκληρη την Χριστιανοσύνη στον καιρό μας.
Ναι, το μοντέλο της Εκκλησίας – Κράτους, δηλ. ενός εκκοσμικευμένου Χριστιανισμού που θέλει δεκανίκια του τους «θεσμούς» ανήκει στο Βατικανό. Και η Ιερά Εξέταση, επίσης, στην Παπική Εκκλησία πιστώνεται. Αλλά, όπως πολύ ορθά παρατηρεί ο Μπρουκ, αυτές οι πρακτικές υιοθετήθηκαν και από άλλες θρησκείες και το συναντάμε καθημερινά στην ειδησεογραφία, πώς, δηλ., στο όνομα της θρησκείας «καίγονται» άνθρωποι. Δεν παραδίδονται ίσως στην πραγματική πυρά, αλλά υφίστανται παντοίους διωγμούς, σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα κάθε φορά, επειδή εξέφρασαν τη γνώμη τους ή άσκησαν κριτική σ’ ένα σύστημα «θρησκειοποιημένου χριστιανισμού» - για να περιοριστούμε στα καθ’ ημάς.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η απόλυτη ταύτιση της Ρωσικής Εκκλησίας με τον εισβολέα Πούτιν, αποτελεί μια οδυνηρή εξέλιξη για την Ορθοδοξία στον καιρό μας. 
Σε επίπεδο, όχι μόνο πολιτικό, αλλά και διαπροσωπικό, το «σύστημα» επιβάλει την σιωπή. Την άκριτη αποδοχή των θρησκευτικών γκουρού, οι οποίοι μπορούν να λένε ό,τι θέλουν, χωρίς αντίλογο. Η έκφραση άλλης άποψης, η οποία μάλιστα προσπαθεί να αγγίξει την των πραγμάτων αλήθεια, θεωρείται «αιρετική» και άρα πρέπει να εκριζώνεται πάραυτα. Ποιος είναι αυτός που τολμά να αμφισβητήσει τον «Γέροντα»; Ποιος είναι αυτός που δεν στοιχείται στη γραμμή που βολεύει τους «πιστούς», οι οποίοι υψώνουν τείχη για να προφυλαχθούν από τους «μιαρούς»;
Μου είπε κάποιος: «Η Εκκλησία είναι δύναμη! Και δεν είναι έτοιμη η κοινωνία να δεχτεί την αμφισβήτησή της». Κι εγώ του είπα: «Η δύναμη της Εκκλησίας είναι η μωρία του Σταυρού και η κοινωνία, αν θέλει να ανοίξει, επιτέλους, τα μάτια της, θα πρέπει να δει κατάματα τον Χριστό, ως Εκκλησία παρατεινόμενη στους αιώνες, και όχι τον θεσμό». Ο Χριστός έφτασε μέχρι σταυρού και θανάτου για να σώσει τον κόσμο κι όχι για να θεσμοποιήσει την Εκκλησία του, η οποία είναι εν τω κόσμω, αλλά όχι εκ του κόσμου τούτου.
Η μεγαλύτερη εκκοσμίκευση είναι η επίδειξη ισχύος, η επιβολή δυνάμεως, ο συσχηματισμός με το κοσμικό πνεύμα για την εξουδετέρωση της άλλης άποψης. 
Η σχιζοφρένεια κορυφώνεται όταν μέσα στην Εκκλησία, για διάφορα θέματα, γίνεται πόλεμος επικράτησης της μιας ή της άλλης «γραμμής». Τότε δεν υπάρχει έλεος! Οι μεν κατηγορούν τους δε για «αίρεση», «προδοσία της πίστης» και άλλα παρόμοια φαιδρά φονταμενταλιστικά. Στον 21ο αιώνα η πολυπολιτισμικότητα καλεί την Εκκλησία σε συνεχή εγρήγορση και μαρτυρία θυσιαστική. Τα αυτονόητα και οι κορώνες ενός νοσηρού «ορθοδοξισμού» έχουν πεθάνει. Ας το καταλάβουν οι πάσης φύσεως «γνήσιοι», αλλά δειλοί, χριστιανοί. Η ανδρεία είναι αρετή. Και οι προκλήσεις των καιρών την προαπαιτούν. 
Μια Εκκλησία που "φοβάται" τους "γεροντάδες" και τους κάθε λογής απατεώνες - που δρουν πάντα στο όνομα του Χριστού! - οδηγείται σταδιακά στον ωχαδερφισμό και την αδιαφορία. 
Αλλά το πρόβλημα, μη το ξεχνάμε, είναι η ελευθερία!
Ποιος οικοδομεί την εν Χριστώ ελευθερία; 
Οι facebookάδες παπάδες με το γελοία τσιτάτα τους; 
Οι "παραδοσιακοί" με τις περί έθνους κορώνες τους;
Οι πωλητές "ελπίδας" με "θαύματα" και "προφητείες"; 
Ευτυχώς, τουλάχιστον, η φωνή του Αποστόλου Παύλου εξακολουθεί να σκίζει τον αέρα: 
"Τῇ ἐλευθερίᾳ οὖν, ᾗ Χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, στήκετε, καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε."

Τρίτη 16 Νοεμβρίου 2021

«THE GREEK MILITARY DICΤATORSHIP. Revisiting a Troubled Past, 1967–1974» με τη συμμετοχή του Χάρη Ανδρεόπουλου

«THE GREEK MILITARY DICΤATORSHIP. Revisiting a Troubled Past, 1967–1974»,  Berghahn Editions, New York – Oxford, 2021, pp. 362. 

Συλλογικός Τόμος διεπιστημονικής προσέγγισης από τον εκδοτικό οίκο «Berghahn Edition, New York-Oxford", με τη συμμετοχή του θεολόγου καθηγητή, Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ Χάρη Ανδρεόπουλου και του Δρ. Διεθνών Σχέσεων του ΠΑΜΑΚ Αθανασίου Γραμμένου με Κεφάλαιο για τις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας κατά την Επταετία.

Για το παρουσιαζόμενο βιβλίο, το οποίο αφορά στην περίοδο της επτάχρονης στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα (1967-1974), δύο διακεκριμένοι διεθνώς στο χώρο τους επιστήμονες, Άγγλος ο ένας και Ελληνίδα η άλλη, έγραψαν: «Το βιβλίο αυτό που εκδόθηκε στα 200 χρόνια από την Επανάσταση που καθιέρωσε την Ελλάδα ως ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό Έθνος-Κράτος, εξετάζει σε πρωτοφανές βάθος και πλάτος ένα από τα πιο οπισθοδρομικά επεισόδια της ιστορίας της χώρας (…). Οι συντελεστές του εγχειρήματος προερχόμενοι από ένα εντυπωσιακό φάσμα επιστημονικών κλάδων χρησιμοποίησαν με άριστο τρόπο τις εξειδικευμένες γνώσεις τους για να κατανοήσουν, ερμηνεύσουν και αποδώσουν αυτήν την παράξενη ανωμαλία στην ιστορία τόσο της σύγχρονης Ελλάδας όσο και της δυτικής Συμμαχίας κατά τη διάρκεια της εποχής του “Ψυχρού Πολέμου”». Πρόκειται για δηλώσεις του Roderick Beaton, καθηγητή Νεοελληνικής Ιστορίας της έδρας «Κοραής» («Koraes») στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου (King's College London), τις οποίες έρχεται να υποστηρίξει το ίδιο εμφατικά και μια διακεκριμένη Ελληνίδα, η καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Ιndiana (U.S.A.)  Neovi Karakatsanis, γράφοντας για το ίδιο πόνημα ότι «Κανένα άλλο βιβλίο για την ελληνική στρατιωτική δικτατορία δεν έχει υιοθετήσει μια τόσο διεπιστημονική προσέγγιση. Ο Τόμος είναι ουσιαστικά πλούσιος, εντυπωσιακά ποικίλος σε περιεχόμενο, με πολύ καλή έρευνα στα επιμέρους Κεφάλαιά του και ιδιαιτέρως επίκαιρος».

Πρόκειται για τον συλλογικό και αγγλόφωνης έκδοσης Τόμο «The Greek Military Dictatorship. Revisiting a Troubled Past, 1967–1974» (Berghahn Editions, New YorkOxford, 2021, pp. 362) ο οποίος προέκυψε ως προϊόν συνεργασίας και σύμπραξης δύο Ελλήνων πανεπιστημιακών που, επίσης, διαπρέπουν στο εξωτερικό και συγκεκριμένα της καθηγήτριας της Ιστορίας στο California State University Κaterina Lagos και του Διευθυντή Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης της Οξφόρδης (South East European Studies at Oxford – SEES0X) Dr. Othon Anastasakis, oι οποίοι υπήρξαν και οι επιμελητές του βιβλίου που εκδόθηκε από τον περίφημο εκδοτικό οίκο πανεπιστημιακών βιβλίων και ακαδημαϊκών περιοδικών "Berghahn", New York-Oxford .

Από το 1967 έως το 1974, η στρατιωτική χούντα που κυβερνούσε την Ελλάδα επιχείρησε μια δραματική “αναμόρφωση” της χώρας, εφαρμόζοντας ιδέες και πολιτικές που άφησαν πίσω τους ένα διαρκές σημάδι τόσο στις εσωτερικές υποθέσεις όσο και στις διεθνείς σχέσεις. Συγκεντρώνοντας κορυφαίους μελετητές από μια σειρά επιστημονικών κλάδων, το βιβλίο διερευνά τις προσπάθειες της χούντας να επιβάλει αυταρχική διακυβέρνηση σε μια χώρα που εκσυγχρονιζόταν ταχέως ενώ βρισκόταν σε τροχιά ενός περίπλοκο διεθνούς τοπίου. Εστιάζοντας τόσο στις εξωτερικές σχέσεις όσο και σε εσωτερικά θέματα όπως η οικονομία, η ιδεολογία, η θρησκεία, ο πολιτισμός και η εκπαίδευση, αυτό το βιβλίο προσφέρει μια φρέσκια και καλά εμπεριστατωμένη μελέτη μιας καίριας περιόδου της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Στη μελέτη συγκαταλέγονται τα ακόλουθα δώδεκα Κεφάλαια (Chapters – ως προς τα οποία διατηρούμε την αγγλική αποτύπωση για λόγους αυθεντικότητας των εννοιών της [αγγλικής] διατυπώσεως):

*  Μέρος (Part) Ι, Ιστορικό και ιδεολογικό υπόβαθρο - Kεφάλαια (Chapters): 1) «The Greek Army in Politics, 1909–67», Dr. André Gerolymatos (He was Professor of History the Director of the Stavros Niarchos Foundation, Centre for Hellenic Studies at Simon Fraser University. Died in 2019), 2) «The Political and Ideological Origins of the “Ethnosotirios Epanastasis”», Katerina Lagos, Professor of California State University.

* Mέρος ΙΙ, Eσωτερικές υποθέσεις - Κεφάλαια: 3) «Economic Policy under the Greek Dictatorship», Dr. Andreas Kakridis, Assistant Professor of Economic History, Ionian University, 4) . «Foreign Investment under the Greek Military Regime: The American Experience», Dr. Nicholas James Kalogerakos, Policy Adviser Minister's office, Canadian International Development Agency, 5) «Patient in a Cast”: How the Greek Military Regime Traumatized Education», Dr. Othon Anastasakis, Director of SEES0X, 6) «Can Dead Poets Speak Back? C. P. Cavafy, Cold War Propaganda, and the Greek Dictatorship», Dr. Foteini Dimirouli, postdoctoral research fellow at Princeton University, Hellenic Studies Programme, 7) «Religion Enchained: The Church of Greece under the Military Junta», Dr. Charalampos Andreopoulos, School Coordinator/ Counselor of Religious Studies course in Secondary Education and Dr. Athanasios Grammenos, Director of the Greek Program “Friedrich Naumann Foundation for Freedom”.

 * Mέρος ΙΙΙ, Eξωτερικές υποθέσεις - Kεφάλαια: 8) «Uneasy Alliances: Archbishop Iakovos and the Greek Colonels’ Dictatorship», Αlexander Kitroeff, Professor of Haverford College (USA), 9) «Uncle Sam Regrets: The United States and the Greek Coup of April 1967», Dr. James Edward Miller, Chairman of Europian Studies programs at the Foreign Servich Institute at John Hopkins anh Georgetown Universities, 10) «Britain, Europe, and the Greek Junta: “Business as Usual"», Dr. Alexandros Nafpliotis, International relations specialist / Experienced in EU affairs, diplomacy & civil society, 11) «West Germany’s Policy toward Greece during the Junta Period in the Context of “Burden-Sharing”», Dr. Mogens Pelt, Director of the Danish Institute at Athens and Professor of International History at the Saxo Institute, University of Copenhagen, και 12) «The Greek Military Regime and the Cyprus Question», John Sakkas, Professor of Modern History at the University of Aegean.

Περισσότερες πληροφορίες και αναφορές για το βιβλίο και τα περιεχόμενά του στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου:

https://www.berghahnbooks.com/title/AnastasakisGreek. Eντός του 2022 το βιβλίο θα κυκλοφορήσει και στα Ελληνικά.

* Mε αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου θα πραγματοποιηθεί από το European Studies Centre της Οξφόρδης (South East European Studies at Oxford – SEES0X) τηλε-εκδήλωση για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, ενώ θα γίνει και η παρουσίαση του βιβλίου  The Greek Military Dictatorship. Revisiting a Troubled Past, 1967–1974» (Berghahn Editions, New YorkOxford, 2021. 

Η τηλε-εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στη ψηφιακή πλατφόρμα Zoom: https://us02web.zoom.us/.../reg.../WN_8xjrF3RuSQiIO8fNviGw6w, την Τετάρτη, 17.11.2021, στις 7 μ.μ. ώρα Ελλάδος.

Περιεχόμενα βιβλίου «THE GR... by Panagiotis Andriopoulos

Τετάρτη 4 Αυγούστου 2021

ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΜΕ ΟΔΗΓΟ ΤΟΝ π. ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΡΔΑΜΑΚΗ


Ο μακαριστός π. Μιχαήλ Καρδαμάκης (1932-2008), μας άφησε πολύτιμη παρακαταθήκη τα βιβλία του, μεταξύ των οποίων και αυτό με τον τίτλο: «Στην Παναγία του Δεκαπενταυγούστου» (Εκδόσεις Ακρίτας, 1995). 
Στο κεφάλαιο «Για τους Πολιτικούς» (σελ. 84-92), γράφει εξαιρετικά σημαντικά πράγματα, τα οποία ίσως είναι πολύ διδακτικά για τους ιεράρχες, κυρίως, που παρεμβαίνουν συχνά - πυκνά στο πολιτικό γίγνεσθαι "για τη σωτηρία της πατρίδας" πάντα.  
Παραθέτω τον θεολογικότατο λόγο του π. Μιχαήλ, ο οποίος δείχνει να έχει λησμονηθεί από την Εκκλησία στις μέρες μας: 
"Η Εκκλησία δεν συγκρούεται με την Πολιτική, γιατί το πολίτευμά της δεν είναι εκ του κόσμου τούτου. Μ’ ένα εντελώς δικό της, χαρισματικό τρόπο, υπερασπίζεται τον άνθρωπο και την ελευθερία του, προσανατολίζοντάς τον προς τις απαρνήσεις και τις υπερβάσεις εκείνες, που κάνουν δυνατή την είσοδό του σε μια μεταμορφωμένη πραγματικότητα, όπου μεταμορφώνονται τα πάντα και φυλάσσονται τα νοήματά τους ή ο κατά Θεόν σκοπός τους. Η Εκκλησία δεν ασκεί Πολιτική αλλά Ποιμαντική, δεν είναι εξουσία αλλά διακονία. Η σωτηρία που ευαγγελίζεται η Εκκλησία δεν είναι η βασιλεία του ανθρώπου αλλά η βασιλεία του Θεού εντός του ανθρώπου, που σημαίνει όχι κυριαρχία, αλλά ταπείνωση Θεού. 
Και η Θεοτόκος, αλλοίμονο, δεν έχει καμιά σχέση με την Πολιτική, ούτε καν γνωρίζει αν υπάρχει Πολιτική. Ζούσε το μυστήριο της κλήσεως και της εκλογής της, διακονούσε το μυστήριο της σωτηρίας μας, με τρόπο μυστικό ή την κρυμμένη αγιότητά της, διατηρούσε στην καρδιά της όλα τα θαυμάσια του Θεού και έκρυπτε τις πληγές της ρομφαίας όλων των αποφάσεων του Θεού. Παρά ταύτα η Θεοτόκος μας διδάσκει κάτι το ουσιώδες για την Πολιτική ή τους Πολιτικούς [ισχύει φυσικά και για τους εκκλησιαστικούς]: Ότι δηλαδή οφείλουν να σιωπούν ή να αρνούνται τους πολλούς ή κενούς λόγους, τη φλυαρία για όλα ή την ξύλινη γλώσσα, την τάση να τα ορίζουν όλα ή να τα υπόσχονται όλα, και μάλιστα πράγματα όχι αναγκαία ή σημαντικά."
Στη συνέχεια ένα ακόμα σημαντικό απόσπασμα. 


«Γιά μᾶς τούς σημερινούς ἀνθρώπους, πού ταρασσόμαστε ἀπό τά πάθη μας καί κλυδωνιζόμαστε στήν ταραγμένη θάλασσα τοῦ βίου μας, πού βρισκόμαστε σέ ἀπορία καί ἀπόγνωση, ἐξ αἰτίας τῆς συγχύσεως καί τῆς παραφροσύνης, τῆς ἀντιφάσεως καί τῆς διαψεύσεως, τῆς ἀδιαφορίας καί τῆς σκληρότητας τοῦ πολιτισμοῦ μας, ἡ Θεοτόκος παραμένει ἡ μόνη καταφυγή καί ἐλπίδα μας. "Πρός τίνα καταφύγω; ... ποῦ προσδράμω λοιπόν καί σωθήσομαι; ...» 
..........
Τὸν Δεκαπενταύγουστο, μὲ τὴν ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως καὶ τὶς ἱερὲς Παρακλήσεις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, εἶναι καιρὸς χάριτος καὶ εὐδοκίας. Καιρὸς εὐλογίας καὶ σωτηρίας. Πάντοτε, ἀλλὰ ἰδιαίτερα σήμερα, ἐποχὴ ἀποκορυφώσεως τῶν τόσων κακῶν ἀλλοιώσεών μας, μέσα ἀπὸ τὴ βαθειὰ θλίψη ἤ ἀπόγνωσή μας, μποροῦμε νὰ προσδοκοῦμε μὲ βεβαιότητα τὴ σταθερὴ παράκληση καὶ τὴν ἀκαταίσχυντη ἐλπίδα μας. Καὶ μέσα σ᾽ ἕνα κλῖμα ἀνθρώπινης εὐαισθησίας καὶ βέβαια θείας εὐσπλαχνίας, μποροῦμε νὰ ἀπευθύνουμε σὲ Κάποιον «δέησιν τὴν πενιχράν», τοὺς λιγοστοὺς λόγους ποὺ μᾶς ἔχουν ἀπομείνει, καὶ νὰ περιμένουμε τὸ θαῦμα.
Ἡ πίστη μας, ποὺ εἶναι «ὁ δι᾽ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου ἐνανθρωπήσας Κύριος», ἀπαιτεῖ νὰ παίρνουμε στὰ σοβαρὰ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου, τὸ πλῆθος τῶν προβλημάτων του, τὴ σύγχυση τῶν καταστάσεών του, τὸ μέγεθος τῶν ἀναγκῶν του, τὸ ἀπύθμενο τῶν ὀδυνῶν του, μάρτυρες τῆς ζωῆς τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι καθημερινὸς σταυρός, συσταύρωση μὲ τοὺς ὁποιουσδήποτε ἀδελφούς μας, δάκρυα πολλὰ γιὰ τὸ παράλογο τῆς αὐτοκαταστροφῆς τους. Μόνο ἔτσι συμμετέχουμε στὴν ἐλπίδα τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς χαρᾶς, ποὺ προορίζεται γιὰ ὅλα τὰ πλάσματα τοῦ Θεοῦ, στὴν προσδοκία τῆς ὁριστικῆς ἀναστάσεως ὅλων τῶν δημιουργημένων ὄντων. Μόνο ἔτσι κατανοοῦμε τὴ σημασία τῶν Ἱερῶν Παρακλήσεων τοῦ Δεκαπενταυγούστου, ἤ μιμούμαστε τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο, γιὰ τὴν ὁποία, ἡ ρομφαία ποὺ διῆλθε τὴν καρδιά της δὲν ἦταν μόνο πόνος γιὰ τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅλους τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, γιατὶ εἶναι ἡ ἀληθινὴ Μητέρα τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ Μητέρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων.
«Διηγήσατο ὁ Ἀββᾶς Ἰωσήφ· ὅτι εἶπεν ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ, ὅτι ἐκαθήμην πρὸς τὸν Ἀββᾶν Ποιμένα· καὶ εἶδον αὐτὸν ἐν ἐκστάσει γενόμενον· καὶ ἐπειδὴ εἶχον πρὸς αὐτὸν πολλὴν παρρησίαν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν λέγων· εἰπέ μοι, ποῦ ἦς; ὁ δὲ ἀναγκασθεὶς εἶπεν· ὁ ἐμὸς λογισμός, ὅπου ἡ Ἁγία Μαρία ἡ Θεοτόκος ἔστηκε καὶ ἔκλαιεν ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος· καὶ ἐγὼ ἤθελον πάντοτε οὕτω κλαίειν» (Γεροντικόν). Μόνο ὁ Σταυρὸς τοῦ Σωτῆρος καταργεῖ τὸ σταυρὸ τῶν ἀνθρώπων. Καὶ μόνο κλαίοντες ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ μποροῦμε νὰ σηκώνουμε μὲ εὐθύνη τὸ σταυρὸ τοῦ κόσμου, τῶν πόνων καὶ τῶν ἐλπίδων του.
Ὄντες υἱοὶ τοῦ Θεοῦ πάσης παρακλήσεως καὶ τῆς Παναγίας Μητρὸς τῆς Παρακλήσεως, καλούμαστε νὰ γίνουμε, λόγῳ καὶ ἔργῳ, μάρτυρες αὐτῆς τῆς παρακλήσεως: τῆς κατανοήσεως καὶ τῆς διακονίας τῶν μεγάλων ἀναζητήσεων ἤ πραγματικῶν ἀναγκῶν τῆς παρούσας ζωῆς, ἤ τῆς ἀληθινῆς ζωῆς στὸν παρόντα τόπο καὶ χρόνο. Ἐπιθυμοῦμε νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ πνεῦμα κάθε Ἁγίου Δεκαπενταυγούστου, αὐτοῦ τοῦ ἄλλου Πάσχα ἤ ἰδιαίτερου καιροῦ στὴν Ἑλλάδα. Ἀλήθεια, πόσο μποροῦμε νὰ μιλοῦμε ἀκόμη γιὰ Ἅγιο Δεκαπενταύγουστο στὴ σημερινὴ Ἑλλάδα; Ἄς εἶναι καὶ τοῦτο ρομφαία στὴν καρδιὰ τῆς Παναγίας μας.

Πέμπτη 29 Απριλίου 2021

ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ: Οι χρυσαυγίτικες περιπέτειες της Εκκλησίας (Ηχητικό ντοκιμαντέρ)


Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη, για να μην περάσει στη λήθη η υπόγεια συνεργασία κομματιού της Εκκλησίας με την εγκληματική οργάνωση. 
 

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2021

Ο Παναγιώτης Νέλλας για τη σχέση Εκκλησίας και Πολιτικής


Ο Παναγιώτης Νέλλας για τη σχέση Εκκλησίας και Πολιτικής 
Απόπειρα σύγχρονης ερμηνευτικής προσέγγισης 
Από το βιβλίο του Χρήστου Γκουνέλα: Μεταξύ Ιστορίας και Εσχάτων. Η θεολογία του ενανθρωπισμού και των επίγειων πραγματικοτήτων στον Παναγιώτη Νέλλα, (Κατερίνη: Επέκταση, 2019), 174 – 204.

Ο Παναγιώτης Νέλλας για τη σχέση Εκκλησίας και Πολιτικής by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2020

Ανδρέα Μιχαηλίδη: Ιατρικές εκτιμήσεις στο βίο του Αγίου Αγγελή του Νεομάρτυρος

Εικόνα μοναστηριακού εργαστηρίου της Χίου

Του Ανδρέα Μιχαηλίδη 
Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Χίου 
Δρος Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας  
Τα βιογραφικά στοιχεία τα σχετικά με τον Νεομάρτυρα Αγγελή τα προσποριζόμεθα από τον συναξαριστή του Όσιο Νικηφόρο τον Χίο. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη αξία, μια και μας είναι γνωστό το γεγονός ότι ο Νικηφόρος υπήρξε ιδιαίτερα ακριβής στην καταγραφή των βιογραφουμένων Αγίων. Φρόντιζε μάλιστα πάντα να διασταυρώνει τα στοιχεία του με μαρτυρίες ανθρώπων οι οποίοι είχαν ζήσει από κοντά τα γεγονότα της ζωής των Αγίων. Άλλωστε, όπως και ο ίδιος βεβαιώνει στο προοίμιο του συναξαρίου …«ημείς λοιπόν φιλαλήθως διηγούμεθα εις την ημετέραν αγάπην την του Αγγελή χριστιανικήν ζωήν»... Αλλά στην περίπτωση του Νεομάρτυρος Αγγελή, έχουμε και το επιβεβαιωτικό γεγονός ότι ήταν σύγχρονος του Νικηφόρου και μάλιστα στα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε πνευματική σχέση με το κλίμα των Κολυβάδων της Χίου (συχνά επισκέπτονταν τον τάφο του Αγίου Μακαρίου του Νοταρά για πνευματική ενίσχυση). 
Βέβαια, όπως φαίνεται, κατά την εποχή της συγγραφής του βίου του Αγγελή υπήρχε κάποιο κλίμα αμφισβήτησης της αγιότητός του, γεγονός που θα καθιστούσε τον Νικηφόρο ιδιαίτερα προσεκτικό στα γραφόμενά του, έτσι ώστε να μην είναι εύκολη η ανασκευή τους από τους αμφισβητίες. Οι παρατηρήσεις αυτές νομίζω πως είναι αρκετές για να συμπεράνουμε την ακρίβεια των βιογραφικών στοιχείων του Αγγελή, όπως μας τα παρέδωσε ο Νικηφόρος.
Ολόκληρο το κείμενο στη συνέχεια. 


Ανδρέα Μιχαηλίδη: Ιατρικές εκτιμήσεις στο βίο του Αγίου Αγγελή του Νεομάρτυρος by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Related Posts with Thumbnails