Τα μνημόνια «τελείωσαν», τα ψέματα συνεχίζονται

Σκίτσο του Στάθη Σταυρόπουλου

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου 

Κάποιος που θα παρακολουθούσε τις εξελίξεις στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία της κρίσης και των μνημονίων, θα εντυπωσιαζόταν σίγουρα από ένα πράγμα: από το πλήθος, το μέγεθος, αλλά και την προφάνεια των ψεμάτων που ειπώθηκαν σχεδόν από όλες τις πλευρές.

Πράγματι, με το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης το 2008, η οποία εξάντλησε πρόωρα το ελληνικό «αναπτυξιακό» μοντέλο, η τότε κυβέρνηση (ΝΔ) είχε σπεύσει να καθησυχάσει τους πάντες μιλώντας για «θωρακισμένη οικονομία». Ωστόσο, ήδη από τις αρχές του 2009, και όταν πια ήταν φανερό ότι ο προϋπολογισμός του έτους ήταν ανεκτέλεστος, άρχισε να μιλά για ανάγκη συνεννόησης με την αντιπολίτευση, ώστε «να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα σταθεροποίησης».

Σιωπηρή Άλωση: βιβλίο για Δημογραφικό-Μεταναστευτικό

Σιωπηρή Άλωση: ένα νέο βιβλίο για το Δημογραφικό και το Μεταναστευτικό πρόβλημα της Ελλάδας

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Πραγματεία το νέο βιβλίο του Α. Λαυρέντζου* Σιωπηρή Άλωση, το οποίο για πρώτη φορά αναλύει συνδυαστικά τα δύο μείζονα ελληνικά ζητήματα: την επερχόμενη δημογραφική κατάρρευση του ελληνικού πληθυσμού και τις συνέπειες που θα έχει η μεταναστευτική πλημμυρίδα που στο εξής θα καταφθάνει στην Ευρώπη από την Ασία και από την Αφρική.

«Προσφυγικό»: Μύθοι και Αλήθειες

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Το 2015 ήταν ένα έτος ορόσημο για τις μεταναστευτικές ροές, διότι τη χρονιά αυτή οι εισροές προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα δεκαπλασιάστηκαν σε σχέση με το παρελθόν. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, το 2015 έφτασαν στην Ελλάδα 911 χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες από διάφορες χώρες, εκ των οποίων οι 860 χιλιάδες αποβιβάστηκαν στα ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Σε ένα μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινής γνώμης έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι η έξαρση αυτή είναι συνέπεια του προσφυγικού κύματος που δημιούργησε ο πόλεμος στη Συρία. Είναι όμως όντως έτσι;Όπως θα δείξουμε στη συνέχεια – εξετάζοντας στατιστικά στοιχεία τα οποία δημοσιεύτηκαν πρόσφατα – αυτό μόνο εν μέρει είναι ακριβές.

Τί σημαίνει για την Ελλάδα η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για το μεταναστευτικό;

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

 Μετά από σειρά διαβουλεύσεων οριστικοποιήθηκε τελικά στις 19 Μαρτίου η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού-προσφυγικού προβλήματος, η οποία στα κύρια σημεία της προβλέπει τα εξής:

1. Όλοι οι παράνομοι μετανάστες που θα περνούν από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά μετά τις 20 Μαρτίου 2016 θα επιστρέφονται στην Τουρκία.
2. Για κάθε Σύριο που θα επιστρέφεται στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά, ένας άλλος Σύριος θα εγκαθίσταται στην ΕΕ.
3. Η Τουρκία θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποτρέψει το άνοιγμα νέων θαλάσσιων και χερσαίων διαδρόμων για την παράνομη μετανάστευση προς την ΕΕ.
4. Εφ’ όσον οι παράνομες είσοδοι από την Τουρκία προς την ΕΕ τερματιστούν ή μειωθούν σημαντικά, θα ενεργοποιηθεί το Εθελοντικό Σχέδιο Ανθρωπιστικής Εισόδου (επανεγκατάσταση), στο οποίο οι χώρες της ΕΕ θα μετάσχουν σε εθελοντική βάση.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης και η θυσία του τελευταίου αυτοκράτορα

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Καθώς πλησιάζει η 29η Μαΐου, εκείνοι που επιμένουν να θυμούνται, δεν μπορούν να μην σταθούν σε αυτή την ημερομηνία, στην οποία το 1453 συνέβη το κοσμοϊστορικό γεγονός της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης. 562 χρόνια πέρασαν από τότε και το ορόσημο αυτό εξακολουθεί να ανατέμνει την παγκόσμια και την ελληνική ιστορία. Σε όρους συμβολισμού πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ημερομηνίες του Μεσαίωνα, ενώ για τον ελληνισμό συνιστά το τυπικό τέλος του μεσαιωνικού ελληνικού κράτους. Η Ιστορία βέβαια είναι μια αλυσίδα γεγονότων, που όσο ξεμακραίνουν από το παρόν τόσο ξεθωριάζουν. Κάποια γεγονότα όμως έχουν την ιδιότητα να διατηρούν τη σημαντικότητά τους και με κάποιο τρόπο – ίσως κάθε φορά διαφορετικό – να παραμένουν επίκαιρα.

Μεταναστευτικό: η Ελλάδα στη δίνη ενός παγκόσμιου προβλήματος…

Του Ανάστασιου Λαυρέντζου

Όπως έχουμε αναφέρει επανειλλημένως, τα τελευταία χρόνια λόγω της σχεδόν αποκλειστικής μας ενασχόλησης με τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας, έχουμε την τάση να παραβλέπουμε ότι η χώρα αντιμετωπίζει μια σειρά από σοβαρά προβλήματα, ορισμένα εκ των οποίων –χωρίς υπερβολή– είναι υπαρξιακού χαρακτήρα. Δύο κατ’ εξοχήν τέτοια προβλήματα είναι το δημογραφικό και το μεταναστευτικό, τα οποία από κοινού δημιουργούν προοπτικές εκ βάθρων ανατροπής των πληθυσμιακών και κοινωνικών δεδομένων. Ειδικότερα το μεταναστευτικό θέτει μια σειρά κινδύνων που σύντομα θα μπορούσαν να πάρουν πολύ μεγάλη έκταση… Με τί ακριβώς όμως βρίσκεται αντιμέτωπη η Ελλάδα όσον αφορά το μεταναστευτικό; Σε αυτό το ερώτημα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στη συνέχεια.

Ελλάδα: μετά την οικονομική χρεοκοπία έρχεται και η δημογραφική…

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Την τελευταία πενταετία η ελληνική κοινή γνώμη ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με το ζήτημα της οικονομίας, ξεχνώντας τα άλλα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Αυτό έως έναν βαθμό είναι δικαιολογημένο. Ωστόσο, θα πρέπει να τονίσουμε ότι το οικονομικό ζήτημα είναι μεν το αμεσότερο, αλλά δεν είναι το σημαντικότερο ελληνικό πρόβλημα. Το κύριο και μέγα ελληνικό ζήτημα για τις επόμενες δεκαετίες θα είναι το δημογραφικό. Ας δούμε γιατί.

Ελλάδα: σε τροχιά δημογραφικής παρακμής

Η Ελλάδα και προ της κρίσης που ξέσπασε το 2010 ήταν μια χώρα με σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα, αφού ήδη από τη δεκαετία του 1980 ο αριθμός των γεννήσεων σημείωσε ραγδαία πτώση, φτάνοντας για πρώτη φορά το 1996 να εξισωθεί με τους θανάτους. Έκτοτε και για μια περίπου δεκαετία οι γεννήσεις ήταν περίπου ίσες με τους θανάτους. Έτσι ο ελληνικός πληθυσμός παρέμεινε στάσιμος, αλλά παράλληλα γερνούσε. Μετά από μια σύντομη αλλά προσωρινή ανάκαμψη των γεννήσεων στην πενταετία 2005-2009 – η οποία εν πολλοίς οφειλόταν και στη γονιμότητα των αλλοδαπών – με την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης οι γεννήσεις σημείωσαν απότομη πτώση. Το αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά το 2011 οι θάνατοι να ξεπεράσουν τις γεννήσεις και η κατάσταση να χειροτερεύει σε κάθε επόμενη χρονιά. Άρχισε δηλαδή να συμβαίνει αυτό που ήδη προδίκαζαν οι δημογραφικοί δείκτες, αλλά συμβαίνει με μια επιπρόσθετη σφοδρότητα λόγω της οικονομικής κρίσης.

Διαπραγμάτευση με την Ευρώπη σε τεντωμένο σχοινί…

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Η διαπραγμάτευση της Ελλάδας με τους δανειστές της ξεκίνησε δυναμικά και όσοι πίστευαν ότι ο κυβερνών συνασπισμός δεν εννοούσε αυτά που έλεγε προεκλογικά, απλώς έκαναν λάθος. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά για μια κυβέρνηση που εξελέγη με το αίτημα αυτό ως σημαία.

Επίσης η έναρξη της διαπραγμάτευσης δεν μπορούσε να γίνει με άλλο τρόπο, αφού σε μια διαπραγμάτευση πρέπει να ξεκινάς σκληρά και μαξιμαλιστικά, ώστε στη συνέχεια να μπεις σε μια διαδικασία σύγκλισης. Ποιές είναι όμως οι ελπίδες να πετύχει αυτή η ελληνική προσπάθεια και σε τί μπορεί να προσδοκά;

Ποιές είναι οι πιθανότητες επιτυχίας της διαπραγμάτευσης;

Δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η διαπραγμάτευση που επιχειρεί η ελληνική κυβέρνηση γίνεται σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Τα χρονικά της περιθώρια και τα χρηματικά της διαθέσιμα είναι περιορισμένα. Επί πλέον ο συσχετισμός δυνάμεων μεταξύ της Ελλάδας και των δανειστών είναι απολύτως άνισος. Τί είναι λοιπόν αυτό που δίνει στην Ελλάδα κάποιες αμυδρές έστω πιθανότητες μιας περιορισμένης επιτυχίας;