Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΓΗΡΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ήταν Νοέμβριος του 2019 όταν ο εν Οδησσώ Μητροπολίτης Αγαθάγγελος (της υπό τον Ονούφριο εκκλησιαστικής δομής στην Ουκρανία), απέστειλε ένα σκληρό γράμμα προς τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρο Β΄. 

Ο Μητροπολίτης Αγαθάγγελος στο γράμμα του επαναλάμβανε το προσφιλές ρωσικό αφήγημα: «Σήμερα είναι προφανές ότι με την βοήθεια των ηγετών του κόσμου τούτου καταστρέφεται η Ορθοδοξία». 

Ταυτόχρονα εξέφραζε την θλίψη του, για την απόφαση του Πατριάρχου Θεοδώρου να αναγνωρίσει τον Επιφάνιο ως «Προκαθήμενο» της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας και τον κατηγορούσε για ανακολουθία λόγων και έργων! 

Να όμως που έχει ο καιρός γυρίσματα και σήμερα ο εν Οδησσώ Αγαθάγγελος με εγκύκλιό του, ψέγει την Ρωσία για την πρόσφατη επίθεση στην Οδησσό (23 Ιουλίου 2023), η οποία εντέλει αποτελεί κατάφωρη επίθεση κατά της ίδιας της ζωής! 

Παραθέτουμε την εύγλωττη εγκύκλιο Αγαθαγγέλου, όπου γίνεται λόγος για “γενοκτονία του ουκρανικού λαού” από τον ρώσο εισβολέα. 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΟΔΗΣΣΟΥ ΚΑΙ ΙΣΜΑΗΛ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ 

ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΟΔΗΣΣΟΥ 

Σεβασμιότατοι Επίσκοποι, εφημέριοι, σεβαστοί πατέρες, μοναχοί και μοναχές, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές! 

Χθες το βράδυ, έλαβε χώρα το πιο τρομερό γεγονός στην πρόσφατη ιστορία – ένας ρωσικός πύραυλος, κατόπιν εντολής της διοίκησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας, έπληξε την πνευματική καρδιά της φιλειρηνικής πόλης της Οδησσού, τον Καθεδρικό Ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Το μεγαλείο και το διαμαντένιο κόσμημα της Νότιας Παλμύρας είναι σε ερείπια. Τα θραύσματα της ρουκέτας τραυμάτισαν την καρδιά κάθε κατοίκου της Οδησσού, ο οποίος ανοικοδόμησε αυτό το ιερό, το οποίο καταστράφηκε το 1936, με το δικό του μόχθο και την προσευχή του. 

Από τις 24 Φεβρουαρίου του 2022 ξεκίνησε η μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας στην πατρίδα μας, την Ουκρανία, σκοτώνοντας ανθρώπους, χύνοντας ανθρώπινο αίμα, καταστρέφοντας πόλεις και χωριά, εκκλησίες και μοναστήρια. Όποιος κι αν είναι ο σκοπός της λεγόμενης επαίσχυντης “ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης”, δεν μπορεί να δικαιολογήσει τις δολοφονίες και τη βία, την καταστροφή και την αναγκαστική προσφυγιά. Ακόμα δεν καταλαβαίνουμε: από ποιον θέλουν να μας απελευθερώσουν; Από τη ζωή; 

Πρόκειται για μια πραγματική γενοκτονία του ουκρανικού λαού. Αυτή είναι η τρέλα όλων εκείνων που δίνουν εντολές να βομβαρδίσουν την Ουκρανία, να σκοτώσουν τους στρατιώτες και το λαό μας. Υπερασπιζόμαστε την πατρώα ουκρανική γη μας, υπερασπιζόμαστε τα σύνορα του κυρίαρχου ανεξάρτητου κράτους μας. Θέλουμε να μας αφήσουν σε ειρήνη, να μας δώσουν την ευκαιρία να ζήσουμε κάτω από ειρηνικούς ουρανούς στην πατρίδα μας. 

Έρχεται, λοιπόν, σήμερα, ο εν Οδησσώ Αγαθάγγελος και δικαιώνει τον πολύκλαυστο Μητροπολίτη Νιγηρίας Αλέξανδρο, ο οποίος του είχε απαντήσει με παρρησία και εν αληθεία, στην επίθεση του κατά του Αλεξανδρινού Προκαθημένου, προ τετραετίας. 

Παραθέτουμε την ιστορική – και προφητική -, πλέον, επιστολή του Νιγηρίας Αλεξάνδρου, για την οποία δικαιώνεται πανηγυρικώς σήμερα από τα ίδια τα γεγονότα. 

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΝ ΟΔΗΣΣΩ ΚΑΙ ΙΣΜΑΗΛ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ κ. ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟ

Σεβασμιώτατε, 

Με ιερή αγανάκτηση διάβασα στο διαδίκτυο την επιστολή που στείλατε προς τον Πάπα και Πατριάρχη της Μεγάλης Πόλεως Αλεξανδρείας και Πατριάρχη μου Θεόδωρο τόν Β΄καί πραγματικά συνειδητοποίησα για μια ακόμη φορά ότι η κατάσταση στην Ορθοδοξία μας έχει αλλοιωθεί προς το χειρότερο αφού η ισότητα θεωρείται από πολλούς ως “ισοπέδωση”. 

Πέρα από τα όσα υβριστικά γράφετε εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχου και των σοφών ενεργειών Του επί του Ουκρανικού εκκλησιαστικού ζητήματος (στο οποίο περιμένω να δω πότε θα συνειδητοποιήσετε ότι εσείς τελικά επεκτείνετε το σχίσμα διότι δέν μπορείτε να παραδεχθείτε ότι στην Εκκλησία μας, τα πάντα έχουν αρχή, μέση και τέλος), και για τα οποία, ως Ορθόδοξος Χριστιανός και Ιεράρχης λυπάμαι πολύ καθώς δεν σας τιμούν αυτές οι εκφράσεις, σας απευθύνω αυτή την επιστολή μη ανεχόμενος να εκφράζεσθε με αυτό τον ιταμό τρόπο προν τον Πατέρα και Πατριάρχη μου. Εκφράζω δε και τις απόψεις μεγάλης μερίδας των Ιεραρχών μας οι οποίοι στεκόμαστε ενώπιον του Πατριάρχου μας, ως γνήσια παιδιά προς τον Πατέρα. 

Αναφέρεστε σε “χάος” και έλλειψη ενότητας μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών και ότι με τη βοήθεια ηγετών αυτού του κόσμου “καταστρέφεται η Ορθοδοξία”. Όλα αυτά, όμως, Σεβασμιώτατε, αφορούν αποκλειστικά και μόνο σε εσάς, σε αυτό που εκπροσωπείτε και σε κανένα άλλον. Το χάος βασιλεύει στις συνειδήσεις σας, υποσκάπτετε με κάθε τρόπο την ενότητα, χρησιμοποιείτε ζηλωτές όπου γης, υποδαυλίζετε την Ορθόδοξη εκκλησιολογία, όπως την παραλάβαμε από τους Πατέρες της Εκκλησίας, δεν αναγνωρίζετε την εκκλησιαστική πράξη της επιστροφής από το σχίσμα, δεν μελετάτε την εκκλησιαστική ιστορία, θέλετε να επιβληθείτε με κοσμικά και οικονομικά μέσα, κατηγορείτε για “εθνοφυλετισμό” και “ανατολικό παπισμό” τον Οικουμενικό Πατριάρχη και ταυτόχρονα ιδρύετε Μητροπόλεις Ρωσικές σε κάθε τόπο μη σεβόμενοι καμία δικαιοδοσία αλλά και έχοντας στο νου ότι “όπου Ρώσος εκεί και Ρωσική Εκκλησία”. Τα διαβάζουμε καθημερινά. Αυτό ποιοί Κανόνες σας το υπαγορεύουν; Από πού το αντλείτε; Ποιός σας έδωσε αυτό το πραγματικά “παπικό” προνόμιο; Έχει τάξη η Εκκλησία. Έχει Πρώτο όχι για διακοσμιτικό στοιχείο αλλά με αποφασιστικό ρόλο. 

Όταν τον Σεπτέμβριο του 2018 ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας είχε επισκεφτεί την Ουκρανία, δεν είχε γίνει ακόμη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο η αποκατάσταση του σχίσματος, οπότε και κανονική Εκκλησία ήταν η του Ονουφρίου. Οπότε για ποιά διγλωσσία Τον κατηγορείτε; Από τον Οκτώβριο του 2018 και με την αποκατάσταση των σχισματικών έγινε παράλληλα και μια άλλη εκκλησιαστική πράξη την οποία φαίνεται ότι δεν κατανοήσατε. Έγινε η άρση του Πατριαρχικού Γράμματος του Διονυσίου Δ΄καί με τον τρόπο αυτό η περιοχή του Κιέβου έχασε οποιαδήποτε εκκλησιαστική σχέση υποτέλειας σε σχέση με τη Μόσχα αφου το πνεύμα του Γράμματος αλλοιώθηκε και θεωρήθηκε ως κληροδοσία του Κιέβου προς τη Μόσχα. Αντί να σας χαροποιήσει η αποκατάσταση των αδελφών σας, εσείς δείξατε την αποστροφή σας με τον χειρότερο τρόπο. Δεν έγιναν η μόνη κανονική Εκκλησία με την αποκατάστασή τους. Απλά ενώθηκαν στο Σώμα της Εκκλησίας. 

Μετά από δύο μήνες έγινε η Ενωτική Σύνοδος, καθώς τόσο η Πολιτεία όσο και πολλοί, πάρα πολλοί άνθρωποι, κληρικοί και μη, ζητούσαν Αυτοκεφαλία. Ο μόνος που μπορεί να δίνει αυτού του είδους τις Αυτοκεφαλίες είναι ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Αυτοκεφαλίες, όπως είναι η Πενταρχία, δίνει μόνο η Οικουμενική Σύνοδος. Σας προσκάλεσε, αν δεν κάνω λάθος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Μπορούσατε να πάτε, να πείτε είμαστε 90, δεν συμφωνούμε, δεν θέλουμε ή ψηφίζουμε αυτόν για Προκαθήμενο, να μιλήσετε. Δεν το κάνατε. Τυφλωμένοι από τον εγωισμό. 

Κατηγορείτε τον “Κριτή της Οικουμένης” ότι έκρινε από βία ή ανάγκη επειδή η κρίση Του ήταν αντάξια των προκατόχων Του. Τον κατηγορείτε για προδοσία εσείς που δεν σεβαστήκατε εκείνον που σας έδωσε την Ορθοδοξία και την Εκκλησία, τον Οικουμενικό Θρόνο. Κατηγορείτε ότι πλήγωσε τον Ἀγιο Σεραφείμ του Σάρωφ ο Μακαριώτατος. Αν ήταν σήμερα με σάρκα και οστά δίπλα σας αυτός ο Άγιος τί θα είχε να πει για τα κατορθώματά σας; Δεν θα αναγνώριζε τη Λαύρα των Σπηλαίων, όπου μέσα στις λάρνακες ο Χριστός, μέσα στις οπές της γης ο Χριστός, και έξω, σε καρδιές, σε ύλη, στα πάντα ο χρυσός! Αναφέρατε τον Άγιο Ιερομάρτυρα Γρηγόριο τον Ε΄ (καί όχι τον Β΄), τον Οικουμενικό Πατριάρχη που έφερε στους ώμους του το πάθος του ποιμνίου Του. Και αυτόν τον ήρωα δεν διστάσατε να τον εκμεταλλευτείτε! 

Όλα τα αρνητικά που γράφετε για τους Οικουμενικό Πατριάρχη και Πατριάρχη Αλεξανδρείας σας τα επιστρέφω διότι σας ανήκουν. Σας ανήκει η διαίρεση της Εκκλησίας, το ότι επικαλείστε Κανόνες και δεν τους σέβεστε, ότι κάνετε επιδρομές και επιβάλλετε τη θέλησή σας, υποταγμένοι σε αρχές και εξουσίες αυτού του αιώνα. 

Σας παρακαλώ αδελφικά να ανακαλέσετε τις χυδαιότητες εναντίον αυτών των προσώπων διότι τους αδικείτε και αδικείτε τον εαυτό σας γινόμενος υποχείριο ψεύδους και συκοφαντίας. Ως Ιεράρχης του Δευτερόθρονου Πατριαρχείου της Ανατολής, σας συμβουλεύω με αγάπη να μετανοήσετε και να διαβάσετε την εκκλησιαστική ιστορία, να διαβάσετε τί έκανε παλιότερα η Εκκλησία, πώς δεχόταν τους επιστρέφοντες από σχίσμα ή αίρεση, να δείτε πραγματικά τον κόσμο απαλλαγμένοι από τον ρωσισμό σας, να ζητήσετε το έλεος του Θεού, να επιστρέψετε στην Αλήθεια. Ως τότε, να κρατήσετε αυτούς τους χαρακτηρισμούς προπηλακισμού για τους εαυτούς σας και όχι για τον άνθρωπο της αγάπης, της θυσίας, της Ιεραποστολής, τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρο Β΄. 

Σεβασμιώτατε, αρυόμενος εκ της τελευταίας παραγράφου της επιστολής σας προς τον Πατριάρχη μας όπου γράφετε κατά λέξη: «Δεν πρέπει να λησμονούμε και το γεγονός ότι καθένας από μας θα σταθεί μπροστά στο βήμα της κρίσεως του Θεού, έχοντας κατά νούν ότι ούτε το αίμα του μαρτυρίου δεν ξεπλένει την αμαρτία του σχίσματος», έρχομαι να σας ρωτήσω με πολύ σεβασμό στην αρχιερωσύνη σας και την ευθύνη σας ενώπιον του Θεού, ως επισκόπου της Εκκλησίας Του, για τις ψυχές που εμπιστεύθηκε υπό το ωμοφόριο σας: Την αμαρτία μας ως ποιμένων της Εκκλησίας, να μην δίδουμε ακόμη και το ίδιο μας το αίμα προκειμένου να θεραπεύσουμε την πληγή του σχίσματος, τι την ξεπλένει;

Μιμηθείτε και εσείς τους Προκαθημένους με πρώτον τον Οικουμενικόν Πατριάρχην οι οποίοι θυσιαστικώς δεν δίστασαν να τρώσουν την πλευράν τους για να κερδίσουν χιλιάδες ψυχών… 

«Ὥσπερ πελεκάν, τετρωμένος τήν πλευράν Σου Λόγε Σούς θανόντας παῖδας ἐζώωσας, ἐπιτάξας ζωτικούς αὐτοῖς κρουνούς» (Β’ Στάση των Εγκωμίων). 

Με τιμή 

+ Ο Μητροπολίτης Νιγηρίας Αλέξανδρος

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΑΝΤΩΝΙΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ο έγκλειστος του Βολοκολάμσκ απαντά στον Βολοκολάμσκ Αντώνιο 

Προς τον μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιο 

Σεβασμιώτατε, 

Διάβασα με προσοχή το φιρμάνι σας με τίτλο: «Σχόλιο της Υπηρεσίας Επικοινωνίας του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας επί της ομιλίας του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου σε συνέδριο για θέματα διεθνούς πολιτικής στις 9 Δεκεμβρίου 2022 στο Αμπού Ντάμπι». 

Δεν έχει τόσο νόημα να απαντήσει κανείς λέξη προς λέξη σε όσα καταλογίζετε στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο οποίος «συκοφαντεί», κατά την γνώμη σας, την Ρωσική Εκκλησία, καθώς παρουσίασε μια «προκατειλημμένη, διαστρεβλωμένη ερμηνεία της ιστορίας τής καθ’ ημάς Εκκλησίας και των λαών, τους οποίους συνενώνει, αλλά και επιχείρησε υπαινιγμούς περί δήθεν παρεκκλίσεως της Ρωσικής Εκκλησίας από την ορθόδοξη διδασκαλία της πίστεως και τους ιερούς κανόνες». 

Για σας η «Αγία Ρωσία» είναι μόνο «Αγία». 

Όμως, οι σκοτεινές πτυχές της Εκκλησίας σας δεν είναι απλώς πολλές, αλλά είναι ενίοτε και τραγικές!

Αίφνης, θυμάμαι κάποια – άκρως ενδεικτικά – από τον βίο του Αγίου Μαξίμου του Γραικού, του οποίου η μνήμη, με το παλαιό ημερολόγιο που εσείς ακολουθείτε, συνέπεσε με την έκδοση του φιρμανίου σας. Αν θυμηθούμε, μάλιστα, ότι ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός πέρασε έξι χρόνια έγκλειστος στην Μονή του Οσίου Ιωσήφ στο Βολοκολάμσκ, μέσα σε συνθήκες σκληρής και απάνθρωπης σκλαβιάς, τότε η ταπεινή μου επιστολή προς εσάς αποκτά μια ιδιαίτερη σημειολογία. 

Διαβάζουμε, λοιπόν, στις ιστοσελίδες της Μονής Βατοπαιδίου και του Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός», τα ακόλουθα για την «Αγία Ρωσία» της εποχής: 

«Αποτέλεσμα της αμάθειας κλήρου και λαού ήταν η θρησκευτική τυπολατρία και δεισιδαιμονία. Οι Ρώσοι εκείνη την εποχή επειδή δεν κατέστησαν ικανοί να κάνουν κτήμα τους την ουσία της ορθοδοξίας, δηλαδή το πνευματικό και ηθικό περιεχόμενό της, προσκολλήθηκαν στο τυπικό μέρος της, στους λατρευτικούς και τελετουργικούς τύπους. Ταύτισαν τον τύπο με την ουσία, την εξωτερική μορφή της λατρείας με το δόγμα. Προσκολλήθηκαν με φανατισμό στον τύπο και την εξωτερική ευσέβεια. Δεν μπορούσαν να καταλάβουν ότι ο εξωτερικός τύπος της λατρείας δεν ήταν ο ίδιος εξ αρχής, αλλά δέχθηκε βαθμιαία εξέλιξη μέσα στην Εκκλησία διά μέσου των αιώνων. Ότι η θεία Λατρεία έχει πυρήνα και κέλυφος. Ότι στην εξωτερική μορφή, τους λειτουργικούς δηλαδή τύπους, μπορούσαν οι κατά τόπους Εκκλησίες να διαφέρουν, χωρίς αυτό να σημαίνει και διαφορά στην πίστη. 

Η προσκόλληση στους εξωτερικούς τύπους οδηγεί σε φαρισαϊσμό. Οι παραβάτες των εντολών του Θεού προσπαθούσαν να τηρήσουν όσο το δυνατόν με ακρίβεια τους εξωτερικούς τύπους πιστεύοντας ότι ικανοποιούν την δικαιοσύνη του Θεού και επιτυγχάνουν την σωτηρία τους. Ο σκληρός και καταπιεστικός κυβερνήτης πραγματοποιούσε προσκύνημα σε μακρινό μοναστήρι. Ο άδικος και πλεονέκτης δικαστής άναβε στον ναό μεγάλες λαμπάδες για τα χρήματα που απέκτησε με την άδικη απόφασή του. Ο πλούσιος που πλούτιζε με αδικίες ξόδευε χρήματα για την ανοικοδόμηση ναού, κ.ο.κ.

Οι Ρώσοι αυστηροί τηρητές των τύπων θεωρούσαν τον εαυτό τους ως τον κατεξοχήν «άγιον λαόν» και την θρησκεία τους, όπως την τηρούσαν, ως τον γνήσιο Χριστιανισμό. «Οι Μοσχοβίτες», λέγει ο «erberstein, «καυχώνται ότι μόνον αυτοί είναι χριστιανοί». 

Κάτι ανάλογο δεν λέτε και σήμερα; Ότι εσείς κρατάτε την αληθινή Ορθοδοξία. 

Σημειώσατε, άγιε Βολοκολάμσκ, ότι εισήλθαμε ήδη στο Τριώδιο, του οποίου η πρώτη Κυριακή είναι αυτή του Τελώνου και του Φαρισαίου. 

Και συνεχίζουμε την ανάγνωση: 

«Ήταν θλιβερή κατάσταση του μοναχισμού, η οποία επικρατούσε στην Ρωσία τον 16ο αιώνα. Η τάση του άπληστου πλουτισμού των μοναχών οδήγησε στην μορφή της μοναστηριακής φεουδαρχίας, η οποία τους βύθιζε σε βιοτικές μέριμνες και οδηγούσε σε χαλάρωση και αλλοτρίωση της μοναστικής ζωής. Οι μοναχοί, αν και αρνούνταν τον κόσμο και τα πλούτη του, γίνονταν φεουδάρχες, όχι μόνο σε τεράστιες εκτάσεις κτημάτων, αλλά και σε χωριά, των οποίων οι κάτοικοι μεταβάλλονταν σε δουλοπάροικους εργαζομένους γι’ αυτούς και ζώντας άθλια ζωή. Ο πλούτος οδηγούσε στην πολυτέλεια, την παρακμή της μοναχικής ζωής, την εκκοσμίκευση των μοναχών, την εισαγωγή της ιδιορρυθμίας και την αθέτηση των μοναχικών υποσχέσεων, ιδιαίτερα της ακτημοσύνης. Οι οξύτατες, αν και δίκαιες, επικρίσεις του Αγιορείτου κατά της διαστροφής του μοναχικού βίου, του πλούτου και της χλιδής, που αγαπούσαν να περιβάλλουν εαυτούς οι επίσκοποι και οι ηγούμενοι των ρωσικών Μονών της εποχής εκείνης, διήγειραν εναντίον του όλη σχεδόν την εκκλησιαστική ιεραρχία». 

Όταν δε συνελήφθη και βασανίστηκε ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός «εφαρμόστηκε η ρωσική πολιτική και τακτική της απαγορεύσεως εξόδου από την χώρα όσων ξένων παρέμεναν αρκετό χρονικό διάστημα στην Ρωσία. Η περίπτωση του αγίου Μαξίμου φόβιζε περισσότερο τους Ρώσους εκκλησιαστικούς και πολιτικούς ηγέτες. Όχι μόνο γνώρισε σε βάθος την ρωσική ζωή, αλλά και υπέστη αφόρητα βασανιστήρια και μαρτύρια από την εκκλησιαστική και πολιτική εξουσία, τα οποία, εάν τον άφηναν να φύγει, όπως έλεγε ο βογιάρος Μπερσέν, «όπως ήταν άνθρωπος έξυπνος, που είχε μάθει τα καλά μας και τα κακά μας, όταν φθάσει εκεί (στην Ελλάδα) θα τους πει τα πάντα», προκαλώντας βέβαια την απέχθεια και τον αποτροπιασμό σε όσους τα άκουαν. 

Ο Ρώσος ιστορικός Νικόλαος Κοστομάροφ τελειώνει το κεφάλαιο που έχει αφιερωμένο στον άγιο Μάξιμο στο έργο του «Η ρωσική ιστορία μέσα από τις βιογραφίες των σημαντικοτέρων μορφών της», ως εξής: «Η Μόσχα φοβόταν να τον αφήσει να φύγει, διότι έμαθε στην Ρωσία όλα τα καλά και όλα τα κακά της, και διότι είχε υπερβολική επιμονή στην στηλίτευση των κακών. Στην Μόσχα δεν άρεσε να λένε άσχημα πράγματα στο εξωτερικό για τον ρωσικό τρόπο ζωής και την εκεί τάξη των πραγμάτων, και μετά από αυτό κάτι τέτοιο ήταν επόμενο να γίνει από τον Μάξιμο μετά από το πικρό ποτήρι που ήπιε στην χώρα, στο καλό της οποίας αφιέρωσε την ζωή του». 

Η παραπάνω πρακτική, Σεβασμιώτατε, δεν απέχει και πολύ από σημερινές πρακτικές της «Αγίας Ρωσίας» σας, για να μην πω ότι είστε άξια τέκνα των ολοκληρωτικών προγόνων σας. 

Και διαβάζουμε στη συνέχεια στο συναξάρι του Αγίου Μαξίμου για τα βάσανά του στην Ρωσία: 

«Το κατηγορητήριο περιελάμβανε σκόπιμα παραποιημένες και τις θέσεις του αγίου Μαξίμου, που αναφέρονταν στις σχέσεις της Ρωσικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο άγιος Μάξιμος υποστήριζε ότι η τήρηση της κανονικής τάξεως ήταν το μοναδικό κριτήριο για την ύπαρξη της ενότητος της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ήταν σύμφωνα με τους ιερούς κανόνες ο μοναδικός εγγυητής της εφαρμογής αυτού του κριτηρίου. Κάθε κίνηση χειραφετήσεως της Ρωσικής Εκκλησίας, ιδιαίτερα στο θέμα της χειροτονίας των μητροπολιτών χωρίς την έγκριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, θεωρούνταν αντικανονική. Ο Άγιος Μάξιμος αναζητεί επίμονα να πληροφορηθεί τούς λόγους για τούς οποίους στις ακολουθίες οι Ρώσοι δεν μνημονεύουν τον Οικουμενικό Πατριάρχη». 

Στο φιρμάνι σας ισχυρίζεσθε ότι από την εποχή του Πατριάρχη Ιερεμία και μέχρι σήμερα ούτε στις ρωσικές κρατικές Πράξεις και έγγραφα, ούτε στα επίσημα κείμενα και δηλώσεις της Ρωσικής Εκκλησίας ουδέποτε εφαρμόσθηκε το πολιτικό δόγμα της «Τρίτης Ρώμης». 

Εμείς διαβάζουμε όμως, ότι: «Ο άγιος Μάξιμος ήταν αντίθετος με την θεωρία της Τρίτης Ρώμης, η οποία ακριβώς εκείνη την περίοδο αναπτυσσόταν από τον ηγούμενο της Μονής Ελεάζαρ και έβρισκε μεγάλη απήχηση στον ρωσικό λαό. Σύμφωνα με την θεωρία αυτή το Οικουμενικό είχε χάσει την «Ορθοδοξία» του μετά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως, ενώ η Μόσχα έπρεπε να αναδειχθεί Τρίτη Ρώμη. 

Σε επιστολή του υποστηρίζει ότι μπορεί οι ορθόδοξοι βασιλείς να έχασαν τους θρόνους τους, ο Πατριάρχης όμως, «πού βασιλεύει πνευματικά, δεν απορρίφθηκε από τον Θεό και δεν στερήθηκε της θείας Χάριτος, αλλά στέκεται σταθερά προστατευόμενος από την Θεία Χάρη σε ολόκληρη την Ορθοδοξία ακόμη και μέσα στους ασεβείς». 

Ο Χρήστος Λασκαρίδης θεωρεί ότι κύριο αίτιο καταδίκης του Αγίου Μαξίμου δεν ήταν ότι «έπεσε θύμα της αδιάλλακτης στάσης του στο θέμα της μοναστηριακής περιουσίας», το οποίο ήταν υπαρκτό, αλλά η αντίθεσή του προς την ιδέα της Τρίτης Ρώμης. «Την περίοδο αυτή η Ρωσία έμοιαζε με ένα απέραντο εργαστήρι, όπου από το ένα άκρο της χώρας ως το άλλο Εκκλησία και Πολιτεία, βοηθώντας και στηρίζοντας η μία την άλλη απεργάζονταν την ιδέα της Τρίτης Ρώμης». Η αντίθεση του αγίου Μαξίμου προκάλεσε την ανελέητη οργή της Εκκλησίας και την σκληρότητα της πολιτικής εξουσίας. Τότε η καταδίκη του αγίου Μαξίμου ως αιρετικού, έγινε γιατί φαινόταν ότι εξυπηρετούσε την πολιτική της Μόσχας και τους Μοσχοβίτες ηγέτες, «ανεξαρτήτως αν οι κατηγορίες που τελικά διετύπωσαν ήταν ψευδείς, ανυπόστατες, αναπόδεικτες και άδικες, και ιδιαιτέρως ηθικά καταβαραθρωμένες στην λάσπη της σκληρής και πικρής αγνωμοσύνης απέναντι στον πρώτο και μεγάλο φωτιστή τους». 

Στο διάβα της ιστορίας όλοι οι Ορθόδοξοι Ρώσοι αναγνωρίζουν το ορθόδοξο εκκλησιαστικό του φρόνημα, «την αγιότητα των προθέσεων της όλης πνευματικής διακονίας του, το πατερικό ήθος και ύφος του συγγραφικού του έργου και της όλης μαρτυρίας της πίστεως, την υποδειγματική καρτερία και ανεξικακία στα βάσανα, στις κακουχίες και τις διώξεις, τον αποστολικό ζήλο και μόχθο στην εκπλήρωση της πνευματικής του αποστολής, την αγιότητα του βίου και την αγωνία του για την πνευματική οικοδομή του ρωσικού λαού». Όλοι οι φωτισμένοι άνθρωποι στην Ρωσία εγκολπώθηκαν την διδασκαλία του. Η ανάμνηση του Μαξίμου ως μεγάλου Έλληνα λογίου και Αγιορείτου μοναχού, που πρόσφερε πολλά στην ρωσική πνευματική ζωή, αλλά και ως φορέα των αξιών του ελληνικού κόσμου, παρέμεινε ζωντανή στην μνήμη των πνευματικών ανθρώπων της Ρωσίας. 

Όμως, ο ιστορικός D. Obolensky έχει γράψει για τον Άγιο Μάξιμο: «Πραγματικά μπορεί να υπάρχει κάτι το συμβολικό στην μοίρα του Μαξίμου στην Ρωσία. Η απόρριψη ενός ανθρώπου ο οποίος στο βάθος της πνευματικότητας και της παιδείας του σάρκωνε ό,τι καλύτερο υπήρχε στην πνευματική καλλιέργεια της μεταβυζαντινής Ελλάδας, κατά κάποιο τρόπο σήμαινε την απομάκρυνση της Ρωσίας από την αρχαία κληρονομία που είχε από το Βυζάντιο». 

Αυτή την απομάκρυνση από την Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως ενσαρκώνετε – δυστυχώς! - σήμερα εσείς, Σεβασμιώτατε. Μάλιστα, έχετε πάει κι ένα βήμα παραπέρα. Καθίστασθε διώκτης! 

Επιτρέψτε μου να σας θυμίσω το τροπάριον: 

Τὸν ὑψαυχῆ τε καὶ μοχθηρόν, ἀλαζονικόν τε καὶ θρασύν, πόῤῥω ἀπώσωμεν ἔμφρονα, Φαρισαίου τρόπον, δεινὸν μεγάλαυχον, ὅπως μὴ γυμνωθῶμεν, τῆς θείας χάριτος. 

Βαθυσεβάστως 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Προς τον μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιο 

Επιστολή 2η 

Σεβασμιώτατε, 

Με αφορμή το «Σχόλιο της Υπηρεσίας Επικοινωνίας του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας επί της ομιλίας του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου σε συνέδριο για θέματα διεθνούς πολιτικής στις 9 Δεκεμβρίου 2022 στο Αμπού Ντάμπι», δηλαδή το δικό σας σχόλιο, αφού εσείς ηγείσθε αυτής της Υπηρεσίας, σας απευθύνω – επιτρέψτε μου - και μια δεύτερη επιστολή. 

Στην πρώτη επιστολή μου προς εσάς μίλησε ο έγκλειστος του Βολοκολάμσκ Άγιος Μάξιμος ο Γραικός.

Σ’ αυτή την δεύτερη μιλάνε οι κληρικοί σας και η ωμή πραγματικότητα. 

Διαβάζω την είδηση: 

«Ένας Ρώσος ιερέας συνελήφθη για κήρυγμα της Κυριακής που καταδίκαζε τον πόλεμο της Μόσχας εναντίον του Κιέβου και τώρα αντιμετωπίζει κατηγορίες για «απαξίωση» του ρωσικού στρατού. Η σύλληψη του ιερέα έρχεται εν μέσω μιας άνευ προηγουμένου καταστολής, η οποία επιτρέπεται από έναν νέο νόμο που επιτρέπει στην αστυνομία να φυλακίζει ή να επιβάλει πρόστιμα σε άτομα που αμφισβητούν την εισβολή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία. Ο ιερέας Ioann Burdin του Ναού της Αναστάσεως στη δυτική περιοχή Kostroma της Ρωσίας συνελήφθη λίγο μετά το κήρυγμά του αυτό το Σαββατοκύριακο (8-3-2022), σύμφωνα με την ιστοσελίδα Media Zona. Ο ιερέας «διέπραξε δημόσιο αδίκημα με στόχο την απαξίωση των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων που διεξάγουν ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία, σύμφωνα με αστυνομική αναφορά που επικαλείται το Media Zona. Είπε στους ενορίτες ότι «ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία βομβαρδίζουν τις ουκρανικές πόλεις Κίεβο, Οδησσό, Χάρκοβο και σκοτώνουν πολίτες της Ουκρανίας - αδέρφια και αδελφές εν Χριστώ», σημείωνε η αναφορά. Ο ιερέας, πλέον, αναμένεται να βρεθεί ενώπιων δικαστή αυτή την εβδομάδα. 

Η ενορία του ιερέα, την περασμένη εβδομάδα, δημοσίευσε έναν σύνδεσμο προς ένα διαδικτυακό αντιπολεμικό αίτημα και μια δήλωση που καταδικάζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. «Εμείς, οι Χριστιανοί, δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια όταν ένας αδελφός σκοτώνει τον αδελφό, ένας Χριστιανός σκοτώνει έναν Χριστιανό», ανέφερε. «Ας μην επαναλάβουμε τα εγκλήματα εκείνων που χαιρέτησαν τα έργα του Χίτλερ την 1η Σεπτεμβρίου 1939». 

Καταλαβαίνετε, Σεβασμιώτατε, τι σας παροτρύνει ο κληρικός σας; Να μην επαναλάβετε τα εγκλήματα εκείνων που χαιρέτησαν τα έργα του Χίτλερ την 1η Σεπτεμβρίου 1939. 

Κι ακόμα, οι κληρικοί σας Georgy Edelshtein και Ioann Burdin, σε δημόσια δήλωση τους αμέσως μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έγραψαν το εξής συγκλονιστικό: 

«Το αίμα των Ουκρανών κατοίκων θα παραμείνει στα χέρια όχι μόνο των ηγεμόνων της Ρωσίας και των στρατιωτών που εκτελούν αυτήν την εντολή. Το αίμα τους είναι στα χέρια καθενός από εμάς που εγκρίνει αυτόν τον πόλεμο ή απλώς σιωπά». 

Επομένως, είστε αιμοσταγής, αν δεν το έχετε καταλάβει και μάλιστα σύμφωνα με τους ίδιους τους κληρικούς σας. 

Τολμάτε, άραγε, να μας πείτε πόσους αντιφρονούντες ιερείς έχετε «εξαφανίσει»; Θα μας κάνετε εσείς «μαθήματα» περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν είστε ο ορισμός του ολοκληρωτισμού; 

Κατηγορείτε εσείς το Φανάρι για «ελληνοποίηση» άλλων λαών, όταν εσείς τώρα, αυτή τη στιγμή, ρωσοποιείτε την Αφρική; Μεταφέρετε αφρικανούς στην Μόσχα για εκπαίδευση, συντελείτε τον εκρωσσισμό της Μαύρης Ηπείρου και σας φταίει ο Οικουμενικός Πατριάρχης ή ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας; 

Και αν κομπάζετε ότι η Ρωσική Εκκλησία «τελεί ιερές ακολουθίες σε δεκάδες γλώσσες λαών του κόσμου», δεν γνωρίζετε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο κάνει το ίδιο από την αρχή, όταν εκχριστιάνισε τους Σλάβους, εσάς δηλαδή, και επομένως αυτό μιμείστε; 

Όσο για την «έκπτωση» του Οικουμενικού Πατριαρχείου «στον τομέα της εμπεδώσεως των παραδοσιακών και οικογενειακών αξιών» και σε ζητήματα «ηθικής», καλό θα ήταν να μελετήσετε το θεολογικό κείμενο του μακαριστού Μητροπολίτου Γέροντος Περγάμου κ. Ιωάννου, «Ηθική και οντολογία». Εκεί ο μεγάλος θεολόγος του Οικουμενικού Πατριαρχείου λέει σε όλους μας: 

«Η ηθική βρίσκεται σε σύγκρουση με την οντολογία των Πατέρων. Η Πατερική οντολογία είναι εσχατολογική. Η ηθική εξαντλείται στη συμπεριφορά και το πράττειν. Δεν την απασχολεί η φθορά και ο θάνατος, δεν έχει ως στόχο το «αεί είναι» παρά μόνο το «ευ είναι», και αυτό με έμφαση στο «ευ» παρά στο «είναι». Το να είσαι καλός άνθρωπος αρκεί, δεν πειράζει που πεθαίνεις. Η οντολογία στοχεύει στο να νικήσεις τον θάνατο, ενώ η ηθική στο να νικήσεις το κακό, ωσάν ο θάνατος να μην ήταν το μέγιστο κακό, ο «έσχατος εχθρός» όπως τον αποκαλεί ο Παύλος. Η ηθική με τον τρόπο αυτό ρίχνει στάχτη στα μάτια του ανθρώπου, για να μη βλέπει πως είναι θνητός και πως σε τελική ανάλυση η ηθική δεν του προσφέρει τίποτε μπροστά στον θάνατο». 

Εσείς, Σεβασμιώτατε Βολοκολάμσκ, σήμερα σκορπάτε απλόχερα θάνατο! Και μάλιστα χωρίς ενδοιασμό! Πότε είπατε – εσείς ή ο στυγερώτατος Προκαθήμενος σας - έστω και μία για τους νεκρούς του πολέμου στην Ουκρανία; Τους Ρώσους τους κρύβετε, για να μη φαίνεται ότι ηττάσθε, και οι Ουκρανοί φυσικά δεν σας ενδιαφέρουν. Γιατί η ανθρωπολογία της Εκκλησίας σας έχει καταστεί – δυστυχώς! - ά-θεη. Οπότε ισχύει πανηγυρικά σε σας ο λόγος του Ντοστογιέφσκι: «Χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται», επομένως και ο αδελφοκτόνος πόλεμος. 

Μας λέτε ανερυθρίαστα ότι «η έλλειψη σεβασμού του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως έναντι των αδελφών του στις άλλες κατά τόπους Εκκλησίες, αποτέλεσε την κύρια αιτία της αποτυχίας της Συνόδου της Κρήτης του 2016. Κατά τη διάρκεια δεκαετιών προπαρασκευής τής Συνόδου οι εκπρόσωποι τής Κωνσταντινουπόλεως αγνοούσαν και αποσιωπούσαν τη γνώμη των άλλων κατά τόπους Εκκλησιών, αναχαίτιζαν κάθε ανεπιθύμητη συζήτηση, απέκλεισαν και απέσυραν από την ημερήσια διάταξη τα πλέον οξέα ζητήματα των διορθοδόξων σχέσεων. Τούτο νομοτελειακά οδήγησε στην επιβράδυνση της διαδικασίας προπαρασκευής και στη συνέχεια στην εκ των πραγμάτων ματαίωση της Συνόδου». 

Πρώτα πρώτα η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας έγινε. Δείτε τις αντιφάσεις σας: Αρχικά μιλάτε για αποτυχία και μετά για ματαίωση της Συνόδου. 

Εφ’ όσον ρίχνετε την ευθύνη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για την «αποτυχία», μπορείτε να μας δείξετε τα προπαρασκευαστικά κείμενα της Συνόδου, τα οποία φέρουν τις υπογραφές των εκπροσώπων σας; Ο Οικουμενικός Πατριάρχης - όλοι το ομολογούν – έκανε απίστευτες υποχωρήσεις προκειμένου να συμμετάσχετε και σεις στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Εσείς, όμως, ΔΕΝ θέλατε για τους δικούς σας λόγους. Ιδού αφίεται υμίν ο οίκος υμών έρημος! 

Και τώρα τι, άγιε Βολοκολάμσκ; 

Τώρα βομβαρδίζετε, σκοτώνετε, βιάζετε, καταστρέφετε ανελέητα και ταυτόχρονα κόπτεσθε για την «κανονικότητα» στην Εκκλησία και σας φταίει ο Οικουμενικός Πατριάρχης (sic)! 

«Όφεις, γεννήματα εχιδνών! πώς φύγητε από της κρίσεως της γεέννης;» 

Βαθυσεβάστως 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΤΙΑΝΑ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Προς τον Διευθυντή της Εφημερίδας των Συντακτών

Κύριε Διευθυντά, 

Στο αφιέρωμά σας «Ο πολιτισμός του ’22 από το Α έως το Ω» (30-12-2022), συμπεριλαμβάνετε και την τραγουδοποιό Τατιάνα Ζωγράφου, σημειώνοντας ότι ήταν «επί χρόνια στο νηπιαγωγείο του Αρσακείου και βρέθηκε φέτος απολυμένη και άνεργη, επειδή έκανε ένα ποστ στην προσωπική της σελίδα στο Facebook. Το αποτέλεσμα, πέρα από την απόλυσή της έπειτα από 20 χρόνια, είναι ότι εκκρεμεί μία (σοβαρή) δίκη». 

Ίσως δεν γνωρίζετε κάτι που είναι παγκοίνως γνωστό. Η Τατιάνα Ζωγράφου έκανε δεκάδες posts για την «υπόθεση Λιγνάδη» και όχι ένα, όπως λέτε. Το περίεργο είναι, μάλιστα, ότι αν και απολύθηκε κατέβασε από την προσωπική της σελίδα στο facebook όλες τις σχετικές αναφορές. Αντιλαμβάνεσθε, νομίζω, ότι για ένα ποστ δεν θα μπορούσε να οδηγηθεί σε μια «σοβαρή δίκη», όπως γράφετε. 

Κι ακόμα, δημοσίευσε την παρακάτω δήλωση μεταμέλειας: 

ΔΗΛΩΣΗ 

Δια της παρούσας, δηλώνω στους πρώην εργοδότες μου (Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία- Αρσάκεια Σχολεία) την ειλικρινή μεταμέλειά μου, για ορισμένες άστοχες εκφράσεις μου, μέσα στην ροή των κειμένων, που ανάρτησα στην προσωπική μου ιστοσελίδα στα social media (προσωπική ιστοσελίδα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στο Facebook), οι οποίες εκλήφθηκαν εκ μέρους του Προέδρου της Φ.Ε. κ. Γεώργιου Μπαμπινιώτη αλλά και των λοιπών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΦΕ, ως συκοφαντικές. Δηλώνω επίσης κατηγορηματικά ότι, δεν ήταν στις προθέσεις μου η προσβολή της Φ.Ε.

Ως εργαζόμενη (νηπιαγωγός) επί 25 χρόνια, στο Αρσάκειο Νηπιαγωγείο Ψυχικού υπήρξα υπόδειγμα εκπαιδευτικού, γεγονός που αναγνωριζόταν συστηματικά από γονείς και μαθητές αλλά και από τους ανώτερους μου στην διοίκηση. 

Μετά τις καταγγελίες των 286+ αποφοίτων, για κακοποιητικές συμπεριφορές (όχι απαραίτητα ποινικά κολάσιμες) θεώρησα ότι, το εκπαιδευτικό μου καθήκον, ήταν να σταθώ πλάι και όχι απέναντι στις πρώην μαθήτριες και στους πρώην μαθητές μας. Εξ αυτού του λόγου και ορμώμενη από ευγενή κίνητρα, προέβην σε άστοχες εκφράσεις, οι οποίες ως φαίνεται έθιξαν άθελα μου την Φ.Ε. 

Δια της παρούσας δηλώνω ότι, αίρω την ανωτέρω προσβολή προς την Φ.Ε. και θα παραλείψω στο μέλλον κάθε σχετική αναφορά. 

Τατιάνα Ζωγράφου 

(νηπιαγωγός, μουσικοπαιδαγωγός, συνθέτρια) 

πρώην εκπαιδευτικός στο Αρσάκειο Νηπιαγωγείο Ψυχικού 

Όσον αφορά, τέλος, την εκτίμηση ότι «η ίδια αντέδρασε κατ’ αρχάς με (ακόμα) έναν εξαιρετικό καινούργιο δίσκο-συστράτευσης γνωστών ερμηνευτών», η ίδια η Τατιάνα Ζωγράφου μας έκανε γνωστό στη σελίδα της στο fb ότι οι περισσότερες ηχογραφήσεις των τραγουδιών του δίσκου έγιναν πολύ πριν την απόλυση της και επομένως οι ερμηνευτές δεν φαντάζονταν ότι έγραφαν για ένα «δίσκο – συστράτευσης». 

Με εκτίμηση 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Εκπαιδευτικός

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΗΝ "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ"

Ο σεβ. μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ απέστειλε απάντηση στο κείμενό μας “Ερωτήματα προς τον Πειραιώς Σεραφείμ περί του μυστηρίου του Βαπτίσματος”, την οποία παραθέτουμε στη συνέχεια.

Ο Κυθήρων Σεραφείμ να αποκηρύξει προσβλητικό κείμενο για τον Οικουμενικό Πατριάρχη

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 

Προς τον σεβασμιώτατον μητροπολίτην Κυθήρων κ. Σεραφείμ 

Σεβασμιώτατε, 

Όπως γνωρίζετε, στο κείμενό μου «Προς Κυθήρων: Φαρισαίε τυφλέ…», που ήταν η απάντησή μου στο δικό σας «Ιερο-κατηγοριών αναίρεσις», έσπευσαν να σας υπερασπιστούν και να μου απαντήσουν, κάποιος Α. Δασκαλάκης και ένας ανώνυμος, που υπογράφει ως «Πορφυρίτης». 

Τα δύο αυτά κείμενα αναπαρήχθησαν δαψιλώς στο διαδίκτυο, σε ιστολόγια που σας θεωρούν «αγωνιστή ιεράρχη». 

Στέκομαι στο ανώνυμο του «Πορφυρίτη», το οποίο αποφαίνεται πως «ο Μητροπολίτης Κυθήρων, πατέρας Σεραφείμ, κατά γενική ὁμολογία, εἶναι ἀπό τούς ἐλαχίστους πού τιμᾶ τό ἀξίωμα τοῦ Ἐπισκόπου». 

Αλήθεια, συμμερίζεστε και σεις αυτή την …βαριά αξιολογική κρίση για τον εαυτό σας και τους συνεπισκόπους σας; 

Αλλά το συγκεκριμένο κείμενο προσβάλλει βάναυσα τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, κυρίως όταν ο ανώνυμος υπερασπιστής σας γράφει: «ὁ «Βαρθολομαῖος ὁ Διάλογος», βλασφημᾶ λόγῳ καί ἔργῳ τόν Ἰησοῦ Χριστό, σχίζει τήν Ἐκκλησία Του, διαλέγεται συμπροσευχόμενος μέ ὅλους τούς αἱρετικούς καί ἀλλοθρήσκους καί πατάσσει ὅσους ὀρθοδόξους ἀντιστέκονται». 

Σας καλώ – και σας παρακαλώ – να αποκηρύξετε τώρα το αναίσχυντο αυτό ανώνυμο κείμενο στο σύνολό του. Αν δεν το κάνετε, μας αφήνετε χώρο να πιστέψουμε ότι το επιδοκιμάζετε, αν δεν το έχετε υποκινήσει, πράγμα που δεν θέλω να πιστέψω. 

Το επ’ εμοί έχω κινήσει την διαδικασία αποκάλυψης του ανώνυμου «Πορφυρίτη», μέσω της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος. 

Με σεβασμό 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Άρχων Δικαιοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε

kytheranews

adelinfm

Προς τον Πειραιώς Σεραφείμ περί της εν Ουκρανία “κανονικής” Εκκλησίας

Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Πειραιώς κ. Σεραφείμ 

Σεβασμιώτατε, 

Μετά την απόφαση της ανεξαρτητοποίησης της εν Ουκρανία Ρωσικής Εκκλησιαστικής παρουσίας, από το Πατριαρχείο Μόσχας, περιμέναμε να μας διαφωτίσετε για το κανονικόν του πράγματος, ήτοι ποία είναι σήμερα για σας η Ορθόδοξη «Κανονική» Εκκλησία στην Ουκρανία. Αν υπάρχει, βέβαια για σας… 

Μέχρι προχθές, ως ειδικός, μας λέγατε ότι ο μόνος κανονικός Μητροπολίτης της Εκκλησίας της Ουκρανίας είναι ο Ονούφριος. Σήμερα, γιατί – μετά συγχωρήσεως – έχετε καταπιεί τη γλώσσα σας;

Ολόκληρο βιβλίο σας εξέδωσαν οι ρώσοι στη γλώσσα τους για να στηρίξουν τον «δικό τους» Ονούφριο και να κατακεραυνώσουν, δια των «πυρίνων» άρθρων σας, τους «σχισματικούς» και «αχειροτόνητους» της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας. 

Δεν θέλω να πιστέψω ότι ένα τέτοιο πόνημα μπορεί να πάει «για προσάναμμα», κατά την παροιμιώδη έκφραση του σεβαστού μας Δωδώνης Χρυσοστόμου. 

Βαθυσεβάστως 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

Μάλλον έχει ελάχιστο έρεισμα στο μικρό ποίμνιό του...

Κύριε Διευθυντά του ιστότοπου Kythera news, 

Σας ευχαριστώ θερμά για την δημοσίευση της «απάντησης» του κ. Αριστείδη Δασκαλάκη στο κείμενό μου για τον μητροπολίτη Κυθήρων Σεραφείμ, το οποίο φιλοξενήσατε προ ημερών στον έγκριτο ιστότοπό σας. 

Είναι πραγματικά ένα απολαυστικό κείμενο αυτό του κ. Α. Δασκαλάκη, αλλά δεν καταδέχομαι να απαντήσω. 

Ό,τι γράφει, στην πραγματικότητα αποκαλύπτει με ποιους έχει σχέση ο Κυθήρων Σεραφείμ. Πάντως όχι με την Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία ανήκει. 

Το μόνο άξιο σχολιασμού είναι αυτό που γράφει ο κ. Δασκαλάκης για σας, για τους ντόπιους, που αποτελείτε το ποίμνιο του Κυθήρων Σεραφείμ: 

«Λυπηρό δε, που δεν διαπίστωσα κυθηραϊκές φωνές προστασίας του επισκόπου, πλην ελαχίστων. Αντί να αντιδράσουν σαν μια γροθιά οι πιστοί της επισκοπής καθότι ο επίσκοπός τους έχει στοχοποιηθεί από σκοτεινά κέντρα, τηρούν σιγή ιχθύος. Ας συνετιστεί ο λαός των νήσων και ας φρίξει μπροστά στα λόγια “ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος». 

Αν έχουν έτσι τα πράγματα, όπως τα λέει ο κ. Δασκαλάκης, τότε ο μητροπολίτης σας μάλλον έχει ελάχιστο έρεισμα στο μικρό ποίμνιό του. Δεν πιστεύω ότι οι κάτοικοι των Κυθήρων δεν θα υποστήριζαν το δίκαιο. Προφανώς κάτι …περίεργο βλέπουν στη στάση του δεσπότη τους και παίρνουν τις δέουσες αποστάσεις. 

Τέλος, δεν είδα κανένα ενθουσιασμό από τους ντόπιους για το …ευφάνταστο «θαύμα» που «αποκάλυψε» ο κληρικός της Μητροπόλεως Παύλος Καλλίκας (16.4.2022). 

Ευτυχώς που οι Άγιοι είναι ζωντανοί και δεν έχουν ανάγκη …γλαφυρούς κληρικούς, γεμάτους φτηνό διδακτισμό, για να υπάρξουν ανάμεσά μας. 

Μετά τιμής 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

Ο Κυθήρων Σεραφείμ απάντησε στην "Ιδιωτική Οδό"

Ο μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ μου έκανε την …τιμή να μου απαντήσει στο κείμενό μου ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΑΠΟ ΚΥΘΗΡΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΨΑΛΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΜΕΝΟΥΣ ΓΥΜΝΑΣΤΕΣ.

Μάλιστα με «Εγκύκλιο» προς το ποίμνιό του με τίτλο «Ιερο-κατηγοριών αναίρεσις», στην οποία αφιερώνει το «Α’ Μέρος» στην ελαχιστότητά μου. 

Παραθέτω στη συνέχεια την σχετική αναφορά, αλλά και ολόκληρη την εγκύκλιο του Κυθήρων Σεραφείμ, που μας προξενεί ηδονική θυμηδία – είναι αλήθεια –, επιφυλασσόμενος εντός των ημερών να απαντήσω συντριπτικά – δυστυχώς! – για τον σεβασμιώτατο. 

Απόσπασμα της επιστολής του Κυθήρων στην Ι. Σύνοδο 

Ἐν Κυθήροις τῇ 20ῇ Μαΐου 2022

Πρός Τό Χριστεπώνυμον Πλήρωμα τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυθήρων & Ἀντικυθήρων

Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί Ἀδελφοί, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! 

Ἐφθάσαμε σύν Θεῷ εἰς τό μέσον τῆς ἁγίας περιόδου τοῦ Ἱεροῦ Πεντηκοσταρίου καί ἀπολαμβάνουμε τίς θεῖες εὐλογίες καί δωρεές τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἀναστάσιμης αὐτῆς ἐαρινῆς ἐποχῆς: τό θεῖο Ἀναστάσιμο φῶς, τήν λυτρωτική χαρά, τήν εἰρήνη καί τήν ἀγάπη τοῦ Ἀναστάντος φιλανθρώπου Κυρίου καί Θεοῦ ἡμῶν. 

Ἀφοῦ ἐπέρασαν οἱ δύο ἑβδομάδες τῶν λιτανεύσεων τῆς ἁγίας καί θαυματουργοῦ Εἰκόνος τῆς Παναγίας μας τῆς Μυρτιδιώτισσας, Προστάτιδος, Ἐφόρου καί Πολιούχου τῆς νήσου μας καί ἡ Ἱερά Πανήγυρις τοῦ Προστάτου μας Ὁσίου Θεοδώρου τοῦ ἐν Κυθήροις ἀσκήσαντος, θεωρῶ ὡς Ἐπισκοπικόν μου χρέος νά ἀπευθυνθῶ εἰς τήν εὐλάβειάν σας καί νά ἀπαντήσω σέ ὡρισμένες κατηγορίες, οἱ ὁποῖες ἐγράφησαν καί ἀκούσθηκαν αὐτές τίς ἅγιες ἡμέρες καί χρῄζουν ἐξηγήσεως πρός ἀποφυγήν σκανδαλισμοῦ τοῦ λογικοῦ μας Ποιμνίου. 

Ἱ ε ρ ο – κ α τ η γ ο ρ ι ῶ ν  ἀ ν α ί ρ ε σ ι ς  Α ’ 

Δυό ἡμέρες, μετά τήν Ἀνάστασι τοῦ Κυρίου μας δημοσιεύθηκε στήν ἱστοσελίδα Kythera news ἄρθρο τοῦ κ.Παναγιώτη Ἀντ. Ἀνδριόπουλου μέ τίτλο: «Ἐπίθεση τοῦ Σεραφείμ Κυθήρων στόν καθηγητή Χρυσόστομο Σταμούλη γιά «δεινή αἵρεση». 

Ὁ ἀρθρογράφος αὐτός προφανῶς μέ θεωρεῖ μικρονοϊκό, ἀστοιχείωτο καί ἀθεολόγητο, ἀφοῦ «δέν περιμένει κανείς νά κατανοήσω τήν θεολογία τοῦ καθηγητοῦ Χρυσοστόμου Σταμούλη …». Ἐρωτᾶ ὁ κ.Ἀνδριόπουλος «γιατί ἐπέλεξα τόν Καθηγητή κ.Σταμούλη καί ὄχι κάποιον ἄλλον ἀπό τούς … «ἀποδομητές» πού μοῦ ὑπέδειξε ὁ Πολυχρονιάδης». Κάνοντας δέ λόγο στήν ἀναφορά τοῦ Συλλόγου Ἱεροψαλτῶν Θεσσαλονίκης «Λυκοῦργος Πετρίδης» ὅτι «ὁ συγκεκριμένος (κ.Χρ. Σταμούλης) εἶναι καί ὁ κύριος εἰσηγητής γιά τήν ἵδρυση μουσουλμανικῶν σπουδῶν ἐντός τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Θεσσαλονίκης» ἐξάγει τό συμπέρασμα ὅτι «μᾶλλον ἄλλα εἶναι τά πραγματικά κίνητρα τῆς ἐπίθεσης στόν Καθηγητή Χρ. Σταμούλη καί ὄχι ἡ θεολογία του».  

Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὡς ἄνω αἰτιάσεων θά παραθέσω αὐτούσιον τόν ἐπίλογο τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 374/8-12-2021 ἐγγράφου μου πρός τήν Ἱερά Σύνοδο, στόν ὁποῖο ὑπάρχουν οἱ ἀπαντήσεις:

………………………………………………………………

Μακαριώτατε ἅγιε Πρόεδρε, Σεβ. Συνοδικοί Πατέρες, 

Δέν γνωρίζω οὔτε κατ’ ὄψιν τόν Καθηγητήν κ. Χρυσ. Σταμούλην καί οὔτε ἔχω τι προσωπικόν μετ’ αὐτοῦ. Ἐπιστήμονες ἐκ τοῦ Θεολογικοῦ κύκλου, γνωρίζοντες ὅτι εἶμαι Τακτικόν Μέλος τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπί τῶν Αἱρέσεων, ὡμίλησαν εἰς ἐμέ περί αὐτοῦ καί τῶν συναφῶν προμνημονευθέντων ἔργων του καί ἐθεώρησα ὡς ἐπιτακτικόν καθῆκον μου νά ὑποβάλω τήν παροῦσαν ἀναφοράν μου πρός Ὑμᾶς καί τήν περί Ὑμᾶς Ἱεράν Σύνοδον διά νά ἀσχοληθῇ μετ’ αὐτῆς καί τῶν θιγομένων ἑτεροδιδασκαλιῶν τοῦ κ.Καθηγητοῦ, ἁπτομένων, δυστυχῶς, τῶν κρασπέδων τῆς αἱρετικῆς διδαχῆς, ἡ ἁρμοδία ΣΕ ἐπί τῶν Αἱρέσεων πρός ἔλεγχον καί ἐπανόρθωσιν τοῦ ἐν θέματι Ἐλλογιμ. κ.Καθηγητοῦ.

Διαχωρίζει, δυστυχῶς, ὁ κ.Καθηγητής τό Μυστήριον τῆς Ἀειπαρθενίας τῆς Παρθένου Μαρίας ἐκ τοῦ Μυστηρίου τῆς Θεοτοκίας της. Ὅμως, ἐάν δέν ὑφίστατο τό πρῶτον, τό ὁποῖον κατέπληξε τόν Ἀρχάγγελον Γαβριήλ, θαυμάσαντα «τήν ὡραιότητα τῆς Παρθενίας καί τό ὑπέρλαμπρον τό τῆς ἁγνείας» τῆς Παναχράντου Κόρης, δέν θά ἠκολούθει τό δεύτερον. Ἀναγινώσκομεν εἰς τό προφητικόν βιβλίον τοῦ Προφήτου Ἰεζεκιήλ: «Καί ἐπέστρεψέ με κατά τήν ὁδόν τῆς πύλης τῶν ἁγίων τῆς ἐξωτέρας τῆς βλεπούσης κατ’ ἀνατολάς, καί αὕτη ἦν κεκλεισμένη. Καί εἶπε Κύριος πρός με˙ ἡ πύλη αὕτη κεκλεισμένη ἔσται, οὐκ ἀνοιχθήσεται, καί οὐδείς μή διέλθῃ δι’ αὐτῆς, ὅτι Κύριος ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ εἰσελεύσεται δι’ αὐτῆς καί ἔσται κεκλεισμένη…» (Ἰεζ. κεφ. ΜΔ’, στίχ.1-2). Ἑπομένως, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, οὐδέποτε θά ἦτο δυνατόν «Κύριος ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ» νά γεννηθῇ «ἀπό ἔγγαμη γυναίκα», τοῦθ’ ὅπερ συνιστᾷ δεινήν αἵρεσιν καί βαρυτάτην βλασφημίαν. 

Ἐξαιτούμενος τήν Ὑμετέραν συγγνώμην καί κατανόησιν διά τήν καταπόνησίν Σας ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς παρούσης καί τάς Ὑμετέρας εὐχάς, διατελῶ, 

Μετά βαθυτάτου σεβασμοῦ 

Ἐλάχιστος ἐν Ἐπισκόποις 

Ὁ Μητροπολίτης 

† Ὁ Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων Σεραφείμ 

Ἐξ ὅσων εἴδατε στόν ἐπίλογο τοῦ ἐγγράφου μου πρός τήν Ἱεράν Σύνοδο δέν ἔγινε κάποια ἐπίθεσις, οὔτε καταγγελία εἰς βάρος τοῦ κ. Καθηγητοῦ. Χωρίς νά δημοσιεύσω τήν ἀναφοράν μου αὐτή εἰς τά ΜΜΕ ἀπετάθην εἰς τήν Διαρκῆ Ἱεράν Σύνοδον διά νά ἐπιληφθῇ, μέσῳ τῆς ἁρμοδίας Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ σοβαροτάτου αὐτοῦ θέματος καί ἀνακαλέση στήν τάξι τόν κ.Σταμούλη, ἀφοῦ εἶναι Κοσμήτωρ καί Καθηγητής τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ καί μέλος Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς. Δέν κατεβλήθη, λοιπόν, «προσπάθεια γιά νά καθίσει στό σκαμνί ὁ κ. Καθηγητής», ἀλλά γιά νά διορθωθοῦν τά κακῶς ἔχοντα παραδοξολογήματά του. 

Πράγματι λυπήθηκα καί «σκανδαλίσθηκα σφόδρα καί δέν ἄντεξα» μέ τίς αἱρετικές δοξασίες τοῦ κ.Καθηγητοῦ, οἵας δέν ἐτόλμησαν νά διατυπώσουν οἱ αἱρεσιάρχες Ἄρειος καί Νεστόριος. Μέ αὐτό τό σκεπτικό προέβην εἰς τό ἐν θέματι διάβημά μου πρός τήν ΔΙΣ καί δι’ αὐτόν τόν λόγον μέ ἀπασχόλησε ἡ ἑτεροδιδασκαλία τοῦ Καθηγητοῦ κ.Σταμούλη «καί ὄχι κάποιου ἄλλου ἀπό τούς … «ἀποδομητές»… Ἑπομένως δέν «εἶναι ἄλλα τά πραγματικά κίνητρα τῆς ἐπίθεσης στόν Καθηγητή κ. Χρ. Σταμούλη» ἀλλά τό ἀνεπέρειστον καί ἀσύμβατον μέ τήν Ἁγιογραφική καί Ἁγιοπατερική διδασκαλία τῶν αὐθαιρέτων «θεολογικῶν» θέσεων καί ἐπιχειρημάτων τοῦ Καθηγητοῦ κ.Σταμούλη, καί οὐδέν πλέον. 

Ὁ ἀρθρογράφος κ. Ἀνδριόπουλος σημειώνει ὅτι μέ τήν ὡς ἄνω ἐνέργειά μου «ἔκαψα» τούς ἀντιδρῶντας εἰς τά ἐν λόγῳ γραφόμενα τοῦ κ.Καθηγητοῦ καί προσδοκῶντας ὁ «ὑβριστής» Καθηγητής «νά δώσει λόγο ἐνώπιον Συνοδικοῦ ὀργάνου», ἀφοῦ ἡ ἐπιστολή μου πρός τήν Ἱερά Σύνοδο «πέρασε στά ἀζήτητα». 

Ἀπό τῆς 8-12-2021, πού ἀπεστάλη τό ἐν θέματι ἔγγραφό μου πρός τήν Ἱεράν Σύνοδον μέχρι σήμερα δέν ἔλαβα κάποια ἀπάντησι. Ὁ κ.Ἀνδριόπουλος γνωρίζει τό θέμα του: «Σχετικῶς μέ τήν προβολήν αἱρετικῶν δοξασιῶν ὑπό Πανεπιστημιακοῦ Καθηγητοῦ» καί ἔχει τήν πληροφορίαν ὅτι «πέρασε στά ἀζήτητα». Ἐάν ἔτσι ἔχουν τά πράγματα φοβᾶμαι πώς μία ἑπόμενη Ἱ. Σύνοδος μέ τόν ἑπόμενο Προκαθήμενο «θά τρέχῃ καί δέν θά φθάνη», κατά τό κοινῶς λεγόμενο, – ὅπερ ἀπεύχομαι-, διότι ἡ κακοδοξία καί ἡ πλάνη, ὅταν δέν ἀντιμετωπίζονται ἐγκαίρως, ἀφηνιάζουν καί δέν συμμαζεύονται.

«Έτσι μπράβο στην τρύπα σου τώρα και περίμενε την σειρά σου!!»

Προς τον πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δημήτριο Χάνδακα, προϊστάμενο του Ι. Ναού Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Θεσσαλονίκης 

Πανοσιολογιώτατε, 

Έχετε, πιστεύω, πληροφορηθεί για την απρόκλητη και αναίτια επίθεση που εξαπέλυσε ο ψάλτης του Ναού σας Δημήτριος Αθανασιάδης εναντίον του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Χρυσόστομου Σταμούλη. 

Κάθε λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να δεχθεί να συκοφαντείται συστηματικά ως «αιρετικός» και άλλα πολλά, ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής από τον ψάλτη σας, μέσω της σελίδας που διαχειρίζεται στο facebook με την επωνυμία Σύλλογος Ιεροψαλτών Θεσσαλονίκης "Λυκούργος Πετρίδης". 

Δεν γνωρίζω αν τα μέλη του Συλλόγου συμφωνούν με την τακτική του ψάλτη του Ναού σας, αλλά όσο δεν διαχωρίζουν τη θέση τους είναι συνυπεύθυνα. 

Σε σχετική ανάρτησή μου στο ιστολόγιό μου «Ιδιωτική Οδός», ο ψάλτης σας Δημήτρης Αθανασιάδης απάντησε ως εξής: 

«Ευτυχώς ο συγγραφέας του άρθρου είναι το απόλυτο τίποτα!!». 

Για να λάβει στη συνέχεια την ακόλουθη απάντησή μου: 

«Ευτυχώς που με θεωρείτε "ένα τίποτα'. Θα αισθανόμουν πολύ άσχημα αν τύποι σαν κι εσάς με αντιμετώπιζαν ως άνθρωπο». 

Η απάντηση του ήταν η εξής: 

«Έτσι μπράβο στην τρύπα σου τώρα και περίμενε την σειρά σου!!». 

Αντιλαμβάνεσθε ότι η φράση του «περίμενε την σειρά σου!!» συνιστά ευθεία απειλή. 

Λυπάμαι που αναγκάζομαι να σας γνωστοποιήσω το γεγονός, αλλά το κάνω για να έχω δημοσιοποιήσει την απειλή του Δημήτρη Αθανασιάδη, καθώς δεν μπορώ να γνωρίζω ως πού μπορεί να φτάσει. 

Σας εύχομαι υγεία και δύναμη στο έργο σας 

Χριστός Ανέστη! 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Άρχων Δικαιοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε.

Μαρία Χατζηαποστόλου: Ανοιχτή Επιστολή στον Μίκη Θεοδωράκη

Ανοιχτή Επιστολή στον Μίκη Θεοδωράκη 

«Στα περβόλια, μες στους ανθισμένους κήπους 

αν σε πάρω, Χάρε, στο κρασί 

αν σε πάρω στον χορό και στο τραγούδι 

τότες χάρισέ μου μιας νυχτιάς ζωή». 

Μίκη Θεοδωράκη, 

Στα περβόλια από το Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού (1962) 

Χαράματα Παρασκευής 21ης Απριλίου 1967. Τα πουλιά σταμάτησαν να κελαηδούν. Ο χρόνος σταμάτησε. Την οδύνη της Μεγάλης Παρασκευής και την εκκωφαντική σιγή του Μεγάλου Σαββάτου έρχονται να διαλύσουν οι αναστάσιμες μελωδίες από πιάνο που έκαναν και πάλι τα πουλιά να τραγουδούν, ενώνοντας τη φωνούλα τους, με τη φωνή ενός φυλακισμένου και οργισμένου από ιερά αγανάχτηση Αρχάγγελου Μιχαήλ. Του Μίκη Θεοδωράκη: 

Γλυκοφιλούσα Παναγιά, 

μάνα μου κι οδηγήτρα μου, 

κι εγώ στα στήθη έχω καρδιά 

που λιώνει απ’ την πίκρα μου.

Ολόκληρο το κείμενο στη συνέχεια. 

Μαρία Χατζηαποστόλου - Άξιο... by Panagiotis Andriopoulos

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΠΑΤΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Προς τον κ. Δήμαρχο Πάτμου

Ελευθέριο Πέντε

Κοινοποίηση: στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, στον Πρόεδρο του Πνευματικού Κέντρου κ. Νικόλαο Κουτούζο και τα μέλη του ΔΣ του Πνευματικού Κέντρου

Κύριε Δήμαρχε,

Με θλίψη, όσοι ασχολούμαστε με τον πολιτισμό, παρακολουθούμε την έκπτωση του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, το οποίο διέγραψε μια λαμπρή πορεία στο παρελθόν.

Φέτος, η διοργάνωση περιορίστηκε σε τρεις εκδηλώσεις, οπότε δεν μπορούμε να μιλάμε για φεστιβάλ.

Επίσης, στο Φεστιβάλ συμμετείχαν η σοπράνο Σόνια  Θεοδωρίδου, η Μικτή Χορωδία Θεσσαλονίκης και  η επταμελής Ορχήστρα Μόμπιλε, σε διεύθυνση Θεόδωρου Ορφανίδη, του και καλλιτεχνικού διευθυντή του φεστιβάλ.

Άρα, μιλάμε για μια εξαιρετικά περιορισμένη διοργάνωση, αφού οι παραπάνω συντελεστές εκτείνονταν και στις τρεις εκδηλώσεις. Δεν υπήρχε, δηλαδή,  μια ευρύτερη συμμετοχή  συντελεστών, ώστε να δικαιολογείται ο όρος «φεστιβάλ».

Ενστάσεις υπάρχουν και για την συμμετοχή της κας Σόνιας Θεοδωρίδου  στο έργο «Ύμνοι Αγγέλων σε Ρυθμούς Ανθρώπων», αφού ο Σταύρος Κουγιουμτζής το έγραψε έχοντας υπ’ όψιν του τον Γιώργο Νταλάρα, δηλαδή μια λαϊκή φωνή.

Τώρα, ας πάμε στην αμετροέπεια των βιογραφικών.

Με ποια λογική το Φεστιβάλ υιοθετεί την πρόταση ότι η κα Σόνια Θεοδωρίδου «αποτελεί μαζί με την Μαρία Κάλλας και την Αγνή Μπάλτσα το τρίπτυχο των κορυφαίων ελληνίδων λυρικών καλλιτεχνών»; Αν αυτό πιστεύει η κα Σόνια Θεοδωρίδου, είναι δικαίωμά της, αλλά από τη στιγμή που γράφεται δημόσια θα πρέπει να δεχτεί και τον αντίλογο. Γιατί  ποιος κριτικός του διεθνούς στερεώματος ή και εγχώριος, έγραψε ποτέ κάτι τέτοιο; ΚΑΝΕΙΣ. Ούτε στον μουσικό κόσμο ή στο κοινό υπάρχει η συνείδηση ότι η κα Θεοδωρίδου μπορεί να συγκριθεί με την Κάλλας και την Μπάλτσα. Άλλωστε ασχολείται πλέον με τον Σάκη Ρουβά (sic) και ο λυρικός εαυτός της …υπνώττει βαθέως…

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Θόδωρος Ορφανίδης στο μισό βιογραφικό του υπεραίρεται  ότι …έβγαλε στη σκηνή τον Σάκη Ρουβά για να τραγουδήσει το «Άξιον εστί» του Μίκη Θεοδωράκη και από κάτω είχε 20.000 κόσμο! Είναι σοβαρά πράγματα αυτά; Είναι αυτό δικαίωση και καταξίωση ενός σοβαρού μαέστρου συμφωνικής μουσικής ή όπερας;

Κύριε Δήμαρχε,

Πρέπει να καταλάβετε ότι το Φεστιβάλ έχει εκτραπεί σε μη σοβαρές ατραπούς. Μιλάμε για το ιερό νησί της Πάτμου και η ευθύνη βαρύνει και εσάς για τις επιλογές σας.

Το Φεστιβάλ έχει ήδη περιπέσει σε ανυποληψία.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε να το συνεφέρετε.

Με εκτίμηση

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

Θεολόγος – μουσικός

Η ΑΓΑΘΗ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΟΝ ΘΩΜΑ ΤΣΑΛΑΠΑΤΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΓΚΑΤΣΟ

Η Αγαθή Δημητρούκα με τον Νίκο Γκάτσο

Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα 

ΧΑΡΤΗΣ 25 {ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2021}

της Αγαθής Δημητρούκα 

Διαβάζοντας το ενδιαφέρον κείμενο του Θωμά Τσαλαπάτη με τίτλο «Αποκαθιστώντας τον Ο’Νηλ», θεώρησα υποχρέωσή μου, καθώς συχνάζουμε και οι δύο στον Χάρτη, να προσπαθήσω, το κατά δύναμιν πάντα, να λύσω κάποιες απορίες σχετικά με τον τρόπο που ο Γκάτσος έχει αποδώσει στα ελληνικά το έργο του Ο’Νηλ Long day’s journey into night. Κι αυτό ακριβώς γιατί έχω η ίδια επιμεληθεί την έκδοση (Πατάκης 2004), στην οποία αναφέρεται ο Τσαλαπάτης, κι όχι γιατί θα ήθελα να «αποκαταστήσω τον Γκάτσο» ως κληρονόμος του. Η πρώτη γνωστή επαφή του Γκάτσου με το έργο, σύμφωνα με έρευνα του Σταύρου Καρτσωνάκη, εντοπίζεται στο 1960, όταν αναλαμβάνει τη ραδιοφωνική προσαρμογή της μετάφρασης του Νίκου Προεστόπουλου με τίτλο Μακρύ ταξίδι της ημέρας μέσα στη νύχτα, για την εκπομπή του ΕΙΡ «Το θέατρο της Τετάρτης»: 7/12/1960, Α΄ μέρος και 14/12/1960, Β΄ μέρος. 

Η δική του μετάφραση έρχεται πέντε χρόνια αργότερα κατόπιν παραγγελίας του Εθνικού Θεάτρου και επιθυμίας των Μινωτή και Παξινού, οι οποίοι, όχι μόνο γνώριζαν το συνολικό έργο του Ο’Νηλ, αλλά είχαν γνωρίσει και τον ίδιο κερδίζοντας την εκτίμησή του. 

Όσον αφορά τον τίτλο της μετάφρασης, έχω την εντύπωση πως εκείνα τα χρόνια ανήκε στον μεταφραστή, γι’ αυτό κι ο Γκάτσος έπρεπε να βρει έναν κάπως διαφορετικό για το ίδιο έργο. Έτσι, και με την έννοια που μια μέρα τη λέμε μικρή ή μεγάλη ανάλογα με τη διάρκειά της, προτίμησε τον τίτλο Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα, τον οποίο, όμως, οι Μινωτής και Παξινού άλλαξαν σε Ταξίδι μιας μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα. Ο Γκάτσος υποχώρησε για τη συγκεκριμένη παράσταση, (ηχογράφησή της μπορεί ν’ ακούσει κανείς στο: https://www.youtube.com/watch?v=lH-L9RCvFlg), αλλά δε δέχτηκε ως μόνιμη την αλλαγή. 

Σήμερα, χάρη στη συνήθεια των λέξεων να ξεγελούν τον χρόνο μετακινώντας τις έννοιές τους, μια μέρα τη λέμε μεγάλη όχι τόσο για τη διάρκειά της όσο για τη σπουδαιότητά της, με αποτέλεσμα ο τίτλος Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα να κινδυνεύει να εκληφθεί ως μετάφραση του υποθετικού Big (ή Great) day’s journey into night. Στον προβληματισμό αυτό, οφείλω να ομολογήσω, με οδήγησε ο σκηνοθέτης Θανάσης Σαράντος, σχεδιάζοντας, κορονοϊού επιτρέποντος, να ανεβάσει το έργο σε μετάφραση Γκάτσου. 

Έπειτα από πολλή σκέψη, και ακολουθώντας το προσωπικό μου γλωσσικό αίσθημα, θεωρώ ότι, ώσπου η ελληνική ν’ αλλάξει δραματικά και παρόλο που το επίθετο long χαρακτηρίζει το ουσιαστικό day κι όχι το journey, το συγκεκριμένο έργο είναι καλύτερα να παρουσιάζεται ως Μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα. Ο τίτλος αυτός, με αμεσότητα και δύναμη λαϊκής ρήσης, απομνημονεύεται ευκολότερα και ταυτόχρονα προϊδεάζει για την αιχμηρότητα του κειμένου. 

Στο σημείο αυτό ίσως κάποιος αναγνώστης μού αποδώσει θράσος που εκφέρω μια τέτοια γνώμη. Από τον ίδιο τον Γκάτσο διδάχτηκα το να έχω το θάρρος της γνώμης μου, το να μη βλέπω τα πράγματα μουσειακά και μουμιοποιημένα, και το ότι στον θεατρικό λόγο προέχει η αμεσότητα. 

Ο Γκάτσος, λοιπόν, για να επιτύχει την απαιτούμενη αμεσότητα στο ελληνικό κείμενο, είτε αντικαθιστούσε με αντίστοιχα ελληνικά στοιχεία τα «τοπικιστικά» του ξένου κειμένου που μετέφραζε κάθε φορά, είτε τα παρέκαμπτε, κάτι πολύ συνηθισμένο στους παλιούς μεταφραστές λογοτεχνικών έργων. Γι’ αυτό επέμενε στο να αναφέρεται η εκάστοτε μεταφραστική δουλειά του ως «απόδοση» ή ακόμα και ως «ελληνική απόδοση» – δες την πρώτη έκδοση του Ματωμένου γάμου. Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια από τη Γεωργία Παπαγεωργίου, όταν επιμελείτο τον συνολικό τόμο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Θέατρο και ποίηση, (Ίκαρος 1990), προκειμένου ο Γκάτσος να δεχτεί να αναγραφεί στο εξώφυλλο σκέτη η λέξη «απόδοση». Το δέχτηκε με βαριά καρδιά, κι ίσως έπρεπε να το είχα επαναφέρει στον τόμο που κυκλοφορεί πλέον από τις Εκδόσεις Πατάκη. 

Με το έργο του Ο’Νηλ, το κύριο πρόβλημα ήταν η μεγάλη διάρκειά του, γι’ αυτό και στο ραδιόφωνο είχε παιχτεί σε δύο μέρη, κάτι το αδιανόητο για το θέατρο εκείνα τα χρόνια. Έτσι, ο Γκάτσος αναγκάστηκε να περικόψει το κείμενο σε πολλά σημεία, να συμπτύξει διαλόγους, να μειώσει την έκταση μονολόγων και να περιορίσει τα αποσπάσματα από ποιήματα διαφόρων ποιητών, ούτως ώστε η διάρκεια της παράστασης να μην υπερβαίνει τις δυόμισι ώρες. Μ’ άλλα λόγια, μια επιβεβλημένη «κοπτοραπτική», μα όχι ασυνήθιστη για το συγκεκριμένο έργο. Αντίστοιχες περικοπές παρατηρούμε και στην ταινία που σκηνοθέτησε ο Σίντνεϊ Λιούμετ το 1962, (δες: https://www.youtube.com/watch?v=hncUJiK2Zsg), την οποία ο Γκάτσος σίγουρα θα είχε δει. Από την περιήγηση που επιτρέπει το διαδίκτυο, δεν κατάφερα να πληροφορηθώ την ακριβή διάρκεια των θεατρικών παραστάσεων, και κυρίως της πρώτης στο Μπρόντγουεϊ το 1956, ώστε να υποθέσω περικοπές. Η τηλεοπτική ταινία του Πίτερ Γουντ, με πρωταγωνιστή τον Λώρενς Ολίβιε, το 1973, της οποίας προηγήθηκαν παραστάσεις δύο ετών στο Λονδίνο με τους ίδιους ηθοποιούς, έχει διάρκεια περίπου δύο ώρες και τρία τέταρτα, οπότε, κρίνοντας από του Λιούμετ που η διάρκειά της είναι πέντε λεπτά μεγαλύτερη, σίγουρα θα παρουσιάζει το έργο με περικοπές. Με την ίδια διάρκεια, το έργο παρουσιάστηκε το 1975 στο Oregon Shakespeare Festival. Ακούγοντας την ηχογραφημένη παράσταση στο https://www.youtube.com/watch?v=nKIFpRe_1w4), παρατήρησα περικοπές σε διαλόγους, αλλά ο «μονόλογος του Έντμοντ» ερμηνεύεται ολόκληρος. Το 1987, στην ταινία, (κινηματογραφημένη παράσταση;), του Τζόναθαν Μίλλερ, (https://www.youtube.com/watch?v=-uVwAPVfDnI), με πρωταγωνιστή τον Τζακ Λέμον και με παρόμοια διάρκεια, το έργο ακούγεται πλήρες, χωρίς περικοπές, προφανώς χάρη στον πολύ γρήγορο ρυθμό που έχει δώσει ο σκηνοθέτης. Αντίθετα, στη σχεδόν τρίωρη ταινία του Ντέιβιντ Γουέλλινγκτον το 1996, (https://www.youtube.com/watch?v=MF4qisSVyZs), παρατηρούνται περικοπές ακόμα και στον «μονόλογο του Έντμοντ». Νεότερες παρουσιάσεις του έργου, όπως αυτές όπου πρωταγωνιστούν η Βανέσσα Ρεντγκρέιβ ή η Τζέσικα Λανγκ, βραβευμένες και οι δύο στον ρόλο της Μαίρη Ταϊρόν, ή δεν έχουν αναρτηθεί ολόκληρες στο διαδίκτυο ή εγώ δεν ξέρω πώς να τις αναζητήσω. 

Ο λόγος που αναφέρομαι σε παραστάσεις και ταινίες που χρησιμοποιούν το πρωτότυπο κείμενο του Ο’Νηλ, είναι ακριβώς για να κατανοηθεί η εξαρχής μεγάλη του έκταση για θεατρικό έργο. Συνυπολογίζοντας το ότι η λεπτομερής μεταφορά στα ελληνικά ενός αγγλόφωνου έργου προσθέτει κάπου ένα είκοσι τοις εκατό στην έκταση του κειμένου, καθότι η γλώσσα μας συγκρινόμενη με την αγγλική είναι πολύ πιο αναλυτική, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς πως το Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα, ως θεατρική παράσταση, όχι μόνο θα έφτανε αλλά θα ξεπερνούσε τις τρεισήμισι ώρες. 

Δεν αναφέρομαι στις άλλες ελληνικές μεταφράσεις του Long day’s journey into night γιατί, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, δεν τις γνωρίζω. Όχι από κάποιου είδους σνομπισμό, αλλά από μια ιδιότυπη αντίδραση στη συμβουλή που φιλικά μού είχε δώσει ο Γιώργος Μανιώτης: Όταν κάποιο έργο που έχει μεταφράσει ο Γκάτσος ανεβαίνει σε νέα μετάφραση, να παρακολουθώ την παράσταση μήπως ο νέος μεταφραστής τον αντιγράφει κατά κάποιον τρόπο. 

Ας επιστρέψουμε στο κείμενο του Τσαλαπάτη, ο οποίος αναρωτιέται για την περικοπή του «μονολόγου του Έντμοντ» ως εξής: «Επιθυμία να συντομευθεί το έργο για την παράσταση; (θα μπορούσε πάντως να υπάρχει στο τυπωμένο κείμενο) Δυσκολία μετάφρασης; (Η αλήθεια είναι πως το πρώτο μέρος με τους ναυτικούς όρους είναι σπαζοκεφαλιά)· προχειρότητα; Όλα μαζί; Μάλλον δε θα το μάθουμε ποτέ». 

Προσωπικά, πιστεύω πως όποιος θέλει να μάθει κάτι, το μαθαίνει. Αλλά, προχειρότητα, ο Γκάτσος; Φημιζόταν για τον επαγγελματισμό του και για την επιμονή του ώσπου να βρει την καίρια λέξη. Δυσκολία μετάφρασης; Αν δεν κατανοούσε κάποιον όρο ή κάποιον ιδιωματισμό, θα ρωτούσε τους Αμερικανούς φίλους του. Απλώς, αναγκασμένος, όπως αναφέρω και παραπάνω, να περικόψει το κείμενο, αφαίρεσε από τον συγκεκριμένο μονόλογο το σημείο που θα ήταν σπαζοκεφαλιά για τον Έλληνα θεατή, θα του αποσπούσε την προσοχή και θα του ανέκοπτε τη συγκίνησή του από το έργο. Επομένως, δε μιλάμε για επιθυμία αλλά για ανάγκη συντόμευσης και εξετάζουμε αν και κατά πόσο ο Γκάτσος έχει καταφέρει, κι αυτό ισχύει για κάθε μεταφραστή, να αποδώσει τους χαρακτήρες και την ατμόσφαιρα του έργου και να μην προδώσει, ούτε στο ελάχιστο, το πνεύμα του συγγραφέα. Προσωπικά, πιστεύω πως μόνο κάποιος ανίδεος ή επιπόλαιος κριτής θα μιλούσε για ψεγάδια στη συγκεκριμένη δουλειά του Γκάτσου. 

Όσο για το κομμάτι που λείπει από τον «μονόλογο του Έντμοντ», δε θα μπορούσε να υπάρχει στο βιβλίο γιατί δε βρέθηκε μεταφρασμένο από τον Γκάτσο, όπως δε βρέθηκαν και τα υπόλοιπα κομμάτια που λείπουν. Αυτό θα γινόταν, μόνο αν επρόκειτο για κριτική έκδοση, οπότε ό,τι αφαίρεσε εκείνος θα μεταφραζόταν από τον επιμελητή και θα έμπαινε σε υποσημείωση χωρίς να ενσωματωθεί στο κείμενο που παραστάθηκε. Η δική μου ευθύνη, ως επιμελήτριας της συγκεκριμένης έκδοσης, ήταν να αντιπαραβάλω τη μετάφραση με το πρωτότυπο και να προσθέσω τις σκηνικές οδηγίες όπου έλειπαν.

Εδώ ίσως αξίζει να αναφερθώ στο βιβλίο-πρόγραμμα θεάτρου που εκδόθηκε από τον Ίκαρο το 1997 για λογαριασμό της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Αυτο-Εκφραση». Συναίνεσα τότε στην περιορισμένη, αφού θα πουλιόταν μόνο στο θέατρο όπου θα παιζόταν το έργο, έκδοση της μετάφρασης του Γκάτσου, και μάλιστα χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα γιατί ο επιχειρηματίας, όπως επί λέξει μού είπε, «είχε δώσει το αίμα της ψυχής του» για το στήσιμο της παράστασης και το βιβλίο-πρόγραμμα και γιατί από τον Ίκαρο είχα την υπόσχεση ότι θα εξέδιδε το Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα σε κανονικό βιβλίο. Η υπόσχεση δεν τηρήθηκε, κι όταν αργότερα, ετοιμάζοντας την έκδοση για τον Πατάκη, έκανα αντιπαραβολή δακτυλόγραφου και βιβλίου-προγράμματος, βρέθηκα μπροστά σε μια άλλη δυσάρεστη έκπληξη: Στη μετάφραση του Γκάτσου υπήρχαν μεταφρασμένα και ενσωματωμένα πολλά από τα κομμάτια που εκείνος δεν είχε μεταφράσει, χωρίς η ίδια να έχω ενημερωθεί και χωρίς ο αναγνώστης να πληροφορείται τις παρεμβάσεις της επιμελήτριας, η οποία, παρεμπιπτόντως, άφησε τον «μονόλογο του Έντμοντ» ασυμπλήρωτο. 

Η μακρόχρονη μεταφραστική πείρα, με έμαθε να βλέπω κάθε έργο μέσα στην εποχή του και στις συνθήκες που γράφτηκε. Το ίδιο και μια μετάφραση. Επιτρέψτε μου να αναφέρω τρία παραδείγματα μεταφραστικών λύσεων του Γκάτσου με σκοπό την αμεσότητα του θεατρικού λόγου: Στον περίφημο «μονόλογο του Φεγγαριού» στον Ματωμένο γάμο, ο Λόρκα γράφει «ojo de las catedrales» («μάτι των καθεδρικών») κι ο Γκάτσος, το 1943 που καταπιάνεται με την απόδοση του έργου στα ελληνικά, εκτιμά πως ελάχιστοι Έλληνες θα μπορούσαν να το ταυτίσουν με τον παντεπόπτη οφθαλμό του Θεού στους θόλους των καθολικών ναών. Έτσι, για να διατηρήσει την παντεποπτική ιδιότητα, με την οποία ο Λόρκα προικίζει το Φεγγάρι, αποδίδει τον στίχο ως «μάτι στα ψηλά καμπαναριά», δημιουργώντας ταυτόχρονα μια πιο οικεία εικόνα για το ελληνικό κοινό. Το δεύτερο παράδειγμα είναι από τον Ιώβ του Μακ Λης, (Πατάκης 2003). Το 1959, που ο Γκάτσος μετέφραζε το έργο για το Θέατρο Τέχνης, το πασίγνωστο σήμερα ποπ κορν ήταν παντελώς άγνωστο στην Ελλάδα και γι’ αυτό το απέδωσε περιφραστικά ως «καβουρντισμένο καλαμπόκι». Στο Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα, ο Γκάτσος μετέφρασε κανονικά «οικόπεδο στην Τσέστνατ Στριτ» αλλά, όπως ακούμε στην ηχογραφημένη παράσταση που αναφέραμε πιο πάνω, ο Μινωτής το έκανε «οικόπεδο στις Καστανιές». Στην ίδια ηχογράφηση, τη μοναδική που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, σαν από διαβολική σύμπτωση παρουσιάζεται πρόβλημα ακριβώς στο σημείο του «μονολόγου του Έντμοντ», με αποτέλεσμα να μην μπορούμε ν’ ακούσουμε πόσο κείμενο έλεγε τελικά ο Φυσσούν. 

Τελειώνοντας το εκτενές αυτό σημείωμα θα ήθελα, μαζί με την ευχή να έχουν όντως λυθεί κάποιες απορίες σχετικά με την απόδοση του έργου του Ο’Νηλ από τον Γκάτσο, να εκφράσω άλλη μία προσωπική άποψη: Για τα κλασικά έργα και γενικά εκείνα που αντέχουν στον χρόνο, κάθε φορά που οι έννοιες των λέξεων μετακινούνται και η εκφορά του θεατρικού λόγου αλλάζει, θα ήταν καλύτερα να επιχειρούνται νέες μεταφράσεις παρά να ψαλιδίζονται ή να μπαλώνονται οι παλιές. Επίσης, θα ήθελα να κλείσω την αναφορά μου στο κείμενο του Θ. Τσαλαπάτη με το επίμαχο σημείο όπως έχει περικοπεί και αποδοθεί από τον Γκάτσο: 

ΤΑΪΡΟΝ: Ακόμα περπατάει. Ένας Θεός ξέρει πότε θα πέσει να κοιμηθεί. 

ΕΝΤΜΟΝΤ (Ικετευτικά): Για όνομα του Χριστού! Μην το σκέφτεσαι. (Παίρνει το μπουκάλι και ρίχνει ουίσκι στο ποτήρι του. Ο ΤΑΪΡΟΝ πάει να διαμαρτυρηθεί, αλλά δε λέει τίποτα. Ο ΕΝΤΜΟΝΤ πίνει. Αφήνει κάτω το ποτήρι του. Η έκφρασή του αλλάζει. Όταν αρχίζει να μιλάει, είναι σαν να κάνει επίτηδες τον μεθυσμένο για να κρύψει τη συγκίνησή του.) 

Ναι, τριγυρνάει πάνω από μας και μακριά μας, σα φάντασμα που ζει στο παρελθόν, κι εμείς καθόμαστε εδώ και κάνουμε πως ξεχνάμε, αλλά τεντώνουμε τ’ αυτιά μας ν’ ακούσουμε και τον παραμικρό θόρυβο, ακόμα και τις σταγόνες της ομίχλης που πέφτουν από τη στέγη του σπιτιού σαν ακανόνιστοι χτύποι ενός τρελού, χαλασμένου ρολογιού ή σαν τα κουρασμένα δάκρυα μιας πόρνης πάνω στ’ απομεινάρια της μπίρας στο τραπεζάκι ενός άθλιου μπαρ! (Γελάει κοροϊδεύοντας μεθυσμένα τον εαυτό του.) Καλό αυτό, ε; Και δικό μου, όχι του Μπωντλαίρ! Ήταν μεγάλο λάθος που γεννήθηκα άνθρωπος. Θα είχα πετύχει καλύτερα αν είχα γεννηθεί γλάρος ή ψάρι. Έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα, θα ’μαι πάντα ένας ξένος που δεν έχει πατρίδα πουθενά. Που κανέναν δε θέλει και δεν τον θέλει κανείς, που δεν είναι δεμένος με τίποτα και που πάντα πρέπει να είν’ ερωτευμένος λιγάκι με το θάνατο! 

ΤΑΪΡΟΝ (Τον κοιτάζει εντυπωσιασμένος): Έχεις στόφα ποιητή μέσα σου!

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΠΡΟΣ ΤΗΝ "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ"

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Ἀκτὴ Θεμιστοκλέους 190

185 39 ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ

Email: impireos@hotmail.com

Τηλ. Κέντρο 210 4514833

Fax 210 4518476

Ἐν Πειραιεῖ τῇ 21^ῃ Δεκεμβρίου 2020

 

 

Πρός Τόν

κ. Παναγιώτη Ἀνδριόπουλο

Διαχειριστή τῶν Ἱστολογίων

«Ἰδιωτική Ὁδός» & «Φῶς Φαναρίου»

 

Ἀγαπητέ Παναγιώτη,

 

Γνωρίζεις ἀσφαλῶς ἀπό τήν προσωπική σου ἐμπειρία τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος ἀοιδίμου Μητροπολίτου Πατρῶν κυροῦ Νικοδήμου ὅτι πάντοτε σέ περιέβαλα μέ ἀγάπη καί μέ ὑποστήριξη ὅπως ἔκαμα μέ ὅλους τούς διακονοῦντας τόν μακαριστό καί πεπνυμένο κυρό Νικόδημο, Ἀσφαλῶς θά γνωρίζεις ὅτι ἐστήριξα καί τόν νῦν Εὐκαρπίας καί τότε Πρωτοσύγκελλο π. Ἱερόθεο, γεγονός πού πρός τιμήν του ὁμολογεῖ καί ἐπιπροσθέτως θά ἐνθυμεῖσαι μέ πόση ἀγάπη, ἐμπιστοσύνη καί τιμή μέ περιέβαλε ὁ ἀοίδιμος καί φωτεινός Ἱεράρχης ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη διά τήν προαγωγήν μου εἰς βοηθόν του Ἐπίσκοπον, γεγονός πού θά εἶχε πραγματωθεῖ ἐάν δέν προσέκρουε στήν κακότητα τῶν συνεπισκόπων του, οἱ ὁποῖοι πρότειναν μέν ἐγγράφως τούς Πρωτοσυγκέλλους των διά βοηθούς των, ἀλλά οὐσιαστικά δέν τούς ἤθελαν. Δι’αὐτό δέν ἐχώρησαν στήν ἀποδοχή τῶν θερμῶν του ἐν Συνόδῳ παρακλήσεων διά τήν ἀναξιότητά μου, διά νά μή συγκριθεῖ ἡ δική του τιμία στάσις μέ τήν ἰδική των ὑποκριτική συμπεριφορά.

Γνωρίζεις ὡσαύτως ὅτι προσωπικῶς χρεωστῶ ἄπειρον εὐγνωμοσύνην εἰς τόν Παναγιώτατον Οἰκουμενικόν Πατριάρχην κ.κ. Βαρθολομαῖον διότι πάντοτε ὁμιλοῦσε εὐφήμως διά τήν ταπεινότητά μου, μέ ἐξέλεξε Ἐπίσκοπο ἐντός 3 ἡμερῶν ἀπό τῆς καθόδου μου εἰς Αὐστραλίαν, μέ ἐδικαίωσε στήν ἐμπλοκή μου μέ τόν Σεβ. Γέροντα μου ἀοίδιμον Ἀρχιεπίσκοπο Αὐστραλίας κυρό Στυλιανό ὁ ὁποῖος ζητοῦσε τήν τιμωρία μου γιά δῆθεν ὑποκλοπή τῆς Ἀρχιερωσύνης καί μοῦ παρέσχε Κανονικό Ἀπολυτήριο διά νά ἀναλάβω Ἀρχιγραμματεύς τῆς Ἱ. Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Συνεπῶς τό προσωπικό μου χρέος ἀγάπης καί τιμῆς πρός τό πρόσωπο τοῦ Παναγιωτάτου εἶναι αἰώνιο καί δέν ὑφίσταται ἡμέρα καί ὥρα πού νά μήν μνημονεύω τῆς ἀγάπης καί τῆς προστασίας Του στήν ἐλαχιστότητά μου, δεόμενος ὑπέρ ὑγιείας καί δυνάμεως Αὐτοῦ.

Ἐπειδή ὅμως ὡς ἄνθρωπος καί ὡς Ἐπίσκοπος ὀφείλω τήν ἀπόλυτη ἀφοσίωση στόν Δημιουργό μου καί στό ἔργο Του εἶμαι ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ ὑποχρεωμένος νά ἀγωνίζομαι ὑπέρ τῆς ἀμωμήτου ἀληθείας του προσώπου Του ἐνώπιον τοῦ Ὁποίου θά ἀποδώσω λόγον.

Ἑπομένως ὅσον ἀγαπητότατος καί ἄν εἶναι ὁ Παναγιώτατος Οἰκουμενικός Πατριάρχης εἰς ἐμέ, δέν δύναμαι νά ἀποσιωπήσω ὡς Ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως καί αὐτό προσπαθῶ ταπεινά νά ἐπιτελέσω. Ὁπωσδήποτε ἀποδέχομαι τήν κριτική τῶν λόγων καί πράξεων μου ἀλλά ὄχι τήν συκοφαντία πού διαστρέφει τήν ἀλήθεια τήν ὁποία προσπαθῶ νά διακονήσω. Στό κείμενό σου πού δημοσιεύεις στά ἱστολόγια Ιδιωτική οδός καί Φως Φαναρίου μέ κατηγορεῖς δημόσια ὅτι ἔχω «ἀναλάβει ἐργολαβικά τήν ὑπεράσπιση τῶν Ρωσικῶν θέσεων στό ζήτημα τῆς Αὐτοκεφαλίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας» γεγονός ψευδέστατο πού μέ προσβάλει ὡς ἄνθρωπο καί ὡς ἱεράρχη, ὅτι δῆθεν μέ οἰκονομικό ἀντίτιμο ὡς ἔμμισθος ὑπάλληλος προβάλλω στήν Ἑλλάδα τίς θέσεις τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας γιά τήν Αὐτοκεφαλία τῆς Ἐκκλησίας στήν Οὐκρανία.

Ἀγαπητέ Παναγιώτη,

Ἡ κατηγορία πού μοῦ ἀπευθύνεις εἶναι πολύ σοβαρή καί ἀντιλαμβάνεσαι ὅτι θά πρέπει ἤ νά τήν ἀποδείξεις ἤ νά ὑποστεῖς τίς νόμιμες συνέπειες διότι προτίθεμαι κατόπιν αὐτοῦ νά προσφύγω στήν τακτική καί τήν ποινική δικαιοσύνη ὑπερασπιζόμενος προδήλως τήν τιμή τοῦ προσώπου μου. Θεωρῶ δέ ὅτι προβαίνεις σέ αὐτόν τόν συκοφαντικό ἰσχυρισμό ὑπαιτίως διότι στό ἴδιο κείμενο τοῦ Γραφείου Αἱρέσεων, πού κρίνεις ἀναφέρεται σαφέστατα ὅτι ἐγώ ὁ «ἐργολάβος» τῶν Ρώσων ἠρνήθην νά δεχθῶ τήν ἐπίσκεψη τοῦ Ρώσου Πρέσβεως στήν Ἀθήνα διαμαρτυρόμενος γιά τίς ἀπαράδεκτες δηλώσεις τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Κρεμλίνου γιά τήν μετατροπή τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἁγίας Σοφίας σέ τέμενος τοῦ Ἰσλάμ.

Ἐπιπροσθέτως σέ πολλά κείμενά μου ἔχω δημόσια καταγγείλει τήν στάση τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας καί τῆς Ρωσικῆς Πολιτείας ἀπέναντι στόν Πάνσεπτο Οἰκουμενικό Θρόνο καί τήν ἀπαράδεκτη ἔλλειψη στηρίξεως Αὐτοῦ καί τήν ἐγκατάλειψή του στούς γεωπολιτικούς σχεδιασμούε τῶν Εὐρωατλαντιστῶν ἐντός τοῦ ἰσλαμικοῦ φασιστικοῦ καθεστῶτος τῆς Τουρκίας.

Ἀγαπητέ Παναγιώτη,

Προβάλλεις ἀτέχνως τόν 28^ο κανόνα τῆς Δ΄ Ἁγίας Οἰκουμενικῆς Συνόδου πού ἀποδίδει τά ἴδια πρεσβεῖα τιμῆς εἰς τόν Πατριαρχικόν Θρόνον τῆς Νέας Ρώμης μέ ἐκεῖνα τῆς Πρεσβυτέρας Ρώμης ἐπαναλαμβάνων τόν 3^ο  τῆς Β΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, διά νά ἐπιστηρίξεις παγκόσμιο δωσιδικία; ἀλλά (λησμονεῖς;) τήν Σύνοδο τῆς Καρθαγένης πού ἐπεκύρωσε ὁρισμένως μέ τόν Β΄ Κανόνα τῆς ἡ Ἁγία ΣΤ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος καί ἀπεδοκίμασε τέτοια δωσισικία στόν τότε Ὀρθόδοξο Θρόνο τῆς Πρεσβυτέρας Ρώμης καί κατά ταῦτα καί στόν Θρόνο τῆς Νέας Ρώμης. Οἱ δέ κανόνες τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Θ΄καί ΙΖ΄ δέν προβλέπουν μείζονα βαθμό δωσισικίας εἰς τόν τῆς Βασιλευούσης Κωνσταντινουπόλεως Θρόνον ἀλλά παράλληλον μέ τόν τότε Ἔξαρχο τῆς Διοικήσεως καί νῦν Πατριάρχη τοῦ οἰκείου Πατριαρχικοῦ κλίματος. Συνεπῶς ἡ ἀποδοχή ἐκκλήτου ἀπό τελεσιδίκως τιμωρηθέντας ὑπό τελείας Πατριαρχικῆς Συνόδου μόνο ὑπό Οἰκουμενικῆς Συνόδου μπορεῖ νά γίνει δεκτή. Αὐτό ὡς δοκιμώτατος κανονολόγος τό ἐγνώριζε ὁ Παναγιώτατος γι’ αὐτό καί ἀπήντησε μέ τά γνωστά κείμενα στόν τότε Μόσχα κυρό Ἀλέξιο γιά τήν ὑπόθεση τοῦ Φιλαρέτου Ντενισένκο, τά ὁποῖα προσπαθείς νά δικαιολογήσεις ὡς «καιρικά».

Ἀναφέρεις καί τήν περίπτωση τῆς ROCOR ἐνῶ καλῶς γνωρίζεις ὅτι ἡ Ἱεραρχία της προήρχετο ἀπό κανονικούς ἱεράρχες πού κατεδίωξε ἡ Κομμουνιστική ἀθεϊστική Ὀκτωβριανή Ἐπανάσταση, πού συνεκρότησαν τήν Σύνοδο τοῦ Κάρλοβιτς τήν μετά ταῦτα τῆς Ὑπερορίου Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας, τούς ὁποίους ἡ ἐν αἰχμαλωσία στό Κομμουνιστικό καθεστώς Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας ἀποκαλοῦσε «σχισματικούς» ἐνῶ εἶχαν κανονική κοινωνία διά τοῦ Πατριαρχείου τῆς Σερβίας μέ τήν Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία. Βεβαίως ὁ Πανάγιος Θεός ἔχει ἀποδείξει τήν κανονικότητα τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς μέ τό γεγονός ὅτι ἁγίασε τούς Ἐπισκόπους Της, τόν Ἀρχιεπίσκοπο Φιλάρετο καί τόν Ἰωάννη Μαξίμοβιτς, τῶν ὁποίων τά σκηνώματα παραμένουν ἄφθαρτα, ἀδιαλώβητα καί εὐωδιάζοντα. Συνεπῶς εἶναι ἀτυχεστάτη ἡ προσπάθεια συγκρίσεως τῆς εἰρημένης Ἐκκλησιαστικῆς δομῆς μέ τούς ἀπό τόν καθηρημένο καί ἀναθεματισμένο Φιλάρετο Ντενισένκο καί τούς ἀπό τόν αὐτοχειροτονημένο ψυχοπαθή καί παιδόφιλο καθηρημένο Διάκονο Βικέντιο ἤ Βίκτωρα Τσεκάνιν χειροτονηθέντας.

Ἀγαπητέ Παναγιώτη,

Σέ καλῶ ἐντός εὐλόγου χρόνου, νά ἀνακαλέσεις τήν εἰς βάρος μου συκοφαντία ζητῶν συγγνώμη γιά τόν ἀπαράδεκτο ἰσχυρισμό σου ὅτι ἐνεργῶ ὡς «ἐργολάβος τῶν Ρωσικῶν θέσεων» ἐνῶ προβάλλω μόνο τήν ἀλήθεια τοῦ Κανονικοῦ μας Δικαίου, ὡς ἔχω ἱεράν ὑποχρέωσι ὡς Ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας διότι ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος ὡς προεῖπα νά καταφύγω στήν τακτική καί ποινική δικαιοσύνη εἰς βάρος Σοῦ καί τῶν δύο ἱστοσελίδων, γεγονός πού ἀπεύχομαι.

Εὐχόμενος νά διέλθεις μέ τήν οἰκογένειά σου τό ἅγιο Δωδεκαήμερο ἐν ὑγιεία καί εὐφροσύνη διατελῶ,

 

+ ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ