ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ, Α. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΤΑ ΘΥΡΑΝΟΙΞΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ

_________

Ανδρέα Ν. Παπαβασιλείου, Τα θυρανοίξια της καρδιάς μου, Εννοιολογική, κοινωνιολογική και θεολογική προσέγγιση, Έκδ. Κέντρου Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου, Λευκωσία 2018, σσ. 684.

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

=====

Στο πάντα επίκαιρο θέμα της ανθρώπινης καρδίας έχει ενσκύψει ο κ. Α. Παπαβασιλείου αφιερώνοντας σ’ αυτό αναρίθμητες ώρες μελέτης. Όντως μέγα το εγχείρημα, γνωστού όντος ότι μιλάμε για θέμα κολοσσιαίων διαστάσεων. Ο συγγραφέας θέλησε να παρουσιάσει το θέμα σφαιρικά, αλλά τελικά  κλίνει προς τη θεολογική προσέγγιση του ζητήματος. Τα 3 πρώτα κεφάλαια είναι αφιερωμένα αντίστοιχα στην αξιολογική ανατομία της καρδίας, στην καρδία στον πεζό και τον έμμετρο λόγο, ενώ το τρίτο τιτλοφορείται: «Η λαϊκή μούσα και ο στοχασμός των διανοουμένων οριοθετούν την καρδία». 

Και μόνο το γεγονός ότι στην βιβλιογραφία παρατίθενται 73 βιβλία φανερώνει το επιμόνο κι επίπονο του ρέκτου συγγραφέως. 

Από την άλλη η χρήση του πολυτονικού συστήματος στην εποχή της ισοπεδώσεως των πάντων δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Από το δ΄κεφάλαιο ως το έννατο ο συγγραφέας προσεγγίζει το ζήτημα κατά την Αγία Γραφή και τον πατερικό λόγο. Αναλύει πρωτίστως την ένννοια της καρδίας με βάση το Ψαλτήριο, τον παροιμιαστή, τον σοφό Σειράχ κ.ο.κ., αλλά και παρουσιάζει επαρκώς και αναλυτικά την καινοδιαθηκική διδασκαλία. 

Θετικώτατο το γεγονός ότι αφιερώνεται πλήθος σελίδων στην πατερική γραμματεία. Ιδιαιτέρως παρουσιάζονται οι θέσεις του Ιερού Χρυσοστόμου επί του  θέματος. Σημειώνει επ’ αυτού τα εξής ο συγγραφέας: «Ο ιερός Χρυσόστομος δεν ασχολήθηκε βέβαια με την καρδία σε ειδικό έργο του ωστόσο όσα εξέθεσε γι’ αυτήν από άποψη πνευματική είναι εξόχως ενδιαφέροντα, ώστε ανεπιφύλακτα να του αποδώσουμε τον χαρακτηρισμό του εγκυρότερου πνευματικού καρδιολόγου». 

Τα δύο τελευταία κεφάλαια είναι αφιερωμένα στις θέσεις των ιερών Νηπτικών. Εκεί βλέπει κανείς (όπως και σ’ όλα τα πατερικά συγγράμματα) την κατάθεση εμπειρίας αγιασμένων ανθρώπων και όχι απλώς ψελλίσματα ανθρώπινης σοφίας. 

Δίνω πέρας στο λόγο σημειώνοντας ότι όποιος θα θελήσει να ασχοληθεί με το πάντα φλέγον θέμα της μελέτης της ανθρώπινης καρδίας  δεν μπορεί, αναντιλέκτως, να παρακάμψει, ούτε να αγνοήσει το αξιολόγο αυτό σύγγραμμα.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ, Α. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΧΑΛΚΗΔΟΝΙΟΥΣ

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ

________

Ανδρέα Ν. Παπαβασιλείου, Κριτική αποτίμηση του Θεολογικού Διαλόγου με τους Αντιχαλκηδόνιους, Λευκωσία 2015, σσ.112.

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

=====

Δεν χωρεί καμιά αμφιβολία ότι το αξιόλογο αυτό βιβλίου του κ. Α. Παπαβασλειου δεν μπορεί να παραμερισθεί απ’ αυτούς που ασχολούνται με τα θέμα των Θεολογικών Διαλόγων κι όχι μόνο. Και τούτο επειδή ο συγγραφέας γνωρίζει τα πράγματα από πρώτο χέρι και έτσι μπορεί να διαφωτίζει και τους άλλους, αυτούς που δεν έχουν την ευχέρεια της πρόσβασης σ΄αυτούς. Σπουδαία  είναι, εν πρώτοις, η επισήμανσή του ότι «το σκηνικό του Διαλόγου τούτου είναι ακόμη θολό, γιατί δεν είναι γνωστά στο ευρύ κοινό όσα λέχθηκαν και γενικά όσα συνέβησαν στις επίσημες Συνελεύσεις…». Και σήμερα, όταν προχωράμε προς την Πανορθόδοξη Σύνοδο, μόλις στις αρχές του χρόνου, δημοσιεύθηκαν, με πολλή καθυστέρηση, για λόγους ευνόητους, τα αποφασισθέντα. Η διαδοχική εναλλαγή των μελών των Επιτροπών, όπως και η έλλειψη ενημέρωσης καταγράφονται από το συγγραφέα στα αρνητικά του πιο πάνω Διαλόγου. 

Ένα άλλο γεγονός, που εκπλήττει τον αναγνώστη, είναι το ότι ορισμένα μέλη  διαφοροποίησαν τις θέσεις τους, όπως ο μ. μητροπολίτης Ελβετίας Δαμασκηνός Παπανδρέου, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και Συμπρόεδρος της Επιτροπής. Με πολλή θλίψη ο κ. Παπαβασιλείου αναφέρει ότι αναγκάστηκε να υπογράψει τις δυο «Κοινές Δηλώσεις» διότι τον παρέσυραν «τα ασφυκτικά χρονικά πλαίσια και η παρουσία διακεκριμένων ακαδημαϊκών θεολόγων». Όμως τελικά παραδέχεται, και είναι προς τιμήν του, ότι πρόκειται περί λάθους, λέγοντας: «Γιατί να παραμείνουμε προσκολλημένοι σ’ ένα κείμενο, όταν έχουμε πεισθεί ότι δεν είναι ορθό και δεν μας εκφράζει»; Καλή η μεταμέλεια, καλύτερα όμως θα ήταν να μην υπέγραφε καθόλου τα απαράδεκτα αυτά κείμενα, που ανατράπηκαν από την αντίσταση που πρόβαλε το Άγιον Όρος πρωτοστατούντος του μακαριστού Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Γρηγοριάτου. 

Η διαπίστωση του συγγραφέα ότι η σωστή βάση του Διαλόγου «δεν είναι άλλη από την αναγνώριση της εν Χαλκηδόνι Δ΄Οικουμενικής Συνόδου και …της Ε΄, Στ΄και της Ζ΄ καθώς και των αποφάσεων αυτών» είναι και ορθή και ενδεδειγμένη από τα πράγματα. Παρουσιάζονται στο υπό κρίση βιβλίο κι οι από του 1963 κι εντεύθεν Ανεπίσημες Συναντήσεις, όπου ο συγγραφέας βλέπει αρνητικά σημεία, με κυριότερο το γεγονός ότι τα κείμενα του χριστολογικού δόγματος «μπορούσαν να ερμηνευθούν και μη ορθόδοξα». Το αίνιγμα λύνεται όταν μαθαίνουμε ότι πίσω απ’ αυτές βρισκόταν το κακόφημο «Π.Σ.Ε.» και δη ο καλβινιστής Λούκας Βίσερ. Στα θέματα πίστεως τα αμφίσημα κείμενα είναι, χωρίς δεύτερη σκέψη, εκ του πονηρού. Λυπάται κανείς ειλικρινά όταν πληροφορείται ότι υπήρξε τόση ενδοτικότητα εκ μέρους των Ορθοδόξων στο θέμα του ονόματος των Μονοφυσιτών. Οι Μονοφυσίτες θεωρούσαν τον περιεκτικό όρο «Αντιχαλκηδόνιοι» κόκκινο πανί. Τοιουτοτρόπως οι ημέτεροι, για να τους  «καλοπιάσουν», υποχωρούσαν συνεχώς και φτάσαμε στη γελοιότητα της ονομασίας των αιρετικών Mονοφυσιτών σαν «Οriental Orthodox Church”!!! Συμφωνούμε απόλυτα με τη διαπίστωση του κ. Παπαβασιλείου ότι ο όρος Αντιχαλκηδόνιοι είναι ο μόνος αρμόζων γι’ αυτούς.Τόσο πολύ τους «άνοιξε η όρεξη» από τις εκπτώσεις των ημετέρων σε θέματα πίστεως, που ο «πατριάρχης» των Κοπτών Σενούντα, με θράσος περισσό, ζήτησε στα 1979 στο Σαμπεζύ να απαλειφθεί η εν Χαλκηδόνι Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος!!! 

Δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε με τον συγγραφέα ότι η έκφραση «μία φύσις του Λόγου σεσαρκωμένη» δεν θα έπρεπε, επ’ ουδενί να αποτελέσει τη βάση του Διαλόγου και να περιληφθεί στη «Β΄Κοινή Δήλωση» του 1990. Αν θέλουμε να μιλάμε για Διάλογο με τους Μονοφυσίτες πάνω σε σωστή βάση, δεν έχουμε παρά να ανατρέξουμε στο Διάλογο που έκανε ο μακαριστός Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Γρηγοριάτης με τον Κόπτη «επίσκοπο» Μπισόϋ.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ- Α. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΦΑΣΟΥΛΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ

_________

Δρ Ανδρέα Ν. Παπαβασιλείου, Φασούλα Λεμεσού, Διακριτά στοιχεία της πολιτιστικής της ταυτότητας, Λευκωσία 2014, σσ. 152.

Του κ. Στέλιου Παπαντωνίου

======

Κυκλοφόρησε τελευταία το βιβλίο του δρα Ανδρέα Ν. Παπαβασιλείου «Φασούλα Λεμεσού, Διακριτά στοιχεία της πολιτιστικής της ταυτότητας». Κάθε βιβλίο φέρνει στο φως στοιχεία του χαρακτήρα του ίδιου του συγγραφέα αλλά και προσθέτει στον πολιτισμό μας, ιδιαίτερα όταν αποκαλύπτει πτυχές του τόπου και της ζωής του νησιού μας.

Στον Πρόλογο ο συγγραφέας επιβεβαιώνει πως ο παιδικός παράδεισος του καθενός είναι ο τόπος όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια, που μένουν ανεξίτηλα βαθιά μέσα του. Ανθρώπινοι δεσμοί, φύση,  μνήμες  και χρέος προς τον τόπο οδήγησαν στη μελέτη των διακριτών στοιχείων τα οποία αναδεικνύουν την πολιτιστική ταυτότητα της Φασούλας.

Το βιβλίο διαιρείται σε τέσσερα κεφάλαια:

Α. Ο άγιος Ρηγίνος, ο άγιος της Φασούλας

Β. Φασούλα, γενέτειρα των κληρικών

Γ. Εκπαιδευτικοί από τη Φασούλα

Δ. Τα ελληνικά ονόματα στη Φασούλα.

Στις 152 σελίδες του νέου βιβλίου του ο συγγραφέας αναφέρεται στην καταγωγή του αγίου Ρηγίνου, στο μαρτυρικό του θάνατο και στον τάφο του καθώς και στην ανακομιδή μέρους των λειψάνων του. Πλην της επιστημονικής μεθόδου εργασίας, ο συγγραφέας ζωντανεύει παραστατικά την ανακομιδή των λειψάνων του αγίου στην οποία παρέστη και βίωσε με θρησκευτική ευλάβεια με τον μακαριστό πατέρα του.

Τη Φασούλα Λεμεσού γνώριζα εξ ακοής από της παιδικής μου ηλικίας, γιατί ο αλησμόνητος ιερέας της εκκλησίας της ενορίας μας, Αγίου Κασσιανού Λευκωσίας, ήταν ο μακαριστός Παπακωνσταντίνος Παπαβασιλείου, ο οποίος, μετά την κοπιώδη μεγάλη βδομάδα και το μεγαλειώδες Πάσχα, έπαιρνε την άδειά του και πήγαινε στη γενέτειρά του, τη Φασούλα Λεμεσού, να ξεκουραστεί. Τον αντικαθιστούσε κατά την απουσία του ο αδελφός του μ. Παπανέαρχος Παπαβασιλείου, ιερέας της Φανερωμένης. Γι’ αυτό, μόλις πήρα στα χέρια μου το νέο βιβλίου του δρα Ανδρέα Ν. Παπαβασιλείου, πρώην επιθεωρητή Μέσης Εκπαίδευσης, ακάματου συγγραφέα, έσπευσα να βρω σελίδες που αναφέρονται στους ιερείς της κοινότητας, γιατί όντως η Φασούλα ήταν μια Παπαδομάνα.

Το κεφάλαιο για τους ιερείς με ρίζες στη Φασούλα ακολουθεί άλλο με βιογραφικά στοιχεία εκπαιδευτικών από το χωριό αυτό.

Η ύπαρξη πλείστων αρχαιοελληνικών ονομάτων κέντρισε το ενδιαφέρον του μελετητή, ο οποίος μας παραδίδει στοιχεία για τα αρχαία ελληνικά πρόσωπα που έφεραν το όνομα και σύντομα βιογραφικά για όσους Φασουλιώτες έχουν αρχαιοελληνικά ονόματα.

Το βιβλίο αρχίζει και τελειώνει με ποιήματα λαϊκών ποιητών της Φασούλας και κατακοσμείται με έγχρωμες φωτογραφίες. Η λαϊκή ψυχή των Φασουλιωτών, συζευγμένη με τη γενέθλια γη, εκφράζεται σε στίχο στην κυπριακή διάλεκτο, για να φανερώσει την αγάπη και το χρέος.

Το βιβλίο «Φασούλα Λεμεσού, Διακριτά στοιχεία της πολιτιστικής της ταυτότητας» ελκύει την προσοχή και το ενδιαφέρον όχι μόνο των Φασουλιωτών αλλά και κάθε φιλομαθούς αναγνώστη.

ΠΗΓΗ:

wwwsteliospapantoniou.blogspot.com