Ιράν - Ελλάδα και «ο Βυζαντινός Δικέφαλος Αετός που κοιτά και προς την Ανατολή» - Γιάγκος Ανδρεάδης

 

Ο ιρανικός πολιτισμός, πολιτισμός 3.000 χρόνων, απειλήθηκε με αφανισμό από τον πρόεδρο-καουμπόϊ Ντόναλντ Τραμπ. Προφανώς δεν έχει μεγάλη σχέση με το τι σημαίνει πολιτισμός… Ο αφανισμός… αναβλήθηκε και είναι προφανές ότι αρχαίοι πολιτισμοί όπως ο ιρανικός και ο ελληνικός δεν μπορούν να αφανιστούν από κανέναν Ντόναλντ Τραμπ…

Χρήση και κατάχρηση της Ιστορίας και της Μνήμης

Του Γιάγκου Ανδρεάδη

Στις 2 Δεκεμβρίου παρουσιάστηκε στην ελληνική της εκδοχή η Πλατφόρμα MOG (Memories of the Occupation in Greece - Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα). Το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης Οφειλών για τα εγκλήματα των Γερμανών στην Κατοχή κατήγγειλε την πρωτοβουλία αυτή ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου του γερμανικού κράτους με δύο κυρίως στόχους: τον ενταφιασμό, πρώτον, της ελληνικής απαίτησης για αποζημιώσεις, αφού η «γερμανοελληνική φιλία» εμφανίζεται ουσιαστικά ως υποκατάστατο των γερμανικών οφειλών. Και, δεύτερον, την αναθεώρηση της Ιστορίας και την υπόσκαψη της μνήμης του ελληνικού λαού μέσα από την εξίσωση θυτών και θυμάτων.

Η πλατφόρμα MOG βασίζεται στην επιλεκτική χρησιμοποίηση στο πλαίσιο «σεναρίων» δεκατριών από τις ενενήντα τρεις συνεντεύξεις που σχετίζονται με την Κατοχή. Και προσπαθεί χρησιμοποιώντας τις πολύτιμες αυτές αφηγήσεις ζωής να νομιμοποιηθεί επιστημονικά αναφερόμενη σε ένα ρεύμα ιστορικής σκέψης, αυτό της Προφορικής Ιστορίας. Η οποία ωστόσο, όπως θα δούμε, θα ήταν άδικο να ενοχοποιηθεί γι’ αυτές και άλλες προσπάθειες αναθεώρησης.

Η συζήτηση για το ρεύμα αυτό μπορεί να ξεκινήσει από το κλασικό βιβλίο του ιστορικού και κοινωνιολόγου Paul Thompson, εμπνευσμένου πρωτοπόρου της Προφορικής Ιστορίας στη Μεγάλη Βρετανία. («Φωνές από το παρελθόν», μετ. Ρ. Β. Μπουσχότεν, Πλέθρον, 2009). Ο συγγραφέας, πολυσχιδής προσωπικότητα που συνδυάζει επιστημονικά, δημιουργικά και πολιτικά ενδιαφέροντα, παρουσιάζει γλαφυρά τους στόχους αυτού του ρεύματος που στοχεύει να δώσει φωνή για να μιλήσουν για τις μνήμες τους αυτοί που συνήθως δεν έχουν φωνή. Παράλληλα, προτείνει έγκυρους μεθοδολογικούς κανόνες επιμένοντας στον έλεγχο των προφορικών πηγών μέσα και από τον διάλογο με άλλους κλάδους της ιστορικής επιστήμης.

Η ευρωπαϊκή ελίτ ανέλαβε να κατασκευάσει μια ελίτ των ιθαγενών... Ενας διανοούμενος της αριστεράς (χωρίς εισαγωγικά) αποδομεί την κενότητα Μπαλτά!

Μετά την επιδρομή Φαμπρ. Από την κριτική στις προτάσεις...

 

Του Γιάγκου Ανδρεάδη* 

Αφετηρία του κειμένου που ακολουθεί είναι το εξαιρετικό άρθρο του περιοδικού Mouvement, που σχολιάζει την υπόθεση Φάμπρ – Μπαλτά και δίκαια μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε σε περισσότερα Μέσα, διαφορετικού μάλιστα είδους και προσανατολισμού, όπως το Lifo (16/4^ου) και το Άρδην (13/4^ου). Το άρθρο ξεχωρίζει για την παρρησία και τη γνώση που τόσο συχνά λείπουν από πολιτικές και αισθητικές αναλύσεις στον ελληνικό αλλά και στον ξένο Τύπο και επίσης για την σωστή σύλληψη της συγκυρίας και την ικανότητά να μιλά καθαρά και τσεκουράτα. Ταυτοχρόνως, έχει αξιοζήλευτη συνείδηση της ελληνικής πολιτισμικής και πολιτικής διαχρονίας, αλλά και εντυπωσιακή γνώση του πιο πρόσφατου παρελθόντος του πολιτισμού μας. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στην συγγραφέα να εντοπίσει τα εντελώς αντίθετα στοιχεία που σφράγισαν τις δηλώσεις και την συμπεριφορά του Βέλγου καλλιτέχνη και μάνατζερ: Την επιδερμική σύλληψη του πολιτισμού παρελθόντος των Ελλήνων και την αλαζονική υποτίμηση του παρόντος τους από τον κύριο Φαμπρ με μια στάση η οποία, αν και φάνηκε να διεκδικεί την τόσο προσφιλή στο εμπορευματική τέχνη πρωτοτυπία, εγγράφεται όμως με πολύ κοινότυπο τρόπο σε μια μακρά σειρά παρόμοιων απόψεων και συμπεριφορών που παρατηρούνται από τις απαρχές της αποικιοκρατίας. Πρόκειται για ένα τρόπο αντίληψης και έκφρασης που χαρακτηρίζει εκείνους τους ευρωπαίους διανοουμένους που αν και ανήκουν σε πρώην αποικιοκρατικές και νυν νέο-αποικιοκρατικές χώρες, όπως κατ’ εξοχήν είναι το είναι και το Βέλγιο, που ματοκύλισε για πάνω από έναν αιώνα το Κογκό, δεν αξιώθηκαν να διαβάσουν κριτικά το συλλογικό παρελθόν τους, με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνουν τις ίδιες στην ουσία ιμπεριαλιστικές ρητορικές και συμπεριφορές κάτω από ένα προκλητικό και δήθεν προοδευτικό, αλλά στην ουσία ρατσιστικό προσωπείο. Όπως είναι αναμενόμενο για κάποιον που βλέπει μια οποιαδήποτε χώρα από τα έξω, το άρθρο, που ευστοχεί σε τόσο εντυπωσιακό βαθμό, δεν μπορεί παρά να πέφτει κάπου σε σχηματοποιήσεις αγνοώντας σημαντικές φάσεις και πτυχές της ελληνικής πνευματικής και πολιτικής ζωής. Πτυχές που, με δεδομένη την απόδοση τιμής για την προσφορά, θα επισημανθούν πιο κάτω στην προσπάθεια να βρούμε δρόμο για να αντιδράσουμε στα ηλεκτροσόκ στα οποία συνεχώς υποβάλλεται η κοινωνία μας και να ανασυντάξουμε την μνήμη μας αναζητώντας δρόμους αντίστασης. 

TAMAMA - Η ιστορία της Ελένης που έγινε Ταμάμα (ταινία)

Συγγραφέας ο Γεώργιος Ανδρεάδης.  

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις "ΓΟΡΔΙΟΣ" 

Η Ταμάμα είναι η ιστορία ενός κοριτσιού που χάθηκε στο διωγμό του ποντιακού ελληνισμού. Κουρελιασμένα και νηστικά προσφυγόπουλα που τριγυρνούσανε χαμένα, έβρισκαν να φωλιάσουν σε σπλαχνικά τούρκικα σπίτια. Οι τούρκικες οικογένειες που τα έκαναν δικά τους και οι ελληνικές που τα είχαν χάσει, δεν μιλούσαν για το περιστατικό. Έτσι και η Ταμάμα, το 1916 βρήκε καταφύγιο σε μια τουρκική οικογένεια, αλλά στα γεράματα της άρχισα να μιλάει την μητρική της γλώσσα και να ζητάει να πάει στο χωρίο της, γεγονός που σηματοδοτεί την περίτρανη απόδειξη ότι η ταυτότητα δεν χάνεται ως το τέλος της ζωής. Περιμένοντας τα Σύννεφα (πρωτότυπος τίτλος στα τουρκικά Bulutlari beklerken, στα αγγλικά Waiting for the Clouds) είναι ο τίτλος κινηματογραφικής ταινίας, σε σκηνοθεσία της Γιεσίμ Ουστάογλου (YESIM USTAOGLU) , παραγωγή του 2004. Η ταινία έχει ως θέμα την πολιτική καταπίεση του πρόσφατου παρελθόντος στην Τουρκία και τις συνέπειες του διωγμού των Ελλήνων..