Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου 2021

Σύνδρομο ψεύτικης ανωτερότητας: Όταν η άγνοια είναι μεταμφιεσμένη ως γνώση

Η ανωτερότητα είναι μια ιδέα που υπάρχει ανεξάρτητα από το επίπεδο εκπαίδευσης, μισθού ή κοινωνικής καταξίωσης.


Από τον Σωκράτη μέχρι τον Δαρβίνο έχουν διεξαχθεί πολλές μελέτες για να προσδιοριστεί τι ξυπνά την ανώτερη συμπεριφορά στους ανθρώπους, η οποία σχεδόν πάντα προέρχεται από μια μεγάλη αίσθηση της εσωτερικής έλλειψης. Μια από τις πιο αποδεκτές θεωρίες είναι το φαινόμενο Dunning Kruger, που υποστηρίζει πως ορισμένοι άνθρωποι είναι εμφανώς ανεπαρκείς σε ορισμένες δραστηριότητες, παρόλα αυτά ισχυρίζονται πως γνωρίζουν τα πάντα, δημιουργώντας το ερώτημα: «Είναι δυνατόν το εν λόγω άτομο να μην αντιλαμβάνεται ότι είναι ανίκανο;»

Ο William Shakespeare αναφέρει: «Ο ανόητος θεωρεί τον εαυτό του σοφό, ενώ ο σοφός άνθρωπος θεωρεί τον εαυτό του ανόητο». Σήμερα, το εν λόγω φαινόμενο είναι γνωστό ως Γνωστική Προκατάληψη Ψευδαισθητικής Ανωτερότητας (Cognitive Bias of Illusionary Superiority).

Τετάρτη 7 Απριλίου 2021

Εγκλεισμός και ψυχοφάρμακα την εποχή της πανδημίας

Της Ευγενίας Σαρηγιαννίδη

«Είμαι ένα click away από τα ψυχοφάρμακα.»

Από τοίχο χρήστη του facebook

Ως γνωστόν, από τα αστικά λύματα μπορούν να εξαχθούν ποικίλα συμπεράσματα γύρω από την κατάσταση της υγείας και τις συνήθειες ενός πληθυσμού. Τον τελευταίο καιρό ακούμε όλο και πιο συχνά να καταμετράται στα αστικά λύματα το ιικό φορτίο, ώστε να εξάγονται συμπεράσματα για την πορεία της πανδημίας του κορωνοϊού στον πληθυσμό. Σε παλαιότερο άρθρο μας(1) , ήδη, πολύ πριν εμφανιστεί ο covid, είχαμε αναφέρει μια έρευνα που είχε δημοσιευτεί στην επιθεώρηση Environmental Science & Technology από διεθνή ερευνητική ομάδα στα πορίσματα της οποίας συμπεριλαμβάνονταν και τα ακόλουθα συμπεράσματα: «η χρήση ψυχιατρικών και άλλων φαρμάκων, καθώς και η χρήση παράνομων ουσιών, αυξήθηκε δραματικά στην Αθήνα στα χρόνια της κρίσης {….} Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στα αντικαταθλιπτικά, τα αγχολυτικά και τα αντιψυχωσικά, καθώς και σε φάρμακα για την αντιμετώπιση του γαστρικού έλκους και της υπέρτασης».  

Πιο συγκεκριμένα, «οι μετρήσεις αποκάλυψαν ότι σε μια τετραετία η χρήση των αντιψυχωτικών αυξήθηκε κατά 35 φορές, των αγχολυτικών κατά 19 φορές και των αντικαταθλιπτικών κατά 11 φορές, ενώ η χρήση παράνομων αμφεταμινών διπλασιάστηκε».

Όμως, όλα αυτά ίσχυαν προ πενταετίας. Μετά από την εμφάνιση της πανδημίας και τις ιδιαιτερότητες στη διαχείρισή της, μετά από πάνω από ένα χρόνο επαναλαμβανόμενα lockdown, κοινωνικό απομονωτισμό, κοινωνική αποστασιοποίηση και υγειονομική τρομοκρατία, είναι εύλογο να αναρωτιόμαστε ποιες είναι οι συνέπειες του εγκλεισμού, της υποχρεωτικής μασκοφορίας και της υγειονομικής τρομοκρατίας στον ψυχισμό των ατόμων; Γιατί άραγε έχει γίνει τόσο δημοφιλές το μαύρο αστείο «όλοι στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους θα καταλήξουμε;» Αν σήμερα, μετά από όλες τις κοινωνικοπολιτισμικές αλλαγές που έχουμε υποστεί, γινόταν νέα καταμέτρηση της χρήσης ψυχιατρικών και άλλων φαρμάκων (όπως τα αναλγητικά) ή παράνομων ουσιών στα αστικά λύματα, τι αποτελέσματα θα έβγαιναν; Η πρώτη καραντίνα είχε ήδη δείξει τις συνέπειές της στην ψυχική υγεία των πολιτών, όπως αυτές προέκυπταν από την εκ νέου ανάλυση των αστικών λυμάτων. Επιγραμματικά, τα στοιχεία αναφορικά με το πρώτο lockdown του Μαρτίου 2020 που έχουν δει το φως της δημοσιότητας δείχνουν τα εξής(2) : «Η κατανάλωση της κοκαΐνης αγγίζει τα 800 γραμμάρια την μέρα. Αύξηση της κατανάλωσης των αμφεταμινών κατά 650%. Τριπλασιασμός της κατανάλωσης παρακεταμόλης. Αύξηση 77% στη χρήση ηρεμιστικών (κυρίως tavor). Αύξηση 31% στα αντικαταθλιπτικά.»

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020

Σώμα προδότη (Προσοχή: για αναγνώστες άνω των 50 ετών)

Της Μανίνας Ζουμπουλάκη

Δεν ξέρω αν φταίει το ότι μείναμε πολύ κλεισμένοι με τον εαυτό μας ή αν φταίει το ότι πουρέψαμε, η παρέα μου κι εγώ πάντως αισθανόμαστε κάπως σαραβαλέξ τελευταία
Πώς αλλάζει το σώμα μας όταν μεγαλώνουμε
Παιδικός φίλος εξηγεί στο τηλέφωνο πως δεν το σηκώνει πλέον το ποτό: ήπιε ένα βερμούτ (!) χθες βράδυ κι έγινε χάλια. Περιήλθε δηλαδή σε κατάσταση στην οποία πριν δέκα-είκοσι χρόνια τον πετυχαίναμε μετά από έξι-εφτά-οχτώ ποτά – και μάλιστα όχι βερμούτ.
Πριν πέντε, βαριά δέκα χρόνια, για την ακρίβεια (το «πριν είκοσι χρόνια» μας πάει κοντά στην Κιβωτό του Νώε και βαριόμαστε). Μέχρι τα 54-55, όλοι ήμασταν ανθεκτικοί στο αλκοόλ, στο ξενύχτι, στην ταλαιπωρία, ακόμα και στις μεγάλες βόλτες, τα μακρινά ταξίδια με αυτοκίνητο, τις πολύωρες συζητήσεις και τους ατέλειωτους καφέδες. Κάποιος μεγαλύτερος φίλος με είχε προειδοποιήσει: μετά τα 58 βλέπεις τη διαφορά. Βασικά τη διαφορά στο σώμα σου, που αρχίζει να σε κρεμάει, από κει που ήταν τόσο τσίλικο και αξιόπιστο, νυστάζει ξαφνικά, στα καλά καθούμενα, στις τρεις το μεσημέρι – άκου τώρα. Πεινάει και υποφέρει και ζητάει το φαγάκι του πατώντας πόδι. Πονάει σε διάφορα σημεία στα οποία δεν πονούσε ποτέ. Φωνάζει ότι κουράστηκε, ξεπατώθηκε, έλιωσε, θέλει κρεβάτι, ξάπλα, ηρεμία κι ένα καλό  βιβλίο να διαβάσει, με μικρό λαμπατέρ πλάι στο κρεβάτι. Έχει ενοχλήσεις επειδή έφαγε πολύ ή δεν έφαγε αρκετά, ή έφαγε τα λάθος πράγματα, ή δεν ήπιε νερό. Όλα αυτά που έφαγε και δεν έφαγε, ήπιε, κάπνισε, έκανε, μεταβόλισε και αποτοξίνωσε το άπιστο σώμα, δεν είχαν σημασία πριν δέκα χρόνια αλλά τώρα έχουν.

Παρασκευή 29 Ιουνίου 2018

Το ότι εκατομμύρια άτομα υποστηρίζουν μια ανοησία δε σημαίνει ότι είναι αλήθεια

Του Ρόλφ Ντομπέλλι
Πηγαίνετε σε μια συναυλία. Στη γωνία του δρόμου πέφτετε πάνω σε μια ομάδα ατόμων που κοιτάζουν τον ουρανό. Χωρίς να σκεφτείτε, σηκώνετε το κεφάλι. Γιατί; Λόγω του φαινομένου που ονομάζουμε κοινωνική απόδειξη. Στη μέση του κονσέρτου, σ’ ένα κομμάτι που ο σολίστας εκτελεί με μπρίο, κάποιος μέσα στο κοινό αρχίζει να χειροκροτεί και, ένα δευτερόλεπτο αργότερα, όλη η αίθουσα κάνει το ίδιο. Το ίδιο κι εσείς. Γιατί; Πάλι η κοινωνική απόδειξη. Μετά τo κονσέρτο πηγαίνετε στο βεστιάριο για να πάρετε το παλτό σας. Παρατηρείτε ότι τα άτομα που στέκονται μπροστά σας στην ουρά αφήνουν νομίσματα σ’ ένα πιάτο, ενώ το βεστιάριο περιλαμβάνεται στην τιμή του εισιτηρίου. Τι κάνετε; Αφήνετε κι εσείς πουρμπουάρ. Λόγω της κοινωνικής απόδειξης (που αποκαλείται ενίοτε πνεύμα κοπαδιού, αγελαίο ένστικτο ή, γενικότερα,κομφορμισμός), συμπεριφέρομαι όπως οι άλλοι. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερα άτομα επιδοκιμάζουν μια ιδέα, τόσο καλύτερη είναι αυτή η ιδέα- πράγμα, φυσικά, παράλογο.
Πίσω από τις κερδοσκοπικές φούσκες και τις κινήσεις χρηματιστηριακού πανικού κρύβεται η κοινωνική απόδειξη. Τη βλέπουμε επί τω έργω στον κόσμο της μόδας, στις τεχνικές μάνατζμεντ, στα χόμπι, στις δίαιτες, στις θρησκευτικές πεποιθήσεις κτλ. Η κοινωνική απόδειξη μπορεί να παραλύσει ολόκληρους πολιτισμούς- σκεφτείτε, παραδείγματος χάρη, τις ομαδικές αυτοκτονίες που οργανώνουν ορισμένες αιρέσεις.

Πέμπτη 24 Μαΐου 2018

Ψυχολογικές Τεχνικές Επηρεασμού

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη

O Βανς Πάκαρντ (Vance Packard) ήταν ένας Αμερικανός δημοσιογράφος ο οποίος άσκησε κριτική στον καταναλωτισμό. Στο βιβλίο του «The hidden persuaders» (θα το αποδίδαμε στα ελληνικά ως οι «κρυμμένοι επηρεαστές») που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1957 ερευνά τις ψυχολογικές τεχνικές που χρησιμοποιούν οι διαφημιστές για να επηρεάσουν τον καταναλωτή αλλά και οι πολιτικοί για να επηρεάσουν τον πολίτη. Οι τεχνικές αυτές βασίζονται στις ψυχολογικές ανάγκες των καταναλωτών/πολιτών. Το βιβλίο αυτό του Πάκαρντ, κατά την άποψή μου, απετέλεσε και τη βάση για το Νευρομάρκετινγκ που δημιουργήθηκε πολλά χρόνια αργότερα.
Μία τεχνική είναι η πώληση συναισθηματικής ασφάλειας. Διαπιστώθηκε ότι ο λόγος της αύξησης πώλησης ψυγείων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν γιατί οι οικογένειες είχαν άγχος όχι μόνο για τα τρόφιμα αλλά και για τη ζωή τους. Το ψυγείο αντιπροσώπευε την ασφάλεια, ήταν η διαβεβαίωση ότι πάντα θα υπάρχει τροφή. Οι άνθρωποι που αισθάνονται ανασφαλείς θέλουν να έχουν περισσότερα τρόφιμα από αυτά που χρειάζονται. Δεν είναι τυχαίο ότι και στην Ελλάδα, τις προηγούμενες δεκαετίες, η αγορά τροφίμων γίνονταν με μαζικό τρόπο, αγοράζαμε π.χ. δύο κιλά ντομάτες που πολλές φορές τις πετούσαμε. Η φτώχεια και η πείνα που πέρασε η Ελλάδα φαίνεται ότι άφησε πολλές δυσάρεστες μνήμες αλλά και αγοραστικές συμπεριφορές αυτού του τύπου. 

Παρασκευή 17 Μαρτίου 2017

Η συμπεριφορά του κοπαδιού και η αντίσταση στην αλλαγή

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη*

«…ο πιο ριζοσπαστικός επαναστάτης θα μετατραπεί σε συντηρητικό μία ημέρα μετά την επανάσταση».
Χάννα Αρεντ, 12 Σεπτεμβρίου 1970, The New Yorker
Η θεωρία της ψυχολογίας του κοπαδιού έχει τις ρίζες της στον Κέυνς. Σύμφωνα με τον Κέυνς οι άνθρωποι ακολουθούν το «κοπάδι» γιατί πιστεύουν ότι τα υπόλοιπα μέλη – πρόβατα του κοπαδιού έχουν καλύτερη πληροφόρηση από τους ίδιους (το βλέπουμε και στα καθ'ημάς  με το πλήθος των "ειδημόνων" που εμφανίζονται στα μέσα μαζικής παραπληροφόρησης). 
Μετά τον Κέυνς άλλοι ερευνητές μελέτησαν την κοινωνική μάθηση και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα άτομα μαθαίνουν παρατηρώντας τη συμπεριφορά των άλλων, παρουσιάζουν δηλαδή μία συμπεριφορά μιμητισμού.Μελέτες των νευροεπιστημών απέδειξαν ότι ο εγκέφαλός μας έχει ένα σύστημα που αντανακλά τις πράξεις των άλλων.

Πέμπτη 2 Μαρτίου 2017

Ο εθισμός στη δυστυχία

Μια βασική παραδοχή της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι ότι οι άνθρωποι επιδιώκουν την ευχαρίστηση και προσπαθούν να αποφύγουν τον πόνο. Τότε γιατί μερικοί άνθρωποι φαίνεται να είναι βυθισμένοι στη δυστυχία; Ακόμα και όταν έχουν την ευκαιρία να βελτιώσουν τη ζωή τους να συνεχίζουν να διαμαρτύρονται. Είναι τόσο εξοικειωμένοι κι συμφιλιωμένοι με τη δυστυχία που δυσκολεύονται να αλλάξουν; Μήπως είστε κι εσείς εθισμένοι στη δυστυχία;

Υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις για το τι οδηγεί στον εθισμό στη δυστυχία
  1. Η βαθιά ριζωμένη ανασφάλεια ή η έλλειψη αυτοεκτίμησης μπορεί να κάνει μερικούς ανθρώπους να αισθάνονται ανάξιοι της ευτυχίας.
  2. Αρνητικές εμπειρίες με τις οποίες μπορεί κάποιος να παλεύει, είναι πιθανόν να δημιουργήσουν την ασυνείδητη επιθυμία της δυστυχίας.
  3. Μερικοί άνθρωποι που φαίνονται άνετοι με τη δυστυχία τους πραγματικά μπορεί να πάσχουν από μια υποκείμενη διαταραχή της ψυχικής υγείας του.
  4. Μερικοί άνθρωποι οι οποίοι δηλώνουν ρεαλιστές πιστεύουν ότι το να είσαι ρεαλιστής σημαίνει ότι πρέπει να επικεντρώνεσαι στα αρνητικά της ζωής.
  5. Μερικοί άνθρωποι φοβούνται να αισθανθούν χαρά δεδομένου ότι τα θετικά συναισθήματα μπορεί να είναι η βάση για μία επικείμενη απογοήτευση.
  6. Η προοπτική της ευτυχίας προκαλεί φόβο για το άγνωστο σε ανθρώπους που ποτέ δεν ένιωσαν τίποτα παρά μόνο δυστυχία.
  7. Βεβαίως υπάρχει και η θεωρία που λέει ότι οι άνθρωποι απολαμβάνουν τα δυσάρεστα συναισθήματα. Μία έρευνα των Eduardo Andrade και ο Joel Cohen, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αρκετοί άνθρωποι βλέπουν ταινίες τρόμου και δράματα γιατί είναι ευτυχισμένοι όσο είναι δυστυχισμένοι. Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως οι άνθρωποι μπορούν να αισθανθούν και χαρά και στεναχώρια την ίδια στιγμή!

Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2017

Η ψυχολογία του δύστυχου θύματος

Του Άρη Οικονόμου

Στο κείμενο μας «Προ των πυλών του χάους» αναφέραμε πως η διάλυση της ΕΕ, την οποία εγκαινίασε η Μ. Βρετανία, είναι μάλλον δεδομένη – πολύ περισσότερο της Ευρωζώνης, η οποία είναι αδύνατον να διατηρηθεί χωρίς την πολιτική, δημοσιονομική και τραπεζική της ένωση που όμως κανένα κράτος δεν επιθυμεί. Θεωρήσαμε δε πως η ευθύνη της προβλεπόμενης διάλυσης ανήκει στη γερμανική κυβέρνηση – η οποία, διαπιστώνοντας μεταξύ άλλων πως δεν έχει πια πολλά να κερδίσει, θα είναι ίσως η πρώτη που θα εγκαταλείψει το καράβι που βουλιάζει.
Εκτός αυτού εκφράσαμε την άποψη πως οι Γερμανοί είναι ένας «διεστραμμένος» λαός από την ιστορία του, η οποία μοιάζει με ποινικό μητρώο, με πάρα πολύ χαμηλή ευφυΐα – κάτι που έχει τεκμηριωθεί στο παρελθόν, οπότε είναι καλύτερα να το διαβάσει κανείς προτού κρίνει (ανάλυση). Ένας από τους μεγαλύτερους άλλωστε συγγραφείς τους, ο Hermann Hesse, τους περιγράφει έμμεσα ως λύκους της στέπας – γράφοντας χαρακτηριστικά τα εξής:

Πέμπτη 14 Ιανουαρίου 2016

Πραξικοπήματα

Του Φώτη Τερζάκη
To μάθημα του Ταγίπ Ερντογάν στους δυτικούς του συμμάχους, για το πώς πρέπει μια κυβέρνηση να χειρίζεται τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, θα μείνει αξέχαστο: χτυπάς στο ψαχνό τους πολιτικούς σου αντιπάλους αν διανοηθούν να ψηφίσουν αντίθετα από τις υποδείξεις· επαναλαμβάνεις τη διαδικασία όσες φορές χρειάζεται μέχρι να πάρεις το επιθυμητό αποτέλεσμα, και ύστερα ισοπεδώνεις τις περιοχές που δεν σε ψήφισαν. Είναι απλό, και έχει το πλεονέκτημα ότι αποφεύγει τις πολλές προσποιήσεις.

Κυριακή 10 Μαΐου 2015

Λέω να αρχίσω ψυχανάλυση (ξανά)

Του Δημήτρη Τσιριγώτη

Πώς λέγεται εκείνος ο μηχανισμός άμυνας στην ψυχολογία όπου για τα προβλήματα που μας προκαλεί κάποιος αντί να κατηγορούμε αυτόν ξεσπάμε πάνω σε έναν άλλο ο οποίος  έχει κατά προτίμηση μικρή δυνατότητα αντίστασης; Θαρρώ πως λέγεται «μετάθεση». Παράδειγμα ο άνθρωπος που επιπλήττεται από το αφεντικό του, στη συνέχεια πάει σπίτι του και τσακώνεται με τη γυναίκα του, έπειτα, για να ξεσπάσει, κατσαδιάζει τα παιδιά του και μετά κλοτσάει και το σκύλο του. Θα μπορούσαμε να δούμε  τη «μετάθεση» ως κινητήριο δύναμη και ευρύτερων κοινωνικών φαινομένων όπως της αύξησης και του ρατσισμού όπου για όλα τα δεινά μιας κοινωνίας κατηγορούνται οι αδύναμες ομάδες των ξένων ενώ οι πραγματικοί υπεύθυνοι μένουν στο απυρόβλητο, καθώς επίσης και ο κοινωνικός αυτοματισμός όπου για τα δεινά κάποιων κοινωνικών ομάδων ενοχοποιούνται κάποιες άλλες κοινωνικές ομάδες που στην ουσία δεν φταίνε σε τίποτα.

Σάββατο 9 Αυγούστου 2014

Η δολοφονία του μυαλού και της ψυχής των παιδιών…

Σήμερα ζούμε τον αγοραίο ολοκληρωτισμό του θεάματος: Μια χοάνη πολτοποίησης της Σκέψης, της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της αισθητικής…
Αλλά και μια βιομηχανία των πολυεθνικών με στόχο: Τη δηλητηρίαση, τη χειραγώγηση και εξόντωση του μυαλού και της ψυχής…

Η νεολαία χρήζει ιδιαίτερης μεταχείρισης από τους παραγωγούς, σπόνσορες και σκηνοθέτες του 4ου Ράιχ. Πολιορκείται κυριολεκτικά από «εστίες» και «δίκτυα» ποικίλων, πολύμορφων και
πολύχρωμων διαστροφών. Ένας πνιγηρός και θανάσιμος καρκινώδης εμπορικός ιστός: Ναρκωτικά, ψυχοφάρμακα, νοσηρή διασκέδαση κατανάλωσης ποτών, ήχων και φώτων, διαστροφικά θεάματα όλων των ποικιλιών…

Όλα τα «τέρατα» του νεοταξικού «πολιτισμού», οι διαστροφές του και τα καταναλωτικά υποπροϊόντα του έχουν «ριχτεί», με μανία αχαλίνωτη, να κατασπαράξουν τη νεολαία…

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014

«Ανώριμοι» χρεοκοπημένοι

…για τη συνέντευξη του ψυχιάτρου, για την ψυχολογία του αποικιοκρατούμενου

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου
 
Η συνέντευξη του ψυχίατρου Ματθαίου Γιωσαφάτ έκανε ντόρο! Άλλωστε, η “ανώριμη” Ελλάδα, (σύμφωνα με τα λεγόμενα των απανταχού ψυχαναλυτών), πάντα αρέσκεται στην ψυχολογική ανάλυση του πολιτικού και κοινωνικού βίου, φλερτάροντας με τη λογική του Κοσμοπόλιταν (όπως ευφυώς έγραψε ο φίλος Τάκης Χ.), ή, ηδονιζόμενη, στο να κολακεύει – ανεπιτήδευτα πάντα – πετυχημένους ηλικιωμένους γκουρού, όπως μας δίδαξε η… ακραία πρωθιέρεια του είδους, Βίκυ Φλέσσα.
Η συνέντευξη έχει ένα ενδιαφέρον αναλυτικό μέρος για το ασυνείδητο, τις σχέσεις, το γάμο, κ.λπ., κ.λπ. Βέβαια, ως αδαής και “ανώριμος” Bαλκάνιος – και όχι κοσμοπολίτης – νεοέλληνας, προτιμώ να διαβάζω τον ίδιο τον Φρόιντ, παρά τους επιγόνους του, όταν έτσι κι αλλιώς ο Αυστριακός γιατρός τα έγραψε πρώτος και καλύτερα, ενώ η ψυχαναλυτική προσέγγιση, στην ουσία της, στηρίζεται σε βασικές δομικές απαρέγκλιτες αρχές και ελάχιστα έχει διαμορφώσει νέα ρεύματα ή μελέτες, όπως και άλλες προσεγγίσεις.

Πέμπτη 2 Ιανουαρίου 2014

Γι´αυτό μας θέλουν στούρνους και να βλέπουμε τηλεόραση

 Η ανάγνωση ενός βιβλίου προκαλεί έκρηξη στο μυαλό

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο αμερικανικό πανεπιστήμιο της Εμορί και το συμπέρασμά της είναι ότι διαβάζοντας ένα βιβλίο προκαλείται αυξημένη συνδεσιμότητα στον εγκέφαλο και νευρολογικές αλλαγές που επιτείνουν τη δύναμη της μνήμης.
Οι αλλαγές αυτές καταγράφηκαν στο αριστερό κροταφικό φλοιό, στην περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη δεκτικότητα για τη γλώσσα, καθώς και την αισθητηριακή περιοχή του εγκεφάλου.
Οι νευρώνες της περιοχής αυτής έχουν συσχετιστεί με την εξαπάτηση του νου να νομίζει ότι κάνει κάτι που δεν είναι.

Για παράδειγμα, σκέφτεται ότι τρέχει (χωρίς στην πραγματικότητα να το κάνει) και έτσι μπορεί να ενεργοποιήσει τους νευρώνες που σχετίζονται με τη φυσική πράξη της λειτουργίας.
«Οι νευρωνικές αλλαγές που βρήκαμε συνδέονται με μια φυσική αίσθηση και το σύστημα κίνησης.
Εδειξαν πως με την ανάγνωση ενός μυθιστορήματος, ο αναγνώστης μεταφέρεται στο σώμα του πρωταγωνιστή» σημειώνει ο νευροεπιστήμονας καθηγητής Gregory Berns , επικεφαλής της μελέτης.

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2013

Η κρυμμένη καταστροφή...

  Η κρίση που έχει εγκατασταθεί στην χώρα, εκτός από την οικονομική καικοινωνική καταστροφή, έχει προκαλέσει και άλλη μία, αθέατη αλλά χειρότερη και πιό επώδυνη: Την ψυχολογική καταστροφή..

     Εκτός από τα ορατά σημάδια της: μελαγχολία, θλίψη, οργή, παραίτηση, κατάθλιψη, έχει δημιουργήσει ή μπορεί να δημιουργήσει βαθύτερα ψυχολογικά τραύματα, απ' αυτά που το άτομο σέρνει μέσα του για μιά ζωή, αλλοιώνοντας προσωπικότητα και συμπεριφορά.

     Σε οικογένειες, σε ζευγάρια, ή ακόμα μεταξύ φίλων ή συγγενών, στις διαπροσωπικές σχέσεις γενικότερα και προκειμένου να αντιμετωπιστεί άρον-άρον το πρόβλημα επιβίωσης που αιφνίδια παρουσιάστηκε λόγω της κρίσης, πολλά άλλα προβλήματα ατομικά και διαπροσωπικά ''κλείνονται'', κουκουλώνονται χωρίς να λυθούν..
     ..θάβονται ασυζήτητα, μένοντας έτσι αναπάντητα, και αποτελούν πιά  βαθειές χαίνουσες πληγές, ωρολογιακές βόμβες της προσωπικότητας και των σχέσεων.

     Ένας ολόκληρος πληθυσμός αλλοιώνεται ψυχολογικά.
     Γεμίζει οργή, πίκρα, απωθημένα, κρυφές ματαιώσεις και προβλήματα πνιγμένα, στουμπηγμένα,
     ..που προσπαθούν να βρούν διέξοδο και βοούν μέσα στο ήδη διαταραγμένο από το άγχος της επιβίωσης μυαλό του ανθρώπου, επηρεάζοντας κρίση, σκέψη και συμπεριφορά.

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΤΑΛΗΞΟΥΜΕ ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΨΥΧΙΚΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΤΟ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟ ΜΑΘΗΤΗ

Του Κώστα Μπαϊρακτάρη

Η ενδοσχολική βία (bullying) και οι διαστάσεις της στη σημερινή μνημονιακή ελληνική πραγματικότητα είναι μια ιδεολογική-πολιτική κατασκευή, με στόχο την ψυχολογικοποίηση της μαθητικής συμπεριφοράς ως μηχανισμού συμμόρφωσης μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών.

Η ενδοσχολική βία (bullying) και οι διαστάσεις της στη σημερινή μνημονιακή ελληνική πραγματικότητα είναι μια ιδεολογική-πολιτική κατασκευή, με στόχο την ψυχολογικοποίηση της μαθητικής συμπεριφοράς ως μηχανισμού συμμόρφωσης μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών

Η ψυχιατρική και η ψυχολογία καλούνται να νομιμοποιήσουν επιστημονικά την τεχνητή παθολογικοποίηση των μαθητών και του σχολείου. Ετσι διεισδύουν ως ειδικοί στο σχολείο με το πρόσχημα της πρόληψης

Είμαστε όλοι μάρτυρες της συστηματικής απόπειρας διάχυσης στο κοινωνικό σώμα, ιδιαίτερα στους νέους, μιας αντίληψης για τις πανδημικές διαστάσεις της λεγόμενης ενδοσχολικής βίας (bullying).Πρόκειται για μια ιδεολογική-πολιτική κατασκευή που με την επιστημονική συνέργεια των κυρίαρχων μοντέλων της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας και την πρόθυμη συμβολή των ΜΜΕ, που προάγουν τις μνημονιακές πολιτικές, επιχειρείται η νομιμοποίηση της βίαιης αποσάθρωσης της δημόσιας Παιδείας στο πλαίσιο της εφαρμογής των βάρβαρων αυτών πολιτικών. Πολιτικός στόχος: ο αποπροσανατολισμός μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών, ο έλεγχος και η συμμόρφωσή τους. Δηλαδή η ψυχολογικοποίηση –ψυχιατρικοποίηση της μαθητικής συμπεριφοράς.

Σάββατο 19 Οκτωβρίου 2013

Μια κουβέντα για την πολιτική ψυχολογία της κρίσης

Έχει τεράστια σημασία να αντισταθείς ακόμα και αν ηττηθείς


Με το Νίκο «γνωριζόμαστε» χρόνια χωρίς ποτέ να τον έχω δει! Στη νιότη του έγραφε καταπληκτικά πολιτικά κείμενα –ψάχναμε, όλοι, να μάθουμε ποιος είναι αυτός ο Σιδέρης που γράφει τόσο εύστοχα και εξαιρετικά. Σαράντα χρόνια μετά [!] γνωριστήκαμε και δια ζώσης. Φτασμένος ψυχίατρος μ’ ένα βιβλίο που είχε γίνει best seller –«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχίατρο. Γονείς θέλουν!»- έπεσε στα χέρια μου το νέο του βιβλίο «Μιλώ για την κρίση με το παιδί». Και εκεί ανακάλυψα ένα πολιτικό βιβλίο, την πολιτική ψυχολογία της κρίσης. Αράδα – αράδα αντιλαμβάνεσαι το πώς λειτουργούν οι συστημικές δυνάμεις, το πώς προσπαθούν να μπλοκάρουν τη σκέψη, πως μέσα από μηνύματα - «αν αντισταθείς, χάθηκες», «αν υποκύψεις, χάθηκες», «απαγορεύεται να σκεφτείς»- μπλοκάρουν το μυαλό των ανθρώπων. Ένα επιστημονικό πολιτικό βιβλίο που εξηγεί γιατί η πλειοψηφία είναι σαστισμένη απέναντι στην κρίση.

Τη συ­νέ­ντευ­ξη με τον Νίκο Σιδέρη πή­ρε ο Θό­δω­ρος Μι­χό­που­λος

Φτώ­χεια, ε­ξα­θλίω­ση, α­διέ­ξο­δα, αυ­το­κτο­νίες. Η χώ­ρα δεν έ­χει ού­τε φα­νε­ρή ού­τε εύ­κο­λη διέ­ξο­δο, του­λά­χι­στον ό­σο συ­νε­χί­ζε­ται αυ­τή η πο­λι­τι­κή. Πώς βιώ­νουν οι πο­λί­τες αυ­τή την κα­τά­στα­ση;

Το ψυ­χο­λο­γι­κό στίγ­μα της πε­ριό­δου εί­ναι έ­να πο­λύ συ­γκε­κρι­μέ­νο «πέν­θι­μο μού­δια­σμα». Οι άν­θρω­ποι βιώ­νουν αλ­λε­πάλ­λη­λες, συ­ναι­σθη­μα­τι­κά βα­ριά φορ­τι­σμέ­νες α­πώ­λειες. Όχι μό­νο υ­λι­κές, ό­πως εί­ναι φα­νε­ρό σε μι­σθούς, δου­λειά, κα­τοι­κία… Αλλά και σε ό­λο το σύ­στη­μα των ευ­χα­ρι­στή­σεων που καλ­λιερ­γού­σαν τό­σα χρό­νια οι αυ­τα­πά­τες, τις ο­ποίες τρέ­φα­με για το εί­δος της κοι­νω­νίας που «θέ­λα­με» και που ο­νο­μά­ζε­ται «κα­τα­να­λω­τι­κός ναρ­κισ­σι­σμός». Το σύ­νο­λο αυ­τών των α­πω­λειών προ­κα­λεί το πέν­θος. Όμως το πιο ι­διαί­τε­ρο στοι­χείο της κα­τά­στα­σης εί­ναι το μού­δια­σμα. Κυ­ριο­λε­κτώ. Μού­δια­σμα της σκέ­ψης, μού­δια­σμα της πρά­ξης, μού­δια­σμα και των συ­ναι­σθη­μά­των α­κό­μη.

Κυριακή 2 Ιουνίου 2013

Κλειστό λόγω Μελαγχολίας – σκέψεις με αφορμή ένα σημείωμα σε μια βιτρίνα βιβλιοπωλείου

Κοίτα τη φωτογραφία



Είναι ένα βιβλιοπωλείο στη Ζωοδόχου Πηγής, ανεβαίνοντας, μετά τη διασταύρωση με τη Βαλτετσίου.

Δεν το είχα δει, έχω και καιρό να περιδιαβώ στη γειτονιά. Περπατούσα με τη φίλη μου την Έλενα, κι ενώ εγώ κοντοστάθηκα κι είπα: α, καινούριο βιβλιοπωλείο κοίτα τι όμορφο… εκείνη είδε το σημείωμα και μου έκανε νόημα να το δω κι εγώ. 
Και το φωτογράφησα και το ανέβασα λίγες ώρες αργότερα στα κοινωνικά δίκτυα. Έβαλα και μια λεζάντα: Μόνο σε βιβλιοπωλείο των Εξαρχείων θα δεις τέτοιο σημείωμα σε κλειστό βιβλιοπωλείο. Τι ήθελα να πω; Τι εννοούσα; Τι εννοώ; 

Σάββατο 30 Μαρτίου 2013

Τράγκας, ο ντελάλης της σκλαβιάς μας

Ο άνθρωπος που ξυπνάει από τα μαύρα χαράματα για να μας προλάβει νυσταγμένους στο αυτοκίνητο, για να μας αποκαλέσει "υπήκοους του Ράϊχενμπαρχ", "κατοίκους της πρωτόγνωρης μπανανίας" και να μας πληροφορήσει ότι οι κακοί Γερμανοί είναι οι εχθροί μας και ότι η Ελληνική κυβέρνηση "τελεί υπό ένοχη σιωπή". 
Ωραίος ο Τράγκας. Ωραίος, και επαναστατικός. Ευτυχώς που έχουμε και τον Τράγκα και μας λέει ότι μας λέει, γιατί αλλιώς θα είχαμε μαύρα μεσάνυχτα. Και επαναστατικός. Δε σταματάει στις απλές διαπιστώσεις. Προτείνει.  Προτείνει τρόπους για να αντισταθούμε στην κατοχή, στέλνοντας sms στους φίλους μας, στέλνοντας email στους διεθνείς ηγέτες, στον ΟΗΕ, στο δικαστήριο της Χάγης και όπου αλλού μπορούμε.
Με δυο Τράγκες θα είχαμε απελευθερωθεί. Γι αυτό το σύστημα μας επιτρέπει μόνον έναν.
Για να μας κάνει τούμπανο κάθε πρωί, να μας διαλύσει την ψυχολογία., να μας πει "υπήκους του Ράϊχενμπαρχ" να το εμπεδώσουμε, να πει την Ελλάδα "μπανανία" να το εμπεδώσουμε, και αφού μας κάνει τούρκους με καθημερινές ειδήσεις, πριν κλείσει την εκπομπή του θα ρίξει και την επαναστατική του πρόταση για να ξεφύγουμε από το ζυγό που είναι η αποστολή sms στον ΟΗΕ και στον Γάλλο πρέσβη κ.λ.π. , κ.λ.π.   που προκαλούν συναισθήματα αδυναμίας, ανικανότητας, (τυχαία και η διαφήμιση με το κόμπλεξ;) που γεννούν συναισθήματα λύπης, που οδηγούν σε κατάθλιψη, που οδηγεί σε αδράνεια, που οδηγεί σε σκλαβιά.
Τράγκας.