Πρωινό του αιφνιδιαστικού διωγμού, Ιούνιος 1914.
Γυναίκες με πρόχειρους μπόγους σπεύδουν στην αμμουδιά της Φώκαιας να μπουν σε
βάρκες για να φύγουν. Αλλοι πάλι, παρακολουθούν μην πιστεύοντας ότι
κινδυνεύουν. Το βράδυ η κλιμάκωση της βίας ήταν γεγονός…
Της Ελένης Μπίστικα
«Θα τη θυμόμαστε αυτή την ημέρα, αυτή τη νύχτα. Θα τη γιορτάζουμε, γιατί δικαιώθηκε η πατρίδα μας, και οι Φωκιανοί πρόσφυγες» είπε συγκινημένος απόγονος Φωκιανών της Μικράς Ασίας, από τους πολλούς που πήγαν να δουν το ντοκιμαντέρ «Γεγονότα στη Φώκαια 1914» στη συμβολική του πρεμιέρα στον κινηματογράφο «Ορφέα» στη Σαρωνίδα. Οι σκηνοθέτες και παραγωγοί του ντοκιμαντέρ –για το οποίο έγραψε η στήλη της «Κ» την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2014– η Ανιές Σκλάβου και ο Στέλιος Τατάκης δεν πίστευαν τα μάτια τους όταν ο μεγάλος θερινός κινηματογράφος γέμισε ασφυκτικά το βράδυ της Τετάρτης 17 Σεπτεμβρίου. Στα 50 λεπτά που κρατά η ταινία δεν σάλεψε κανείς από τη θέση του. Με τα μάτια στηλωμένα στη μεγάλη οθόνη του «Ορφέα» οι 400 και πλέον θεατές, Φωκιανοί από δίπλα, από τη Παλαιά Φώκαια Αναβύσσου αλλά και συνεργάτες και φίλοι, είχαν έρθει να δουν το ντοκιμαντέρ που έχει θέμα τον Διωγμό των κατοίκων της Φώκαιας στα παράλια της Μικράς Ασίας το 1914, από παραστρατιωτική επιχείρηση Τούρκων σε μια αιφνιδιαστική επίθεση. Ηταν Ιούνιος του 1914 όταν ο Γάλλος αρχαιολόγος Φελίξ Σαρτιό βρισκόταν εκεί, με άδεια της γαλλικής κυβέρνησης, για μια ανασκαφή, θέλοντας να βρει ίχνη της Αρχαίας Φώκαιας.
