ΤΟ ΦΟΝΙΚΟ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΟΥ ΦΙΛΟΠΑΠΠΟΥ

ΤΟ ΦΟΝΙΚΟ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΟΥ ΦΙΛΟΠΑΠΠΟΥ

Της κ. Ελένης Λωρίτου

=====

Έγκλημα πού;! Στον λόφο του Φιλοπάππου κάτω από την Ακρόπολη και μέρα μεσημέρι! Φυσικό δεν είναι, όταν το ιστορικό κέντρο της Αθήνας το έχουν κατακλύσει οι λαθρομετανάστες; Κάτω από την Ομόνοια έχει μαυρίσει ο τόπος. 

Παλαιόθεν γνωστά τα ρυπαρά σοκάκια από την Αθηνάς μέχρι την πλατεία Κουμουνδούρου. Μπροστά στα μάτια σου μπορεί να συναντούσες ό,τι νάναι! Στα σκαλοπάτια κάτι σπιτιών με κλειστά παντζούρια καθόταν μιά γρηά με βαμμένα χείλη σαν της μαιμούς τον κ...και με αναίδεια καλούσε ό,τι αρσενικό περαστικό. Σοκάκια παραδομένα στο ευτελές εμπόριο. Ρυπαρά από πάσης πλευράς ήταν τα σοκάκια που οδηγούσαν στην Ευριπίδου και Μενάνδρου γωνία, όπου ήταν και είναι οι "Τρείς Ιεράρχες". 

Νιάτα μου όμορφα! Με τι πόθο και θεία αναζήτηση περπατούσα αυτούς τους ρυπαρούς δρόμους που οδηγούσαν στους "Τρεις Ιεράρχες"! Αργότερα έμαθα ότι εκεί κοντά στην Πειραιώς, στην "Πολυκλινική" υπηρετούσε ο Άγιος Πορφύριος. Σήμερα σε αυτούς τους αγιασμένους δρόμους από την περπατησιά αγίων όπως ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος, ο άγιος Πορφύριος, ο άγιος Νικόλαος ο Πλανάς, ο Παπαδιαμάντης λίγο παραπάνω έχουν στήσει τα λημέρια τους οι λάθρο. Δεν κυκλοφορείς. Την βόλτα τους παίρνουν οι άνθρωποι μέχρι την Ακρόπολη και "λιάζονται" στην Ομόνοια! Μέσα στον ειδυλλιακό λόφο στήνουν καρτέρι. 

Παραδόθηκε η Αθήνα στα άγρια ένστικτα των μελαμψών καταληψιών! Κομμένος και ο λόφος μέχρι τον Άγιο Δημήτριο τον Λουμπαδιάρη για να πάρει κανείς μία ανάσα. Θυμάστε το κυνικό χαμόγελο της κυρά Τασίας; Αυτοί πρέπει να δικαστούνε, κακό χρόνο νάχουν, και όχι ο κάθε απολιτογράφητος λάθρο. Να χαμογελάσει η γρηά πάνω από το φέρετρο του παιδιού της αν έχει ή μήπως είναι μαγκούφα;!

Και όχι να κλαίει η κάθε Ελληνίδα μάνα!

Πού να γίνει και το τζαμί! Πότε θα ξεκουμπιστούνε;! Πότε θα τους πάρει ένα ποτάμι να ξεβρωμίσει ο τόπος;!

Ο ΑΓΕΝΝΗΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΓΕΝΝΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Ο ΑΓΕΝΝΗΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΓΕΝΝΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Του κ. Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

=====

Η υπερβάσα την υπερβολή παρουσίαση από τηλεοπτικούς σταθμούς του τραγικού γεγονότος της παιδοκτονίας αρτιγέννητου βρέφους από τη νεαρή μητέρα του δείχνει την παράνοια της «λογικής» της κοινωνίας μας. Κατ’ αυτή τη «λογική», που στηρίζεται στον ωφελιμισμό, στην ηδονή και στα ένστικτα, έγκλημα θεωρείται η δολοφονία βρέφους, που μόλις βγήκε από την κοιλιά της μητέρας του. Αν όμως η ίδια μητέρα είχε δολοφονήσει το ίδιο άτυχο βρέφος όσο ήταν στην κοιλιά της, θα εθεωρείτο κάτι το φυσιολογικό και ουδείς θα ησχολείτο μαζί της. Το αποτέλεσμα το ίδιο, ο θάνατος του παιδιού, οι συνθήκες θα άλλαζαν κάποιους μήνες. Και όμως η αντιμετώπιση από την κοινωνία και το θεσμοποιημένο κράτος είναι τελείως διαφορετική στις δύο περιπτώσεις. 

Οι φόνοι των παιδιών όσο είναι στην κοιλιά της μητέρας τους έγινε κατεστημένη και θεσμοθετημένη κατάσταση. Σε χώρες «προοδευτικές» ο γιατρός που αρνείται, δια λόγους συνειδήσεως, να προβεί στη δολοφονία του αγέννητου ανθρώπου διώκεται ποινικά και απομακρύνεται από την εργασία του. Οι φεμινίστριες γυναίκες εφεύραν «λογικές» για να δικαιολογήσουν την αποτρόπαιη πράξη τους. Λένε πως το βρέφος όσο είναι στην κοιλιά τους είναι μέρος του σώματός τους και έτσι αυτές μπορούν να το κάνουν ό, τι θέλουν, ή πως με την δολοφονία του αγέννητου βρέφους εξασφαλίζουν την ισότητα στο σεξ με τον άνδρα, ή.. και άλλα παρόμοια...

Το αδύναμο και ανυπεράσπιστο παιδί είναι το θύμα της βαρβαρότητας, που καλλιεργεί η κοινωνία. Θύματα δεν είναι μόνο τα αγέννητα παιδιά, που κατά χιλιάδες θυσιάζονται στον Βάαλ της ηδονής. Θύματα είναι και τα γεννημένα παιδιά. Θύματα είναι όταν παρίστανται σε διαπληκτισμούς, σε ανταλλαγές ύβρεων μεταξύ των γονέων, όταν χρησιμοποιούνται ως μάρτυρες στα δικαστήρια για τις διαφορές των γονέων τους, όταν κάθονται επί ώρες στον κομπιούτερ ή στην τηλεόραση γιατί οι γονείς είναι απασχολημένοι ή απουσιάζουν... Είναι θύματα του κράτους, στο οποίο η κάθε κυβέρνηση τα βάζει σε συνεχή βάσανα αλλάζοντας σε συχνά διαστήματα τα όσα διαλαμβάνονται στην εκπαίδευσή τους και επιχειρεί να διαπλάσει τις ψυχές τους όχι με βάση την παράδοση του λαού, τις αρχές και τα ιδανικά που τον διέπουν, αλλά με βάση την άθεη και υλιστική ιδεολογία της. 

Τα παιδιά είναι θύματα και της ραθυμίας εκπροσώπων της Εκκλησίας. Όπου Επίσκοποι και πρεσβύτεροι εργάζονται με ζήλο τότε πλήθος είναι των παιδιών και των νέων, που βρίσκουν την Εκκλησία ως «φιλόστοργη μητέρα και πηγή πάσης παρηγορίας», όπως γράφει ο Παπαδιαμάντης. Ο κοσμοκαλόγερος της λογοτεχνίας μας θεωρεί ότι η απραξία της εκκλησιαστικής αρχής οδηγεί στην όξυνση της απομάκρυνσης των Ελλαδιτών από την παράδοσή τους, στον μιμητισμό και στην ξενομανία, «να χάσκει τις προς τα ξένα», στην αλλοίωση των ηθών, στη χαλάρωση της ορθοδόξου πίστεως τους, στην παραχάραξη της ελληνικής γλώσσας. Η κατάρρευση  του κράτους αποτελεί  τραγικό γεγονός για το λαό, ο οποίος βιώνει επίσης την  καταστροφική απουσία της ποιμαίνουσας Εκκλησίας από αυτόν.-             

ΠΑΠΑ! ΑΝ ΕΙΣΑΙ ΠΑΛΙΚΑΡΙ...ΚΑΝΕ ΜΑΣ ΤΗ ΧΑΡΗ

ΠΑΠΑ! ΑΝ ΕΙΣΑΙ ΠΑΛΙΚΑΡΙ...ΚΑΝΕ ΜΑΣ ΤΗ ΧΑΡΗ

Του ιστολογίου katanixis.gr

====

Ωραίες τοποθετήσεις παλικαρίσιες ο παπάς ο μερακλής: "ΑΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥΣ, ΤΟ ΧΑΣΑΜΕ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ". Στην ορθόδοξη παράδοση το τελειότερο όργανο είναι η φωνή, γι' αυτό και είναι περιττά τα όργανα στη λειτουργία(..) Οφείλουμε όμως να γνωρίζουμε ότι στη θεία λειτουργία δεν έχουμε να κάνουμε με ένα φαινόμενο ακουστικό. Στο επίκεντρο της θείας λατρείας βρίσκεται η προσευχή. Είναι η καρδιά που συμμετέχει στην έκφραση της λατρείας. Οφείλουμε να προστατεύσουμε την παράδοση. Εάν προχωρήσουμε σε πειραματισμούς, τότε το χάσαμε το παιχνίδι! Θα καταντήσουμε όπως οι προτεστάντες, που επινοούν διάφορους τρόπους για να προσελκύσουν κόσμο!».

Μη τους κάνεις όμως τη χάρη και κουβαλάς τα όργανα μέσα στο ναό! Μέσα στην Εκκλησιά αυτοί θα κουβαλούν μετά μπουζούκια, συμφωνικές να κλάψει ο κάθε πικραμένος! Τα λυσσασμένα σκυλιά του οικουμενισμού δεν σε καταλαβαίνουν, θα σε κάνουν σημαία τους, μέχρι να κουβαλήσουν μπαγλαμά και μέσα στη λειτουργία. Ο Θεός να μας φυλάει.

Χριστός Ανέστη!

*****

Ιδού το ρεπορτάζ, που έδωσε την αφορμή, στο ιστολόγιο “Κατάνυξις”, να γράψει το πιο πάνω σχόλιο.

ΙΕΡΕΑΣ ΒΑΖΕΙ ΤΑ ΓΥΑΛΙΑ ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΓΥΑΛΙ ΤΑΜΠΟΥΡ

Του κ. Σωτήρη Λέτσιου

=====

Ο π. Διονύσιος Ταμπάκης, εφημέριος στον Ναό της Παναγίας στο Ναύπλιο, ανακάλυψε τον τοξωτό ταμπουρά στα 45 του και έχει ασχοληθεί επιτυχώς με άλλα έξι παραδοσιακά μουσικά όργανα.

"Είναι η μεγάλη μου χαρά και, συγχρόνως, το χόμπι μου! Λυπάμαι, μάλιστα, για το ότι έφτασα στα 45 μου χρόνια και τότε ανακάλυψα αυτό το υπέροχο μουσικό όργανο!» Δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του ο π. Διονύσιος όταν αναφέρεται στο γυαλί ταμπούρ, το τόσο αγαπημένο σε αυτόν μουσικό όργανο, με τη βαθιά κατανυκτική και χαμηλόφωνα υποβλητική ατμόσφαιρα που δημιουργεί η χρήση του.

Με το γυαλί ταμπούρ ο π. Διονύσιος Ταμπάκης συνόδευσε ηχητικά πριν από λίγο καιρό την απαγγελία του ηθοποιού Στέλιου Μάινα σε κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Η παρουσίαση αυτή είχε φιλοξενηθεί στον ιστορικό Ναό της Παναγίας στο Ναύπλιο, όπου εκεί εφημέριος είναι από το 1999 ο τόσο δημιουργικά δραστήριος ιερέας, που καταφέρνει να συνδυάζει αρμονικά τη μουσική με τα εκκλησιαστικά καθήκοντά του. Αν και η ενασχόλησή του με το γυαλί ταμπούρ ήδη μετρά μερικούς μήνες, ο π. Διονύσιος δεν διστάζει να εκφράσει την ιδιαίτερη αγάπη του αλλά και τις γνώσεις του για τη μουσική παράδοση.

Προτού καταλήξει στο γυαλί ταμπούρ, ένα τουρκικό όργανο που στα ελληνικά μεταφράζεται ως τοξωτός ταμπουράς, είχε επιτυχώς ασχοληθεί και με άλλα παραδοσιακά μουσικά όργανα, όπως το ούτι, το κανονάκι, η πολίτικη, η ποντιακή και η κρητική λύρα, αλλά και το νέι (σ.σ.: ο αρχαιοελληνικός καλαμένιος πλαγίαυλος). Η μουσική κάθε άλλο παρά τυχαία βρέθηκε στο διάβα της ζωής του.

«ΑΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥΣ, ΤΟ ΧΑΣΑΜΕ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ»

________

Ο π. Διονύσιος σπεύδει να υπογραμμίσει ότι στην ορθόδοξη παράδοση το τελειότερο όργανο είναι η φωνή, γι' αυτό και είναι περιττά τα όργανα στη λειτουργία. «Ωστόσο σε κάποιες άλλες εκδηλώσεις θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε κάποια από αυτά τα όργανα, τα οποία εναρμονίζουν την κοσμική μουσική με τη βυζαντινή παράδοση. Οφείλουμε όμως να γνωρίζουμε ότι στη θεία λειτουργία δεν έχουμε να κάνουμε με ένα φαινόμενο ακουστικό. Στο επίκεντρο της θείας λατρείας βρίσκεται η προσευχή. Είναι η καρδιά που συμμετέχει στην έκφραση της λατρείας. Οφείλουμε να προστατεύσουμε την παράδοση. Εάν προχωρήσουμε σε πειραματισμούς, τότε το χάσαμε το παιχνίδι! Θα καταντήσουμε όπως οι προτεστάντες, που επινοούν διάφορους τρόπους για να προσελκύσουν κόσμο!» Το προσεχές διάστημα αναμένεται να συμμετάσχει, παίζοντας γυαλί ταμπούρ, σε μια εκδήλωση όπου η ηθοποιός Μαρίνα Καλογήρου πρόκειται να απαγγείλει αποσπάσματα από τον βίο του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτου. Ο βίος αυτός έχει γραφτεί σε απαράμιλλο ύφος από τον Φώτη Κόντογλου, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το κείμενο αυτό είχε προκαλέσει τον θαυμασμό ακόμα και του Νίκου Καζαντζάκη!

ΠΗΓΗ

Ο ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ο ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Του κ. Γ. Ν. Παπαθανασόπουλου

=====

Οι πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης στα θέματα της ομοφυλοφιλίας δείχνουν την τραγωδία που ζει ο Ελληνισμός. Χωρίς λογική, οντολογική και ηθική επεξεργασία αποδέχεται κάθε τι που προωθείται από τις πιο πλούσιες και άλλης παράδοσης ευρωπαϊκές χώρες. Λόγω της πολύ ισχυρότερης θέσης τους στην οικονομία, στην τεχνολογία, στους θεσμούς, κάνει την χωρίς πνευματικά ερείσματα πολιτική ηγεσία της Ελλάδας να αισθάνεται μειονεκτικά απέναντί τους. Ο κ. Τσίπρας δείχνει να αισθάνεται ότι ο λαός που κυβερνά θα παραμείνει μικρός, και ασήμαντος αν δεν ακολουθήσει τις πολιτισμικές επιλογές των ισχυρών λόμπι της Δύσης.

Το αίσθημα της μειονεξίας οδηγεί την πολιτική μας ηγεσία όχι μόνο να τα μιμείται, αλλά να τα ξεπερνά για να δείξει πιο «προοδευτική». Είναι χαρακτηριστικό ότι το λόμπι στην Ελλάδα των λεσβιών, γκέι, αμφιφυλόφιλων και τρανς  εκφράζει την ικανοποίησή του, που η Ελλάδα στα ζητήματά τους έχει καταστεί «μια από τις πιο φιλελεύθερες χώρες της Νότιας Ευρώπης».

Ο άκριτος μιμητισμός της πολιτικής ηγεσίας της Ελλάδος φαίνεται από το γεγονός ότι όσο οι ισχυρές χώρες της Δύσης (ΗΠΑ, Αγγλία κ.α.) έως, περίπου, το 2000, είχαν αυστηρούς νόμους κατά της ομοφυλοφιλίας δεν διαμαρτυρήθηκε, ούτε πήρε κάποια πρωτοβουλία για προώθησή της. Όταν η Δύση υποχώρησε στις απαιτήσεις του δεσπόζοντος λόμπι των ομοφυλόφιλων στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο και στην Ουάσινγκτον, τότε άλλαξε στάση έναντι της ομοφυλοφιλίας, και «εκσυγχρονίστηκε». 

Ο εκ μέρους της ελλαδικής πολιτικής και πνευματικής ηγεσίας μιμητισμός δεν είναι κάτι νέο. Τον είχε επισημάνει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης από τον 19ο αιώνα! Στο μυθιστόρημά του «Το λάβαρον» γράφει ειρωνικά ότι κραυγάζουν οι μιμητές της Δύσης: «Μη θρησκευτικά προς Θεού! Το ελληνικόν έθνος δεν είναι βυζαντινοί, εννοήσατε; Οι σημερινοί Έλληνες είναι κατ’ ευθείαν διάδοχοι των αρχαίων. Έπειτα επολιτίσθησαν, επροώδευσαν και αυτοί συμβαδίζουν με άλλα έθνη...». Σα να γράφτηκε το κείμενο σήμερα για τα θρησκευτικά και για τα άλλα πολιτιστικά.

Ιστορικής εκτάσεως δήλωση μιμητισμού είναι αυτή του τ. υπουργού Παιδείας κ. Φίλη, στην «Καθημερινή» της Κυριακής, 29ης Απριλίου 2018: «Με αφορμή τις αντιδράσεις της Εκκλησίας για τον νέο Οργανισμό του υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, νομίζω ότι ήρθε η ώρα να συζητήσουμε τη μεταφορά της αρμοδιότητας των θρησκευμάτων σε άλλο υπουργείο, π.χ. στο Εσωτερικών, όπως σε άλλες χώρες». Όπως σε άλλες χώρες, όχι για κάποιο άλλο λόγο, αλλά για να μιμηθούμε τις άλλες χώρες. Καμία σκέψη ότι το Υπουργείο για την Παιδεία και τη Θρησκεία υπάρχει πριν να απελευθερωθεί η χώρα μας, ως ανάγκη υπάρξεως του λαού μας, καμία αναφορά ότι η Ορθοδοξία είναι βασικό στοιχείο της ιδιοπροσωπίας μας. Ο κ. Φίλης προτείνει η Ορθοδοξία να ανήκει σε Υπουργείο, που έχει αρμοδιότητες στα Ληξιαρχεία, στη Μεταναστευτική Πολιτική, στην Ισότητα των Φύλων, ακολουθώντας την παράδοση «άλλων χωρών», όχι τη δική μας...-          

ΕΝΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΦΥΤΩΡΙΟ

ΕΝΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΦΥΤΩΡΙΟ

Του Κωστή Μπαστιά

=====

Οι  αγρυπνίες του Αγίου Ελισαίου σταθήκανε πνευματικό φυτώριο. Μέσα στο ταπεινό αυτό εκκλησάκι, στους Αγέρηδες, το ιδιωτικό, το ανύπαρκτο τώρα πια, αφού το γκρέμισε η σκαπάνη της οικονομικής σκοπιμότητας, ο Όσιος παπα-Νικόλας ο Πλανάς, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης και μία πλειάδα ταπεινών ορθοδόξων Χριστιανών, είχανε οργανώσει αυτές τις αγρυπνίες.

Λειτουργός ο Όσιος παπα-Νικόλας Πλανάς, ο ακούραστος ψάλτης ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης κι αριστερός ψάλτης ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης. Και γύρω τους ένα εκκλησίασμα από ταπεινούς Χριστιανούς, που δεν κουραζόντανε, ούτε από τις μακρυές ακολουθίες, ούτε από την αγρυπνία, ούτε από την ορθοστασία. Ούτε τα βλέφαρά τους κλείνανε, ούτε τα γόνατά τους λυγίζανε.

Οι ταπεινοί αυτοί Χριστιανοί, ούτε συλλόγους είχανε σκαρώσει, ούτε λόγους βγάζανε, ούτε συχνάζανε στα γραφεία των εφημερίδων, απαιτώντας προσωπική προβολή και παινέματα των δημοσιογράφων, ούτε καλούσανε κανέναν ισχυρό να 'ρθη, να τους καμαρώση και να τους ενισχύση.

Δεν κάνανε κοινωνικό Χριστιανισμό, ούτε είχε ψηλώσει ο νους τους, ώστε να θέλουνε να βολέψουνε τα στραβά τού κόσμου, σαν κείνους τους πιο θεόστραβους απ' όλους, που παρασταίνουνε τον εκλεχτό του Θεού, τον προωρισμένο ν' αποκαταστήση την δικαιοσύνη του, στον ξεστρατισμένο κόσμο. Ήταν άνθρωποι απλοί, ταπεινοί Χριστιανοί, που πιστεύανε στον Θεάνθρωπο Χριστό, στην Παναγία Θεοτόκο και στους Αγίους Του. Και πιστοί στο Λόγο Του, δεν νοιαζότανε για τα κρίματα των αλλονών, αλλά για τα δικά τους. Κι αυτές τις δικές τους πληγές πασχίζανε να επουλώσουνε με νηστείες, με προσευχή, με καθημερινή παρουσία στον Οίκο Του, μ' αδιάκοπο διάβασμα του Λόγου Του, του Ευαγγελικού και των βίων των Αγίων, που βρίσκανε μέσα στα συναξάρια.

Ούτε ο παπα-Νικόλας ο Πλανάς, ούτε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ούτε ο Μωραϊτίδης, ούτε κανένας από κείνους, που αγρυπνούσανε στον Άγιο Ελισαίο, δεν σπαταλούσανε την ώρα της προσευχής, βγάζοντας λόγους, τάχα για να σώσουνε τους άλλους, ενώ στην ουσία, αν το κάνανε, δεν θα σώζανε κανέναν με τα λόγια, αλλά μονάχα θα προβάλλανε τον εαυτό τους.

Σαν γνήσιοι ορθόδοξοι είχανε αφήσει στους φραγκίζοντες και προτεσταντίζοντες τις ευσεβείς φλυαρίες και κείνοι ζούσανε την λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, που είναι μυστήριο και κλείνει μέσα της όσα κανένα κήρυγμα δεν μπορεί να κλείση. Γιατί όλα τα λέει η λειτουργία, το Λυχνικό, το Ψαλτήρι κι η ορθόδοξη υμνογραφία. Όλα, πέρα για πέρα. Και τόσο πολύ, που και μία προσταφαίρεσι δεν είναι δυνατή και νοητή.

Ο παπα-Νικόλας ο Πλανάς στάθηκε η πιο ολοκληρωμένη λειτουργική έκφρασι μέσα στην ορθόδοξη Ελλάδα του δεύτερου μισού του περασμένου αιώνα και των πρώτων εικοσιπέντε χρόνων του τωρινού. Λειτουργική στάθηκε ολάκερη η ζωή του. Ξημερώματα άρχιζε και μεσημέρι τελείωνε. Γιατί τάλεγε όλα, γιατί μνημόνευε εκατοντάδες νεκρούς και ζωντανούς. Και το εκκλησίασμα ούτε αβάσταχτες εύρισκε αυτές τις ακολουθίες, ούτε καταπονετικές, ούτε εμπόδιο στις δουλειές του. Φτωχοί και πολλοί μεροκαματιάρηδες ήτανε αυτοί που εκκλησιαζόντανε στον Άγιο Ελισαίο, ή στον Άγιο Γιάννη τον Κυνηγό, της οδού Βουλιαγμένης, όπου χρόνια λειτουργούσε ο παπα-Νικόλας ο Πλανάς. Άνθρωποι της ανάγκης, θεόφτωχοι, κοπιώντες και πεφορτισμένοι. Κι όμως δεν κουραζόντανε για ένα και μόνο λόγο: Δεν ήτανε ξένοι προς τα μυστήρια και τις ακολουθίες. Τις διαβάζανε, ξέρανε όλα απ' έξω και γευότανε τη λειτουργία ή τις ακολουθίες των αγρυπνιών, όταν τις τελούσε ένας ιερέας ταπεινός και καθαρός τη καρδία. Αυτός ο κόσμος γευότανε όσα έλεγε ο λειτουργός όσα ψέλνανε οι ψαλτάδες. Τα σιγόλεγε και τα σιγόψελνε και το εκκλησίασμα και κάθε λέξη και κάθε φράση και κάθε μουσικός φθόγγος ήτανε βίωμα. Δεν ακούγανε λόγια αδιάφορα γι' αυτούς ή μουσική κοσμική ή εικόνες φράγκικες, θεατρικές και γλυκανάλατες. Ό,τι ακούγανε σκορπούσε γαλήνη στην ψυχή και στο πνεύμα τους και τα μάτια τους δεχότανε σαν ίαμα τ' άγια εικονίσματα της βυζαντινής αγιογραφίας. Όξω και μακρυά άπ' τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, δεν βρίσκανε ούτε λύτρωση, ούτε ανάπαυση. Ο πόθος τους για χριστιανική δικαιοσύνη, όπως το βλέπουμε τόσες φορές στο έργο του Παπαδιαμάντη και του Μωραϊτίδη, δεν έκρυψε ποτέ την οργή της εκδίκησης. Η αγάπη που τους θέρμαινε δεν ήτανε η ανήσυχη κι εναγώνια αγάπη του κόσμου, αλλά η ατάραχη και ειρηνική αγάπη του Χριστού.

Αυτοί οι επιζώντες, όπως και μερικοί άλλοι, καθώς και κείνοι που κοιμηθήκανε εν Κυρίω από τους αγρυπνητές του προφήτη Ελισαίου, ξέρουνε πως η λογική τού κόσμου δεν έχει θέση στο χριστιανικό περίβολο, όπως δεν έχει θέση κι η μεθοδολογία του κόσμου. Γιατί αυτά κρίνοντάς τα με τα μέτρα τους και βλέποντάς τα με τα κοντόθωρα μάτια τους δεν μπορούνε να καταλάβουνε πως ο Χριστιανισμός είναι η πιο μεγάλη περιπέτεια, η πιο μεγάλη υπερβολή και το πιο απίστευτο απ' όλα τα πιο απίστευτα του κόσμου. Για τούτο και η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας είναι η ορθοδοξία ανόθευτη απ' όλες τις κοσμικόφρονες επιδράσεις του δυτικού κόσμου.     

Από την εφημερίδα Η Βραδυνή, της 8ης Ιουνίου 1960

ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΙΑΤΙΚΟ

ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΙΑΤΙΚΟ

Του Στέλιου Παπαντωνίου

=====

Πλυμμένα τα πόδια τους

Πνιγμένα στο νερό

Έρχονταν ένα ένα

Κι η Φραγκογιαννού

Με τα κορίτσια της

Κι  όλοι οι άγνωστοι μικρούληδες

Σταυρωμένοι στη δουλειά

Στα βάσανα

Να κουβαλούν τώρα τις πέτρες του δικού τους μαρτυρίου

Δεν φαινόταν ο κόσμος  χρυσοστεφανωμένος

Ένα βούρκο ποτάμι κυλούσε

Κοντά στην παραλία με τα νεκροκρέβατα

Ζωγραφισμένα όλα με το χέρι του

Πού τον θυμήθηκα τέτοια μέρα

-Κυρ Αλέξανδρε, λέω,

Είστε για έναν καφέ;

-Εξέρχεσθε, λέει, εις απάντησιν αυτού,

Και τα βρίσκουμε.

ΠΗΓΗ:

wwwsteliospapantoniou.blogspot.com

O ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΦΕΡΡΑΡΑΣ - ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ

O ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΦΕΡΡΑΡΑΣ - ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ

«Τι παθόντες υπέγραψαν δόγματα, α δεν είχον εντολήν να παραδεχθώσιν;»

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

=====

Στο μυθιστόρημα ‘’Η Γυφτοπούλα’’ του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, γίνεται αναφορά στη Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας, όπου «Τετρακόσιοι και πλέον ανατολικοί επίσκοποι  είχον μεταβή εις την σύνοδον ταύτην και μετ’ αυτών ο Βησσαρίων». Να υπενθυμίσομε ότι αρχικά έγινε παρόμοια προσπάθεια με τη Σύνοδο Φερράρας –Φλωρεντίας, στη Σύνοδο της Λυών το έτος 1274,  αλλ’ όμως ο Όσιος Νείλος Καβάσιλας ανέτρεψε τα σχέδιά των.  Ακολούθησε η Σύνοδος  Φερράρας –Φλωρεντίας (1438-1439), αλλ’ όμως ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός  ανέτρεψε τα σχέδιά των. 

Ως γνωστό στη Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας εις  μόνο επίσκοπος αντέστη, ο Άγιος Μάρκος ο Εφέσου ο επικαλούμενος Ευγενικός, ο οποίος είχε αρνηθεί να υπογράψει και έτσι σώθηκε η Εκκλησία.   Ο Άγιος Μάρκος ο Εφέσου, ήταν ο μόνος Ορθόδοξος επίσκοπος που δεν δέχθηκε να υπογράψει στη  Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας. 

Ο Παπαδιαμάντης περιγράφει με τα εξής χαρακτηριστικά λόγια το γεγονός: «Οι επίσκοποι της Ανατολής υπέγραψαν σύμπαντες τον όρον της παπικής συνόδου. Αλλ’ αντιπροσώπευον οι άνδρες εκείνοι τας δοξασίας του Ελληνικού λαού, ή όχι; Εάν ναι, διατί ο λαός ο ελληνικός, διατί ο λαός δεν απεδέχθη τα εψηφισμένα; Εάν όχι, τι παθόντες υπέγραψαν δόγματα, α δεν είχον εντολήν να παραδεχθώσιν;»

Επισημαίνει χαρακτηριστικά και τη στάση του λαού στο θέμα τούτο με τα εξής λόγια: «Διότι είναι γεγονός πασιφανέστατον ότι ο ελληνικός λαός και μετά την υπογραφήν του αστόργου και παρανόμου εκείνου όρου έμεινεν είπερ ποτέ ορθόδοξος».  

Ακολούθως αναφέρεται στον Βησσαρίωνα ο οποίος από Επίσκοπος Ορθόδοξος έγινε Παπικός καρδινάλιος, ως ακολούθως: «Εις των υπογραψάντων τον όρον ήτο και ο Βησσαρίων. Ο άνθρωπος ούτος έκρινεν, ως φαίνεται, εντιμότερον δι’ εαυτόν να είναι μάλλον καρδινάλιος της Ρώμης ή Μητροπολίτης της Ανατολής. Όθεν μετά την υπογραφήν του τόμου της ενώσεως έμεινεν εν Ρώμη και δεν επανήλθεν στην Ανατολήν. Και όμως είχεν άδικον. Ηδύνατο να επανέλθη ως επανήλθον οι άλλοι επίσκοποι και η υπογραφή αυτού να λογισθή άκυρος παρά τω ελληνικώ λαώ, αν επανήρχετο, οία ελογίσθη και μη επανελθόντος αυτού και των άλλων των επανελθόντων». 

Αναφέρεται ο Παπαδιαμάντης και στη γνωστή φράση του Πάπα Νικόλαου «Ουδέν εποιήσαμεν», μάλιστα την αναφέρει στα λατινικά, με ελληνικούς όμως χαρακτήρες, «Νίχιλ φάκιμους».  

Η μη αποδοχή των απαιτήσεων του Πάπα Νικόλαου, ήταν καθοριστική για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Το αγωνιώδες ερώτημα του Πάπα Νικόλαου, αν υπόγραψε ο Εφέσου και η απάντηση ότι δεν υπόγραψε, το οδήγησαν να απαντήσει με τη φράση που έμεινε στη ιστορία, «Ουδέν εποιήσαμεν». Την επιμονή μάλιστα του Πάπα Νικόλαου, να υπογράψουν όλοι οι επίσκοποι την περιγράφει ως εξής: «Ως φαίνεται επεθύμει ο Πάπας ίνα πάντες ανεξαιρέτως οι επίσκοποι υπογράψωσιν την παραδοχήν των δογμάτων της Ρώμης». Με αυτό τον τρόπο ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης περιέγραψε σύντομα και περιεκτικά τη Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας.

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΠΑΦΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΠΑΦΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

===========

Διαβάσαμε στη Romfea.gr:

“Ο Παπαδιαμάντης και το έργο του παραμένουν ένα μεγάλο εθνικό κεφάλαιο ανέφερε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πάφου κ. Γεώργιος στο πλαίσιο Εσπερίδας Παπαδιαμάντη που διοργάνωσε απόψε το Πνευματικό Κέντρο Εκκλησίας Αποστόλου Παύλου Πάφου σε συνεργασία με το περιοδικό Λογοτεχνίας και Κριτικής «Ακτή».

Σε χαιρετισμό που απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος ανέφερε πως διαβάζοντας τα Χριστουγεννιάτικα και Πασχαλινά διηγήματα του Παπαδιαμάντη, και βλέποντας πίσω από τις περιγραφές τον ιερέα πατέρα του, και τον ίδιο να υπηρετεί, αντιστοίχισε πολλές φορές τις εξορμήσεις στα εξωκλήσια του χωριού του και τις λειτουργίες τους εκεί, με τις δικές του στην Σκιάθο.

Ο Σεβασμιώτατος παρατήρησε επίσης πως την συγκίνηση που ένοιωθε τότε ως μαθητής λίγοι μαθητές μπορούν να την αισθανθούν σήμερα, όχι γιατί- όπως είπε- δεν είναι γόνοι ιερατικών οικογενειών, ούτε και γιατί άλλαξαν εν πολλοίς, τα ήθη και τα έθιμα μας, αλλά ούτε και γιατί προσπάθησαν κάποιοι και κατάφεραν να αφαιρέσουν από την εξεταστική ύλη των τελειόφοιτων των Λυκείων  κάποια κείμενα του. 

Αυτό συμβαίνει συνέχισε, "γιατί με τα όσα ακατονόμαστα επιχειρήθηκαν κατά καιρούς στα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων για τη γλώσσα μας, ο Παπαδιαμάντης είναι σήμερα και γλωσσικά απρόσιτος στη νέα γενιά".

Πρόσθεσε μάλιστα, πως οι νέοι μας στερούνται σήμερα τη συγκίνηση από την απόλαυση ενός διηγήματος του Παπαδιαμάντη αλλά και την μεταρσίωση σ’ ένα κλίμα διαφορετικών αξιών, των ανώτερων αξιών με τις οποίες γαλουχήθηκε το έθνος μας.

Ο Σεβασμιώτατος σημείωσε επίσης πως έχουμε ευθύνη όσοι μπορούμε να προσπαθήσουμε να τον επαναφέρουμε στα σχολεία και στη ζωή μας.”

Ολα ορθά όσα λέγει ο Σεβ. Πάφου για τον ανεπανάληπτο Παπαδιαμάντη και τα αλλεπάλληλα κύματα κατά της γλώσσας και της παιδείας μας που κατάφεραν τα ανελέητα χτυπήματα των “εχπαιδευτικών” μεταρρυθμίσεων τα τελευταία σαράντα περίπου χρόνια.

Ολα αυτά θα αντιμετωπίσουν ακόμη βαθύτερη υποτροπή -πραγματικό τσουνάμι- σε λίγους μήνες όταν ο άθεος και εθνομειοδότης Τσίπρας -και το συνάφι των “προοδευτικάριων” “φωταδιστών” που τον δορυφορεί- θα αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας.

Τότε θα γίνει ανοιχτή απόπειρα πλήρους ανατροπής και ισοπεδώματος ότι έμεινε όρθιου στην παιδεία.

Ευτυχώς που στην Κύπρο τα πράγματα είναι διαφορετικά. Υπάρχουν βέβαια και εκεί οι ανθέλληνες και οι εκκλησιομάχοι, οι οποίοι μάλιστα επί διακυβέρνησης “Καταστρόφια” επιχείρησαν εξ εφόδου άλωση της παιδείας, αλλά ευτυχώς οι Ελληνες της Κύπρου με επικεφαλής την Εκκλησία -και μάλιστα τον Μακαριότατο και τον Σεβ. Πάφου- κατόρθωσαν να αποκρούσουν επιτυχώς την προσπάθεια. 

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ κ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ κ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

===========

Ευχαριστούμε θερμά τον γνωστό έγκυρο αναλυτή κ. Γ. Παπαθανασόπουλο για την αποστολή άρθρου του, που επιγράφει “Τα Χριστούγεννα, ο Παπαδιαμάντης και ο Σαραντάρης”. 

Η επισήμανσή του ότι κανείς δεν μπορεί να μιλά για τον Χριστό και την Εκκλησία εκτός αν ζει ο ίδιος εκκλησιαστική ζωή είναι απολύτως καίρια και ουσιαστική. 

Οι δύο λογοτέχνες στους οποίους αναφέρεται -ο Παπαδιαμάντης και ο Γ. Σαραντάρης- ήταν άνθρωποι αληθινά Ορθόδοξοι, ο καθένας με το δικό του τρόπο επειδή διαμορφώθηκαν σε διαφορετική παράδοση εξαιτίας του περιβάλλοντος που έζησαν.

Αξίζει, επίσης, να σταθεί κάποιος στις επισημάνσεις του Παπαδιαμάντη που παραθέτει ο κ. Παπασθανασόπουλος για τη λιτότητα που είναι γραμμένο το Ευαγγέλιο χωρίς τις υπερβολές των λεγόμενων "Αποκρύφων Ευαγγελίων".

Η επισήμανση αυτή δίνει απάντηση σε σύγχρονες τάσεις της ίδιας νοοτροπίας ανθρώπων με φτωχά πνευματικά κριτήρια οι οποίοι εντυπωσιάζονται, όχι από τρισμέγιστο θαύμα του λυτρωτικού έργου της Ενανθρωπήσεως του Κυρίου, αλλά από "ευωδίες", "χαμόγελα" και τα συναφή.

Ευχαριστούμε τον καλό αρθρογράφο για τις ουσιαστικές επισημάνσεις του, αλλά και επειδή διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο για να αναδειχθεί ο χριστιανικός χαρακτήρας του έργου του Γ. Σαραντάρη κάτι που λίγοι γνώριζαν και ακόμη πιο λίγοι συνειδητοποίησαν σε βάθος πριν δημοσιευθούν οι σχετικές μελέτες του κ. Γ. Παπαθανασόπουλου.

Μια εισήγηση στον καλό αρθροφράφο: Μήπως πρέπει να αποτολμήσει τη συγγραφή Ιστορίας της Νεοελληνικής Χριστιανικής λογοτεχνίας; 

Εχει τις γνώσεις και τις προυποθέσεις για το εγχείρημα αλλά και θα καλύψει ένα ουσιαστικό κενό.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το άρθρο που μας έδωσε την αφορμή για τη σύνταξη του πιο πάνω σχολίου:

Κάθε Χριστούγεννα στη σκέψη των Ελλήνων δεσπόζει φυσικά η υπερφυής Γέννηση του  Θεανθρώπου Χριστού, που χώρισε την Ιστορία στα δύο και σφράγισε την ανθρωπότητα ως Σωτήρας, Λυτρωτής και Πρότυπο ζωής. Ο Σκιαθίτης Γέροντας  των γραμμάτων μας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη μετάφραση του της Ζωής του Χριστού, του Φριδερίκου Φάρραρ (Εκδόσεις Δόμος), έβαλε σ’ αυτήν το προσωπικό του ύφος και  μεταφέρει  έτσι  τον ταπεινό τρόπο με τον οποίο τα Ευαγγέλια περιγράφουν το υπέρλογο γεγονός:

«Τα Ευαγγέλια, πάντοτε φιλαλήθη, με την θέλγουσαν εκείνην απλότητά των, ήτις είναι η σφραγίς της ειλικρινούς και απροσποιήτου αφηγήσεως, αναφέρουν το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού άνευ σχολίων. Δεν υπάρχει εις αυτά η υπερβολή του απιστεύτου και μυστηριώδους και του θαύματος, ήτις παρατηρείται εις τας ιουδαϊκάς φαντασιοκοπίας δια τον ερχόμενον Μεσσίαν, και εις τας αποκρύφους αφηγήσεις τας σχετιζομένας με το θείον Τέκνον. 

Η τρανοτέρα απόδειξις της αξιοπιστίας των Ευαγγελιστών είνε η άκρα αντίθεσις της ιστορίας των προς τα ψευδοευαγγέλια των πρώτων αιώνων και προς όλας τας φανταστικάς παραδόσεις. Αν τα Ευαγγέλια μας δεν ήσαν αυθεντικά, θα έβριθον  και αυτά από τας υπερβολάς αίτινες χαρακτηρίζουν πάσαν παράδοσιν των πρώτων χρόνων, αναφερομένην εις τον βίον του Σωτήρος. Δια τους αμαθείς και δι’ όσων  το πνεύμα δεν αυγάζει το φως της αληθείας, φαίνεται απίστευτον  το να συντελεσθή το καταπληκτικώτερον γεγονός εν τη ιστορία του κόσμου άνευ αναστατώσεων και άνευ καταστροφών...» (σελ. 30). 

     

Ο Παπαδιαμάντης μέσα από την Πίστη του στον Χριστό και στην Ορθοδοξία και την αγάπη του προς την Ελλάδα, μίλησε απλά και κατ' ευθείαν στην καρδιά του λαού μας. Και ορισμένες σκέψεις του μένουν ως αποφθέγματα στην ιστορία των Ελλήνων. Ήταν βέβαιος ότι οι πολέμιοι του Χριστού θα υπάρχουν πάντοτε, αλλά και θα απέρχονται, ενώ ο γεννημένος στην ταπεινή Φάτνη της Βηθλεέμ Χριστός θα βασιλεύει πάντα. Εγραψε: "Προ των σήμερον υλιστών, δαρβινιστών και θετικιστών υπήρξαν οι απαισιόδοξοι, οι ορθολογισταί και οι κριτικισταί, αλλά παρήλθον. Προ αυτών ήσαν οι πανθεϊσταί, αλλ' εξέλιπον. Παρέρχονται, κρύπτονται εν τη σκιά, αφανίζονται, αφού επί βραχύ τέρψωσι τους φιλοκαίνους και τους φιλαναγνώστας δια περιέργου συναυλίας λέξεων και γνωμών. Ο δε Χριστός έμεινε και θα μένη…Ο πόθος της μωράς επιδείξεως, η μανία του καινά εκάστοτε λέγειν, η δοκησισοφία, ο τύφος και η οίησις άγουσιν εις τας συγχρόνους αθεϊστικάς θεωρίας, από των οποίων τουναντίον απάγει η ειλικρινής και ακραιφνής φιλοσοφική συζήτησις της προ των οφθαλμών ημών κειμένης αληθείας". (Άρθρο στην εφημερίδα "Εφημερίς",  στις 25 Δεκεμβρίου του 1887).

Μεταξύ αυτών που ένιωσαν την ποιότητα του έργου του Παπαδιαμάντη και το ήθος του είναι ο ποιητής και στοχαστής Γιώργος Σαραντάρης (1908-1941), που και αυτός υπέστη τον ιδεολογικό ρατσισμό των υλιστών και ηδονιστών και τον κομπλεξισμό των μετριοτήτων. Σε δημοσίευμά του στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης "Μακεδονικές Ημέρες", τον Ιανουάριο του 1938, γράφει ότι ο Παπαδιαμάντης αγκαλιάζει τον ελληνισμό ως σύνολο και ότι μετά από αυτόν "δεν φανερώθηκε στην Ελλάδα μήτε ένας σοβαρός θρησκευτικός πεζογράφος". Ο Σαραντάρης στο φιλοσοφικό του δοκίμιο «Η παρουσία του ανθρώπου» τονίζει: «Για μας η πίστη στον Θεό – Άνθρωπο οφείλει να είναι το ιδανικό των ατόμων όλων των εποχών. Πάνω σε τούτο σχεδόν δεν δεχόμαστε συζήτηση. Κείνο που χρειάζεται ο φιλόσοφος ν’ αναζητήσει είναι, ποιός δρόμος, ο μόνος δρόμος, που το άτομο της εποχής του θ’ ακολουθήσει για να φτάσει στην πίστη στον Θεό – ‘Ανθρωπο. Ο δρόμος και η αφετηρία του δρόμου.... Στην πίστη στον Θεό - Άνθρωπο θα φτάσει το τωρινό άτομο από τη θέση εκείνη, όπου είναι απλά ένα ειλικρινές έστω και άπιστο άτομο, που λαχταρά την αλήθεια, και είναι αποφασισμένο να τη βρει, αν και, χωρίς το θαύμα της αγάπης, χωρίς την αγάπη σα βίωση, νιώθει τόσο πιο δύσκολο το δρόμο από κείνο που είταν στην αυγή του πολιτισμού μας». 

Παπαδιαμάντης και Σαραντάρης. Δυο μεγάλοι άνθρωποι της Τέχνης και φιλόσοφοι της ζωής, που αγάπησαν τον Χριστό μέσα από τον δρόμο που ακολούθησε  ο καθένας. Για τον Παπαδιαμάντη  ό,τι ιερότερο έχει είναι η Εκκλησία και η Ορθοδοξία και παραμένει σε όλη του τη ζωή ένας ταπεινός ψάλτης της, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ο Σαραντάρης έχοντας μεγαλώσει στην Ιταλία δεν είχε βιώσει την Παράδοση του Παπαδιαμάντη, όμως πίστευε ακράδαντα στον Θεάνθρωπο και Σωτήρα Χριστό, μέσα από την πίστη του στην Ορθοδοξία. Και οι δύο ήσαν αγωνιστές της σε βάθος εξέτασης της ζωής, όπως και οι δύο  επέλεξαν τον μονήρη δρόμο της ανεξαρτησίας της άποψης, της αποχής από τις κοσμικές συναναστροφές, και της «εντίμου πενίας».

Δεν είναι λίγοι οι Έλληνες λογοτέχνες, που έγραψαν διηγήματα, με κέντρο τα Χριστούγεννα. Πολλά ηθογραφικά, άλλα κοινωνικά, ή συγκινητικά. Όλα αυτά υπάρχουν σε βιβλία ανθολογημένα και συμβάλλουν στην εορταστική ατμόσφαιρα της ημέρας. Όμως για πιο ουσιαστική βίωση της ενανθρώπισης του Υιού του Θεού χρειάζεται η ανάγνωση και η ακρόαση των αγιογραφικών κειμένων και της υμνογραφίας της ημέρας και βέβαια η μυστηριακή συμμετοχή στο ανυπέρβλητο γεγονός.