ΑΓΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ,Η ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΑΜΑΡΤΙΑ

 

ΙΕΡΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ,ΟΤΙ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΑΠΟ ΑΓΑΠΗ

 

ΑΓΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ,ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΙΔΙ ή ΝΑ ΤΑΠΕΙΝΩΘΕΙΣ

 

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ, ΑΡΧΙΜ. Ι. ΚΩΣΤΩΦ, ΠΕΡΙ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ

_________

Αρχιμ. Ιωάννου Κωστώφ, Περί Αγιας Τριάδος, Η εν Τριάδι ή εν Άδη, εκδ. Άγ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Σταμάτα 2019, σσ. 238.

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

===== 

“Οπως οι βαφείς των ενδυμάτων τα βάφουν όχι μια αλλά πολλές φορές μέχρι να «πιάσει» το χρώμα, έτσι χρειάζεται κι η επανάληψη αναφορικά με τις αλήθειες της πίστεως, λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος. 

Αυτό πράττει εν συνειδήσει κι ο οτρηρός μελετητής των Πατέρων π. Ιωάννης Κωστώφ που έχει σηκώσει, για μια ακόμη φορά, ψηλά τα μανίκια κι ασχολείται στο παρόν με κορυφαία αλήθεια της πίστεως, ήγουν το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Ουσιαστικά, με τα γραφόμενα του, έχει στήσει στον τοίχο τους αιρετικούς «Μάρτυρες του Ιεχωβά» και τους ρίχνει κατά ριπάς, μη επιτρέποντάς τους να «σηκώσουν κεφάλι.» Ταυτόχρονα, όμως, η μπάλα παίρνει και τους άπιστους Εβραίους και τους οπαδούς της ακανθώδους και βορβορώδους θρησκείας του Μωάμεθ, όπως κι όλους τους αιρετικούς οι οποίοι πάλαι τε και επ’ εσχάτων πολέμησαν και πολεμούν το φοβερο αυτό μυστήριο που μας αποκάλυψε ο ενανθρωπήσας Θεός. 

Όπλα του η πέραν πάσης αντιλογίας λιπαρή γνώση  των Γραφών και των Πατέρων, αλλά και η χρήση των ρήσεων συγχρόνων απολογητών, όπως του Στ. Σάκκου, του Ν. Σωτηρόπουλου κ.ά.. Όλα τα ανωτέρω γίνονται ηκονημένα βέλη του δυνατού στα έμπειρα χέρια του ακάματου εργάτου του αμπελώνος του Κυρίου. 

Παραθέτω ενδεικτικά μια ρήση του Ιερού Αυγουστίνου: «Ο Πατήρ εποίησε τον κόσμο, ο Υιός εποίησε τον κόσμο, το Άγιο Πνεύμα εποίησε τον κόσμο. Αν είναι τρεις Θεοί τότε είναι και τρεις κόσμοι. Αν, όμως, είναι ένας Θεός, τότε ο κόσμος έγινε υπό του Πατρός δι’ Υιού εν Αγίω  Πνεύματι. Τα τρία πρόσωπα ενεργούν συγχρόνως και καθένα κάνει το ίδιο ακριβώς έργο αλλά με το δικό του τρόπο». 

Από την άλλη η βιβλιογραφία που παραθέτει δεν είναι μονο ένδειξη του κόπου και του εξοπλισμού του καλού συγγραφέα, αλλά και πηγή εμπνεύσεως για όποιον θελήσει να μελετήσει διεξοδικότερα και εις βάθος το μέγα αυτό θέμα. 

Χωρίς να είμαι υποχρεωμένος να καταφύγω στην υπερβολή το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελεί «πηγήν κήπου και φρέαρ ύδατος ζώντος και ροιζούντος από του Λιβάνου» (Άσμα Ασμάτων δ΄15).

ΚΟΛΟΣΣΙΑΙΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΡΩΤΕΙΟΥ Η΄

ΚΟΛΟΣΣΙΑΙΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΡΩΤΕΙΟΥ

Η΄

Του κ. Γεωργίου Ιωάννου Καραλή

=====

Το filioque

__________

Είδαμε ότι ο Αυγουστίνος ορίζει τα πρόσωπα σαν σχέση του εγώ με το εσύ. Αυτή τη σχέση την παίρνουν οι σχολαστικοί και την εφαρμόζουν στο δικό τους σύστημα. Δηλαδή με τη σχέση ουσίας προσπαθούν να ορίσουν τα πρόσωπα στην Παναγία Τριάδα. Ξέρουμε ότι στην Τριάδα τα πρόσωπα είναι τρία, ο Πατήρ, ο Υιός και το Πνεύμα. Σε τι σχέση ουσίας θα βρίσκονται μεταξύ τους, ώστε να μπορέσουμε να τα ορίσουμε; Ο Πατήρ γεννάει τον Υιό. Η γέννηση είναι αυτή που βάζει σε αντίθεση τον Πατέρα από τον Υιό, τον φέρνει σε σχέση, επομένως ορίζει και τον Πατέρα και τον Υιό. Ο Πατήρ όμως βρίσκεται στην κορυφή και δεξιά έχει τον Υιό που με την γέννηση βρίσκεται σε σχέση μαζί του. Στα αριστερά όμως βρίσκεται το Πνεύμα. Η γέννηση είπαμε είναι η σχέση Πατρός και Υιού. Ποιά όμως θα είναι η σχέση Πατρός και Πνεύματος;  Θα έλεγε κανείς η εκπόρευσις. Αλλά αν ήταν μόνο η εκπόρευσις, τότε η εκπόρευσις θα ήταν το ίδιο με την γέννηση και το Πνεύμα θα ταυτιζόταν με τον Υιό. Για να το καταλάβετε καλύτερα. Έχουμε τον Πατέρα στην κορυφή, δεξιά τον Υιό και αριστερά το Πνεύμα. Το δεξιό ορίζεται σαν αντίθεση, σχέση με το αριστερό. Είναι δεξιό γιατί δεν είναι αριστερό, σχέση αντίθεσης. Αν τώρα πούμε ότι το Πνεύμα εκπορεύεται εκ του Πατρός μόνον, τότε θα είχαμε την αντίθεση μεταξύ Πατρός και Πνεύματος, μα αυτή η αντίθεση, είναι δεξιά η αριστερά; Με άλλα λόγια, πως ξεχωρίζεται από την αντίθεση σχέση μεταξύ Πατρός και Υιού, δεδομένου ότι το δεξιό με την κορυφή διαχωρίζεται από μία σχέση; Αν η εκπόρευσις ήταν μία σχέση μόνο του Πατρός και του Πνεύματος τότε θα έπρεπε να ήταν ταυτόσημη με την γέννηση. Άρα πως θα ξεχωρίσουμε την σχέση του Πατρός προς δεξιά και προς αριστερά; Κατά συνέπεια, για να ξεχωρίσουμε το αριστερό από το δεξιό θα πρέπει να πούμε ότι το Άγιο Πνεύμα, που είναι αριστερά, εκπορεύεται από τον Πατέρα, αλλά αυτή η εκπόρευσις δεν είναι γέννησις, δεν τραβάει δεξιά, γιατί το δεξιό ξεχωρίζεται από το αριστερό, επειδή το Πνεύμα εκπορεύεται όχι μόνο από τον Πατέρα, αλλά και από τον Υιό. Με αυτούς τους λεπτούς μαθηματικούς- γεωμετρικούς στοχασμούς οι σχολαστικοί ξεχωρίζουν το δεξιό από το αριστερό της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος από τον Πατέρα και τον Υιό.

Να πως εφαρμόζεται λοιπόν η θεολογία της προσωπικής σχέσεως στο Filioque. Να γιατί, αν δεχθούμε την θεολογία του προσώπου ως σχέσεως, θα πρέπει να καθορίσουμε και την σχέση μεταξύ Υιού και Πνεύματος και να δεχθούμε απαραιτήτως την εκπόρευση εκ Πατρός και Υιού. Μας το λέει ξεκάθαρα ο κύριος Μανουσάκης στο βιβλίο του «Υπέρ της των πάντων ενώσεως» (σ. 40-41): «Θα ήθελα να μιλήσω και δια το δόγμα που λέει ότι το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται εκ του Πατρός και του Υιού…Το μυστήριον της συζητήσεως αφορά την σχέση μεταξύ Υιού και Πνεύματος. Η Παράδοση και η Αποκάλυψη της Εκκλησίας ξεχώρισαν αρκετά καλά την σχέση μεταξύ Πατρός και Υιού από τη μία μεριά και την σχέση Πατρός και Πνεύματος από την άλλη. Στην πρώτη μιλάμε για γέννηση στην δεύτερη για εκπόρευση. Αυτά όμως τα ονόματα δεν μας λένε τίποτε παραπάνω από το γεγονός ότι η Αγία Τριάδα είναι μία κοινωνία προσώπων, μία κοινωνία που λέει ότι υπάρχει μία ενότητα καταλαβαίνοντας όμως και την ετερότητα και μας διδάσκει ότι η Πηγή αυτών των κοινών σχέσεων είναι το πρόσωπο του Πατρός που το πιστεύω τον ταυτίζει με τον ένα μοναδικό Θεό (μοναρχία Πατρός). Η Καθολική θεολογία όμως ενδιαφερομένη πιο πολύ για την καθαρότητα και την πληρότητα ως προς την ορθόδοξη, κατάλαβε πολύ νωρίς μία τρίτη σχέση, δηλαδή αυτήν του Υιού και του Πνεύματος που δεν είχε ποτέ μελετηθεί και έμενε χωρίς απάντηση. Ιστορικώς η απάντηση της Καθολικής θεολογίας σε αυτήν την έλλειψη αποτελούνταν από τον διπλασιασμό της σχέσεως μεταξύ Πατρός και Πνεύματος, για να καθορίσει εκείνη την σχέση μεταξύ Υιού και Πνεύματος, δηλαδή την εκπόρευση (εκ του Υιού). 

Από την άλλη μεριά η Ορθόδοξη θεολογία συνειδητοποίησε τώρα τελευταία το πρόβλημα που οι καθολικοί θεολόγοι θέλησαν να επιλύσουν από τον Μεσαίωνα. Όμως, κι αυτό είναι μία ατυχής περίσταση στην ιστορία, οι Ορθόδοξοι θεολόγοι πριν συνειδητοποιήσουν ποιό ήταν το πρόβλημα, αντέδρασαν πολεμικά έναντι στην λύση που προτεινόταν».

(Συνεχίζεται)

ΠΗΓΗ:

Ορθόδοξος Τύπος

Η ΚΑΚΟΔΟΞΗ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΑΥΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ‘’ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ’’

Η ΚΑΚΟΔΟΞΗ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΑΥΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ‘’ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ’’

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

=====

Οι Παπικοί για να στηρίξουν την κακοδοξία του παπικού εξουσιαστικού πρωτείου, παρερμηνεύουν το χωρίο από το Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο, «συ ει Πέτρος, και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. 16,18). Πως είναι δυνατόν να ισχυρίζονται ότι η Εκκλησία του Χριστού στηρίζεται σε ένα άνθρωπο; Αν τον Απόστολο Πέτρο εννοούσε ο Χριστός, θα αναφερόταν απευθείας σ’ αυτόν λέγοντάς του «επί σε οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν». Ο Άγιος Κυπριανός αναφέρει ότι «όλοι οι Απόστολοι ήταν ότι και ο Πέτρος δηλαδή προικισμένοι με την ίδια τιμή και εξουσία*» (De Unitate Ecclesiae).

Όταν ο Ιησούς ήλθεν «εις τα μέρη Καισαρείας της Φιλίππου, ηρώτα τους μαθητάς αυτού λέγων· τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι τον υιόν του ανθρώπου;» (Ματθ. 16,13). Ο Απόστολος Πέτρος του είπε «συ ει ο Χριστός ο υιός του Θεού του ζώντος» (Ματθ. 16,16).  Μετά από αυτή την ομολογία του Αποστόλου Πέτρου, ο Ιησούς του είπε «μακάριος ει, Σίμων Βαριωνά, ότι σαρξ και αίμα ουκ απεκάλυψέ σοι, αλλ’ ο πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς. καγώ  δε σοι λέγω ότι συ ει Πέτρος, και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. 16,17-18). Ο λόγος αυτός του Χριστού παρερμηνεύεται από τους Παπικούς, οι οποίοι ταυτίζουν την πέτρα της αληθείας με τον Απόστολο Πέτρο, καθότι η παρερμηνεία αυτή εξυπηρετεί το παπικό εξουσιαστικό πρωτείο.

Αυτή την παρερμηνεία την καταρρίπτει και ο Άγιος Αυγουστίνος. Η αυθαίρετη ταύτιση της πέτρας της αληθείας με τον Απόστολο Πέτρο, καταρρίπτεται και από τα λόγια του Αγίου Αυγουστίνου στο έργο του (Retractationes) «‘’Συ’’, λέει ο Χριστός, ‘’ει Πέτρος, και επί ταύτη τη πέτρα’’ την οποίαν ομολόγησες λέγοντας ‘’Συ εί ο Χριστός ο Υιός του Θεού’’, ‘’οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν’’· δηλαδή πάνω σε εμένα τον ίδιο, τον Υιό του Θεού’’» Αγίου Αυγουστίνου, Ομιλία LXXVI, 1)*. 

Επίσης στην 5η ομιλία του της Πεντηκοστής λέει ο Άγιος Αυγουστίνος, «Πάνω σε αυτήν την Πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου· όχι πάνω στον Πέτρο, ο οποίος είσαι εσύ, αλλά στην Πέτρα, την οποίαν ομολόγησες» Αγίου Αυγουστίνου, Ομιλία CCLXX, 2). Στον 124ο Tractatus για τον Ευαγγελιστή Ιωάννη ο Άγιος Αυγουστίνος αναφέρει ότι «Πάνω σε αυτήν την Πέτραν την οποίαν ομολόγησες θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου· επειδή ο ίδιος ο Χριστός ήταν η Πέτρα» (Αγίου Αυγουστίνου, Tractatus CXXIV In Ioann.)*.

Η παρερμηνεία όμως στο χωρίο αυτό από το Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο, συνηγορεί την κακοδοξία του παπικού εξουσιαστικού πρωτείου. Στύλος και εδραίωμα της Εκκλησίας για τον Παπισμό είναι ο Πάπας  Ρώμης και όχι η αλήθεια. Η αλήθεια είναι στύλος και εδραίωμα της Εκκλησίας και όχι ο Πάπας Ρώμης. «Η αλήθεια εστί της Εκκλησίας και στύλος και εδραίωμα» (P.G. 90,93), κατά τον  Άγιο Ιωάννη τον  Χρυσόστομο. 

*Από το σύγγραμμα του Επισκόπου Ναζιανζού Παύλου ντε Μπαγιεστέρ “Η μεταστροφή μου στην Ορθοδοξία’’

ΤΑ ΑΓΙΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΣΕ ΑΔΡΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΤΑ ΑΓΙΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΣΕ ΑΔΡΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

=====

Η δίκη του Χριστού ακολούθησε τη σύλληψή του στο κήπο της Γεθσημανή τις πρωινές ώρες της Μεγάλης Παρασκευής. Στημένη δίκη, ψευδομάρτυρες και εκτέλεση προειλημμένης θανατικής απόφασης του Μεγάλου  Συνεδρίου των Ιουδαίων. Ξημερώματα της Μ. Παρασκευής ο Χριστός οδηγείται από τους αρχιερείς και το Συνέδριο ενώπιον του Ρωμαίου ηγεμόνος Πόντιου Πιλάτου. Έπρεπε να επικυρωθεί η θανατική καταδίκη. Ο Πιλάτος, αντί απλώς να υπογράψει, ζητά αποδεικτικά στοιχεία για την ενοχή του Χριστού, πράγμα που εξαγριώνει τους άρχοντες των Ιουδαίων. Μπροστά στη φονική τους μανία ο Ρωμαίος ηγεμονας φοβάται και κάνει πίσω και ο καθοδηγούμενος όχλος ζητά να ελευθερωθεί ο Βαραββάς, ενώ ψηφίζει τη σταύρωση του Χριστού.  Τότε οι αγροίκοι στρατιώτες της Ρώμης δείχνουν όλη τους την απανθρωπιά βασανίζοντας το Χριστό. Κάλαμος, κόκκινη χλαμύδα, ακάνθινος στέφανος, εμπαιγμοί, συνοψίζουν τη συμπεριφορά τους. 

Τέλος οδηγούν το Χριστό στο Γολγοθά. Μαζί του συσταυρούνται δύο ληστές, που όμως αντιπροσωπεύουν δύο διαμετρικά αντίθετους κόσμους. «Βλέπω τρεις σταυρούς," σημειώνει ο Αγ. Αυγούστίνος, "ο ένας με το σταυρό σώζει, ο δεύτερος με το σταυρό σώζεται κι ο τρίτος με το σταυρό καταδικάζεται». Οι φοβεροί πόνοι από τα καρφία επαυξάνονται από το όξος και τη χολή που του προσφέρουν οι σταυρωτές του, την εγκατάλειψη από τους γνωστούς του, που στάθηκαν μακριά (με εξαίρεση τη Θεοτόκο, τον Ιώαννη και τις Μυροφόρες), τις ειρωνείες των αρχιερέων, την πρόκλησή τους να κάνει θαύμα για να δουν και να πιστέψουν. Το σκοτάδι που παρουσιάστηκε από τις 12 το μεσημέρι ως τις 3 το απόγευμα δεν συγκινεί τους Ιουδαίους, ούτε κι ο σεισμός. Όμως αυτές τις δραματικές ώρες  συντελείται το μέγα θαύμα, το θαύμα των θαυμάτων, η νίκη του Χριστού πάνω στο Διάβολο, το θάνατο και την αμαρτία. Το «τετέλεσται», που ακούγεται από  το στόμα του Χριστού, δεν αποτελεί κραυγή απόγνωσης. Τουναντίον. Δεν είναι τίποτ’ άλλο από την ολοκλήρωση του έργου του Χριστού πάνω στη γη. Ενώ η ανθρώπινη ψυχή του Λυτρωτη χωρίζεται από το σώμα του, το σώμα (λόγω της ενώσεως του με τη θεότητα) δεν υφίσταται καμιά φθορά και αποσύνθεση. Ο ευσχήμων Ιωσήφ, μαζί με το νυκτερινό μαθητή Νικόδημο αποκαθηλώνουν το σώμα του Κυρίου και το κηδεύουν “εν κενώ μνημείω”. «Προσκυνούμεν σου τα Πάθη Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου ανάστασιν».