ΥΠΑΡΧΕΙ “ΤΡΙΤΗ ΡΩΜΗ”; Ε΄

ΥΠΑΡΧΕΙ “ΤΡΙΤΗ ΡΩΜΗ”;

Ε΄

Του Σεβ. Ναυπάκτου Ιεροθέου

=====

Ὁ Ράνσιμαν παρατηρεῖ:

«Κατ’ αὐτόν τόν τρόπο ὁ Ἱερεμίας διασαφηνίζει ὅτι ἀνα­γνω­ρίζει τόν ἰσχυρισμό τῆς Ρωσίας ὅτι εἶναι ἡ τρίτη Ρώμη πολιτικῶς, ἀλλ’ ὄχι ἐκκλησιαστικῶς. Τά δικαιώματα καί τά καθήκοντα τῆς κοσμικῆς κεφαλῆς τῆς οἰκουμένης πέρασαν ἀπό τούς αὐτοκράτορες τῆς Παλιᾶς Ρώμης καί τούς αὐτοκράτορες τῆς Νέας Ρώμης στούς αὐτοκράτορες τῆς Μοσχοβίας. Ἀλλά ἡ ἀνώτατη ἐκκλησιαστική ἀρχή ἐξακολουθεῖ νά εἶναι ἡ Πενταρχία τῶν Πατριαρχῶν μέ τήν Κωνσταντινούπολη ὡς κεφαλή της καί τή Μόσχα στήν οὐρά τοῦ καταλόγου, γιά νά συμπληρώσει τήν πεντάδα τώρα πού ἡ Ρώμη εἶχε διαγραφεῖ γιά αἵρεση.

Ἡ λύση τοῦ Ἱερεμία ἦταν εὔστοχη καί ἔξυπνη. Ἔδωσε στούς ὀρθοδόξους ἕναν ἰσχυρό κοσμικό προστάτη μέ ἀρκετά κολακευτικούς ὅρους γιά τόν προστάτη ὥστε νά ἐγκαταλείψει μεγαλύτερες ἐκκλησιαστικές διεκδικήσεις. Οἱ Ρῶσοι δέν ἐγκα­τέλειψαν τελείως τήν πίστη τους στήν ἀνώτερη ἁγιότητά τους, ἀλλά οἱ σχέσεις τους μέ τούς Ἕλληνες ἔκτοτε διορθώ­θηκαν. Οἱ ὑπό τουρκική κυριαρχία ὀρθόδοξοι ἔνιωθαν τώρα ὅτι δέν ἦταν ἐντελῶς χωρίς φίλους. Ἡ ἐμπιστοσύνη τους ἀναζωογο­νήθηκε. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι αὐτή ἡ φιλία δέν διευκόλυνε τίς σχέσεις τους μέ τούς Τούρκους κυριάρχους τους, οἱ ὁποῖοι τήν ἔβλεπαν μέ ὑποψία, οὔτε στό μέλλον τούς βοήθησε στίς σχέσεις τους μέ τίς δυτικές δυνάμεις. Ἀλλά βοήθησε στήν διάσωση τῆς ὀρθοδο­ξίας».

Τά στοιχεῖα αὐτά προέρχονται ἀπό τόν Βυζαντινολόγο Στῆβεν Ράνσιμαν, καί στά ὁποῖα φαίνεται ἡ σύλληψη τῆς ἰδέας τῆς Ρωσίας ὡς Τρίτης Ρώμης, πού ἄρχισε μετά τά τραγικά γεγονότα τῆς Συνόδου Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-39), κυοφορήθηκε τό διάστημα μεταξύ 1439-1453, καί τελικά γεννή­θηκε τό 1453 μέ τήν πτώση τῆς Κωνσταντινουπόλεως στούς Ὀθω­­μα­νούς. Οἱ Ὀρθόδοξοι Ρῶσοι ἔβλεπαν τόν Τσάρο τους ὡς τόν μόνον Ὀρθόδοξο Αὐτοκράτορα, καί οἱ ὑπόδουλοι Ρωμηοί τόν θεωροῦσαν προστάτη τους.

Κάπως ἔτσι ἀναπτύχθηκε ἡ ἰδέα τῆς Τρίτης Ρώμης, ἀπό ἀπόψεως πολιτικῆς, ὄχι ὅμως ἐκκλησιαστικῆς. Μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου τήν ἰδέα τῆς Τρίτης Ρώμης τήν ἐγκολπώθηκε καί τό Πατριαρχεῖο Ρωσίας.

(Συνεχίζεται)

ΥΠΑΡΧΕΙ “ΤΡΙΤΗ ΡΩΜΗ”; Δ΄

ΥΠΑΡΧΕΙ “ΤΡΙΤΗ ΡΩΜΗ”;

Δ΄

Του Σεβ. Ναυπάκτου Ιεροθέου

=====

Παρά τίς διεργασίες αὐτές στήν Ρωσία, καί παρά τήν δουλεία στούς Ὀθωμανούς ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης ἐξακο­λου­θοῦσε νά ἔχη θέση ἀνώτερη στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Γρά­­φει ὁ Ράνσιμαν:

«Ἀκόμα καί ὁ πιό φανατικός ὑποστηρικτής τῆς Τρίτης Ρώμης δέν ἤξερε πῶς νά τόν ὑποβιβάσει. Ὁ ἴδιος ὁ Τσάρος ὄχι μόνο ἐπιθυμοῦσε ἀναγνώριση ἀπό τόν Πατριάρχη, χάρη στό παραδοσιακό του γόητρο, ἀλλά καί ἀντιλαμβανόταν ὅτι δέν μποροῦσε νά γίνει κληρονόμος τῶν Βυζαντινῶν Καισάρων καί νά βρίσκεται ἐπικεφαλῆς τῆς ὀρθόδοξης οἰκουμένης χωρίς τήν καλή θέληση καί τήν ὑποστήριξη τοῦ Πατριάρχη».

Στήν συνέχεια ἀκολούθησαν διάφορα γεγονότα, ἀφοῦ οἱ Ρῶσοι στηρίζονταν στήν Ὀρθοδοξία τους, καί ζητοῦσαν νά λάβουν τήν πατριαρχική τιμή καί ἀξία.

Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν γεγονότων ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ἱερεμίας ὁ Β΄, πού ἦταν «εὐέλικτος καί ρεαλιστής διπλωμάτης», σέ μιά περιοδεία του στήν Ρωσία ἔδωσε τήν Πατριαρχική τιμή καί ἀξία τό 1589, ὡς πέμπτο κατά σειράν μετά τόν Πατριαρχεῖο τῶν Ἱεροσολύμων καί ὄχι τρίτο μετά τό Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας ὅπως ἤθελαν ἐξ ἀρχῆς οἱ Ρῶσοι, καί ἐξελέγη πρῶτος Πατριάρχης ὁ Ἰώβ.

Ὁ Τσάρος, κατά τήν ἀνταλλαγή προσφωνήσεων πού ἀκολούθησαν τῆς ἐκλογῆς, χαρακτήρισε τόν Πατριάρχη Ἱερεμία Β΄ ὡς «Πατριάρχη μέ τήν χάρη τοῦ ἁγίου καί ζωο­ποιοῦ Πνεύματος, προερχόμενον ἀπό τόν ὑψηλότερο ἀποστο­λικό θρόνο, κληρονόμο καί ποιμένα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, Πατέρα τῶν Πατέρων».

Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Ἱερεμίας Β΄ προσεφώνησε τόν Τσάρο ὡς «ὀρθόδοξο καί φιλόχριστο θεοστεφάνωτον τσάρο, τιμώμενον ἀπό τόν Θεό καί στολισμένον ἀπό τόν Θεό ... γαληνότατο καί ἐνδοξότατο ἀπό τούς κυρίαρχους ἡγεμόνες». Ἔπειτα πρόσθεσε:

«Ἐφ’ ὅσον ἡ πρώτη Ρώμη ἔπεσε ἀπό τήν Ἀπολλινάρια αἵρεση καί ἡ δεύτερη Ρώμη, πού εἶναι ἡ Κωνσταντινούπολη, κατέχεται ἀπό τούς ἄπιστους Τούρκους, τότε λοιπόν ἡ μεγάλη σου ρωσική αὐτοκρατορία, εὐλαβέστατε τσάρε, ἡ ὁποία εἶναι εὐσεβέστερη ἀπό προηγούμενα βασίλεια, εἶναι ἡ Τρίτη Ρώμη καί σύ μόνος κάτω ἀπό τόν οὐρανό ὀνομάζεσαι τώρα Χριστια­νός Αὐτοκάτωρ γιά ὅλους τούς Χριστιανούς σ’ ὁλόκληρο τόν κόσμο∙ γι’ αὐτό ἡ πράξη μας τῆς ἱδρύσεως τοῦ Πατριαρχείου θά γίνει σύμφωνα μέ τήν θέληση τοῦ Θεοῦ, τίς προσευχές τῶν Ρώσων ἁγίων, τῆς δικῆς σου προσευχῆς πρός τόν Θεό καί σύμφωνα πρός τή γνώμη σου».

(Συνεχίζεται)

ΣΥΝΕΧΙΣΗ ή ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΙΡΕΤΙΚΟΥΣ; Δ΄

ΣΥΝΕΧΙΣΗ ή ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΙΡΕΤΙΚΟΥΣ;

Δ΄

Τί λέγουν οἱ ἅγιοι καί θεοφόροι Πατέρες

Του π. Άγγελου Αγγελακόπουλου

=====

Ὁ Μέγας Βασίλειος ἀναφέρει: «Ἄν πείσουμε τούς αἱρετικούς νά ἀποδεχθοῦν τήν πίστη τῶν Πατέρων, ἄς ἑνωθοῦμε μέ αὐτούς ὅλοι μαζί. Ἄν, ὅμως, ἀποτύχουμε, ἄς περιορισθοῦμε στούς ἑαυτούς μας καί ἄς ἐξορίσουμε ἀπό τά ἤθη μας τόν ἐπαμφοτερισμό καί τήν ταλάντευση. Ἐάν, λοιπόν, οἱ αἱρετικοί δέν πεισθοῦν, τότε παρακαλῶ νά ἀντιληφθεῖτε ποιοί εἶναι αὐτοί, πού προκαλοῦν τόν πόλεμο, καί παύσετε πλέον νά μοῦ γράφετε γιά ἀλληλοσυνεννοήσεις καί Διαλόγους»[17]. Ἄλλωστε, ὑποστηρίζει ὁ ἴδιος, «ὅπως οὔτε «ὁ Αἰθίοψ ἀλλάζει ποτέ τό δέρμα του, οὔτε ἡ πάρδαλις τά ποικίλματά της»[18], παρόμοια δέν θά μπορέσει ποτέ νά ἀποβάλει τό κακό τῆς αἱρέσεως, ὅποιος ἀνατράφηκε μέ διεστραμμένα δόγματα»[19].

Παρόμοια διδάσκει καί ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας: «Διότι, ὅπως ἀκριβῶς οἱ πιό μακροχρόνιες ἀσθένειες εἶναι κάπως πιό δύσκολο ἤ ἀκόμη καί τελείως ἀδύνατο νά θεραπευθοῦν, ἔτσι καί ἡ ψυχή, πού ἔχει σαπίσει ἀπό διεστραμμένες ἔννοιες καί δόγματα, εἶναι πολύ δύσκολο νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν ἀσθένειά της»[20].

Ὁ δέ ἱερός Δοσίθεος Ἱεροσολύμων λέγει περί τῶν Λατίνων: «Οἱ Λατῖνοι εἶναι φιλόνεικοι καί ποτέ δέν διορθώνονται, καθώς εἶπε γι’αὐτούς ὁ Μέγας Βασίλειος[21], ἐπειδή δέν γνωρίζουν τό ἀληθές καί οὔτε ἀνέχονται νά τό μάθουν»[22].

Γιά τόν λόγο αὐτό οἱ παλαιοί Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν σύνεση καί σοφία, δέν συντηροῦσαν ποτέ μακροχρονίους Διαλόγους μέ αἱρετικούς. Χαρακτηριστική εἶναι ἡ περίπτωση τῆς προσπάθειας συνδιαλλαγῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἱερεμίου Β΄ τοῦ Τρανοῦ(1572-1579) μέ τούς διαμαρτυρομένους θεολόγους τῆς Τυβίγγης. Ὁ σοφώτατος Ἱερεμίας τούς ἀπέστειλε δύο ἐπιστολές, στίς ὁποῖες ἀνέτρεπε τίς αἱρέσεις τους καί συγχρόνως ἀνέπτυσσε τά ὀρθά δόγματα καί τούς καλοῦσε νά ἑνωθοῦν μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Δυστυχῶς, οἱ προστεστάντες θεολόγοι ἀπάντησαν στόν Πατριάρχη, ἐμμένοντας στίς πλανεμένες ἀπόψεις τους. Τότε ὁ Πατριάρχης Ἱερεμίας τούς ἀπέστειλε τρίτη ἐπιστολή, στήν ὁποία ἀναιρεῖ γιά ἄλλη μιά φορά τά ἐπιχειρήματά τους, καί στό τέλος μέ ἀξιοπρέπεια καί δίκαιη ὀργή τους εἶπε: «Ἀξιώνουμε ἀπό ‘σᾶς ἀπό ‘δῶ καί στό ἑξῆς νά μήν μᾶς βάζετε σέ κόπους, οὔτε νά μᾶς γράφετε καί νά μᾶς στέλνετε ἐπιστολές γιά τά ἴδια πράγματα, διότι μεταχειρίζεστε τούς φωστῆρες καί θεολόγους κάθε φορά καί μέ διαφορετικό τρόπο καί, ἄν καί τούς τιμᾶτε μέ τά λόγια, τούς ἀθετεῖτε μέ τά ἔργα, καί ἀποδεικνύετε ἄχρηστα τά ὅπλα μας, δηλ. τούς ἁγίους καί θείους λόγους τους, μέ τούς ὁποίους ἐμεῖς σᾶς γράφουμε καί σᾶς ἀντιλέγουμε, ὥστε, ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπό ‘μᾶς, ἀπαλλάξτε μας ἀπό τίς φροντίδες˙ πορευόμενοι, λοιπόν, τήν δική σας ὁδό, ἄν θέλετε, νά μᾶς γράφετε, ὄχι περί δογμάτων, ἀλλά ἐξαιτίας μόνο τῆς φιλίας»[23].

Οἱ ἅγιοι Πατέρες διδάσκουν ὅτι ἡ ἐπιστροφή τῶν αἱρετικῶν στό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας πραγματοποιεῖται μέ τήν μετάνοια[24] καί μάλιστα τήν δοκιμασμένη γιά ἀρκετό χρονικό διάστημα[25], τόν ἀναθεματισμό τῆς αἱρέσεως, τήν ἀποδοχή τῶν Ὀρθοδόξων δογμάτων, τῶν Τοπικῶν καί Οἰκουμενικῶν Συνόδων[26], τῶν Ἱερῶν Κανόνων καί τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως, καί τήν τέλεση τοῦ Ὀρθοδόξου Βαπτίσματος καί Χρίσματός τους.

(Συνεχίζεται)

ΤΟ ‘’ΚΑΝΑΛΙ 7’’ ΠΟΥ ΕΚΠΕΜΠΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΑΙΡΕΣΗ

ΤΟ ‘’ΚΑΝΑΛΙ 7’’ ΠΟΥ ΕΚΠΕΜΠΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΑΙΡΕΣΗ

(98.4 FM, 102.1 FM, 99.8 FM)

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

=====

Το Κανάλι 7 στο 98.4 FM, στη Λευκωσία και ανατολικά της Κύπρου, 102.1 FM στη Λεμεσό και Πάφο και 99.8 FM στη Πόλη της Χρυσοχούς. Δεν είναι λίγοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί που ανυποψίαστα παρακολουθούν το ραδιοφωνικό αυτό κανάλι. Μάλιστα κάποιοι θεωρούν ως συνεργό στα προγράμματα του την Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου.

Μάλιστα έχουν και ειδική βραδινή εκπομπή κάθε Δευτέρα στη ρουμανική γλώσσα, καθότι στην Κύπρο υπάρχουν αρκετοί Ρουμάνοι Ορθόδοξοι, αλλά να μην παρεξηγηθώ γι’ αυτό που θα πω, δεν είναι λίγοι αυτοί που είναι ευάλωτοι, γιατί στη χώρα τους τη Ρουμανία από την παιδική ηλικία εδιδάσκοντο την αθεΐα από το αντίθεο και απάνθρωπο κομμουνιστικό καθεστώς. Σε ειδική βραδινή εκπομπή κάθε Τρίτη υπάρχει εκπομπή και στη Βουλγαρική γλώσσα.

Δεν είναι λίγοι οι εκπρόσωποι των αιρετικών Προτεσταντικών παραφυάδων που οργώνουν την Κύπρο, προσηλυτίζοντας Ορθόδοξους Χριστιανούς, και μάλιστα αρκετές από τις αιρετικές αυτές παραφυάδες είναι μέλη του Π.Σ.Ε. Προς τούτη την προσπάθεια τους συμβάλλει με τον τρόπο του και το Κανάλι 7. Κατά τα άλλα οι Οικουμενιστές επαίρονται για τη διακήρυξη της Επιτροπής Παγκόσμιας Ιεραποστολής και Ευαγγελισμού του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (Π.Σ.Ε.), κατά το έτος 1982 για «ιεραποστολική μαρτυρία εν ενότητι». «Ούτοι περιάγουσι την θάλασσαν και την ξηράν ποιήσαι ένα προσήλυτον, και όταν γένηται, ποιούσι αυτόν υιόν γεένης διπλότερον αυτών»*. 

Ένα βασικό πρόγραμμα του Καναλιού 7 είναι αυτό που παρουσιάζει τα συχνά προγράμματα της Joyce Meyer, η οποία είναι γνωστή και από άλλα προγράμματα στις ΗΠΑ, η ομιλούσα για τη δήθεν ‘’χαρισματική εκκλησία’’ στην οποία ανήκει.  

Επίσης παρουσιάζει πρόγραμμα και ο πάστορας G. Mantuca, καθώς και άλλοι που παρασύρουν τον Ορθόδοξο λαό της Κύπρου. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου πρέπει να ενημερώσει τον λαό.

«Όπου απουσιάζει η ευλάβεια προς τα θεία και η υπακοή στα λόγια των Αγίων Πατέρων, επίσης και η γνήσια πίστη που φανερώνεται με αγαθά έργα, εκεί τίποτα καλό δεν είναι δυνατό να ευδοκιμήσει»**, αναφέρει ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄, στην πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία, που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576.

*«Ουαί υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί, ότι περιάγετε την θάλασσαν και την ξηράν ποιήσαι ένα προσήλυτον, και όταν γένηται, ποιείτε αυτόν υιόν γεένης διπλότερον υμών» (Ματθ). 23,15.

**Οι επιστολιμαίες απαντήσεις του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄, είναι παρμένες από το βιβλίο ‘’Β΄ και Γ΄ Απόκρισις προς Λουθηρανούς θεολόγους’’, Εκδόσεις Λύχνος, σε νεοελληνική απόδοση Ευάγγελου Π. Λέκκου.

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΧΟΡΔΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΥΛΙΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΧΟΡΔΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΥΛΙΑ

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

=====

Στις 5 τρέχοντος ο Οικουμενικός Πατριάρχης (μετά τις οικουμενιστικές συμπροσευχές στο Λέτσε) βρέθηκε στο Μπάρι της Απουλίας (Ιταλία). Εκεί, στην επ’ ονόματι του Αγ. Νικολάου, φραγκοκλησιά, για την ακρίβεια στην υπόγεια Κρύπτη της, γονάτισε και προσευχήθηκε ενώπιον των λειψάνων του Αγίου Νικολάου. Παρόντες ήταν (όπως μας πληροφορεί το «Αμήν») εκπρόσωποι της Παπικής «επισκοπής» Μπάρι, φραγκοκαλόγεροι, αλλά και πλήθος Παπικών μαζί με Ορθόδοξους. Στον ίδιο χώρο ο Παναγιώτατος κήρυξε την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους της Παπικής θεολογικής σχολής της Απουλίας. Του απενεμήθη από τους Παπικούς το βραβείο «Άγιος Νικόλαος» του ομώνυμου Ινστιτούτου Οικουμενικής (γράφε οικουμενιστικής) και Πατερικής θεολογίας.

Όπως διακρίνουμε στις φωτογραφίες κατά την απονομή ο Οικουμενικός Πατριάρχης

αποδέχεται, έμπλεως χαράς και μειδιών, το βραβείο, ενώ την χαρά αυτή συμμερίζεται κι ο τοπικός παπικός «επίσκοπος» χειροκροτούντων των παρισταμένων φραγκοπαπάδων. Τω όντι. Χαρά μεγάλη γίνεται εις την Εσπερίαν αφού ο Οικουμενικός Πατριάρχης, συνεχίζοντας ακάθεκτος και αγαλλομένω ποδί τις συμπροσευχές, καθ’ εκάστην προσφέρει γην και υδώρ εις τον εκπεσόντα της αληθείας Παπισμόν. 

Απλώς υπενθυμίζουμε στον Παναγιώτατο και εις τους συν αυτώ ότι έχουν ενώπιόν τους αιρετικούς (ετερόδοξους, κατά την απόφαση του Κολυμβαρίου), που από αιώνων πολλών αλλοτρίωσαν την «άπαξ παραδοθείσαν τοις αγίοις πίστιν», που αποξενώθηκαν ουσιαστικά από την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν λόγω πεπλανημένων διδασκαλιών, όπως το Φιλιόκβε (που υποβιβάζει το Πανάγιον Πνεύμα), την κτιστή χάρη, το αντιχριστιανικό παπικό πρωτείο, το κοσμικό παπικό κράτος και πλείστα όσα άλλα, αλλά κι αλλότρια της Πίστεως. 

Είμαστε βέβαιοι ότι έχει υπ’ όψιν ότι ο προκάτοχός του Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερεμίας Β΄, μεσούσης της τουρκοκρατίας, δεν δίστασε να διακόψει το Διάλογο με τους Γερμανούς Προτεστάντες της Τυβίγγης, όταν διαπίστωσε, πέραν πάσηςαμφιβολίας, ότι είχαν βάλει το μικρόβιο της αιρέσεως βαθειά μες την καρδιά τους. Εφάρμοσε εν προκειμένω την παύλεια προτροπή «αιρετικόν άνθρωπον μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν παραιτού» (Τιτ. γ΄10 ). Σήμερα τι πράττουν οι οικουμενιστικοί κύκλοι νυχθημερόν; Δεν παραιτούνται από του να κουβαλούν ακούραστα νερό στο μύλο του λαϊκού οικουμενισμού, παρά το αμετανόητο των αιρετικών και την άβυσσο που τους χωρίζει από την Πίστη της Εκκλησίας. Αντί να αντιταχθούν στους αιρετικούς, αντιτάσσονται και βυσσοδομούν κατ’ αυτών που καθηκόντως πολεμούν τις αιρέσεις.

Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΕΡΕΜΙΑ Β΄, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΛΟΥΘΗΡΑΝΟΥΣ

Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΕΡΕΜΙΑ Β΄, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΛΟΥΘΗΡΑΝΟΥΣ

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

=====

Οι Προτεστάντες επιζητούν την παρουσία Ορθοδόξων στους εορτασμούς για τα 500 χρόνια από τη Μεταρρύθμιση του Λούθηρου. Σαφώς και δεν πρέπει να  συμμετάσχουμε ως Ορθόδοξοι στους εορτασμούς αυτούς, γιατί πρώτον αποτελεί έμμεση συνηγορία στις κακοδοξίες τους και δεύτερο ανασταλτικό παράγοντα στην επιστροφή όσων προτεσταντών επιθυμούν στην Μία Αγία Εκκλησία.

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Ιερεμία Β΄(1536-1595), στον οποίον απέστειλαν οι Λουθηρανοί θεολόγοι της Τυβίγγης, τρεις επιστολές στις οποίες κατέθεταν τις δοξασίες τους εκζητώντας απάντηση από την Ορθόδοξη Εκκλησία, στους ο οποίους απάντησε με  αγάπη, αλλά και ομολογιακό θάρρος. 

Όσο αφορά την αιρετική προσθήκη του Filioque, ο Πατριάρχης Ιερεμίας Β΄ αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής στην  απάντησή του: «Αλλά και η Έβδομη Σύνοδος, συμπληρώνοντας τη χρυσή αλυσίδα και ακολουθώντας το ένα Άγιο Πνεύμα, στον Όρο αποφαίνεται: Εμείς ακολουθούμε πιστά τα αρχαία νομοθετήματα της Καθολικής (Ορθόδοξης) Εκκλησίας· εμείς τηρούμε τους θεσμούς των Πατέρων· εμείς αναθεματίζουμε εκείνους που προσθέτουν κάτι ή αφαιρούν από την Πίστη της Εκκλησίας».

Αλλού ανέφερε με πόνο: «Προς Θεού λοιπόν αφήστε, αφήστε τη διατύπωση λόγων που βρίσκονται μακριά από την αλήθεια για το θέμα τούτο, και υιοθετήστε την ευσεβή πίστη, όπως εξηγήσαμε, γνωρίζοντας ότι το Πνεύμα εκπορεύεται εκ του Πατρός».

Αναφερόμενος στο θέμα της δικαίωσης από μόνη τη πίστη, μίλησε και για τα αγαθά έργα και μεταξύ άλλων ανέφερε το εξής: «Όπου απουσιάζει η ευλάβεια προς τα θεία και η υπακοή στα λόγια των Αγίων Πατέρων, επίσης και η γνήσια πίστη που φανερώνεται με αγαθά έργα, εκεί τίποτα καλό δεν είναι δυνατό να ευδοκιμήσει».

Σε κάποιο σημείο μετά τις εξηγήσεις που δίνει, λέγει τα εξής: «Αφού λοιπόν γνωρίσατε καλά από τις θείες γραφές την Ορθοδοξία, ελάτε σ’ αυτήν με όλη σας την ψυχή. Κάθε άτοπη καινοτομία, την οποίαν η χορεία των οικουμενικών διδασκάλων και η Εκκλησία δεν παραδέχθηκε, διώξτε την πολύ μακριά από σας».

Δεν παραλείπει να αναφερθεί και στα επιτίμια από την εκτροπή από τις διδασκαλίες των Αγίων Πατέρων, λέγοντας χαρακτηριστικά τα εξής: «Γιατί όπως προείπαμε, δεν πρέπει να μετακινούμε όρια αιώνια που έθεσαν οι Πατέρες μας, ώστε να μη υποστούμε τα επιτίμια, παραβαίνοντας το όρο που έθεσε στην αρχή η Στ΄ Οικουμενική Σύνοδος».

Ομίλησε για την τιμή στους Αγίους, την προσκύνηση των Αγίων Λειψάνων, την προσκύνηση των Αγίων Εικόνων, τον Μοναχισμό, τα Άγια Μυστήρια, τις νηστείες τις προσευχές κλπ. δεν άρχισε με τα ελάσσονα και να μείνει σ’ αυτά προς χάρη του δήθεν ‘’καλού’’ κλίματος, αλλά ομολογώντας την αλήθεια προέτρεπε αυτούς να εγκαταλείψουν τις πλάνες τους και να επιστρέψουν στην Εκκλησία. Κι όταν είδε ότι δεν επείθοντο με λύπη τους λέγει: «Αξιούμεν δε υμάς του λοιπού μη κόπους παρέχειν ημίν, μηδέ περί των αυτών γράφειν και επιστέλλειν». 

Στις μέρες μας οι Λουθηρανικές αιρετικές κοινότητες στη Βαυαρία, στο Όλτερπουρκ, της Σαξονίας, στο Ανόβερο, στην Αμερική, στον Καναδά, στην Χιλή, στο Κονγκό, στη Δανία, στην Ιορδανία και στους Αγίους Τόπους, στη Ναμίμπια, στη Νότια Αφρική, στη Ζιμπάμπουε, στη Φιλλανδία κλπ, που είναι και μέλη του Π.Σ.Ε. πως αντιμετωπίζονται;

Τα λόγια του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄, στην πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία, που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576, «όσοι ανήκουν στην Εκκλησία του Χριστού  όλοι είναι με την αλήθεια˙ και όσοι γενικά δεν είναι με την αλήθεια, ούτε και με την Εκκλησία του Χριστού είναι», ας είναι κανόνας Oρθόδοξης ακρίβειας, στο πως αντιμετωπίζουμε τις αιρετικές κοινότητες.

*Οι επιστολιμαίες απαντήσεις του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄, είναι παρμένες από το βιβλίο ‘’Β΄ και Γ΄ Απόκρισις προς Λουθηρανούς θεολόγους’’ , Εκδόσες Λύχνος, σε νεοελληνική απόδοση Ευάγγελου Π. Λέκκου.

ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΕΠΙ ΙΣΟΙΣ ΟΡΟΙΣ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΕΧΝΑΣΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ

ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΕΠΙ ΙΣΟΙΣ ΟΡΟΙΣ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΕΧΝΑΣΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ

Του Πρωτοπρεσβ. Θεόδωρου Ζήση

=====

Οἱ διεξαγόμενοι σήμερα Διάλογοι «ἐπὶ ἴσοις ὅροις» ἀποτελοῦν τέχνασμα τοῦ Διαβόλου, ποὺ ἐπιθυμεῖ νὰ ἐξισώσει τὴν ἀλήθεια μὲ τὸ ψεῦδος, τὴν ᾽Ορθοδοξία μὲ τὴν αἵρεση. Τὸ «ἐπὶ ἴσοις ὅροις» σημαίνει ὅτι ἀποδέχονται οἱ διαλεγόμενοι ὅτι μπορεῖ νὰ ἔχουν τὴν ἀλήθεια καὶ οἱ δύο πλευρές· δὲν ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια ἀποκλειστικὰ στὴ μία πλευρά. Καὶ μόνον ἡ ἀποδοχὴ αὐτοῦ τοῦ ὅρου σημαίνει ὅτι ἀμφιβάλλουμε γιὰ τὸ ἂν ὁ Χριστός, ἡ Ἐκκλησία, οἱ Ἀπόστολοι, οἱ Πατέρες ἔχουν καὶ διδάσκουν τὴν ἀλήθεια. Ἂν στὴν «ἐπὶ ἴσοις ὅροις» συζήτηση τῶν ἀληθειῶν τῆς πίστεως, λόγῳ ρητορικῆς δεινότητος τῶν αἱρετικῶν, ὑψηλοτέρου μορφωτικοῦ ἐπιπέδου, διαλεκτικῆς ἱκανότητος ὑπερισχύσουν τῶν ἀσθενεστέρων εἰς αὐτὰ Ὀρθοδόξων ἢ τοὺς ἐξαναγκάσουν μὲ διαφόρους τρόπους, ὅπως ἔγινε στὴν Φερράρα-Φλωρεντία, νὰ δεχθοῦν τὰ τῶν αἱρετικῶν, αὐτὸ σημαίνει ὅτι βρέθηκε ἡ ἀλήθεια; Ἡ Ἐκκλησία διὰ τῶν αἰώνων κηρύσσει, διδάσκει, νουθετεῖ, ὁμολογεῖ τὴν ἀλήθεια πρὸς τοὺς ἀντιφρονοῦντες, πιστεύουσα ἀκραδάντως ὅτι ἔχει τὴν ἀλήθεια· δὲν ἐξισώνεται μὲ  τὴν αἵρεση «ἐπὶ ἴσοις ὅροις», ἀφήνουσα νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι καὶ οἱ αἱρετικοὶ μπορεῖ νὰ ἔχουν τὴν ἀλήθεια καὶ ὅτι αὐτὸ θὰ προκύψει ἀπὸ τὸν διάλογο. Αὐτὸ ἐπίστευε ὁ Κύριος συζητώντας μὲ τὴν Σαμαρείτιδα, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι καὶ οἱ Ἅγιοι Πατέρες; Διδάσκουμε κηρύττουμε, ὁμολογοῦμε τὴν ἀλήθεια, «μαθητεύουμε πάντα τὰ ἔθνη», καὶ ἂν οἱ διδασκόμενοι καὶ νουθετούμενοι δὲν πείθονται, τοὺς ἀφήνουμε νὰ ἀκολουθήσουν τὸν δρόμο τους. Δὲν συζητοῦμε ἐπὶ πέντε, δέκα, εἴκοσι, σαράντα χρόνια. Εἶναι σαφὴς ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος». 

Αὐτὸ ἐτήρησε καὶ ὁ πατριάρχης Κωνπόλεως Ἱερεμίας Β´, ὁ ὀνομαζόμενος Τρανός, στὸν δι᾽ ἀλληλογραφίας διάλογο ποὺ ἔκανε μὲ τοὺς Προτεστάντες θεολόγους τῆς Τυβίγκης. Ὅταν ἀπὸ τὶς ἀπαντήσεις τους κατάλαβε ὅτι ἐμμένουν στὶς πλάνες τους, διέκοψε τὸν διάλογο καὶ τοὺς ἄφησε στὸν δρόμο τῆς πλάνης. Τοὺς ἔγραψε τὸ 1581: «Ἀξιοῦμεν δὲ ὑμᾶς τοῦ λοιποῦ μὴ κόπους παρέχειν ἡμῖν, μηδὲ περὶ τῶν αὐτῶν γράφειν καὶ ἐπιστέλλειν, εἴ γε τοὺς τῆς Ἐκλησίας φωστῆρας καὶ θεολόγους ἄλλοτε ἄλλως μεταχειρίζεσθε, καὶ τοῖς λόγοις τιμῶντες αὐτοὺς καὶ ἐπαίροντες τοῖς ἔργοις ἀθετεῖτε, καὶ τὰ ὅπλα ἡμῶν ἄχρηστα ἀποδεικνύετε, τοὺς λόγους αὐτῶν τοὺς ἁγίους καὶ θείους δι᾽ ὧν ἡμεῖς γράφειν καὶ ἀντιλέγειν ὑμῖν εἴχομεν. Ὥστε τὸ καθ᾽ ὑμᾶς, ἀπαλλάξατε τῶν φροντίδων ἡμᾶς. Τὴν ὑμετέραν οὖν πορευόμενοι, μηκέτι μὲν περὶ δογμάτων, φιλίας δὲ μόνης ἕνεκα, εἰ βουλητόν, γράφετε».

H ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ, ΣΑΦΩΣ ΚΑΤΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΟ ‘’ΘΕΩΡΗΜΑ’’ ΤΗΣ “ΔΙΗΡΗΜΕΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ”

H ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ, ΣΑΦΩΣ ΚΑΤΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΟ ‘’ΘΕΩΡΗΜΑ’’  ΤΗΣ “ΔΙΗΡΗΜΕΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ”

Του Θεολόγου κ. Β. Χαραλάμπους

=====

Τα στιγμιότυπα της συνάντησης του Πάπα Φραγκίσκου με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, έδωσαν μεγάλη χαρά τους φιλενωτικούς. Tα βατικάνεια μέσα ενημέρωσης επίσης  επιχαίρουν. Η Vatican insider τιτλοφορεί το σχετικό κείμενο ‘’Ο Πάπας γέρνει μπροστά στον Βαρθολομαίο για να μπορέσει να τον ευλογήσει’’ (Il Papa si china davanti a Bartolomeo e si fa benedire da lui). H zenit.it ‘’Ευλόγησέ μου και την Εκκλησία της Ρώμης’’ (Benedicta me e la Chiesa di Roma). Η Avennire ‘’Πάπας Φραγκίσκος: οικουμενική προσευχή με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο’’ (Pope Fransis: ecumenical prayer with Patriarch Bartholomew).

Κατά τη συνάντηση είπε ο Οικουμενικός μας Πατριάρχης Βαρθολομαίος στον Πάπα Φραγκίσκο «Ζητάμε τη μεσιτεία των Πατέρων της Εκκλησίας, γιατί βρίσκουμε την ενότητα στην πρώτη χιλιετία». Η φράση τούτη δεν παραπέμπει στην διηρημένη Εκκλησία; Ατυχής φυσικά ήταν και η αναφορά του Οικουμενικού μας Πατριάρχου στην Αυστρία, με το άτοπο «όταν η Εκκλησία ήταν ενιαία».

Ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, αναφέρει σχετικά, «η Εκκλησία ούσα καθολικώς εις και μοναδικός θεανθρώπινος οργανισμός εις όλους τους κόσμους, δεν είναι δυνατόν να διαιρεθή. Κάθε διαίρεσις θα σήμαινε και τον θάνατον της».

Και για να χρησιμοποιήσομε τα λόγια του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄ (1536-1595), στην πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία, που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576, «όσοι ανήκουν στην Εκκλησία του Χριστού  όλοι είναι με την αλήθεια˙και όσοι γενικά δεν είναι με την αλήθεια, ούτε και με την Εκκλησία του Χριστού είναι».

Εις την Θεία Λειτουργία του Αγίου Βασιλείου ο ιερεύς εύχεται «Τους εσκορπισμένους επισυνάγαγε˙ τους πεπλανημένους επανάγαγε και σύναψον τη Αγία Σου Καθολική και Αποστολική Εκκλησία». Αυτός είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος επιστροφής στην ΜίαΑγία Εκκλησία.

Οι Παπικοί που έφυγαν από την Εκκλησία πρέπει να επιστρέψουν. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει: «Μένε εις την Εκκλησίαν και ου προδίδοσαι υπό της Εκκλησίας. Εάν δε φύγης από της Εκκλησίας, ουκ αιτία η Εκκλησία. Εάν μεν γαρ ης έσω, ο λύκος ουκ εισέρχεται˙ εάν δε εξέλθης έξω, θηριάλωτος γίνη».

Επιλογικά ας αναφέρομε τα λόγια του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς, «Κατά την ενιαίαν στάσιν των Πατέρων και των Συνόδων η Εκκλησία είναι μόνον μια, αλλά και μοναδική, διότι ο εις και μοναδικός Θεάνθρωπος, η Κεφαλή της, δεν δύναται να έχει πολλά σώματα. Η Εκκλησία είναι μία και μοναδική, διότι είναι το σώμα του μοναδικού Χριστού». Προς τι λοιπόν τα περί ενότητας της πρώτης χιλιετίας, που παραπέμπει στο ‘’θεώρημα’’ της "διηρημένης Εκκλησίας;" 

"Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ” ή «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΜΙΑ ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ;»

“Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ” ή «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΜΙΑ ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ;»

«του μη ανέχεσθαι διαπίπτειν τον λόγον»*

Του Θεολόγου κ. Β. Χαραλάμπους

========

Σε πρωτοσέλιδο άρθρο της η γαλλική εφημερίδα Le Monde (του αρθρογράφου Stéphane Foucart – 6/6/2014) είχε τον τίτλο «Le retour des Eglises», που θα πει «Η επιστροφή των Εκκλησιών». Το σημασιακό εκκλησιολογικό μεγαλείο της λέξης «επιστροφή» (retour), αβίαστα οδηγεί στην επιστροφή στην Μία Αγία Εκκλησία.

Και για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄ (1536-1595), στην πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία, που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576, «όσοι ανήκουν στην Εκκλησία του Χριστού  όλοι είναι με την αλήθεια˙και όσοι γενικά δεν είναι με την αλήθεια, ούτε και με την Εκκλησία του Χριστού είναι». Συνεπώς ο τίτλος «Η επιστροφή των Εκκλησιών» που δόθηκε, ήταν ατυχέστατος.  

Όπως αναφέρει το σχετικό άρθρο «η αποτυχία της επιστήμης και της λογικής» (les voies de la science et de la raison) να πείσουν σε οικολογικά θέματα, έγινε αιτία αναζήτησης σε άλλες μορφές πειθούς, «και γιατί όχι» (porquoi pas) «σε εκείνες τις μορφές της πίστης» (celles de la foi). 

Πρόφαση ή εκτροπή σε θέματα που δεν αφορούν ένα θεολογικό διάλογο;

Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμίας Β΄ στο συνοδευτικό–διαβιβαστικό έγγραφο, της Α΄ Αποκρίσεως του προς Λουθηρανούς θεολόγους αναφέρει «Μακάρι να συμφωνήσετε με τη δική μας Εκκλησία του Χριστού. Πράγμα που αν το κάνετε έμπρακτα, αληθινά και ολόψυχα, οπωσδήποτε θα προξενηθεί χαρά στον ουρανό και πάνω στη γη…».  Στην πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576, το πρώτο κεφάλαιό του το τιτλοφορεί «Θα διασαφηνίσουμε τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας».

Δυστυχώς σήμερα στους λεγομένους θεολογικούς διαλόγους, πεισματικώς εφευρίσκουν τα ελάσσονα ζητήματα που συμφωνούν, τρέφοντας την ψευδαίσθηση ότι θεαρέστως πράττουν. Αντί εκ των μειζόνων να καταλήξουν στα ελάσσονα, ασχολούνται με τα της γήινης βιόσφαιρας. Όσον σοβαρά κι αν είναι τα περιβαλλοντικά θέματα, αφορούν πολιτειακή αρμοδιότητα και δεν θα έπρεπε να βρίσκονται στο τραπέζι του λεγομένου θεολογικού διαλόγου.

Καταληκτικά ας παραθέσομε τα λόγια  του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία Β΄, για να υποδείξουν με ποιο τρόπο θα συζητούμε με τους αιρετικούς: «Απαντώντας λοιπόν, δεν θα πούμε τίποτα δικό μας, αλλά θα αντλήσουμε από τις Άγιες και Οικουμενικές Επτά Συνόδους…και από τη γνώμη των θείων διδασκάλων και ερμηνευτών της θεόπνευστης Γραφής, τους οποίους η Καθολική (Ορθόδοξη) Εκκλησία του Χριστού, μετά από συμφωνία όλων, αποδέχθηκε ότι με λόγους και θαύματα φώτισαν την οικουμένη, σαν άλλος ήλιος.  Και τούτο διότι τους ενέπνευσε το Άγιο Πνεύμα, που μίλησε με το δικό τους στόμα»**. 

Επιστροφή λοιπόν (retour), στην Μία Αγία Εκκλησία.

*«του μη ανέχεσθαι διαπίπτειν τον λόγον» - φράση του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας

**Από την πρώτη απάντηση, στην Αυγουσταία Ομολογία που εστάλη στην Τυβίγγη το 1576.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΛΟΥΘΗΡΑΝΟΥΣ

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΛΟΥΘΗΡΑΝΟΥΣ

===========

Παναγιώτη,

Όταν είδα το κείμενο σου με τίτλο ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΛΟΥΘΗΡΑΝΙΣΜΟΥ θυμήθηκα το διάλογο που είχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερεμίας ο Β΄ ο επικληθείς Τρανός οποίος είχε διάλογο εις βάθος με τους Λουθηρανούς.

Διαβάζοντας τα δύο βιβλιαράκια που έχουν εκδοθεί

α.) Αι τρεις δογματικαί αποκρίσεις προς τους Βυττεμεργίους Λουθηρανούς Θεολόγους, και

β.) Διδασκαλία νουθετική προς τους Γερμανούς, που στην ουσία είναι επιστολιμιαίες παραινέσεις προς τους Λουθηρανούς εύκολα αντιλαμβάνεσαι ότι απευθύνεται με εν Χριστώ αγάπη προς πεπλανημένους χριστιανούς.

Ουδέ επ’ ελάχιστον πέφτει στην παγίδα της ανθρωπαρέσκου ιδεολογικής αγάπης αλλά πιστός στην αγάπη που ο Κύριος δίδαξε νουθετεί αυτούς.

Δεν τον ενδιαφέρει ποσώς η ειρήνη του κόσμου τούτου αλλά η ειρήνη του Χριστού, γεγονός που του επιτρέπει να απευθύνεται προς αυτούς με πατρική αγάπη και τα ταυτόχρονα να υποδεικνύει με σαφήνεια την πλάνην αυτών.

Βασίλης Χαραλάμπους