ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ,Ν. ΛΕΒΕΝΤΗ,ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ

 ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ

Νικόλαου Λεβέντη, Θρησκευτικός πολιτισμός και σύγχρονη μουσειολογία, Μια κριτική προσέγγιση, εκδ. Οσελότος, Αθήνα Νοέμβριος 2021, σσ. 107.

Του θεολόγου κ. Α. Κυριακού

=====

 

Είναι η δεύτερη φορά που είμαι εις θέσιν να μελετήσω εκτενή κείμενα του κ. Νικ. Λεβέντη. Το παρόν του πόνημα διαίρείται σε δύο μέρη: Α΄ Προβληματισμοί και Β΄ Προσεγγίσεις. 

Στο Α΄ μέρος, αγγίζει μεταξύ άλλων, το ζήτημα της εκκοσμίκευσης, όπου η προσπάθεια είναι να γίνει η Εκκλησία κόσμος να απωλέσει τον χαρακτήρα της. Τονίζει ότι τα ιερά αντικείμενα όταν ενταχθούν σε μουσείο χάνουν την ιερότητά τους. Αυτά δεν μπορούν να τα διαχειριστούν 

οι μουσειολόγοι. 

Ο γράφων όταν επισκέφθηκε το μουσείο του Τοπ Καπί στην Κωνσταντινούπολη αντίκρισε σε μια προθήκη λείψανο του Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου. Εφόσον, όμως, αυτό βρισκόταν πίσω από χοντρό γυαλί και γυρόφερναν βλοσυροί φρουροί δεν μπορούσε ούτε να το αγγίξει πολλώ δε μάλλον ούτε να το προσκυνήσει. 

Αναφορικά με το Β΄μέρος του βιβλίου (Προσεγγίσεις) αγγίζει -συν τοις άλλοις- και το θέμα του φεμινισμού που προβάλλει 

επιτακτικά στην εποχή μας. Εκεί αναλύει επαρκώς τη θέση της γυναίκας στην Ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Καυτηριάζει τη μονόπλευρη κι αποσπασματική αντιμετώπιση χωρίων των Επιστολών του Απ. Παύλου από τις φεμινίστριες σημειώνοντας καταληκτικά: “Πλήθος χωρίων των επιστολών του Αποστόλου απηχούν ένα πνεύμα έμφυλης ισότητας”. Και σημειώνει στο τέλος και τα εξής αξιοπρόσεκτα: “Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο άνθρωπος, άνδρας και γυναίκα, αξιοποιώντας τα ιδιαίτερα γνωρίσματα καί  χαρίσματα του φύλου και της προσωπικότητας που διακονεί την Εκκλησία και τον κόσμο ολάκερο και παράγει πολιτισμό ζωής” (το απόσπασμα αυτό είναι από τη “Φωνή Κυρίου” το οποίο υιοθετεί ο συγγραφέας). 

Συμπερασματικά ο νεαρός συγγραφέας έχει τις δυνατότητες να προχωρήσει στο σωστό δρόμο. Αρκεί να μείνει σταθερός στην πορεία του και να μην ακολουθήσει σύγχρονες ατραπούς όπως πράττουν οι “μεταπατερικοί” θεολόγοι που, αντί να συμμορφώνονται με την παράδοση της Εκκλησίας, θέλουν να την μετατρέψουν τελικά σε κόσμο. “Αν δε το άλας μωρανθεί εν τίνι αλισθήσεται;”

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ,Ν. ΛΕΒΕΝΤΗ, Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

 

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ

Νικόλα Λεβέντη, Η επιστροφή, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα 2021, σσ. 37.

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

=====

Με την ποίηση ασχολείται ο συγγραφέας. Ένα τομέα δύσκολο κι ένα έργο αναμφίβολα δυσχερές, διότι εκεί η κάθε λέξη και η κάθε συλλαβή μετρούν  και πρέπει η δομή, το ύφος και το ύψος των νοημάτων να ζυγίζονται και να υπολογίζονται με περίσκεψη περισσή. 

Ως μη επαΐων σε θέματα ποιήσεως δεν έχω την εντύπωση, πολλού γε και δει, ότι δύναμαι να αντιμετωπίσω το περιεχόμενο του παρόντος  με κριτική ματιά. 

Τα σχόλια μου θα περιοριστούν αναγκαστικά στα νοήματα και τη θέματολογία με την οποία καταπιάνεται ο νεαρός συγγραφέας. 

Εν πρώτοις το λόγο του Λεβέντη διακρίνει δωρική λιτότητα. Στο ποίημα του που επιγράφεται «Ενεργός πολίτης» σημειώνει: Πεσμένος στο οδόστρωμα, το αίμα νερό τρεχούμενο εκ της πηγής-κεφαλής σου. Το μηχανάκι δίπλα σου πεσμένο.

Όλοι λυπηθήκαμε πολύ για το χαμό σου, καθώς σε κοιτούσαμε να υποφέρεις 

από τα μπαλκόνια μας». 

Από το πιο πάνω βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα πως μαστιγώνει την κοινωνική αναισθησία απέναντι στα τροχαία δυστυχήματα και το χαμό νέων ανθρώπων στην άσφαλτο. Η λύπη τελικά της κοινωνίας είναι επίπλαστη και τα δάκρυα της κυριολεκτικά κροκοδείλια. Ζητά απεγνωσμένα έργα κι όχι λόγια από την κοινωνία των πολιτών. 

Στο ποίημα του «Απάρνηση εαυτού» χαράζει τις πιο κάτω γραμμές: «Καμμιά βροχή δεν είναι ικανή τις αμαρτίες μας να ξεπλύνει. Καμμιά φωτιά δεν έχει τη δύναμη τη συνείδησή μας να ελέγξει. Την ελευθερία και την αλήθεια στα δάκρυα της μετανοίας τη βρίσκεις. Στο βάθος της καθαρής ορατότητας βλέπεις την ανηφόρα σου». 

Εδώ δεν κρύβεται αλλά παρουσιάζει ξεκάθαρα τη χριστιανική θέση για τη λυτρωτική μετάνοια που επαγγέλλεται η Εκκλησία και διακηρύττει το Ευαγγέλιο. Αυτό το κομβικό  σημείο της εν Χριστώ ζωής το παρουσιάζει με παρρησία χωρίς να αναμασά ανούσιες κουβέντες και να ασπάζεται και να υποστηρίζει νεφελώδεις και αδιέξοδες θεωρήσεις της ζωής. Εξ άλλου ο τίτλος του ποιήματος είναι ξεκάθαρα δηλωτικός της θέσης του ποιητή. 

Τι είναι στο κάτω-κάτω η μετάνοια; Δεν είναι απάρνηση του κακού μας εαυτού; Με λίγα λόγια το μικρό αυτό βιβλίο μαρτυρεί τις ευαισθησίες του φερέλπιδος συγγραφέα που ασχολήθηκε με τη θεολογία, την εκπαιδευτική τεχνολογία, αλλά και με την ευρωπαϊκή μουσική και το θέατρο. Ευχόμαστε καλή συνέχεια.