Ο ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, Ο π. ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ ΚΑΙ Η ΡΙΤΣΑ ΜΑΣΟΥΡΑ

Η δημοσιογράφος Ρίτσα Μασούρα στη στήλη της Πρόσωπα αναφέρεται πολύ εύστοχα στην πεπατημένη των ημερών. Οι άνθρωποι κινούνται μέσα σ' ένα γιορταστικό πνεύμα χωρίς να ξέρουν το γιατί. Και η Ρίτσα Μασούρα ευλόγως υπακούει στον Ελύτη και μνημονεύει Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη:

“...πλησιάζει η ημέρα των Χριστουγέννων. Η ημέρα της αγάπης, όπως έλεγαν παλιά οι χωρικοί. Οι χωρικοί που με τόση ευστροφία και αντικειμενικότητα περιγράφει ο Παπαδιαμάντης. Εγινε μόδα η επιστροφή στα χριστουγεννιάτικα διηγήματά του. Ο κόσμος ψάχνει να βρει απαντήσεις. Δεν του τις δίνει κανένας Παπαδιαμάντης. Ο τρόπος όμως που ο Σκιαθίτης συγγραφέας περιγράφει τις ανθρώπινες αδυναμίες, που σκιαγραφεί τα πάθη, το γεγονός ότι δεν κρίνει, δεν επικρίνει, δεν καταγγέλλει, αλλά αφήνει τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα μέσα σε μια ηθογραφικά αυστηρή ατμόσφαιρα, είναι αρκετός για να ανακουφίσει τον φορτισμένο σύγχρονο άνθρωπο. Ας θυμηθούμε ότι στα χρόνια του Παπαδιαμάντη η επιλογή ήταν μια φοβερή πολυτέλεια. Η ζωή οριζόταν αποκλειστικά από τις βασικές ανάγκες του ατόμου.

Ισως γι’ αυτό ας σκεφτούμε λίγο διαφορετικά. Κι ο καθένας από μας ας τολμήσει ένα δόσιμο ψυχής με γνώμονα τη συμπόνια και την αλληλέγγυα συμπεριφορά. Η κοινωνία θα γίνει αβίωτη δίχως τις εκδηλώσεις αλληλεγγύης των μεν προς τους δε, δίχως την ευαισθησία απέναντι στη δυστυχία του άλλου. Τώρα είναι ο καιρός των μικρών υπερβάσεων”.

Η Ρίτσα Μασούρα μας υπενθυμίζει ότι ο Παπαδιαμάντης δεν επικρίνει, δεν καταγγέλλει κ.ο.κ. Κάτι που είναι πολύ συνηθισμένο στους “εκκλησιαστικούς κύκλους”, οι οποίοι θέλουν τον Παπαδιαμάντη “δικό τους”, αλλά και στην κοινωνία, η οποία πολλάκις “ζει” από την πάσης φύσεως κριτική.

Μου θύμισε τα όσα είπε πρόσφατα στο BHMagazino (τ. 524, 31-10-2010) ο παπα- Φιλόθεος Φάρος για την εμπειρία του στο κουρείο του πατέρα του στην Τρούμπα:

''Ήμουν 11 χρονών όταν ο πατέρας μου με πήρε βοηθό. Με πήρε για να έρθω σε επαφή με την πραγματικότητα. Εκεί μέσα μπαινόβγαιναν άνθρωποι μπλεγμένοι με τα ναρκωτικά, το νταβατζιλίκι, την πορνεία, τη χαρτοπαιξία. Το σπουδαίο ήταν ότι όλοι αυτοί δεν έκαναν καμιά προσπάθεια να δείξουν κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν. Και ετύγχαναν τρομακτικής αποδοχής! Δεν υπήρχε κατάκριση, κανείς δεν έκανε διαλέξεις περί ηθικής σε κανέναν. 'Οταν κάποιος έκανε μια κλοπή και τον μπουζουριάζανε, ο άλλος μάγκας πήγαινε να τον βρει στη φυλακή και να του δώσει τα τσιγάρα του. “Πάρ΄τα αδελφάκι” του 'λεγε... Δεν του 'λεγε “τι έκανες;”, “πώς το έκανες;”, “δεν ντρέπεσαι”...''.

Οι συνειρμοί και τα σχόλια δικά σας, αγαπητοί συνοδίτες.

- Το σκίτσο του Παπαδιαμάντη είναι του Νίκου Νομικού
- Η φωτογραφία του π. Φιλόθεου Φάρου είναι του Νίκου Κόκκα

ΤΙΜΗΘΗΚΕ ΜΕ ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

Με ειδική κοινή εκδήλωση της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού και της Εταιρείας Ελλήνων Ευεργετών την Δευτέρα 29 Νοεμβρίου στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Θεοχαράκη στην Αθήνα, ξεκίνησαν οι εορτασμοί της Παγκόσμιας Ημέρας Εθελοντισμού του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που θα κορυφωθούν την Κυριακή 5η Δεκεμβρίου.΄
Για την άρρηκτη σχέση Εθελοντισμού και Ευεργεσίας μίλησε ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού "Άγιος Αιμιλιανός" μουσειολόγος Άγγελος Δενδρινός.


Για τους σκοπούς της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού μίλησε η δημοσιογράφος της Καθημερινής Ρίτσα Μασούρα, η οποία υπογράμμισε πως η σημερινή παγκόμια ύφεση δεν είναι κρίση αλλά ευκαιρία. Και ο Εθελοντισμός μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα προς την υπέρβαση αυτής της κρίσης.


Η εκδήλωση, την οποία παρουσίασε ο διευθυντής της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού Νίκος Κεραμίδας, πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της UNESCO και τιμήθηκαν οργανισμοί και προσωπικότητες με Αριστεία Ευεργετών και Εθελοντισμού για την προσφορά και το έργο τους ως εξής:

ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ «Ευεργείας Άθλα» στην Διεθνή Οργάνωση Βιοπολιτικής για την συμβολή της στην εξακτίνωση των αξιών του Ελληνισμιού στην Οικουμένη.

Το παρέλαβε η Πρόεδρος και Ιδρύτρια κυρία Αγνή Βλαβιανού- Αρβανίτη, η οποία συγκινημένη δήλωσε πως ο Εθελοντισμός είναι μονόδρομος και η ίδια είναι ανοιχτή σε κάθε ανάλογη πρωτοβουλία, συμφωνώντας με την εκτίμηση της δημοσιογράφου Ρίτσας Μασούρα ότι η ύφεση είναι πρόκληση και ευκαιρία για να αναδειχθούν οι υγιείς δυνάμεις του τόπου.

ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

Αριστείο «Χερουβείμ Μαλισιάνος» στο Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, για την 100χρονη προσφορά του και την συμβολή του στην καλλιέργεια του εθελοντικού πνεύματος στην νεολαία. Το παρέλαβε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Χρήστος Σταθόπουλος.

Για το έργο και την προσωπικότητα του αειμνήστου Χερουβείμ Μαλισιάνου μίλησε το πνευματικό του τέκνο, ο αντιπρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού π. Σπυρίδων Λόντος.

Αριστείο «Ιουλιανή Χρυσοστομίδου» στην Ελληνική Παλαιογραφική Εταιρεία για την πολυετή συμβολή της και το εθελοντικό έργο των μελών της στην προαγωγή της Παλαιογραφίας, την έρευνα και μελέτη των κωδίκων, καθώς και την προσπάθεια προβολής τους ως σημαντικών στοιχείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το βραβείο παρέλαβε η κ. Μαρία Πολίτη. Ο Έφορος της Εταιρείας Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος μίλησε για την προσωπικότητα και το σπουδαίο έργο της αείμνηστης Βυζαντινολόγου Ιουλιανής Χρυσοστομίδου.

Αριστείο «Ιωάννης & Θεοδότη Καπετανάκη» από κοινού στην εθελόντρια Μαρία Φρεμεντίτου και την κυρία Γεωργία Πετρίτση για την πολύχρονη, συνεχή, αθόρυβη και αποτεσλατική εθελοντική προσφορά τους στην κοινωνία και τον συνάνθρωπο. Η κυρία Φρεμεντίτου προσφέρει υλική, ηθική βοήθεια και προσωπική εργασία σε ιεραποστολές στην Αφρική. Το παρέλαβε ο ανεψιός της κ. Φ. Σοφιανός καθότι ευρίσκετο στην Ουγκάντα. Η κυρία Πετρίτση προσφέρει ενεργά και φιλότιμα την εργασία της στο Βρεφοκομείο Αθηνών και παράλληλα ενισχύει πνευματικά νεφροπαθείς ασθενείς σε κρατικά νοσοκομεία κατά την μακρά και επίπονη διαδικασία της αιμοκάθαρσης, προσφέροντας την συντροφιά της και διαβάζοντας ψυχωφελή αναγνώσματα.

Την βραδυά πλαισίωσε μουσικά ένα μουσικό τρίο από νέους μουσικούς: Έρση Κασαρτζή, φλάουτο - Αλέξανδρος Κασαρτζής, βιολοντσέλο - Νίκος Πονηρός, κιθάρα.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους προσωπικότητες από την Εκκλησία, τον διπλωματικό, ακαδημαϊκό, επιχειρηματικό κόσμο από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και εκπρόσωποι Εθνικών Κληροδοτημάτων, Κοινωφελών Ιδρυμάτων, και Οργανισμών, μεταξύ των οποίων οι: Σπύρος Μερκούρης, Πρέσβης Κ. Ιμβράκης, Πρωτοπρεσβύτερος Ηλίας Δροσινός, Κυβέλη Ζωγραφίδου, Lila de Chaves και πολύς κόσμος.

Χαιρετισμό απηύθυνε η Πρόεδρος Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής UNESCO κα Καίτη Τζιτζικώστα, το έργο της Εταιρείας Ευεργετών παρουσίασε η Δρ Ολυμπιακών Σπουδών Ιωάννα Μάστορα και το Χορηγικό Πρόγραμμα ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΚΑΙ ΕΣΥ ΕΝΑ ΜΝΗΜΕΙΟ η ιστορικός τέχνης κα Αννίτα Πατσουράκη.

Το κοινωνικό μήνυμα ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ: Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ κυριάρχησε μιας και το νέο έτος 2011 είναι το Ευρωπαϊκό έτος Εθελοντισμού.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι κλιμάκιο της Διαχειριστικής Επιτροπής της Διεθνούς Εταιρείας Εθελοντισμού "Αγιος Αιμιλιανός", ο πρόεδρος Άγγελος Δενδρινός, ο αντιπρόεδρος π. Σπυρίδων Λόντος και ο διευθυντής Νίκος Κεραμίδας, είχε συνάντηση με τον πρ. Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο στο γραφείο του, και τον ενημέρωσε για τον σκοπό και τα προγράμματα της Εταιρείας. Ο Πρόεδρος έδειξε ζωηρό ενδιαφέρον για την υποστήριξη των πρωτοβουλιών της Εταιρείας Εθελοντισμού.

Angelus novus του Κλεέ

Δεν μπορώ να μην αναδημοσιεύσω το γοητευτικότατο χθεσινό κείμενο της Ρίτσας Μασούρα στην Καθημερινή για τον Άγγελο του Κλέε. Όσοι πιστοί απολαύστε το!

Η πρώτη φορά που «συναντήθηκα» με τον Ελβετό ζωγράφο Πάουλ Κλέε ήταν όταν σε νεαρή ηλικία διάβασα το βιβλίο του Ερνστ Φίσερ «Η αναγκαιότητα της Τέχνης». Σ’ ένα από τα κεφάλαια του βιβλίου, ο Φίσερ, μέσα από σκέψεις διάσημων διανοητών και συγγραφέων επιχειρεί να περιγράψει τις νέες πραγματικότητες, τον αγώνα του ανθρώπου ενάντια στα κλισέ, στα δόγματα και τις κενές φράσεις και ενάντια στις προκαταλήψεις. Κι εκεί, στη γεμάτη προσδοκίες αναζήτηση, ωθεί στην πρώτη γραμμή τον Βάλτερ Μπένζαμιν. Μαζί του, σαν δεκανίκι τής τότε πραγματικότητας, ο «Αγγελος» του Κλέε!

«Υπάρχει ένας πίνακας του Κλέε που ονομάζεται Angelus Novus», λέει ο Μπένζαμιν. «Δείχνει έναν άγγελο που φαίνεται σα να ετοιμάζεται να απομακρυνθεί από κάτι που κοιτάζει. Τα μάτια του είναι ορθάνοιχτα, το στόμα του χάσκει, τα φτερά του είναι τεντωμένα. Τέτοια ύψη πρέπει να ’χει ο άγγελος της Ιστορίας. Εκεί όπου εμείς βλέπουμε μπροστά μας μια αλυσίδα συμβάντων, αυτός βλέπει μια και μόνη καταστροφή και ασταμάτητα σωρεύει ερείπια πάνω στα ερείπια και τα εκσφενδονίζει στα πόδια του. Θα ήθελε να χασομερήσει, να ξυπνήσει τους νεκρούς και να μαζέψει ό,τι έχει γκρεμιστεί. Αλλά μια θύελλα φυσά από τον παράδεισο κι έχει μπερδέψει τα φτερά του, ώστε ο άγγελος να μην μπορεί πια να τα κλείσει. Αυτή η θύελλα τον ωθεί αδιάκοπα προς το μέλλον, προς το οποίο γυρίζει την πλάτη του, ενώ ο σωρός των ερειπίων μπροστά του υψώνεται ώς τα ουράνια. Αυτό που ονομάζουμε πρόοδο είναι η θύελλα», καταλήγει ο Μπένζαμιν.

Δεν ξέρω τι ήταν αυτό που ώθησε τον Κλέε να ζωγραφίσει έναν διχασμένο άγγελο. Μπορώ όμως να υποθέσω ότι ο ζωγράφος ήταν επηρεασμένος από το μετέωρο βήμα της εποχής του, που πάλευε να ισορροπήσει ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη. Αυτές τις μέρες και μέχρι τις 19 Ιουλίου στο Μουσείο Orangerie, στο Παρίσι, εκτίθενται έργα του από τη συλλογή του ιδρύματος Ernst Beyeler. Ο Κλέε ασπάστηκε τη ζωγραφική, όπως κάποιος θα ασπαζόταν τη θρησκεία. Αφιερώθηκε στην τέχνη με την ίδια προσήλωση που θα αφιερωνόταν στον Θεό. Με μέσα απλά και ποιητικά. Για πολλούς, όμως, παρέμεινε ένα αίνιγμα. Γεννήθηκε το 1879. Ανήκε στη γενιά του Πικάσο, του Ζορζ Μπρακ (φωτ.) και του Αντρέ Ντερέν, αλλά ήταν σχεδόν άγνωστος στους Γάλλους ώς το 1925, όταν για πρώτη φορά παρουσίασε ένα τμήμα της σουρεαλιστικής δουλειάς του. Ούτε και τότε όμως αγαπήθηκε όσο του άξιζε. Απόδειξη ότι ελάχιστα βιβλία γράφτηκαν για την προσωπικότητα του μελαγχολικού άνδρα, που γεννήθηκε στη Βέρνη από Γερμανό πατέρα και που στην εφηβεία του ταλαντευόταν ανάμεσα στην ποίηση, τη μουσική και τη ζωγραφική. Η ζωγραφική τελικά τον κέρδισε οριστικά το 1914, ενώ βρισκόταν στην Τυνησία, όπου τυφλωμένος από τον δυνατό ήλιο αναφώνησε: «Με κατέκτησε το χρώμα. Από δω και πέρα θα του ανήκω, αυτό και εγώ θα μείνουμε για πάντα ενωμένοι. Είμαι ζωγράφος».
Η πορεία προς τη διασημότητα ήδη είχε ξεκινήσει μέσα από σχέδια με έντονα χρώματα και φανταστικές υδατογραφίες. Το 1920, ο διευθυντής της διάσημης σχολής Μπάουχαους Βάλτερ Γκρόπιους κάλεσε τον Κλέε να διδάξει στη Βαϊμάρη. Ετσι ο ζωγράφος βρέθηκε ξανά δίπλα στον Καντίνσκι με τον οποίον είχε συναντηθεί και παλαιότερα. Κι ήταν ο Καντίνσκι αυτός που τον έφερε σε επαφή με τον «Γαλάζιο Καβαλάρη», μια από τις πιο δραστήριες ομάδες – κινήματα της avant-garde αισθητικής στη Γερμανία που έτρεφε μεγάλο ενδιαφέρον για τη μεταφυσική. (Το κίνημα του Γαλάζιου Καβαλάρη ήταν για τον Καντίνσκι και την παρέα του κάτι ευρύτερο από ένα κίνημα στη ζωγραφική. Ουσιαστικά ήταν έκκληση για πνευματική αναγέννηση σε όλες τις μορφές τέχνης.)
Στο Μπάουχαους, ο Κλέε υπήρξε δάσκαλος των μορφών στο εργαστήρι βιβλιοδεσίας και παράλληλα προσέφερε τις γνώσεις του στα εργαστήρια τοιχογραφίας και υαλογραφημάτων. Εκείνη την εποχή μάλιστα και πριν αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη σχολή έγραψε το βιβλίο «The thinking Eye», μοναδικό, απ’ ό,τι λέγεται, εγχειρίδιο για την «επιστήμη» του σχεδιασμού. Ο εκκεντρικός ζωγράφος που θαύμαζε την πολύμορφη ελευθερία των παιδιών και σεβόταν απεριόριστα την αθωότητά τους έβλεπε τον κόσμο σαν πλανητάριο που λειτουργούσε με τη βοήθεια κοσμικού ωρολογοποιού –ο Ελβετός Θεός– με στόχο την πνευματική αλήθεια. Ηταν η οπτική ματιά ενός καλλιτέχνη που πίστευε ότι αν ο κόσμος δεν είχε οριστική πραγματικότητα θα μπορούσε να την αναπαριστά με το πιο ελεύθερο, το πιο σχηματικό πνεύμα… Κάτι που λείπει από την εποχή μας, καθώς ο δικός μας Άγγελος κοιτάζει συνεχώς τα συσσωρευμένα ερείπια του κόσμου, αρνούμενος να προχωρήσει.