ΦΟΥΣΚΕΣ «ΟΡΑΜΑΤΩΝ»

 Τα πιο θερμά μας υικά συγχαρητήρια στον π. Αθανάσιο Λαγουρό, διαχειριστή του ιστολογίου "Χριστιανική Βιβλιογραφία", επειδή με θάρρος ελέγχει την τρομολαγνεία που έχει απλωθεί παντού. 

Η αρρωστημένη αυτή κατάσταση καλλιεργείται από πολλούς, είτε επειδή και οι ίδιοι είναι άρρωστα άτομα -και ορισμένες φορές σοβαρά άρρωστα άτομα-, είτε επειδή στοχεύουν στην καταρράκωση της ψυχής και της ευσέβειας των ανθρώπων, για να αποκομίσουν ιδιοτελή και αλλότρια της πίστης μας οφέλη.

Ο π. Αθανάσιος είναι παραδοσιακός κληρικός και άνθρωπος πολύ ψηλού δείκτη νοημοσύνης που έχει το μοναδικό χάρισμα να συνοψίζει πολλά σε λίγες αράδες, όπως θα διαπιστώσετε με το πιο κάτω συνοπτικό του σχόλιο.

ΦΟΥΣΚΕΣ «ΟΡΑΜΑΤΩΝ»

=====

Ἅγ. Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης:

«Ὅποιος ἔχει μέσα του ἔστω καὶ λίγη Χάρη, αὐτὸς ὑποτάσσεται μὲ χαρὰ σὲ κάθε ἀρχή [ἐξουσία], γιατί ξέρει πὼς ὁ Θεὸς προνοεῖ γιὰ ὅλα σ᾽ οὐρανὸ καὶ γῆ καὶ καταχθόνια καὶ γι’ αὐτὸν τὸν ἴδιο καὶ γιὰ ὅλα, ὅσα ὑπάρχουν στὸν κόσμο, καὶ γι’ αὐτὸ μένει πάντα ἤρεμος».

Ἁγίου Σωφρονίου: «Ὁ Ἅγιος Σιλουανός», Ἱ. Μονὴ Τ. Προδρόμου Ἔσσεξ Ἀγγλίας, ἔκδ. Γ´, 1985, σελ. 458

————–

ΣΧΟΛΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ “XΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ”: Φυσικὰ αὐτά, ποὺ λέει ὁ ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης, οὐδεμία σχέση ἔχουν μὲ τὶς παρα-εκκλησιαστικὲς φοῦσκες ὁραμάτων, εὐλαβοφανῶν διηγήσεων, καὶ ἄλλων ἱερῶν τεχνασμάτων, ποὺ διακινοῦνται στὸ διαδίκτυο γιὰ νὰ σμπαραλιάσουν τὶς ψυχὲς σπέρνοντας τὸν τρόμο.

ΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟ Ζ΄

ΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟ

Ζ΄

Του Σεβ. Ναυπάκτου Ἱεροθέου

=====

7. Ἡ κακοδοξία τῆς ὀντολογίας τοῦ προσώπου

Τό θέμα τοῦ προσώπου δέν εἶναι «σχολαῖο», δηλαδή σχολαστικό, εἶναι μεγίστης σημασίας. Ἔχει εἰσαχθῆ στήν ὁρολογία μας, τό χρησιμοποιοῦμε συχνά, κάνουμε λόγο γιά τό «ἀνθρώπινο πρόσωπο» καί τήν «ἱερότητά» του, γιά τήν διαφορά μεταξύ «προσώπου καί ἀτόμου» καί πολλά ἄλλα πού εἶναι ἄρνηση τῆς θεολογίας τῶν Πατέρων μας.

∆ιάβασα τό κοινό ἀνακοινωθέν πού ὑπεγράφη στήν Μυτιλήνη μεταξύ τοῦ Πάπα, τοῦ Πατριάρχου καί τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλλάδος. Γίνεται λόγος γιά «προστασία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς», γιά «ἀνθρωπιστική κρίση», γιά «παραβίαση τῆς ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειας καί τῶν θεμελιωδῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καί ἐλευθεριῶν τους», γιά «κρίση ἀνθρωπιστική», ἀλλά ὄχι γιά «ἀνθρώπινο πρόσωπο».

∆υστυχῶς, σήμερα ἔχει ἀντικατασταθῆ ἡ ὡραιότατη καί θεολογικότατη λέξη ἄνθρωπος ἀπό τίς λέξεις πρόσωπο, ἀνθρώπινο πρόσωπο, πού μοῦ θυμίζουν τήν παλαιότερη φράση «σοσιαλισμός μέ ἀνθρώπινο πρόσωπο», καί μέ αὐτή τήν ἔννοια ἀπό τήν θεολογία φθάσαμε στήν κοινωνιολογία γιά τά ἀνθρώπινα δικαιώματα. Βεβαίως, σεβόμαστε τά ἀνθρώπινα δικαιώματα, ἀλλά ἡ θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας δέν μπορεῖ νά περικλεισθῆ μόνον σέ αὐτά.

Ἡ λέξη πρόσωπο καί ἄτομο γιά τόν ἄνθρωπο καί τά σχετικά μέ τήν «ὀντολογία τοῦ προσώπου» ἔχουν μιά διαδρομή ἀπό τόν Θωμᾶ τόν Ἀκινάτη μέχρι τόν Κάντ, τόν γερμανικό ἰδεαλισμό (Φίχτε, Σέλινγ, Χαῖγκελ), τήν ρωσική θεολογία καί τόν ὑπαρξισμό, καί χρησιμοποιοῦνται κυρίως ἀπό μερικούς Ὀρθοδόξους. Πρόκειται γιά μιά μορφή «θεολογικοῦ ἰοῦ», πού ἔχει προσβάλει τήν ὀρθόδοξη θεολογία μας.

Καί μπορεῖ, ἴσως, νά χρησιμοποιοῦμε τόν ὅρο αὐτόν στήν καθημερινή μας γλώσσα, χωρίς νά τό ἀντιλαμβανόμαστε, ἀλλά ὅταν εἰσάγεται αὐτός ὁ ὅρος σέ ἐπίσημα συνοδικά καί ἐκκλησιαστικά κείμενα, τότε ἀποτελεῖ θεολογική παρεκτροπή. Οἱ σύγχρονοι θεολόγοι πού χρησιμοποιοῦν τίς φράσεις «ἀνθρώπινο πρόσωπο», «ἀναγκαιότητα τῆς φύσεως», «βούληση ἤ ἐλευθερία τοῦ προσώπου» σαφῶς παραβιάζουν τήν ὀρθόδοξη θεολογία ὅτι ἡ φύση εἶναι καλή, καί ὄχι ἀναγκαστική, ἡ θέληση-βούληση εἶναι ὄρεξη τῆς φύσεως καί ὄχι τοῦ προσώπου, τό πρόσωπο ταυτίζεται μέ τό ἄτομο κ.ἄ. Ἡ σύνδεση μεταξύ τῆς θέλησης καί τοῦ προσώπου καταργεῖ τόν Τριαδικό Θεό, εἰσάγει τριθεΐα, καί ἡ σύνδεση μεταξύ φύσεως καί ἀνάγκης ἀποδίδει μομφή στόν Θεό γιά τήν δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου.

Ἔτσι, στό κείμενο πρέπει νά ἀντικατασταθοῦν τά περί προσώπου, μέ τήν λέξη ἄνθρωπος. Τί ὡραία εἶναι αὐτή ἡ λέξη μέ τό ὀρθόδοξο περιεχόμενο τοῦ κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωση! Φυσικά, κάθε ἄνθρωπο ὡς δημιούργημα τοῦ Θεοῦ πρέπει νά τόν σεβόμαστε καί δέν μπορεῖ νά τόν ὀνομάζουμε πρόσωπο γιά νά δείχνουμε τόν σεβασμό μας σέ αὐτόν.

Ἐπειδή μερικοί ἐπικαλοῦνται τόν Γέροντα Σωφρόνιο πού ὁμιλοῦσε περί προσώπου θέλω νά ἐπισημάνω ὅτι ὅσα ἔγραφε ὁ Γέροντας δέν ἔχουν καμμιά σχέση μέ ἐκεῖνα πού ἀναλύουν οἱ σύγχρονοι θεολογοῦντες περσοναλιστές. Ὁ Γέροντας ταύτιζε τό πρόσωπο-ὑπόσταση μέ τήν πορεία ἀπό τό κατ’ εἰκόνα στό καθ’ ὁμοίωση καί στήν πραγματικότητα μέ τόν ὅρο πρόσωπο «ζωγράφιζε» τόν ἅγιο Σιλουανό.

(Συνεχίζεται)

ΕΞ ΑΦΟΡΜΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ κ. ΦΩΤΗ ΣΧΟΙΝΑ “ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ”

ΕΞ ΑΦΟΡΜΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ κ. ΦΩΤΗ ΣΧΟΙΝΑ “ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ”

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

=====

Το καλαίσθητο βιβλίο του κ. Φώτη Σχοινά “Εκκλησιαστική γλώσσα”, Δοκίμια προβληματισμού, Εκδόσεις Πελασγός, Αθήνα 2014, σσ. 298 είναι ένα καταπληκτικό βιβλίο που διαβάζεται πολύ ευχάριστα. 

Το διακρίνει η επιστημονική μεθοδολογία, η πειστική κατοχύρωση των όσων αναπτύσσει, η λιπαρή γνώση των θεμάτων που καταπιάνεται, η πρωτοτυπία της σκέψης και η πλήρης ενημέρωση του συγγραφέα για τις πηγές του θέματος που αναπτύσσει.

Το έργο του κ. Σχοινά είναι κλασσικό στο είδος του ιδιαίτερα για το θέμα της Εκκλησιαστικής γλώσσας και του αιτήματος για τη μετάφραση των λειτουργικών κειμένων. Συνιστά το αντίπαλο δέος κατά των Νεοβαρλααμιτών και δη κατά του γνωστού καθαιρετέου κληρικού π. Βασίλειου Θερμού.

Το βιβλίο αφιερώνει κεφάλαια για τις θέσεις του Αγίου Παισίου, του Αγίου Πορφυρίου, του Αρχιμανδρίτη Σωφρόνιου Ζαχάρωφ και του π. Επιφανίου Θεοδωρόπουλου για τη μεταγλώττιση των λειτουργικών κειμένων.

Το παρόν δημοσίευμα δεν συνιστά βιβλιοκρισία του βιβλίου του κ. Σχοινά. Γι’ αυτό ας μας επιτραπεί η παρέκβαση για το σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου που επιγράφεται “Ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος και η Ελληνική γλώσσα”. Εντυπωσιάζει η στάση του π. Επιφανίου αναφορικά με τις κατά καιρούς εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που επηρέασαν βαθύτατα και τη δυνατότητα των παιδιών, που δεν διδάχτηκαν αρχαία Ελληνικά, να κατανοούν τη λειτουργική και ευαγγελική γλώσσα. 

Εντυπωσιάζει, όμως, πολύ περισσότερο η καθαρότητα της σκέψης του π. Επιφανίου και η δυνατότητά του να προβλέπει δεκαετίες πριν τι θα ακολουθούσε στο μέλλον. Ήταν τόσο συγκεκριμένος ο μακαριστός Γέροντας στις κρίσεις του που επαληθεύονταν με μαθηματική ακρίβεια δεκαετίες αργότερα. 

Γι’ αυτό χάρηκα για την ανάγνωση του ωραίου βιβλίου του κ. Σχοινά αλλά ταυτόχρονα στενοχωρήθηκα υπέρμετρα αναλογιζόμενος ότι το μισό έργο του π. Επιφάνιου Θεοδωρόπουλου παραμένει αδημοσίευτο στα αρχεία αντί να δίνει απάντηση στα προβλήματα της Εκκλησίας. Κρίμα που ο  Καθηγούμενος του Ιερού Ησυχαστηρίου της Κεχαριτωμένης Αρχιμ. Σπυρίδων Παυλόπουλος εμμένει πεισματικά για τρεις σχεδόν δεκαετίες να κρατά αδημοσίευτους τους πολύτιμους θσαυρούς της σοφίας του Γέροντος Επιφανίου Θεοδωροπούλου. Είναι πραγματικό έγκλημα το ότι στερεί την Εκκλησία από την πολύτιμη μαρτυρία ενός σοφού και αγίου Γέροντα της εποχής μας για τόσα σοβαρά  θέματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Εκκλησία.

ΙΟΧΡΟΥΣ ΠΜΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ

ΙΟΧΡΟΥΣ ΠΜΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ

(Η διαλογιστική πλάνη που προσφέρεται από νεοεποχίτικα κέντρα ‘’ολιστικής θεραπείας’’)

Του θεολόγου κ. Β. Χαραλάμπους

=====

Από κέντρα ολιστικής θεραπείας και ιατρικής (Holistic therapy & medication centers), στην Ελλάδα και το εξωτερικό, προβάλλεται η νεοεποχίτικη πλάνη την οποία καλούν ‘’διαλογισμός στην ιόχρου φλόγα’’. 

Στο φετινό φεστιβάλ "ολιστική ζωή & φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης υγείας και πρόληψης’’, συμμετείχε και η καλούμενη ‘’Ακαδημία πνευματικής ανέλιξης’’ και καλούσαν τους συμμετέχοντες να ‘’βιώσουν όλοι μαζί τα οφέλη του διαλογισμού στην ιόχρου φλόγα’’. Ακόμα μια ολιστική ‘’προσφορά’’ σε νεοεποχίτικη απώλεια.

Αν κάποιοι ανυποψίαστοι Χριστιανοί εντυπωσιαστούν, όπως τούτο συνέβη από τα διαφημιζόμενα απατηλά ‘’πλεονεκτήματα’’ της εναλλακτικής ολιστικής πλάνης, η προσπάθεια για μη συμμετοχή σε τέτοιο ‘’φεστιβάλ’’, γίνεται ακόμα πιο δύσκολη. Ως ταξίδι προβάλλεται η ενασχόληση με το ‘’διαλογισμό στην ιόχρου φλόγα’’. 

Χαρακτηριστικά η ‘’ολιστική’’ ανακοίνωση αναφέρει ότι «ο διαλογισμός στην ιόχρου φλόγα είναι ένα ταξίδι στην ενέργεια της μετουσίωσης», των ‘’όντως ανταλλαγής’’ για να χρησιμοποίησουμε δικό τους σκόπιμο χαρακτηρισμό. Ακόμα μια οδός απωλείας της μεταφυσικής διαλογιστικής αθεΐας.

Υπάρχει έστω και η παραμικρή αμφιβολία ότι σε ολιστικά κέντρα καραδοκεί πέραν της ολιστικής πλάνης και η πλάνη του διαλογισμού, όπως και άλλων νεοεποχίτικων πλανών; Μέσα από το σκότος του διαλογισμού, ισχυρίζονται ότι θα επέλθει ο ‘’φωτισμός’’ (σκοτισμός) και η ‘’κάθαρση’’ (ρυπαρότητα) της ψυχής. Το προβαλλόμενο ‘’ελάτε να νοιώσουμε την καρδιά μας να ανοίγει’’, αλλοτρόπως ομοηχεί με την καραδοκούσα πλάνη ‘’διαλογισμός στην ιόχρου φλόγα’’.

Ο Ορθόδοξος Χριστιανός ακολουθώντας ανυποψίαστος τις διαλογιστικές αθεϊστικές πλάνες, οδηγείται στον ‘’φωτισμό’’ (σκοτισμό) και την ‘’κάθαρση’’ (ρυπαρότητα) της ψυχής και όχι στην κάθαρση το φωτισμό και τη θέωση.

Ως γνωστό ο Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ, είχε περιπέσει για οκτώ χρόνια στην πλάνη του υπερβατικού διαλογισμού. Η εκζήτηση του καλουμένου από τις ινδουϊστικές πλάνες ‘’υπερπροσωπικού απολύτου’’, του αθεϊστικού τούτου αποκυήματος των ανατολικών θρησκειών, είχε καταστεί η αιτία της επί οκτώ έτη πνευματικής αυτοκτονίας.

Όπως αναφέρει ο Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας (Ζάχαρου) στο σύγγραμμα του ‘’Αναφορά στη Θεολογία του Γέροντος Σωφρονίου - Έκδοση Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ’’, «Την πλάνη του στο απρόσωπο και φανταζόμενο Απόλυτο του ινδικού τύπου θρήνησε με πένθος ακραίας εντάσεως επί δεκάδες χρόνια, θεωρώντας την ως πτώση όμοια με εκείνη του Αδάμ, και ως αυτοκτονία σε μεταφυσικό επίπεδο».

«Την ενασχόληση του Γέροντος Σωφρονίου στην απρόσωπη θεωρία των ανατολικών θρησκειών, κατά τη  νεότητά του», ορθά το έχει καλέσει ως «ως αυτοκτονία σε μεταφυσικό επίπεδο».

Με όλα τούτα αντιλαμβάνεται κανείς το κίνδυνο που διατρέχει ο ανυποψίαστος Ορθόδοξος Χριστιανός που επισκέπτεται τέτοια κέντρα ‘’ολιστικής θεραπείας’’, κάποτε και με τη συνένοχη αδιαφορία κάποιων ιερωμένων μας. Ο κίνδυνος καθίσταται ακόμα πιο μεγάλος όταν κάποιος ιερωμένος αντιπροτείνει τούτη έναντι της ιατρικής που όλοι γνωρίζουμε.

Δυστυχώς η νεοποχίτικη αντιπρόταση της ολιστικής ιατρικής και των φαρμάκων της, εξακολουθεί να είναι αναρτημένη στην Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου.  

Τελικά στην ‘’αντιπρόταση’’ της εναλλακτικής ολιστικής πλάνης, θα πρέπει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου, να δώσει την απάντηση, για να προληφθεί και η ενασχόληση και με τις άλλες νεοεποχίτικες εναλλακτικές πλάνες, από αυτούς που θα επιλέγουν να ακολουθήσουν την ‘’ολιστική θεραπεία’’.

Ο π. ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΤΟΥ ΕΣΣΕΞ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΠΙΣΤΗΣ, ΔΟΓΜΑΤΟΣ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ, ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Ο π. ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΤΟΥ ΕΣΣΕΞ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΠΙΣΤΗΣ, ΔΟΓΜΑΤΟΣ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ, ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

=======

Διαβάσαμε στο ιστολόγιο “Τρελογιάννης”:

“Τρία πράγματα δὲν μπορῶ νὰ κατανοήσω: 

1.) Πίστη χωρὶς δόγµα. 2.) Χριστιανισμὸ ἔξω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. 3.) Χριστιανισμὸ χωρὶς ἄσκηση. Καὶ τὰ τρία αὐτά, Ἐκκλησία, δόγµα καὶ ἀσκητική, δηλαδὴ Χριστιανικὴ ἄσκηση, συνιστοῦν γιὰ µένα ἑνιαία ζωὴ. (Γέρων Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ).”

Ακούν άραγε οι Οικουμενιστές τι λέγουν οι σύγχρονοι Αγιοι Γέροντες ή το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να καταξιώσουν τις σχέσεις τους με τον Αγιο αδελφό του Παναγιότατου, Πάπα Φραγκίσκο, τον Αγιότατο επίσκοπο της πρεσβυτέρας Αδελφής Εκκλησίας της Ρώμης και τους υπόλοιπους αιρετικούς;

Η πίστη βασίζεται στο εξ αποκαλύψεως δόγμα, εκτός Εκκλησίας, όχι απλά δεν υπάρχει σωτηρία αλλά ούτε καν αληθινός χριστιανισμός. Η αλήθεια του Ευαγγελίου δεν είναι αφηρημένη ιδέα αλλά καρπός της άσκησης δηλαδή τρόπου ζωής εν τη Εκκλησία.

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου 

================

Διαβάσαμε στο Εκκλησιαστικό Πρακτορείο Ειδήσεων “Ρομφαία” σχόλιο ανώνυμου, που υπογράφει ως Proterios, που σχολιάζει ως ακολούθως τις δηλώσεις του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Δωδώνης κ. Χρυσοστόμου για το μεταναστευτικό:

“Εδώ δεν έχουμε κάποιους ξένους να τους “ξενίσουμε", αλλά έχουμε ολόκληρο σχέδιο εισβολής αλλοθρήσκων.

Προφανώς αυτό βολεύει, βέβαια, τους Ζακυνθηνούς ξενοδόχους και διάφορους άλλους ζακυνθηνούς αεριτζήδες και επιχειρηματίες της αρπαχτής, που θέλουν φτηνό προσωπικό. Αυτούς εκπροσωπεί ο "Σεβασμιώτατος"; Μάλλον ναι...

Το τζαμί δεν το έφτιαξαν στο Σινά επειδή το ζήτησαν δήθεν οι Βεδουίνοι, αλλά ως μέσον επιβίωσης του μοναστηριού μέσα στο μουσουλμανικό περιβάλλον.

Κατά τα άλλα, ο κ. Χρυσόστομος Συνετός είναι γνωστό πρόσωπο, γνωστό και το τι είναι, πού πρόσκειται, τι πρεσβεύει και το τι εκπροσωπεί...

Χρόνια τώρα ήταν ο κομματάρχης του ΠΑΣΟΚ στη Ζάκυνθο...

Και ας μην τολμάει να αναφέρεται στον Μεσογαίας, διότι αυτόν υπονοεί ότι ματαίωσε την ανέγερση του τζαμιού στην Παιανία, διότι οι συγκρίσεις δεν ωφελούν τον κ. Χρυσόστομο Συνετό.

Και κάτι άλλο, για να σταματήσει η πώληση φτηνής "θεολογίας" από διάφορους αριστερούς, είτε φορούν ράσα, είτε όχι: “εἰ δέ τις τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων” (Α΄ Προς Τιμόθεον επιστολή).

Σ' όσα αναφέρει ο Proterios να προσθέσουμε ότι ο Σεβασμιότατος κάνει ένα μεγάλο λάθος. 

Μιλά για το χρώμα των μεταναστών και τη θρησκεία τους και όχι για τη διάθεσή τους να επιβάλουν τη Σαρία στην πατρίδα μας. 

Υπάρχουν βέβαια μεταξύ μας και ελάχιστοι ρατσιστές. Η μεγάλη πλειοψηφία όμως των Ελλήνων δεν είμαστε ρατσιστές. Δεν έχουμε πρόβλημα επειδή κάποιοι συνάνθρωποί μας έχουν διαφορετικό χρώμα δέρματος από το δικό μας. Ούτε καν επειδή πρεσβεύουν διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις από τις δικές μας.

Εχουμε όμως πρόβλημα - αλίμονον αν δεν είχαμε - επειδή κάποιοι μουσουλμάνοι - σχεδόν στο σύνολόν τους - λαθραίοι μετανάστες, δεν έρχονται να φάνε ψωμί στην πατρίδα μας και να ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο, αλλά να μας επιβάλουν τη Σαρία. 

Με άλλα λόγια να ανατρέψουν το Σύνταγμα και την πολιτική, πολιτιστική και θρησκευτική παράδοση του τόπου μας.

Οποιος κάνει αυτή την οφθαλμοφανή διαπίστωση δεν είναι ρατσιστής, αλλά άνθρωπος που δεν θέλει να κοροιδεύει τον εαυτό του, και ούτε να συντελέσει στον εξανδραποδισμό της πατρίδας του.

ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΟΜΗΤΟΡΑ

ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΟΜΗΤΟΡΑ

Του Αγίου Σιλουανού

=================

Η Θεομήτωρ δεν αμάρτησε ποτέ, ούτε με λογισμό, και ποτέ δεν έχασε τη χάρη, αλλά είχε κι αυτή μεγάλες θλίψεις. Όταν στεκόταν δίπλα από τον Σταυρό, τότε η θλίψη της ήταν απέραντη όπως κι ο ωκεανός, και οι πόνοι της ψυχής της ήταν ασύγκριτα μεγαλύτεροι του αδαμιαίου πόνου, μετά την έξωση από τον Παράδεισο, γιατί και η αγάπη της ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερη της αγάπης που είχε ο Αδάμ στον Παράδεισο. Κι αν επέζησε τα κατάφερε μόνο με τη θεία δύναμη, μέσω της ενίσχυσης του Κυρίου, γιατί η ευδοκία Του ήταν να της επιτρέψει να δει την Ανάσταση και ύστερα, μετά την Ανάληψή Του, να παραμείνει ως παράκληση και χαρά των Αποστόλων και του νέου χριστιανικού λαού.

Εμείς δεν φθάνουμε στην πληρότητα της αγάπης της Θεοτόκου, και γι’ αυτό δεν μπορούμε να κατανοήσουμε απόλυτα το βάθος της θλίψης της. Η αγάπη της ήταν τέλεια. Αγαπούσε απείρως τον Γιό και Θεό της, αλλά αγαπούσε με μεγάλη αγάπη και το λαό. Τι να αισθανόταν άραγε, όταν εκείνοι, τους οποίους αγαπούσε τόσο πολύ και ποθούσε τη σωτηρία τους, σταύρωναν τον αγαπημένο Γιό της; Αυτό δεν μπορούμε να το καταλάβουμε, γιατί η δική μας αγάπη για τον Θεό και τους ανθρώπους είναι λίγη. Όπως άπειρη και ακατάληπτη υπήρξε η αγάπη της Παναγίας, έτσι άπειρος ήταν και ο πόνος της και ακατάληπτος μένει για εμάς.

Άσπιλε Παρθένε Θεοτόκε, πες μας σε εμάς, στα παιδιά σου, πώς όταν ζούσες στη γη αγαπούσες τον Γιό και Θεό σου; Πώς αγαλλόταν το πνεύμα σου επί τω Θεώ τω Σωτήρι σου; Πώς προσέβλεπες στο κάλλος του προσώπου Του; Πώς σκεπτόσουν ότι Αυτός είναι Εκείνος, που τον διακονούν όλες οι επουράνιες δυνάμεις με φόβο και αγάπη;

Πες μας τι αισθανόταν η ψυχή σου, όταν βάσταζες στα χέρια σου το θαυμαστό Νήπιο; Πώς το ανέτρεφες; Πώς πονούσε η ψυχή σου, όταν μαζί με τον Ιωσήφ τον ζητούσες για τρεις ημέρες στην Ιερουσαλήμ; Ποιά αγωνία ζούσες, όταν ο Κύριος παραδόθηκε στη σταύρωση και πέθανε πάνω στο Σταυρό; Πες μας, ποιά χαρά γεννήθηκε μέσα σου για την Ανάσταση, ή πώς κτυπούσε η καρδιά σου από τον πόθο του Κυρίου μετά την Ανάληψη;

Οι ψυχές μας έλκονται, για να γνωρίσουν για τη ζωή που έζησες με τον Κύριο στη γη. Εσύ όμως δεν θέλησες να παραδώσεις αυτές τις πληροφορίες στη Γραφή, αλλά κάλυψες με σιωπή το μυστήριό σου.

Πολλά θαύματα και ελέη είδα από τον Κύριο και από την Θεοτόκο, αλλά δεν μπορώ καθόλου να ανταποδώσω με οποιονδήποτε τρόπο την αγάπη αυτή. Τι να ανταποδώσω εγώ στην Υπεραγία Θεοτόκο, η οποία δεν με εγκατέλειψε εμένα που έχω πέσει στην αμαρτία, αλλά με επισκέφθηκε με το έλεός της και με συνέτισε; Εγώ δεν την είδα, αλλά το Άγιο Πνεύμα μου έδωσε την ευλογία να την αναγνωρίσω από τα γεμάτα χάρη λόγια της, και ευφραίνεται το πνεύμα μου, και η ψυχή μου έλκεται κοντά της μέσω της αγάπης, ώστε και μόνο η αναφορά του ονόματός της γλυκαίνει την καρδιά μου.

Όταν ήμουν νεαρός υποτακτικός, προσευχόμουν κάποτε μπροστά στην εικόνα της Θεομήτορος, και η προσευχή του Ιησού μπήκε στην καρδιά μου κι άρχισε εκεί να προφέρεται μόνη της. Άλλοτε στο Ναό άκουγα την ανάγνωση των προφητειών του Ησαΐα και στις λέξεις «Λούσασθε, και καθαροί γίνεσθε» (Ης. 1, 16), σκέφθηκα: «Μήπως η Παναγία αμάρτησε ποτέ, έστω και με λογισμό»; Και τότε θαυματουργικά, μια φωνή μέσα στη καρδιά μου, ενωμένη με την προσευχή, πρόφερε ρητά: «Η Μητέρα του Θεού δεν αμάρτησε ποτέ, ούτε με τη σκέψη». Με τον τρόπο αυτό το Άγιο Πνεύμα μαρτύρησε μέσα στην καρδιά μου για την αγνότητά της. Παρόλα αυτά, στον επίγειο βίο της, δεν βρισκόταν ακόμα στην πληρότητα της γνώσεως και υπέπεσε σε κάποια αδιάβλητα σφάλματα ατέλειας. Αυτό είναι φανερό από το Ευαγγέλιο, όταν, ενώ επέστρεφε από την Ιερουσαλήμ, δεν γνώριζε που είναι ο Γιός της, και για τρεις ημέρες τον έψαχνε μαζί με τον Ιωσήφ (Λουκ. 2, 44-46).

Η ψυχή μου γεμίζει από φόβο και τρόμο, όταν αναλογίζομαι τη δόξα της Θεομήτορος. Ο νούς μου είναι ανεπαρκής και η καρδιά μου φτωχή και αδύνατη, αλλά η ψυχή μου χαίρεται, και εμπνέομαι για να γράφω έστω και λίγα λόγια γι’ αυτήν. Η ψυχή μου φοβάται να τολμήσει, αλλά η αγάπη με πιέζει να μην αποκρύψω τις ευεργεσίες της ευσπλαχνίας της.

Η Θεοτόκος δεν παρέδωσε στη Γραφή ούτε τις σκέψεις, ούτε την αγάπη της προς τον Γιό και Θεό της, ούτε τις οδύνες της ψυχής της κατά τον καιρό της σταύρωσης, γιατί και τότε πάλι δεν θα μπορούσαμε να τα καταλάβουμε. Η αγάπη της προς τον Θεό ήταν ισχυρότερη και φλογερότερη από την αγάπη των Σεραφείμ και των Χερουβείμ, και όλες οι δυνάμεις των αγγέλων και αρχαγγέλων έμεναν έκπληκτες μπροστά της.

Αν και η ζωή της Μητέρας του Θεού καλύπτεται από άγια σιωπή, ο Κύριος επέτρεψε στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας να γνωρίζει ότι με την αγάπη της αγκαλιάζει ολόκληρο τον κόσμο και με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος φροντίζει όλους τους λαούς της γης και, όπως και ο Γιός της, σπλαχνίζεται και ελεεί τους πάντες.

Μακάρι να μπορούσαμε να μάθουμε κάποτε πόσο πραγματικά αγαπάει η Παναγία όλους όσους φυλάσσουν τις εντολές του Χριστού, και πόσο λυπάται και θλίβεται για εκείνους που δεν μετανοούν! Το γνώρισα αυτό εμπειρικά. Δεν λέω ψέματα, λέω την αλήθεια ενώπιον του Θεού, ότι γνωρίζω την Άχραντη Παρθένο πνευματικά. Δεν την είδα, αλλά το Άγιο Πνεύμα με έκανε να τη γνωρίσω και μαζί και την αγάπη της για εμάς. Χωρίς την ευσπλαχνία της η ψυχή μου θα είχε χαθεί προ πολλού. Εκείνη όμως ευδόκησε να με επισκεφθεί και να με νουθετήσει, για να μην αμαρτάνω. Μου είπε: «Δεν μου αρέσει να βλέπω τις πράξεις σου». Τα λόγια της ήταν ευχάριστα, ήρεμα, ευγενικά και συγκίνησαν τη ψυχή μου. Πέρασαν περισσότερα από σαράντα χρόνια από τότε, αλλά η ψυχή μου δεν μπορεί να ξεχάσει εκείνη τη γλυκειά φωνή, και δεν γνωρίζω πως να ευχαριστήσω την αγαθή ελεούσα Μητέρα του Θεού.

Πράγματι, αυτή είναι η Αντίληψη για εμάς ενώπιον του Θεού, και μόνο το όνομά της χαροποιεί την ψυχή. Αλλά και ο ουρανός ολόκληρος και όλη η γη χαίρουν για την αγάπη της.

Είναι γεγονός αξιοθαύμαστο και ακατάληπτο! Ζει στους ουρανούς και βλέπει αδιάλειπτα τη δόξα του Θεού, αλλά δεν ξεχνά κι εμάς τους φτωχούς, και με την ευσπλαχνία της περιβάλλει ολάκερη τη γη και όλους τους λαούς.

Αυτή την Άχραντη Μητέρα Του ο Κύριος την προσέφερε σ’ εμάς. Αυτή είναι η χαρά και η ελπίδα μας. Αυτή είναι η πνευματική Μητέρα μας, που βέβαια παραμένει δίπλα μας λόγω και της ανθρώπινης φύσης της, και προσελκύει με αγάπη προς το μέρος της κάθε χριστιανική ψυχή.

ΠΗΓΗ:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟΔΗΜΙΑΣ,

To πιο πάνω κείμενο, αφιερωμένο στην Υπεραγία Θεοτόκο, προέρχεται από την ψυχή και την γραφίδα του Αγίου Σιλουανού. Πρωτοδημοσιεύθηκε σε ένα ιδίωμα βυζαντινής γλώσσας στον τόμο του Αρχιμ. Σωφρονίου Σαχάρωφ, με τον τίτλο «Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», που εκδόθηκε από την Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας το 1995. Εδώ παρουσιάζεται σε μεταγραφή στα Νέα Ελληνικά, από τον ενταύθα εγκαταβιούντα ιστολόγο Α.Δ.Σ., εις τιμήν της Παναχράντου Μητρός του Κ.η.Ι.Χ. και Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας.

ΔΙΨΑ Η ΨΥΧΗ ΜΟΥ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ!

ΔΙΨΑ Η ΨΥΧΗ ΜΟΥ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ!

Του Αγίου Σιλουανού

=====================

Διψά η ψυχή μου τον Κύριον

και μετά δακρύων ζητώ Αυτόν.

Πώς να μη Σε ζητώ, Συ πρώτος με εζήτησες

και έδωκας εις εμέ να γευθώ της γλυκύτητος του Πνεύματος Του Αγίου

και η ψυχή μου Σε ηγάπησεν έως τέλους.

Τον πρώτον χρόνον της ζωής μου εις το μοναστήριον

η ψυχή μου εγνώρισε Τον Κύριον

και τούτο έμαθον από το Άγιον Πνεύμα

ότι πολύ αγαπά ημάς ο Κύριος.

Τώρα εγήρασα και ετοιμάζομαι διά τον θάνατον

και χάριν του λαού γράφω την αλήθειαν.

Ω αδελφοί μου,

πίπτω εις τα γόνατα και παρακαλώ υμάς:

Πιστεύετε εις Τον Θεόν

πιστεύετε ότι υπάρχει το Άγιον Πνεύμα.

Αυτό μαρτυρεί περί του Θεού

εις όλας τας εκκλησίας ημών

και εις την ψυχήν μου.

Είμαι μεγάλος αμαρτωλός

και όμως είδα την άμετρον αγάπη και το έλεος του Κυρίου επ' εμέ.

Το ιλαρόν και πράον βλέμμα του Κυρίου

έθελξε την ψυχήν μου.

Ω! η αγάπη του Κυρίου!

Δεν έχω δυνάμεις να περιγράψω αυτήν.

Διότι είναι απείρως μεγάλη και θαυμαστή.

Δεν δύναμαι να Σε λησμονήσω.

Σε νοσταλγεί η ψυχή μου Κύριε,

και με δάκρυα Σε ζητώ.

ΠΗΓΗ:

Η ΑΓΑΠΗ ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΛΠΙΖΕΙ,

Αρχ. Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Ο Γέρων Σιλουανός, α' έκδοση, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη.

Ο ύμνος συμπεριλαμβάνεται στον δίσκο Ακολουθία Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου, έκδ. Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΕ ΣΥΝΟΔΙΚΑ Η ΝΕΟΒΑΡΛΑΑΜΙΚΗ "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ";

Ο ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΣ ΑΠΑΝΤΑ

ΣΤΟΝ ΚΑΚΟΔΟΞΟ ΚΛΗΡΙΚΟ π. ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΘΕΡΜΟ

=========

Γ΄ΜΕΡΟΣ

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΕ ΣΥΝΟΔΙΚΑ

Η ΝΕΟΒΑΡΛΑΑΜΙΚΗ “ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ”;

______________

Ως μέλος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου έπρεπε να εκφέρω άποψη για το θέμα των μεταφράσεων της θείας Λειτουργίας, που τέθηκε ύστερα από αναφορές που έγιναν, και για την μετάφραση και για την δημιουργία νέων λειτουργικών ευχών με προσθήκη ομηρικών εκφράσεων.

Αφού έγινε ειδική εισήγηση από Συνοδικό Μητροπολίτη ακολούθησε συζήτηση στην οποία, όπως είχα καθήκον, έλαβα μια συγκεκριμένη θέση, με θεολογικά επιχειρήματα, γιατί σε όλα τα θέματα πρέπει να θεολογούμε. Η Ιερά Σύνοδος έλαβε ομοφώνως μια συγκεκριμένη θέση, που είναι γνωστή, και την απόφαση αυτή έπρεπε να στηρίξω στην συνέντευξη με τους δημοσιογράφους, ως εκπρόσωπος Τύπου.

Σύμφωνα με αυτήν η Ιερά Σύνοδος «εμμένει στην παράδοση του γλωσσικού ιδιώματος του παραδεδομένου τρόπου τελέσεως της θείας Λειτουργίας και των Ιερών Μυστηρίων» και συγχρόνως συνιστά «ο Αρχιερεύς που ενδεχομένως έχει έναν ειδικό λόγο αναγνώσεως κάποιων κειμένων σε μετάφραση, θα πρέπει να λαμβάνει άδεια από την Διαρκή Ιερά Σύνοδο» και το θέμα θα έλθη στην Ιεραρχία, όταν και εάν ωριμάση.

Οι θέσεις που έλαβα πάνω στο θέμα αυτό κατεγράφησαν σε κείμενο το οποίο κατατέθηκε και στα Πρακτικά της Συνόδου, και λόγω της διαστάσεως, που έλαβε το θέμα, θεώρησα καλό να το δημοσιοποιήσω. Ο,τι έχει σχέση με την θεία Λειτουργία είναι κοινό κτήμα όλης της Εκκλησίας και γι’ αυτό είναι σοβαρό θέμα.

Στην συνέχεια εγράφησαν αντίθετες απόψεις, με το αιτιολογικό ότι, σύμφωνα με την απόφαση της Ιεράς Συνόδου έπρεπε να γίνη γόνιμος δημόσιος διάλογος. Είναι αλήθεια ότι πολλές από τις απόψεις διατυπώθηκαν με ευπρέπεια και σεβασμό, όπως άρμοζε, στο μεγάλο αυτό ζήτημα.

Επεκτείνοντας τις σκέψεις μου, χωρίς να αναφερθώ σε συγκεκριμένα πρόσωπα, δημοσίευσα ένα άλλο ευρύτερο κείμενο με τίτλο «Σεβασμός στην θεία Λειτουργία», στο οποίο αναφέρθηκα στην αξία της λειτουργικής γλώσσης, στην διαφορά μεταξύ των όρων "μετάφραση και ερμηνεία", στις μεταφραστικές αλλοιώσεις, στις ευχές της θείας Λειτουργίας, στο θεολογικό πρόβλημα που δημιουργείται με την ταύτιση της μετοχής στην θεία Λειτουργία και της λογικής κατανόησης της λειτουργικής γλώσσας, στην μεταφραστική κίνηση κατά την Τουρκοκρατία και την λειτουργική γλώσσα κατά τον Γέροντα Σωφρόνιο.

Αυτό το κείμενο και ιδιαίτερα μια θέση μου, που αναφερόταν στις ευχές που απευθύνει ο λειτουργός στον Θεό, έδωσαν αφορμή στον Καθηγητή κ. Πέτρο Βασιλειάδη και στον π. Βασίλειο Θερμό να απαντήσουν και να εκφράσουν τις απόψεις τους, που ήταν γνωστές από πολύ καιρό.

Ο πρώτος ήταν πιο ευπρεπής στην απάντησή του, αντίθετα με τον δεύτερο. Και οι δύο ανέφεραν το όνομά μου, κάνοντας διάφορες αντίθετες προεκτάσεις, ιδιαιτέρως ο π. Βασίλειος Θερμός προέβη σε ανεπίτρεπτους χαρακτηρισμούς με «σεβασμό»! Ο μεν πρώτος έκανε λόγο για τον σακραμενταλισμό, ο δε δεύτερος προχώρησε ακόμη περισσότερο για να ισχυρισθή ότι δήθεν παρασύρθηκα από κάποιες προτεσταντικές απόψεις του π. Ιωάννου Ρωμανίδη, και ότι υποτιμώ τα Μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος. Φάνηκε σαν να έλαβε αφορμή για να εκφράση δημοσίως αυτά που σκεπτόταν από καιρό.

Το βασικό των κειμένων αυτών είναι ότι υποτιμάται η διαχρονική παράδοση της Εκκλησίας, κυρίως η ησυχαστική, που είναι η βασική προϋπόθεση για την μέθεξη της Χάριτος των Μυστηρίων.

Φαίνεται, λοιπόν, καλά ότι η λεγομένη λειτουργική αναγέννηση, για την οποία τα τελευταία χρόνια έχουν γραφή πολλά, στηριζόταν –όχι από όλους– στην λεγομένη «ιερωσύνη των πιστών», την «ιερωσύνη της κοινότητος», στην παραγνώριση της Χάριτος της ειδικής ιερωσύνης, κυρίως, γινόταν λόγος για το «βασίλειον ιεράτευμα», χωρίς να δίνεται η πρέπουσα ορθόδοξη ερμηνεία στο θέμα αυτό.

Με άλλα λόγια φάνηκε καθαρά ότι το πρόβλημα στην βάση του είναι ο αντιησυχασμός, αφού μερικοί μοντέρνοι θεολόγοι δεν δέχονται την διδασκαλία των Πατέρων περί καθάρσεως, φωτισμού και θεώσεως.

Κατόπιν τούτου απάντησα με το άρθρο «Βασίλειον ιεράτευμα και ιερωσύνη», αναλύοντας, όσον είναι δυνατόν, συντομώτερα το σοβαρό αυτό θέμα, ότι δηλαδή το Βασίλειο Ιεράτευμα συνδέεται με την πνευματική ιερωσύνη που εκφράζεται κυρίως με την βίωση της μυστηριακής και νηπτικής παραδόσεως.

Τα επί μέρους κεφάλαια αναφέρονταν στην Αγία Γραφή και Παράδοση, στο «Ιεράτευμα άγιον»-«βασίλειον ιεράτευμα»-«βασιλεία του Θεού», στην Πνευματική και μυστηριακή Ιερωσύνη, την ησυχαστική παράδοση ως την ευαγγελική ζωή, και την έκπληξη του π. Ιωάννου Ρωμανίδη για το θεολογικό «μικρόβιο».

Η συζήτηση, λοιπόν, «κτύπησε κέντρο», αφού ο ησυχασμός βρίσκεται στον αντίποδα του δυτικού σχολαστικισμού και ηθικισμού. Ξέρουμε δε καλά από την διδασκαλία των Πατέρων μας ότι η Ορθοδοξία είναι ασκητική-ησυχαστική και όχι στοχαστική, συναισθηματική και ηθικιστική.

ΠΗΓΗ:

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ “ΡΟΜΦΑΙΑ”

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

Του Μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιερόθεου

=====================

Η μετάφραση των λειτουργικών ευχών, δηλαδή των ευχών της θείας Λειτουργίας και των άλλων Μυστηρίων, απασχόλησε τελευταία τον εκκλησιαστικό και θεολογικό χώρο και όπως ήταν επόμενο ασχολήθηκε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, η οποία, ύστερα από μελέτη διαφόρων κειμένων, έλαβε ομοφώνως μια συγκεκριμένη απόφαση, που διακρίνεται για τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα και τη σύνεση, η οποία έχει δημοσιευθή. Το θέμα αυτό είναι σοβαρό και χρειάζεται μελέτη από πολλές πλευρές. Εχουν διατυπωθή πολλά επιχειρήματα ένθεν κακείθεν, αλλά στο παρόν άρθρο θα ήθελα να εκθέσω πολύ σύντομα μερικές από τις απόψεις μου.

1 Γίνεται σύγχυση μεταξύ της μετάφρασης του πρωτοτύπου κειμένου της θείας Λειτουργίας σε άλλες γλώσσες (αγγλική, γαλλική, αραβική, σλαβονική κ.λπ.) και της μεταγλώττισης στην ελληνική δημοτική γλώσσα. Αλλά πρέπει να ληφθή σοβαρώς υπ΄ όψη ότι δεν υπάρχει αντιστοιχία, γιατί η δημοτική γλώσσα δεν μπορεί να νοηθή ως ξένη γλώσσα.

Η αρχαία ελληνική γλώσσα και η κοινή ελληνιστική δεν είναι νεκρές γλώσσες. Είναι χαρακτηριστικό ότι όσοι χειρίζονται πολύ καλά τη δημοτική γλώσσα, γνωρίζουν εξίσου καλά και την αρχαία, από την οποία προσλαμβάνουν γλωσσικές μορφές και εμπλουτίζουν την ομιλουμένη γλώσσα. Ως παραδείγματα δε αναφέρω τους μεγάλους ποιητές μας Κωστή Παλαμά, Οδυσσέα Ελύτη κ.ά.

2 Σίγουρα δεν πιστεύουμε στην θεωρία των τριών ιερών γλωσσών (ελληνική, εβραϊκή, λατινική), αλλά θεωρούμε ότι η γλώσσα της λατρείας έχει μια ιερότητα, γιατί χρησιμοποιείται ως προσευχή στον Θεό. Ακόμη και οι αρχαίοι Ελληνες, όπως φαίνεται στις ωδές του Πινδάρου, χρησιμοποιούσαν μια ανώτερη γλωσσική μορφή κατά την λατρεία τους.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν συνέταξαν τις ευχές που διαβάζονται στην θεία Λειτουργία απλώς στην μορφή της κοινής ελληνιστικής γλώσσας που ομιλείτο στην εποχή τους, αλλά χρησιμοποίησαν την «αττικιστική γλώσσα», που είναι η λόγια γλώσσα, την οποία μιλούσαν οι μορφωμένοι της εποχής εκείνης και αυτή καθιερώθηκε ως γλώσσα της λατρείας.

3 Η μετοχή στην θεία Λειτουργία και τα Μυστήρια της Εκκλησίας δεν πρέπει να ταυτισθή απόλυτα με την λογική κατανόηση των λέξεων και της γλώσσας που χρησιμοποιείται. Βεβαίως, η γλώσσα έχει σημαντική συνεισφορά στην επικοινωνία μεταξύ μας, αλλά δεν είναι καθοριστικό γνωσιολογικό στοιχείο, αφού υπάρχουν και άλλοι τρόποι μεταδόσεως της γνώσεως, όπως είναι το συναίσθημα, η φαντασία, η διαίσθηση, δηλαδή οι λειτουργίες εκείνες που κινούνται πέρα από την λογική.

Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι δεν ισχύει απολύτως το απόφθεγμα «cogito, ergo sum», δηλαδή, σκέπτομαι άρα υπάρχω. Οι θεωρίες γύρω από την συναισθηματική νοημοσύνη, η ψυχανάλυση και η ψυχολογία, ο ρομαντισμός, ο υπαρξισμός και η νεωτερικότητα κλόνισαν τα θεμέλια της απόλυτης κυριαρχίας της λογικής στον γνωσιολογικό τομέα. Ετσι, στην θεία Λειτουργία δεν μετέχουμε μόνον με την λογική, αλλά και με όλες τις άλλες λειτουργίες της ψυχής.

4 Επειδή η κοινή ελληνιστική γλώσσα δεν είναι ξένη ως προς την αρχαία αττική διάλεκτο και επειδή πολλές εκφράσεις της χρησιμοποιούνται στην καθημερινή επικοινωνία μεταξύ μας, γι΄ αυτό και δεν είναι δύσκολη η προσαρμογή των ανθρώπων στο ιδίωμα των λειτουργικών ευχών. Οποιος εκκλησιάζεται τακτικά έχει την δυνατότητα να αντιλαμβάνεται το νόημα των λειτουργικών προτροπών.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον ο καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι εναντίον της μεταγλωττίσεως της λειτουργικής γλώσσας. Το βασικό επιχείρημά του είναι ότι η θεία Λειτουργία «έχει τελετουργικό χαρακτήρα», «είναι μυστήριο», γι΄ αυτό δεν πρέπει «να αντικαθίσταται εξ ολοκλήρου από μεταφράσεις», αφού «οι λέξεις στο πέρασμα από τη μια γλώσσα στην άλλη γλώσσα χάνουν σε σημαντικό βαθμό το σημασιολογικό τους περιεχόμενο και το βιωματικό τους φορτίο, στοιχεία απαραίτητα στον μυστηριακό χαρακτήρα της Θ. Λειτουργίας», οπότε αν μεταφράση κανείς αυτό το μυστηριακό στοιχείο, «το ευτελίζει».

Γενικά, θεωρώ ότι η γλώσσα με την οποία είναι γραμμένες οι ευχές της θείας Λειτουργίας και των Μυστηρίων δεν αποτελεί εμπόδιο για την μέθεξη του Μυστηρίου, ακόμη και για την λεκτική κατανόηση. Αντίθετα μάλιστα η λειτουργική γλώσσα μπορεί να βοηθήση αποτελεσματικά τους ανθρώπους στην εποχή μας, στην οποία παρατηρείται «γλωσσική ανεπάρκεια» και «γλωσσική πενία» να βελτιώσουν τον γραπτό και προφορικό τους λόγο.

ΠΗΓΗ:

ΒΗΜΑ,

ΤΡΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ