Ρωσσία: Η μεταπολιτική του «άλλου» κόσμου

ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΞΟΔΟΣ ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΒΙΒΛΙΟ:

ΡΩΣΣΙΑ: Η ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ «ΑΛΛΟΥ» ΚΟΣΜΟΥ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΑΔΡΙΑΝΟΣ ΕΡΙΓΚΕΛ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΙΑΝΝΕΛΗΣ

«Σε αυτές τις γραμμές θα υποστηρίξουμε ότι ο ρωσσικός κόσμος αντιμετωπίζει την Δύση στον βαθμό που αυτή ενσαρκώνει την νεωτερικότητα στην πιό επεμβατική και απόλυτή της μορφή, δηλαδή την νεωτερικότητα που διαγράφει ότι έχει προηγηθεί από αυτήν ή  όλα όσα είναι ξένα προς αυτήν. Πρόκειται γιὰ μία συγκρουσιακὴ σχέση -ἡ Ρωσσία καὶ ἡ δυτικὴ νεωτερικότητα- μὲ τὴν ὁποία ἐκδηλώνεται ἕνα οὐσιαστικὸ χαρακτηριστικὸ τῆς ρωσσικῆς ταυτότητας: ἡ αἴσθηση τῆς κοινοτικὴ ὕπαρξης. Αὐτὸ τὸ χαρακτηριστικὸ -τὸ ὁποῖο θὰ μπορούσαμε νὰ ὀνομάσουμε «ρωσσικὴ ἰδέα»- ἔρχεται σὲ ἄμεση σύγκρουση μὲ τὴν ἀτομικιστικὴ φιλοσοφία, μὲ μία φιλοσοφία ἡ ὁποία εἶναι ὁ κύριος φορέας τῆς δυτικῆς νεωτερικότητας καὶ ποὺ στοὺς ὑπερμοντέρνους καιρούς μας ὑλοποιεῖται σὲ ἀτομικιστικὲς κοινωνίες, ἐξαρθρωμένες ἀπὸ τὴν ρήξη τοῦ κοινωνικοῦ δεσμοῦ. Ἡ ρωσσικὴ ἰδέα διαμορφώνει μία διαφορετικὴ ἀντίληψη τοῦ κοινωνικοῦ γεγονότος, τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου. Ἐκεῖ βρίσκεται, κατὰ τὴν κρίση μας, τὸ βαθὺ νόημα τῆς ἀσυμφωνίας μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν κόσμων.

Michel Onfray: Ο άνθρωπος που διχάζει τους Γάλλους

Ο καθηγητής φιλοσοφίας και γνωστή προσωπικότητα της ελευθεριακής αριστεράς και οι χειμαρρώδεις δηλώσεις του

Τριαντάφυλλος Δελησταμάτης

Μichel Onfray: Τα βιβλία και οι δηλώσεις του περί εθνικισμού, ισλαμοφοβίας, ομοφοβίας και λαϊκισμού οξύνουν την ήδη εμφυλιοπολεμική ατμόσφαιρα στη Γαλλία

Κατηγορούν τον Μichel Onfray για εθνικισμό, ισλαμοφοβία, ομοφοβία, λαϊκισμό: Ο Michel Onfray καυτηριάζει το κίνημα της πολιτικής ορθότητας, την «τυραννία των μειονοτήτων» και τον πολιτισμό «του μετανθρωπισμού» τον οποίον αναλύει στο βιβλίο του «Το πλοίο των τρελών» που κυκλοφόρησε στο τέλος του 2020.

Ο Γάλλος φιλόσοφος και συνεκδότης του περιοδικού Front Populaire αφηγείται, ανεκδοτολογικά, εξωφρενικές ιστορίες από τον πολιτισμό του 21ου αιώνα: την περίπτωση μιας 8χρονης μικρής που βγαίνει στην τηλεόραση και δηλώνει ότι θέλει να αλλάξει φύλο· την περίπτωση των vegan που ζητούν την κατάργηση των σκυλιών για τους τυφλούς (τους οποίους θεωρούν «σκλάβους» των ανθρώπων)· την περίπτωση μιας ανθρωπολόγου που παραπονιέται ότι στα μουσεία Φυσικής Ιστορίας υπάρχουν περισσότεροι αρσενικοί απ’ ό,τι θηλυκοί δεινόσαυροι. Ο Michel Onfray δεν χαρίζεται ούτε στην Γκρέτα Τούνμπεργκ, την οποία θεωρεί όργανο των περιβαλλοντολόγων (και των γονιών της), ενώ ο ίδιος δηλώνει ότι δεν έχει γνώμη για την κλιματική αλλαγή εφόσον δεν ξέρει τίποτα από γεωλογία και συναφείς επιστήμες. Μεταξύ άλλων, επιτίθεται με σφοδρότητα στους δημοσιογράφους και στους πολιτικούς διότι ενισχύουν τη γελοιότητα του σημερινού πολιτισμού επιταχύνοντας την παρακμή του: «Όταν κάποιος κραυγάζοντας Αλλάχ Αχμπάρ κόβει το λαρύγγι κάποιου άλλου, το πρώτο που λένε οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί είναι “προς θεού, μην είστε ισλαμοφοβικοί!”», γράφει καλώντας τους αναγνώστες να διαβάσουν ή να ξαναδιαβάσουν το μυθιστόρημα «Υποταγή» του Michel Houellebecq. «Η υποταγή» γράφει ο Onfray «είναι ο τρόπος εφαρμογής της πολιτικής ορθότητας που βρίσκεται παντού στην κοινωνία μας: από τις σχολικές καντίνες όπου έχει αφαιρεθεί το χοιρινό, μέχρι τα πανεπιστήμια όπου, όλως προσφάτως, η κυβέρνηση Μακρόν διαπίστωσε ότι επικρατεί η ισλαμοαριστερά». Ο Onfray ειρωνεύεται την κυβέρνηση και ιδιαίτερα την υφυπουργό Frédérique Vidal, η οποία ανέθεσε στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών μελέτη γύρω από την ισλαμοαριστερά: «Έβαλε ένα όργανο της ισλαμοαριστεράς να κάνει έρευνα για τον εαυτό του. Είναι σαν να βάζεις τον ντίλερ να κάνει έρευνα για τα βαποράκια».

Η μάχη των συμβόλων

Theodoor Rombouts (1597-1637) – Prometheus

Του Αλέξανδρου Μπριασούλη

Μια από τις πιο βαθιά ριζωμένες και ατράνταχτες πεποιθήσεις της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας που δοκιμάζεται σκληρά από τα γεγονότα, είναι ο περίφημος πραγματισμός της στην αντιμετώπιση των διάφορων κοινωνικοπολιτικών προβλημάτων. Το νεωτερικό πνεύμα διατείνεται ότι χάρη στην ορθολογική διαχείριση των κοινωνικών συνισταμένων, διαχείριση που βασίζεται στην όλο και πιο εξειδικευμένη ανάλυση κάθε πτυχής του επιστητού, μπορεί να λύσει επιτυχώς και αποτελεσματικά οποιαδήποτε σχεδόν δυσλειτουργία που απειλεί να αποσταθεροποιήσει την ισορροπία της κοινωνίας. Αυτό βέβαια ισχύει όταν τα προβλήματα είναι περιορισμένης σχετικά έκτασης και τεχνικής κυρίως φύσης. Σε αυτήν την περίπτωση παρατηρείται μάλιστα το εξής φαινόμενο: τα προβλήματα αυτά, ακόμα κι όταν οι συγκρούσεις που αυτά προκαλούν είναι έντονες και ταράσσουν βίαια το εσωτερικό της κοινωνίας, ενδυναμώνουν με ένα παράδοξο τρόπο την κοινή πίστη στο κυρίαρχο μοντέλο διαχείρισης της εξουσίας. Αυτό συμβαίνει γιατί, ως φαινόμενα, είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με το γενικότερο εκείνο σύστημα που τα δημιούργησε, ώστε μόνο εντός αυτού του ίδιου συστήματος να μπορεί να αναζητηθεί μια πιθανή ρεαλιστική λύση. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε είδους αμφισβήτηση του υπάρχοντος πλαισίου και κάθε εναλλακτική επιλογή, ακόμα και καθαρά θεωρητική, καθίστανται τελικά κυριολεκτικά αδιανόητες. Τα περίφημα σλόγκαν «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα» και βέβαια το «there is no alternative», αποτελούν εκφράσεις αυτού ακριβώς του φαινομένου.

Αποδόμηση και ελληνική γλώσσα: προφητείες, «θεωρίες συνωμοσίας» και επιστήμη…!

«αρχή σοφίας ή των ονομάτων επίσκεψις»

Αντισθένης (445-360 π.χ)

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου* 

Συχνά, η συζήτηση γύρω από την ελληνική γλώσσα και την επίθεση που δέχεται από τις μεταρρυθμίσεις που επιχειρεί, τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία, το Υπουργείο Παιδείας, εκτρέπεται σε ανορθολογικά σενάρια ή θεωρίες συνωμοσίας. Η στρατηγική των φορέων που καθοδηγούν τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, εύκολα παντρεύεται με θρησκευτικές παραβολές, εύληπτες προφητείες, αστικούς μύθους, σοβινιστικές υστερίες και υποχθόνιες – εγκόσμιες – υπερκόσμιες θεωρίες για καταστροφή αποκλειστικά του ελληνικού έθνους και της γλώσσας του, με μπόλικο άρωμα κακόβουλων κέντρων που απεργάζονται τα καταστροφικά σενάρια. Η «πανουργία της ιστορίας», τα φέρνει έτσι, ώστε κάποιες φορές, το αποτέλεσμα των παιδαγωγικών εξελίξεων ανά τον κόσμο, να «δικαιώνει» τους συνομωσιολόγους μας ή τους τηλε-ευαγγελιστές μιας μοναδικής «αποκαλυψιακής» γνώσης. Μεταξύ ψευδών ειδήσεων, μισής αλήθειας, αλμάτων λογικής και συναισθηματικές υπερβολές, καμιά δικαίωση δεν μπορεί να υπάρξει σ’αυτό το «μακελειό» της λογικής, και καμιά προφητεία ή συνωμοσία δεν δικαιώνεται.

Μοντερνιστικές παρόλες, «παράδοση» και …ιδεολογήματα του κώλου!

Ανεξάρτητα από την καλλιτεχνική αξία του Χρόνη Μπότσογλου, με την οποία δεν θα ασχοληθούμε εδώ, ο Έλληνας ζωγράφος, χαράκτης, γλύπτης και καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών  Αθήνας, είχε περιγράψει ανάγλυφα μια ιστορία για την σχέση «μοντερνισμού» και «παράδοσης»:

Η θρησκεία της ανάπτυξης και της προόδου

Tου Χάρη Ναξάκη

Τα Χριστούγεννα του 1945 και ενώ είχαν προηγηθεί τα Δεκεμβριανά, 200 περίπου νέοι επιστήμονες και καλλιτέχνες, γόνοι αστικών οικογενειών και γόνοι αριστερών οικογενειών, επιβιβάζονται στο νεοζηλανδέζικο πλοίο Ματαρόα ως υπότροφοι  του Γαλλικού Ινστιτούτου, με προορισμό τη Γαλλία. Ανάμεσα τους οι: Κ. Καστοριάδης, Λ. Αξελός, Ν. Σβωρόνος, Α. Προβελέγγιος, Μ.Μακρής, Ε. Αλεξίου, Ε. Κριαράς, Ι. Ξενάκης, Μ. Κρανάκη, Μ. Ζαχαριάς και ο Κ. Παπαϊωάννου. Ο Κ. Παπαϊωάννου γεννήθηκε το 1925 στο Βόλο και από το 1945 έζησε στη Γαλλία όπου και πέθανε. Δίδαξε σε διάφορα γαλλικά πανεπιστήμια και έγραψε πληθώρα έργων στα ελληνικά και στα γαλλικά, φιλοσοφικού, πολιτικού και κοινωνιολογικού περιεχομένου. Το βιβλίο του, «Η αποθέωση της Ιστορίας», Εναλλακτικές εκδόσεις, περιέχει πέντε δοκίμια τα οποία σε προγενέστερο χρόνο είχαν δημοσιευτεί σε γαλλικά περιοδικά. Αυτόν τον σπουδαίο διανοητή αποσιώπησε το σύνολο σχεδόν της ελληνικής κυρίως αριστερής διανόησης και τολμώ να πω διότι δεν μπορούσε να αναμετρηθεί ούτε με τον φιλοσοφικό ίσκιο του, αλλά και γιατί ο Παπαϊωάννου ήταν ένας κριτικός του μαρξισμού ή κατά άλλους ένας μεταμαρξιστής, δηλαδή ένας «αποστάτης» της ορθοδοξίας. Ο Παπαϊωάννου άσκησε κριτική στην ίδια τη μαρξιστική θεωρία και όχι απλά στις αστοχίες της εφαρμογής της, μια κριτική στο Μαρξ και όχι μόνο στους επιγόνους του, τους μαρξιστές. Ο Παπαϊωάννου στο σύνολο του έργου του συνομιλεί με τον Χέγκελ και κυρίως με τον Μαρξ, τον οποίο εκτιμά πολύ, αλλά δεν τον θεοποιεί -π.χ. τον θεωρεί μέτριο φιλόσοφο αλλά κορυφαίο αναλυτή του καπιταλισμού- επισημαίνει τις αστοχίες της μαρξιστικής θεώρησης και ταυτόχρονα ασκεί κριτική στην ανθρωπολογική θεμελίωση της νεωτερικότητας, του αναγεννησιακού και διαφωτιστικού κόσμου.

Η «αριστερά» χωρίς τον άνθρωπο…και ο δάσκαλος με τα λάθη του!

Του Δημήτρης Ναπ. Γ

Συνοικία Αγίου Παύλου, μέσα δεκαετίας του ΄80! Συζητώντας με φίλους! Οι περισσότεροι βουτάγαμε στα νερά μιας νεφελώδους αριστεροσύνης, με σιγουριά ή αναζήτηση. Λόγω λήξης της σχολικής περιόδου, το θέμα μπήκε δυναμικά και με πόλωση, όπως όλα τα θέματα τότε!  «Πότε θα βγει ένα ρομπότ ή ένας υπολογιστής που θα μας βαθμολογεί, χωρίς να κάνει λάθη, αντικειμενικά, ρε π@@@@η μου;» έλεγαν οι μεν! «Δεν κατάλαβα; εγώ προτιμώ να με βαθμολογεί ένας άνθρωπος κι ας κάνει λάθη!», είπαμε εμείς οι… δε!

Η τεχνολογική θρησκεία και το ατομικιστικό πνεύμα της εγγενούς στρεβλής κατάληξης του «Διαφωτισμού», πότισε την ιδεολογία μιας αριστεράς που συνάντησε την νεοφιλελεύθερη δεξιά. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που οι ανθρώπινες ιδιότητες ή τα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου όντος να πρέπει να σβήσουν μπροστά σε ένα δήθεν «κομμουνιστικό» όραμα απελευθέρωσής του. Κάτι σαν απελευθέρωση για τον άνθρωπο, χωρίς τον άνθρωπο! Η εποχή του «ευνουχισμένου» μετανθρώπου, προβάλλεται ως η νέα ιδεολογία της «επανάστασης», δείχνοντας, έτσι, και την παρακμή και την ενσωμάτωση των οραμάτων μιας κάποιας αριστεράς!

Κορνήλιος Καστοριάδης και Ισλάμ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΤΙ ΕΛΕΓΕ Ο ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΤΟ ’90 ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΟ ΙΡΑΚ…

«Ο O.H.E παραμένει πάντοτε ένα όργανο, μέσω του οποίου οι μεγάλες δυνάμεις χειρίζονται τίς διαφορές τους. Έχει την ίδια αξία με την Ιερή Συμμαχία του 1815-1848 ή με την ομοφωνία των δυνάμεων μετά το συνέδριο του Βερολίνου το 1878. Μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι δρά, όσον καιρό ισχύουν κάποιες συγκυριακές συμφωνίες ανάμεσα στους ισχυρούς. Πίσω όμως απ’ όλα αυτά τίθεται ή σχέση ανάμεσα στον ισλαμικό κόσμο καί στη Δύση. Από τη μια υπάρχει η τεράστια μυθοποίηση των Αράβων από τους ίδιους τους Άραβες, οι όποιοι αυτοπαρουσιάζονται μονίμως ως τα αιώνια θύματα της Ιστορίας. Στην πραγματικότητα, αν υπήρξε ένα κατακτητικό έθνος, από τον 7ο ως τον 11ο αιώνα, ήταν ακριβώς οι Άραβες. 0ι Άραβες δεν είναι αυτοφυές είδος των βουνοπλαγιών του Άτλαντα στο Μαρόκο• ζούσαν στην Αραβία. Στην Αίγυπτο δεν υπήρχε ούτε ένας Άραβας.

Δημήτρης Πικιώνης: Μεταξύ παράδοσης και Νεωτερικότητας

Του Σπύρου Κουτρούλη

Ο Δ.Πικιώνης στέκεται ανάμεσα στην νεωτερικότητα, τον μοντερνισμό και την παράδοση. Όπως και άλλοι στοχαστές  που ανήκαν στην γενιά  του ’30 επέτυχε να αφομοιώσει ό,τι ζωντανό και γνήσιο  μας έχει παραδοθεί από τις παλαιότερες γενιές  και ταυτόχρονα να συνδιαλεχθεί με τα γονιμότερα στοιχεία του μοντερνισμού.

Ένας στοχαστής που η σκέψη του είναι απαραίτητη για να κατανοήσουμε τον Πικιώνη,  ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, προσδιόρισε κατά σειρά τα στοιχεία  που τον επηρέασαν  καταλυτικά: το έργο και το παράδειγμα του Δ. Σολωμού,  ο Σικελιανός  και η  αποκάλυψη της νεοπλατωνικής παράδοσης του Πλωτίνου και του Πρόκλου, το έργο του ίδιου του Πλάτωνα, και η Ορθοδοξία[1]. Μα ακόμη πιο εμφατικά θα ορίσει ότι «η αρχιτεκτονική του Πικιώνη βγαίνει κατευθεία μέσα από τη γη. Και μαζί ο αρχιτέκτονας»[2].

Στο αυτοβιογραφικό του σημείωμα, ο Δ. Πικιώνης, γράφει ότι βρέθηκε τα ίδια περίπου χρόνια φοιτητής στο Πολυτεχνείο μαζί με τον Μπουζιάνη και τον Ντε Κίρικο. Γνώρισε τον Καμπούρογλου και τον Π. Γιαννόπουλο ο οποίος «ενσάρκωνε το ευγενέστερο και πλέον υπερήφανο είδος του Έλληνα»[3]. Το 1906 γνώρισε τον Κ. Παρθένη. Με την υπόδειξη των δύο τελευταίων ο πατέρας του τον έστειλε στο Μόναχο να σπουδάσει ζωγραφική, όπου συνέπεσε για δύο μήνες με τον  Ντε Κίρικο. Για τρία χρόνια , κατόπιν, θα ζήσει στο Παρίσι όπου με «άρρητη χαρά»[4] βρέθηκε και πάλι με τον Κ. Παρθένη. Κάποια στιγμή, εντελώς συμπτωματικά θα συναντηθεί  με τον Ντε Κίρικο, ο οποίος θα του ομολογήσει τις επιρροές που έλαβε από τον Ηράκλειτο και τον Νίτσε και την μεταφυσική ερμηνεία που τους απέδωσε. Προφανώς υπήρξε μια βαθιά φιλία και αλληλοεκτίμηση, που  θα τους φέρει πολλές φορές κοντά.