Πώς να αναγνωρίσετε και να ξεσκεπάσετε έναν δημαγωγό – Οι συμβουλές του Αριστοτέλη

Ο έπαινος, οι φιλοφρονήσεις, οι υποσχέσεις, τα δώρα, είναι τα όπλα με τα οποία μπορεί ένας πονηρός άνθρωπος να σας εξαπατήσει και να σας οδηγήσει εκεί που δεν θέλετε πραγματικά να πάτε. Όλοι έχουμε συναντήσει τέτοιους ανθρώπους, ειδικά πολιτικούς, που αγωνίζονται να μας πείσουν πως είναι φίλοι μας και θα εργαστούν για το καλό μας, αρκεί να τους εμπιστευτούμε. Στην πραγματικότητα, πολλοί από αυτούς, θέλουν απλώς να αρπάξουν την εξουσία για δικό τους όφελος. Σήμερα τους λέμε λαϊκιστές, στην αρχαία Ελλάδα τους έλεγαν κόλακες και δημαγωγούς.

Οι συμβουλές του Αριστοτέλη

Η τέχνη της πειθούς είναι αρχαιότατη και οι πολιτικοί την γνωρίζουν πολύ καλά, σε αντίθεση με τους περισσότερους απλούς πολίτες. Οι οποίοι είτε δεν γνωρίζουν αυτές τις τεχνικές είτε δεν είναι σε θέση να αντισταθούν στη γοητεία τους. Αν δώσουμε όμως προσοχή στις βασικές αρχές αυτής της τέχνης, που παραμένει ίδια εδώ και χιλιετίες, τότε θα ισχυροποιήσουμε τη θέση μας και δεν θα πέφτουμε τόσο εύκολα στην παγίδα τους.

Στο έργο του «Ρητορική», ο Αριστοτέλης δίνει συμβουλές στους ρήτορες, σε εκείνους που προσπαθούν να πείσουν το κοινό τους να πράξει ή να μην πράξει κάτι. Αν και προειδοποιεί με σαφήνεια πως το κίνητρο του ρήτορα θα πρέπει να είναι η καθοδήγηση του ακροατηρίου σε αποφάσεις που θα το ωφελήσουν, οι συμβουλές αυτές χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα ως τεχνικές εξαπάτησης. Εμείς μπορούμε να τις δούμε από τη δική μας θέση, να τις διασκευάσουμε, εργαλεία για τη δική μας προστασία.

Η απάτη της νεωτερικότητας που μετέτρεψε τον άνθρωπο σε θηρίο

Της Ευαγγελίας Κοζυράκη*

Κατά τον Αριστοτέλη ο άνθρωπος είναι φύσει πολιτικό ον: «Ο μεν ουν τον νόμον κελεύων άρχειν δοκεί κελεύειν άρχειν τον θεόν και τον νουν μόνους, ο δ' άνθρωπον κελεύων προστίθησι και θηρίον» (Αριστοτέλης, Πολιτικά 1297α)

Η αναντίρρητη αυτή παραδοχή σημαίνει πως, για να ζήσει ο άνθρωπος έξω από τη θεμελιώδη κοινωνία της πόλης, θα πρέπει είτε να θεοποιηθεί είτε να θηριοποιηθεί, αφού μόνον ο θεός και το θηρίο είναι α-πολιτικά όντα. Ο άνθρωπος ωστόσο έζησε το μεγαλύτερο διάστημα της ιστορίας του ανελεύθερος, υπό συνθήκες άλλοτε πρωτόγονες κι άλλοτε δουλοπαροικιακές. Τι ήταν λοιπόν αυτό που άλλαξε το ρου της ιστορίας και κάποια στιγμή βρέθηκε ο άνθρωπος να ζει σε καθεστώς ελευθερίας;

Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι η έννοια της ελευθερίας είναι πολυδιάστατη και εκτείνεται πέραν της προφανούς αντιδιαστολής της προς την ανελευθερία, στο περιεχόμενο αυτό καθαυτό της ελευθερίας που βιώνουμε σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή θέλουμε να έχουμε στο σύνολο του προσωπικού και κοινωνικού μας βίου. Ο άνθρωπος αναγκαστικά ζει στην εποχή του και κάθε εποχή έχει τις δικές της κοινωνικοπολιτικές προδιαγραφές. Έτσι ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να ζει ούτε να σκέπτεται όπως ο πρωτόγονος ή ο δουλοπάροικος πρόγονός του.

Ο Αριστοτέλης και το ζήτημα της ιδιοκτησίας

Του Θανάση Μπαντέ

Ο Αριστοτέλης στο δεύτερο βιβλίο των «Πολιτικών» ξεκαθαρίζει την εκ διαμέτρου αντίθεσή του προς τις περί κοινοκτημοσύνης απόψεις του Πλάτωνα (για την τάξη των φυλάκων), όπως διατυπώνονται στην «Πολιτεία». «… εκεί ο Σωκράτης υποστηρίζει ότι πρέπει να είναι κοινά τα παιδιά, οι γυναίκες και η περιουσία. Είναι λοιπόν τα πράγματα καλύτερα, όπως είναι τώρα, ή όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία της Πλατωνικής Πολιτείας;» (σελ. 349).

Ο Αριστοτέλης έχει ήδη ξεκαθαρίσει από το πρώτο βιβλίο των «Πολιτικών» ότι ο πλούτος πρέπει να έχει όρια.

Το ζήτημα της κοινοκτημοσύνης για το Σωκράτη κρίνεται απαραίτητο στην τάξη των φυλάκων γιατί με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί η απόλυτη ενότητα. Από τη στιγμή που οι γυναίκες είναι κοινές για όλους – και κατ’ επέκταση και τα παιδιά, αφού, μ’ αυτό τον τρόπο, κανείς δε θα γνωρίζει ποιος είναι ο δικός του απόγονος – η τάξη των φυλάκων θα μετατρεπόταν σε μια μεγάλη οικογένεια, θα αποκτούσε δηλαδή  τόσο ισχυρούς δεσμούς, που θα εξασφάλιζαν την όσο το δυνατό μεγαλύτερη σύμπλευση και αρμονία. Κι αυτό ακριβώς είναι το σημείο που ξεκινάν οι αντιρρήσεις του Αριστοτέλη. Γιατί ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι η απόλυτη ενότητα, που επιτυγχάνεται με τέτοιου είδους μεθοδεύσεις, δεν είναι παρά η απαρχή της ομοιομορφίας που θα μετατρέψει την πόλη σε οικία, σηματοδοτώντας αυτομάτως την αναίρεσή της: «Είναι εντούτοις φανερό ότι καθώς η πόλη προχωράει και ενοποιείται όλο και περισσότερο δεν είναι πλέον πόλη. Διότι η πόλη από την ίδια της τη φύση είναι ένα πλήθος ανθρώπων, όταν όμως γίνει μία (ενν. μια συμπαγής ενότητα), τότε από πόλη θα γίνει οικία κι από οικία άτομο. Θα λέγαμε λοιπόν ότι μία οικία έχει μεγαλύτερη ενότητα από την πόλη και ένα άτομο από την οικία. Και αν ακόμη λοιπόν κάποιος μπορούσε να ενοποιήσει (ενν. κατ’ αυτόν τον τρόπο) την πόλη, αυτό δεν πρέπει να γίνει, γιατί έτσι θα καταστρέψει την πόλη». (σελ. 349 – 351).

Ο Αριστοτέλης, η τοκογλυφία και τα μονοπώλια

Του Θανάση Μπαντέ

Η μεγαλοφυΐα του Αριστοτέλη λάμπει στο γεγονός ακριβώς ότι ανακάλυψε μια σχέση ισότητας στην έκφραση της αξίας των εμπορευμάτων.

Καρλ Μαρξ

Μετά το ξεκαθάρισμα των δύο μορφών της Χρηματιστικής την Οικονομική και την Καπηλική ο Αριστοτέλης προχώρησε και στην αξιολόγηση τους: «… η Χρηματιστική έχει, όπως είπαμε, δύο μορφές. Η μία είναι η Καπηλική και η άλλη η Οικονομική. Και η μεν δεύτερη είναι αναγκαία και αξιέπαινη, ενώ η πρώτη, η τέχνη της ανταλλακτικής, δικαίως επικρίνεται (διότι δεν ανάγεται στη φύση αλλά στις συναλλαγές των ανθρώπων). (σελ. 327). Η Οικονομική είναι σύμφωνη με τη φύση, αφού αφορά την αύξηση του πλούτου μέσω της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων. (Τα σύγχρονα φαινόμενα του εκφυλισμού της φύσης στο πλαίσιο της ασύστολης εκμετάλλευσης δεν θα μπορούσαν να είναι γνωστά στον Αριστοτέλη). Ως εκ τούτου αφορά τις δυνατότητες για την καλύτερη καλλιέργεια της γης, την ανάπτυξη του κυνηγιού, της αλιείας κτλ. Η μορφή αυτή της Χρηματιστικής (η Οικονομική) αφορά τον πλούτο που δημιουργείται με την παραγωγή αγαθών. Αφορά δηλαδή τη γνώση για την καταλληλότητα των ζώων που θα χρησιμοποιηθούν για κάθε εργασία, την επιλογή της κατάλληλης καλλιέργειας ανάλογα με το κλίμα, το υψόμετρο ή την υγρασία των χωραφιών, τις τεχνικές της μελισσοκομίας κλπ. Το να μπορεί κανείς διαρκώς να αυξάνει την παραγωγή του τελειοποιώντας τις μεθόδους του, όχι μόνο δεν είναι κακό, αλλά είναι απολύτως ωφέλιμο, αφού συμβάλλει τόσο στην αύξηση των αγαθών, όσο και στην ίδια την πορεία της ανθρώπινης γνώσης που διαρκώς εξελίσσεται μέσα από την πείρα των καιρών. Ο σκοπός αυτού του είδους της Χρηματιστικής είναι η βέλτιστη παραγωγή. Ο πλούτος εκλαμβάνεται ως απόρροια της φύσης και βέβαια μετριέται ως ποσότητα αγαθών κι όχι ως χρήμα. Φυσικά, η αύξηση της παραγωγής που θα επιφέρει πλεόνασμα αγαθών θα γεννήσει το εμπόριο, δηλαδή τη δυνατότητα της ανταλλαγής αυτού του πλεονάσματος με άλλα προϊόντα που εκλείπουν και που με τη σειρά τους αποτελούν πλεόνασμα σε άλλες περιοχές. Τελικός στόχος είναι η αυτάρκεια των αγαθών σε όλους, δηλαδή η πληρότητα όλων των μέσων για την επίτευξη της καλής ζωής.

Γιατί οι λαοί είναι υπήκοοι τρομοκρατικών καθεστώτων...

 Την απάντηση συνθέτουν οι απόψεις δυο σοφών ανθρώπων, ο ένας απ'το παρελθόν κι ο άλλος απ'το παρόν, με τον πιο απλό κι εύστοχο τρόπο:

" Πολίτης είναι μονάχα αυτός που συναποφασίζει και μετέχει στην εξουσία " ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ 

(Εννοεί τη διαρκή συμμετοχή κι όχι π.χ. τη μοναδική εκείνη φορά της μιας μέρας κάθε 4 χρόνια! Οπότε, ονομάζεται υπήκοος ή σκλάβος, για να είμαστε ακριβολόγοι τις εποχές όπου λέξεις κι έννοιες έχουν απωλέσει την ουσία τους...)

 " Κατ'αρχάς, η πιο σημαντική μορφή τρομοκρατίας είναι, με διαφορά, η κρατική τρομοκρατία, η οποία συνίσταται στον εκφοβισμό ολόκληρου του πληθυσμού μέσα από συστηματικές πράξεις που εκτελούνται από τους λειτουργούς του κράτους.

 Δεύτερον, αυτού του είδους η τρομοκρατία αποτελεί ουσιώδες κομμάτι του επιβεβλημένου κυβερνητικά κοινωνικοπολιτικού προγράμματος, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να εξυπηρετεί τις ανάγκες των προνομιούχων "  ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΥ 

Ανάρτηση από: http://antidras.blogspot.gr/

...Επιδίωξη της τυραννίας

Ευχαριστώ τον φίλο Ανδρέα Ι.