ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΤΙΚΟ ΤΟ ΤΣΟΥΝΑΜΙ
Α΄
Του π. Θεόδωρου Ζήση
=====
Εὐθύνεται ὁ Θεός γιά τίς φυσικές καταστροφές;
1. Ἡ Mεταφυσική διάσταση τῆς καταστροφῆς καί ὁ σαρκασμός τῶν ἀθέων.
Ἦταν συγκλονιστική πράγματι ἡ καταστροφή πού προκλήθηκε ἀπό τόν μεγάλο σεισμό καί τό φονικό θαλάσσιο κῦμα στίς χῶρες τῆς Νοτιοανατολικῆς Ἀσίας. Ἀπό πολλούς χαρακτηρίσθηκε ὀρθῶς ὡς βιβλική καταστροφή, ἁπλῶς ὅμως γιά τό μέγεθός της καί ὄχι γιατί ἑρμηνεύθηκε κατά τό πνεῦμα ἀλλά καί κατά τό γράμμα τῆς Βίβλου.
Πολλοί ἀναλυτές ἀπό τό χῶρο τῆς ἄθεης διανόησης καί δημοσιογραφίας ἔσπευσαν νά εἰρωνευθοῦν ὅσους πιστούς καί εὐσεβεῖς θά τολμοῦσαν νά προσδώσουν μεταφυσική ἤ καλύτερα πνευματική διάσταση στό συμβάν καί νά τό ἑρμηνεύσουν ὡς ὀφειλόμενο στήν ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ. Στηριζόμενοι μάλιστα στή δύναμη τῆς «θετικῆς» καί «ὀρθολογιστικῆς» τους σκέψης καί αὐτάρκειας, πού καί μόνο αὐτό δείχνει ὅτι στεροῦνται σοφίας, γιατί ὁ σοφόςγνωρίζει τά ὅρια τῶν δυνατοτήτων τοῦ ἀνθρώπου, καλοῦν τούς πιστούς νά «ἀναγνωρίσουν ὅτι ὁ Θεός τους δέν ἔχει ἱκανοποιητικές ἀπαντήσεις νά δώσει, ὅταν ἀθῶα παιδιά ὑποφέρουν καί ἀφανίζονται». Καί μόνο ἄν ἑρμηνεύσουμε αὐτές τίς καταστροφές, ὑπό τόν ὅρο αὐτῆς τῆς θεολογικῆς ἀδυναμίας, γλυτώνουμε οἱ πιστοί ἀπό τόν σαρκασμό τῶνἀθέων, ἀπό τόν σαρκασμό τῆς Mary Riddell, πού δηλώνει ὑπερήφανα πώς εἶναι ἄθεη1.
Στό κλῖμα αὐτό τῆς ἀπουσίαςπνευματικῶν κριτηρίων πού προλαβαίνουν καί δημιουργοῦν οἱ διαπλεκόμενοι ἰσχυροί, πού κατά σύμπτωσιν εὐνοοῦν τήν δημιουργία αὐτοῦ τοῦ κλίματος παγκοσμίως, δέν τολμοῦν οἱ πιστεύοντες νά ἀρθρώσουν δυναμικό ἐκκλησιαστικό λόγο ἤ τόν συγκαλύπτουν, γιά νά γλυτώσουν τόν σαρκασμό καί τήν κατακραυγή τῆς ἄθεης διαπλοκῆς.
Ἔτσι π.χ. χαρήκαμε, ὅταν σέ ἄρθρο Ἕλληνος δημοσιογράφου, τοῦ Ν. Σίμου, διαβάσαμε στήν ἀρχή ὅτι «ἡ πρωτοφανής τραγωδία πού ἔπληξε τήν Ἄπω Ἀνατολή μπορεῖ νά ἔχει τήν πραγματική, ὅσο καί τραγική διάστασή της, ἀλλά δέν στερεῖται μεταφυσικοῦ περιεχομένου». Ἡ ἀρχική μας χαρά μειώθηκε, ὅταν στήν συνέχεια ἡ διήγηση γιά τόν πύργο τῆς Bαβέλ θεωρεῖται ὅτι ἔχει «μυθολογική διάσταση καί ἀλληγορική ἑρμηνεία», καί ἡ ὀργή τοῦ Θεοῦ τίθεται ἐντός εἰσαγωγικῶν ὡς κάτι μή πραγματικό καί ἁπλῶς ὀνομαζόμενο «ὀργή τοῦ Θεοῦ».
Ἑπομένως ἡ μεταφυσική διάσταση μετατρέπεται σέ φυσική διάσταση, ἀφοῦ τό βάρος τῆς ἀναλύσεως στήν συνέχεια πέφτει στήν εὐθύνη τοῦ ἀνθρώπου γιά τήν οἰκολογική καταστροφή, ἡ ὁποία φέρνει τόν ἄνθρωπο «ἀντιμέτωπο μέ τή φύση... μέ τή μητέρα Γῆ, ἡ ὁποία μέ τή σειρά της τόν ἐκδικεῖται»2.
Ἐκεῖνοι βέβαια πού ἔπρεπε, ὡς ἐκ τῆς ἀποστολῆς καί τοῦ λειτουργήματός τους, νά ἐκφράσουν τόν προφητικό καί ἐκκλησιαστικό λόγο καί νά ἀπαντήσουν θεολογικά καί πνευματικά στά ἀγωνιώδη ἐρωτήματα τῶν ἀνθρώπων, γιά τό πῶς συμβιβάζονται ἡ πρόνοια καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ μέ τόν θάνατο χιλιάδων ἀνθρώπων, εἴμαστε ἐμεῖς οἱ κληρικοί, οἱ θεολόγοι, πρό παντός οἱ ἐπίσκοποι, οἱ ἀρχιεπίσκοποι, οἱ πατριάρχες, πού διεκδικοῦν -καί δέν τούς τήν ἀρνούμαστε- τήν πληρότητα καί αὐθεντία τῆς ποιμαντικῆς καί διδακτικῆς εὐθύνης, ὅταν βέβαια λόγῳ τῆς καθάρσεώς τους ἀπό τά πάθη ἔχουν δεχθῆ καί τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ.
Δυστυχῶς εἶναι λυπηρό νά διαπιστώνουμε ὅτι ὁ λόγος αὐτός, ἀπό ὅσους ἐκφράσθηκε, δέν ἦταν λόγος πνευματικός, μεταφυσικός, ἀλλά λόγος φυσικός, ἐνδοκόσμιος, πού ὄχι ἁπλῶς δέν κατόρθωνε, ἀλλά οὔτε ἐπιχειροῦσε νά βρεῖ τό νόημα τοῦ συμβάντος σέ σχέση μέ τήν ὑπερβατική, ὑπερκόσμια πραγματικότητα τοῦ Θεοῦ, νά ἐντοπίσει ἐνεργοῦσα καί δρῶσα δύναμη ἔξω ἀπό τόν κόσμο, ἡ ὁποία ἀναποδογυρίζει, ἀθετεῖ τήν λογική καί τήν σοφία τῶν σοφῶν καί εἰδημόνων, καί σώζει τόν κόσμο μέ τήν μωρία τοῦ κηρύγματος, μέ τήν κατά κόσμον παράλογη, τραγική, καταστροφική, ἄδικη, ἀλλά κατά Θεόν εὐεργετική, σωτήρια καί δίκαιη διαδικασία τοῦ σταυροῦ καί θανάτου3.
Αὐτήν τήν ἀνάποδη εἰκόνα τῆς μωρίας τοῦ Εὐαγγελίου, πού ἀνέτρεψε τήν σοφία τοῦ κόσμου, προβάλλει ὁ τίτλος τοῦ ἄρθρου μας «Εὐεργετικό τό τσουνάμι», πού φαίνεται παράλογος καί τρελλός, ἀλλά πού, κατά τό δυνατόν, μέ βάση τήν θεόπνευστη διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τήν ἐμπειρική γνώση καί διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων, πολύ σύντομα, θά προσπαθήσουμε νά τόν κατοχυρώσουμε. Δέν ἔχουμε τήν ἀφέλεια πώς θά πείσουμε τούς ἀθέους, τούς λογικούς, τούς βολεμένους μέσα στήν ἐνδοκόσμια πραγματικότητα καί ἀνύποπτους γιά τά ἔξω ἀπό τόν κόσμο καί τά μετά θάνατον· ὅσους νομίζουν πώς μποροῦν νά χωρέσουν τόν ὠκεανό τῆς θείας σοφίας, τόν ὠκεανό τῆς συμπαντικῆς πραγματικότητας, μέσα στό μικρό κουβαδάκι τοῦ κεφαλιοῦ τους, ὅσους παρέδωσαν ἤ παραδίδουν τούς ἑαυτούς τους σέ πάθη ἀτιμίας καί σαρκικές ἐκτροπές, πού ἀτιμάζουν τήν ἀνθρώπινη φύση καί ἐνοχλοῦνται ἀπό τήν πιθανότητα νά ὑπάρχει Θεός πού παρακολουθεῖ καί ἐπεμβαίνει παιδαγωγικά.
Θέλουμε ἁπλῶς ποιμαντικά νά καθησυχάσουμε τούς πιστούς πού ἀγωνιοῦν καί διερωτῶνται γιά τήν ὕπαρξη νοήματος στίς μεγάλες βιβλικές καταστροφές, ὥστε νά μή σκανδαλίζονται ἀπό τούς σαρκασμούς καί τίς εἰρωνεῖες τῶν ἀθέων, γιατί μόνον οἱ ἄθεοι εἶναι παράφρονες καί ἀνόητοι, ἀφοῦ τόν πανταχοῦ παρόντα καί ἐνεργοῦντα Θεό, ἀπό τήν ἐπί αἰῶνες ἀταλάντευτη καί ἁρμονική λειτουργία τοῦ σύμπαντος, μέχρι τήν πιό μικρή καί ἀσήμαντη λεπτομέρεια στή ζωή τῶν φυτῶν, τῶν ζώων καί τοῦ ἀνθρώπου, δέν τόν βλέπουν, γιατί ἡ διάνοιά τους ἔχει τυφλωθῆ ἀπό τά πάθη καί τίς ἀδυναμίες τους. Εἶναι τόσο ἐμφανής καί προφανής ἡ ὕπαρξη καί ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ μέσα στήν κτίση, ὥστε μόνον ἕνας ἀνόητος καί παράφρων θά μποροῦσε νά ἰσχυρισθῆ ὅτι δέν ὑπάρχει Θεός· «εἶπεν ἄφρων ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· οὐκ ἔστι Θεός»4.
(Συνεχίζεται)
