Η ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΛΕΩΝΙΔΑ ΑΣΤΕΡΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Λεωνίδας Αστέρης

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως, 6 Δεκεμβρίου 2011

φωτογραφίες: Γιάννης Μαραζιώτης

Στα πλαίσια των εορτασμών «Πρωτοκλήτεια 2011», της μνήμης του Πολιούχου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου των Πατρών, ο οποίος τυγχάνει και ιδρυτής της Εκκλησίας της Πόλεως, η Χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέρα της Πόλης, με επί κεφαλής τον Άρχ. Πρωτοψάλτη της Μ.Χ.Ε. Μουσικολ. κ. Λεωνίδα Αστέρη, μετέβη στην Πάτρα για να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις, ύστερα από πρόσκληση της Ι. Μητροπόλεως Πατρών και του Κέντρου Τέχνης Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής – Χορός Ψαλτικής «ΚΛΕΙΔΑ». Η συναυλία έλαβε χώρα την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011.

Σύλλογος Μουσικοφίλων υπό τον Άρχοντα Λεωνίδα Αστέρη

Οι δύο χοροί εκτέλεσαν άριστα με πολίτικο ύφος τα διάφορα μουσικά μαθήματα που παρουσίασαν, με αποκορύφωμα τον ύμνο «Σε υμνούμεν…» του αειμνήστου Πρωτοψάλτη Κωνσταντίνου Πρίγγου, σε μονωδία του Άρχ. Πρωτοψάλτη και ακολούθως όλοι μαζί έψαλαν τον ύμνο «Άξιον Εστίν…» του αειμνήστου Πρωτοψάλτη Ιάκωβου Ναυπλιώτου. Το πρόγραμμα των ύμνων που εψάλησαν παρουσίασε ο κ. Στυλιανός Μπερμπέρης.

Στυλιανός Μπερμπέρης

Στην εκδήλωση μίλησε ο Ηγούμενος της Ι. Μονής Τατάρνης Ευρυτανίας π. Δοσίθεος Κανέλος με θέμα «Αγέρας Βοσπορινός». Γνωστός ο π. Δοσίθεος για τον έρωτα του προς την Βασιλίδα των Πόλεων, με γλαφυρότητα σκιαγράφησε την προσωπικότητα του τιμώμενου Άρχ. Πρωτοψάλτη και ανέφερε προσωπικές του εμπειρίες και γεγονότα από τις συχνές επαφές του με τον τιμώμενο.

Ο Ηγούμενος Δοσίθεος, εραστής της Πόλεως και του Τυπικού της Εκκλησίας

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο Πρόεδρος του Κέντρου Τέχνης κ. Μιχαήλ Κυδωνιάτης, ο Πρόεδρος του Συνδ. Μουσικοφίλων Πέρα κ. Στυλιανός Φλοίκος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ιεροψαλτών Πατρών «Ιωάννης ο Δαμασκηνός», ο καλλιτεχνικός Διευθυντής και χοράρχης του Χορού Ψαλτικής «ΚΛΕΙΔΑ» Μουσικολ. κ. Δημήτριος Γαλάνης, ο οποίος αναφέρθηκε στο έργο και την προσωπικότητα τού κ. Αστέρη και στην αδελφοποίηση των δύο σωματείων. Ακολούθησε ομιλία του Άρχ. Πρωτοψάλτη κ. Λεωνίδα Αστέρη, ο οποίος κυρίως τόνισε το γεγονός της διατηρήσεως της ψαλτικής παραδόσεως και αποφυγής νεωτερισμών, οι οποίοι δυστυχώς συνηθίζονται τον τελευταίο καιρό στον ελλαδικό χώρο. Ακολούθησε απονομή πλακετών και αναμνηστικών πτυχίων στον τιμώμενο χοράρχη και στα λοιπά μέλη της χορωδίας.

Ο Δημήτριος Γαλάνης ομιλεί για τον Άρχοντα Λεωνίδα Αστέρη

Την εκδήλωση επισφράγισε ο Σεβ. Μητροπ. Πατρών κ. Χρυσόστομος, εψάλη ο Πολυχρονισμός της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού μας Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και η φήμη του Σεβ. Μητροπ. Πατρών.

Την εκδήλωση τίμησαν πλην των αναφερθέντων ο Πανοσιολ. Μ. Αρχιδιάκονος του Οικουμενικού Πατριαρχείου π. Μάξιμος, πολλοί κληρικοί και άρχοντες του τόπου, καθώς και πλήθος κόσμου που κατέκλυσε τον Ι. Ναό.

Μ. Αρχιδιάκονος Μάξιμος

Το Σάββατο τα μέλη της χορωδίας επισκέφτηκαν τις μουσειακές εγκαταστάσεις της φημισμένης οινοπαραγωγικής μονάδας των Πατρών Αχαΐα CLAUSS, η οποία οινοποιεί από το 1864, όπου μας ξενάγησε η γλυκύτατη κ. Χριστοφόρα Μανούσου, χημικός - οινολόγος. Κατά την ξενάγηση εντυ-πωσιάστηκαν όλοι από τα υπερμεγέθη βαρέλια, ορισμένα εκ των οποίων είχαν ανάγλυφες πα- ραστάσεις του θεού Διόνυσου και ένα εξ αυτών έφερε τη σφραγίδα της Α.Θ.Π. προς τιμή της επίσκεψης του εκεί στις 21 Οκτωβρίου 2000. Η ξεναγός μας δεν παρέλειψε να μας προσφέρει να γευτούμε την περίφημη ποικιλία «Μαυροδάφνη Πατρών».

Ακολούθως προσκυνήσαμε σε άλλους Ναούς και Ι. Μονές και το βράδυ περνώντας από την περίφημη κρεμαστή γέφυρα του Ρίου – Αντιρρίου επισκεφτήκαμε την Ναύπακτο.

Χορός Συλλόγου Μουσικοφίλων Πέρα

Την Κυριακή στον Ι. Ναό του Αγίου Ανδρέα κατά τη θ. λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβ. Μητροπ. Πατρών κ. Χρυσοστόμου, έψαλαν εμμελέστατα στο δεξί αναλόγιο ο Άρχ. Πρωτοψάλτης της Μ. Χ.Ε. κ. Λεων. Αστέρης με στελέχη της χορωδίας και στο αριστερό ο Χορός «ΚΛΕΙΔΑ» με χοράρχη τον κ. Δημ. Γαλάνη. Την Κυριακή, προ της εορτής του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα τιμώνται οι τοπικοί Άγιοι Μάρτυρες Αχαΐας. Κατάμεστος πραγματικά ο μεγαλοπρεπής Ι. Ναός από πιστούς, οι οποίοι προσήλθαν να τιμήσουν τη μνήμη των αγίων των αλλά και να γευτούν αυτή τη μουσική πανδαισία που πρόσφεραν οι ιεροψάλτες «εν ενί στόματι και μια καρδία» από τα δύο ψαλτικά αναλόγια.

Χορός "Κλείδα" υπό τον Δημήτριο Γαλάνη

Την Κυριακή κουρασμένοι σωματικά αλλά ξεκούραστοι και ανάλαφροι ψυχικά, από όσα ζήσαμε, επιστρέψαμε στην αγαπητή Πόλη μας.

Πραγματικά οι φιλοξενούντες κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για να μη μας λείψει τίποτε. Εγκατέλειψαν για χάρη μας τις εστίες τους, τις οικογένειές τους, για να μας συνοδεύουν.

Ηγούμενος Δοσίθεος

Εκφράζουμε θερμές ευχαριστίες, τους συγχαίρουμε για το δύσκολο έργο της μετάδοσης της μουσικής παράδοσης στις νέες γενιές, που επιτελούν και τους ευχόμαστε καλή δύναμη και πρόοδο στις προσπάθειές τους.

Πέρα 4 Δεκεμβρίου 2011

ΙΕΡΟΨΑΛΤΗΣ

ΑΡΧΙΜ. ΔΟΣΙΘΕΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟ "ΣΥΝΟΔΙΚΟΝ" ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΠΑΝΩΤΗ

Παρουσίασις τοῦ διτόμου βιβλίου «Συνοδικὸν τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας»

Πάντες γινώσκομεν ὅτι ὠκεανὸς εἰς κοτύλην οὐ χωρεῖ. Τί πρῶτον ἢ τί ὕστερον νὰ ἀναφέρῃ τις εἰς μίαν δεκαπεντάλεπτον παρουσίασιν βιβλίων ὡς τὸ Συνοδικὸν τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας τοῦ Ἄρχοντος Μεγάλου Ἱερομνήμονος κυρίου Ἀριστείδου Πανώτη, τὰ ὁποῖά εἰσιν «Νεῖλος Χρυσοῤῥόας καὶ πολυχεύμων, κατάρδων καὶ καρποδοτῶν τῶν πιστῶν τὰς διανοίας».
Εἶναι δὲ ἀπορίας ἄξιον πῶς καλόγηρος ἐν ταῖς ὑπωρείαις τῶν κακοβιώτων Ἀγράφων τὸ ζῆν ἐκμετρῶν, θὰ δυνηθῇ ἵνα ἐμβατεύσῃ εἰς τὰ ὅσα καταγράφονται. Ἴσως ἐπαληθευθῇ τὸ «καὶ Σαοὺλ ἐν προφήταις». Ὅμως τὸν πῶλον περὶ τὴν νύσσαν κεντῶ· ἄρχομαι ἀμέσως καὶ ἔσομαι σύντομος ἵνα «μὴ ἀηδὴς γένωμαι διὰ τὸν κόρον».
Καταλιμπάνω τὰ πρὸ τοῦ 850 καὶ ἐν τῷ πρώτῳ τόμῳ διαλαμβανόμενα λόγῳ ἐλλείψεως χρόνου, ἀλλὰ καὶ διότι πρὸ τοῦ ἔτους αὐτοῦ «Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος» δὲν ὑπῆρχε κἄν. Ὑπῆρχε «θέμα» Ἑλλάδος ἀπὸ τοῦ 7ου αἰῶνος μὲ σύνορον αὐξομειούμενον, ἔχον πρωτεύουσα τὰς Θήβας, τῶν ὁποίων ὁ μητροπολίτης ἔφερε τὸν τίτλον «ἔξαρχος Ἑλλάδος». Ἀλλ᾽ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος οὐχί. Πρὸ τοῦ 733 ὁ χῶρος ἀνῆκε εἰς τὸ βικαριᾶτον τοῦ Ἰλλυρικοῦ ἄρα ὑπὸ τὸν Παλαιᾶς Ῥώμης, ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους αὐτοῦ ὑπήχθη ὑπὸ τὸν νέας Ῥώμης. Ἐπίσης τὰ 7 ἔτη ἀπὸ τοῦ 833 ἕως τοῦ 850, ἀπὸ πλευρᾶς Ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως, θεωροῦνται ἔτη νεκρά.
Ἡ ἱστορία τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας ἄρχεται ἀπὸ τοῦ 850. Μὴ λησμονῶμεν δὲ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξικνεῖτο ἕως Ὄρθρυος, ὀλίγον ἄνωθεν τῆς Λαμίας. Ἤδη ὅμως (κατὰ τὸν Fraser καὶ πολλοὺς ἄλλους) ἀπὸ τοῦ 822 ἄρχεται ἡ Βαβυλώνιος αἰχμαλωσία τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας. Γίνεται ἐργώδης προσπάθεια ὑποταγῆς αὐτῆς εἰς τὴν Πολιτείαν καὶ περιθωριοποιήσεως αὐτῆς. Ὁ γαλλικὸς διαφωτισμὸς καὶ ὁ ταύτῃ συνοδοιπορῶν κοραϊσμὸς γίνονται ὁδηγοὶ ἀπορθοδοξισμοῦ τοῦ ταλαιπώρου λαοῦ. Εὑρίσκονται δὲ καὶ κληρικοὶ δεξιολάβοι καὶ ἀμύντορες ἐξάκουστοι ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς Θεόκλητον τὸν Φαρμακίδην.
Ἀντιβασιλεία ἑτερόδοξος καὶ μισορθόδοξος, μονάρχης εἶτα ῥωμαιοκαθολικὸς φανατικὸς καὶ βραδύνους, βασίλισσα προτεστάντις καὶ δολοπλόκος, κυβερνῆται ἀλληλοδιάδοχοι καὶ ἓν ἔχοντες κοινὸν τὸ δίκην κυνὸς λακαίνης ῥινηλατεῖν καὶ τὰ ἀρέσκοντα τοῖς ἀνακτόροις καὶ ἐνεργεῖν καὶ πράττειν.
Εὐαγγέλιον; Ἡ Ἑλληνικὴ Νομαρχία.
Ἡ ἁγία ἡμῶν πίστις; Σκοταδισμός, ὀπισθοδρόμισις, ἔρεβος.
Ὁ κλῆρος; Ἀμαθής, ὑίες λελουμένοι εἰς κύλισμα βορβόρου, νεφέλαι ἄνυδροι, δένδρα ἄκαρπα.
Οἱ μοναχοί; Κρότωνες εἰς ὦτα κυνῶν ἀπομυζῶντες πᾶσαν ἰκμάδα τοῦ λαοῦ, ἀγύρται καὶ θεοεμπαῖκται.
Ὁ Πατριάρχης; Πατριάρχης οὐχὶ τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ τοῦ Μωχαμέτου.
Ἡ Ἱερὰ αὐτοῦ Σύνοδος; Μιαρά.
Ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας; Κατασκευαὶ ἀργοσχόλων ἑνὸς νωχελικοῦ Βυζαντίου.
Καὶ πάντα ταῦτα ἐν ὑπερηφανείᾳ καὶ ἐξουθενώσει.

Ἐξαπολύει ἡ ψευδοσύνοδος, δηλαδὴ ὁ Φαρμακίδης, ἐγκύκλιον εἰς τὰς 4 Μαΐου τοῦ 834:
«Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἀκόμη ἔτος ὅλον δὲν παρῆλθε (ἀπὸ τῆς αὐτοανακηρύξεως τοῦ αὐτοκεφάλου ἐννοεῖται) καὶ ἡ βελτίωσις τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ κλήρου ἀνεφάνη... Δὲν θέλουσι παρέλθει δέκα ἔτη καὶ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Ἑλληνικοῦ βασιλείου θέλει κατασταθῆ ἐπαινετὴ καὶ ζηλωτή».
Λησμονεῖται συστηματικῶς ἢ καὶ σκοπίμως παρερμηνεύεται ὁ ΛΔ´ Ἀποστολικὸς Κανὼν ὁ διατάσσων: «Τοὺς ἐπισκόπους ἑκάστου ἔθνους εἰδέναι χρὴ τὸν ἐν αὐτοῖς πρῶτον καὶ ἡγεῖσθαι αὐτὸν ὡς κεφαλὴν καὶ μηδὲν πράττειν περιττὸν ἄνευ τῆς ἐκείνου γνώμης».
Ποῖον ὅμως τὸ Ἔθνος; Οἱ κάτοικοι τῆς τότε «ψωροκώσταινας» ποὺ ἦσαν δὲν ἦσαν 900.000; Καὶ οἱ ἄλλοι; Τὰ ἑκατομμύρια τῶν ἄλλων; Τῶν ἐκτὸς συνόρων; Εἶναι ἄλλο ἔθνος; Ναί· εἶναι οἱ Τουρκόσποροι. Καὶ αὐτὸ ἐπιβεβαιοῦται καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ 844. Ἡ ὀξεία διάκρισις αὐτοχθόνων καὶ ἑτεροχθόνων. Ἄλλο ἐμεῖς, ἄλλο ἐσεῖς.
Καὶ αἱ βραχοπτώσεις εἰς τὴν πνευματικὴν κοιλάδα τῶν Τεμπῶν ἐπέρχονται ἀλληλοδιαδόχως. Καὶ ὁ σεβαστὸς καθηγητὴς ὀρθῶς ἐπισημαίνει ταύτας. Ἀναφέρω τινὰς ἀλλ' ὡς ἀκρὶς ἀπὸ κλάδου ἢ κλαδίσκον.
- Ἡ ἀπομάκρυνσις ὁσημέραι ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ Κέντρου.
- Ἡ προσπάθεια ἀπογαλακτισμοῦ ἀπὸ τῆςΜεγάλης Ἐκκλησίας καὶ εἰς τὴν τάξιν, καὶ τὰς τυπικὰς διατάξεις καὶ εἰς τὴν διοίκησιν.
Τὸ σύνθημα ἦτο: Λησμονήσατε τὴν Μητέρα Ἐκκλησίαν. Ὑπῆρχε κάποτε ἡ δοξασία ὅτι ὁ λέων διὰ νὰ ἀφανίσῃ τὰ ἴχνη του ἔσαινε τὴν οὐρὰν του ἐπ' αὐτῶν καὶ οὕτω πως τὰ ἔσβηνε. Αὐτὸ συνέβη καὶ τότε. Ἐργώδης ἦτο ἡ προσπάθεια ἵνα λησμονηθῇ ἡ ἐξάρτησις, ἔστω καὶ δι' ἀνακριβειῶν, ἔστω διὰ κατασυκοφαντήσεων. Ἐπαρουσιάσθη ἡ μήτηρ ὡς μητρυιὰ ἐνῷ ἡ θυγάτηρ ἔπαιξε τὸν ῥόλον μητραλοίου.
- Ἡ ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησία ἐκαυχήθη ὡς Αὐτοκέφαλος. Ὅμως εἶναι Αὐτοκέφαλος ἔναντι τῆς Πολιτείας ἢ ἐσύρετο ὄπισθεν αὐτῆς ὡς ἐσύρετο ὁ Ἕκτωρ ὄπισθεν τοῦ ἅρματος τοῦ Ἀχιλλέως;
Καὶ πότε ἐφηρμόσθη ὁ τόμος τῆς Αὐτοκεφαλίας ὁ ἀπαγορεύων τὴν ἀνάμειξιν τῶν κοσμικῶν ἀρχόντων εἰς τὰ τῆς Ἐκκλησίας; Καὶ ποῖος Μητροπολίτης Ἀθηνῶν ἐξελέγη ἄνευ ἐπεμβάσεως τῆς νόμῳ κρατούσης Πολιτείας ἢ τῶν νυκτιλόχων τῆς στοᾶς;
- Αἱ προπηλακίσεις, αἱ φυλακίσεις καὶ οἱ ἐκ τῶν κακουχιῶν θάνατοι ἁγνῶν διδασκάλων, ὡς τοῦ Χριστοφόρου Παπουλάκου, τοῦ Κοσμᾶ Φλαμιάτου καὶ τῶν τόσων ἄλλων.
- Τὰ περίφημα «Σιμωνιακά».
- Ἡ ἐμφάνισις τοῦ πανσλαβισμοῦ εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἁγίαν Ἀνατολήν, ὅστις τόσα δεινὰ ἐπέφερε.
- Ἡ ἀκώλυτος προπαγάνδα τῶν ἐξ Ἀμερικῆς φανατικῶν προτεσταντῶν μισσιοναρίων, ἐπὶ προφάσει φιλανθρωπίας.
- Ἡ ἐμφάνισις τῶν θρησκευτικῶν ὀργανώσεων.
-Ἡ εἰσαγωγὴ ἐν τοῖς ναοῖς τῆς τετραφωνίας ἀπαιτήσει τῶν ἀνακτόρων, παρ᾽ ὅλην τὴν καταδίκην ὑπὸ τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας.
Καὶ τὰ τόσα ἄλλα, ὅσα ἀπαριθμεῖ ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης εἰς τὸν Καλόγερόν του διὰ τὰ ὁποῖα καταλήγει:
«Καὶ δὲν εἶναι ἄρα καιρὸς νὰ σκεφθῇ ἡ Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία ἂν δὲν συμφέρῃ νὰ ἀποσύρῃ ἀπὸ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀνηλίκου ἀδελφῆς της τὸ αὐτοκέφαλον, τὸ ὁποῖον κατὰ συγκατάβασιν μόνον καὶ ὑπὸ ὅρους παρεχώρησεν αὐτῇ»;
Δυστυχῶς καὶ ἐκ τῆς κακοκεφαλίας ἡμῶν εὕροσαν ἡμᾶς λήμνια κακὰ καὶ ἄξιοι ἐσμὲν μαριανδυνῶν θρηνητήρων. Νὰ μᾶς κλαῖνε οἱ ῥέγγες! Καὶ γιὰ κάτι ἄλλο. Τὸ σπουδαιότερον ὅλων. Ἡ προσκόλλησις τῆς ποιμαινούσης Ἐκκλησίας εἰς μίαν τῶν ἀντιμαχομένων παρατάξεων. Ἄλλοτε μὲ τοὺς Βενιζελικούς, ἄλλοτε μὲ τοὺς Βασιλικούς.
Καὶ τὰ χείρονα τῶν δεινῶν ἔρχονται. Καταγράφονται εἰς τὸν ἐκδοθησόμενον τρίτον τόμον.
Ἀντὶ ἐπαίνων πρὸς τὸν ἐλλογιμώτατον συγγραφέα, ἀλλὰ καὶ ἀντὶ εὐχαριστιῶν ἐκ μέρους τῆς ἐλαχιστότητός μου, προκριτέα τὰ ὑπὸ τῆς Α.Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, τοῦ κυρίου μοι κυρίου Βαρθολομαίου λεχθέντα:
«Ὁ Ἄρχων Μ. Ἱερομνήμων εἶναι Φαναριώτης, χωρὶς νὰ ζῇ εἰς τὸ Φανάρι καὶ χωρὶς νὰ κατάγεται ἐντεῦθεν. Εἶναι εἷς ἐξ ἡμῶν κατὰ τὸ πνεῦμα, τὸ φρόνημα, τὸ ἦθος, τὴν ἀγάπην, τοὺς ὁραματισμούς, τὴν ἐλπίδα! Καίτοι δὲν ἐνεδύθη τὸ ῥᾶσον, ἱερουργεῖ πολλαχῶς καὶ πολυτρόπως τὸ Εὐαγγέλιον μὲ ὑποδειγματικὴν εὐσυνειδησίαν καὶ ὑψηλὸν αἴσθημα εὐθύνης ἔναντι τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Γένους, τῆς Ἱστορίας καὶ τοῦ Θεοῦ».
Πάντως, σεβαστὲ ἄρχον, δέξαι καὶ τὰς ἰδικάς μου καὶ ὡς συμμητριώτου ταπεινὰς εὐχαριστίας καὶ τὰ συγχαρητήρια διὰ τὸ ἔργον σου τὸ τόσον ἐργῶδες καὶ τὸ τόσον συντόνως τεθηγμένον.
Ἔσται φρέαρ ἐξ οὗ πᾶς εἰς τὸ μέλλον ἱστορικὸς ἀντλήσει ὕδωρ διαυγές, πότιμον καὶ κυρίως παναληθές.