Η "διαχειριστική υποτέλεια" – Μετα-Δεξιά και μετα-Αριστερά

Του Λαοκράτη Βάσση

Η ανάγνωση του πολιτιστικού μας προβλήματος μόνο εύκολη δεν είναι, ιδίως αν σκεφτόμαστε πως η βαθύτερη ρίζα του για το Νεότερο Ελληνισμό βρίσκεται στον οξύτατο αντιθετικό επαμφοτερισμό ανάμεσα σε "Ανατολή" και "Δύση", ο οποίος, υπό τις μεταμορφώσεις του, εξακολουθεί να μας ταλανίζει. Μπορούμε, όμως, να την επιχειρήσουμε αν έχουμε οδηγό, μαζί με το αναχωνεμένο στη ζώσα παράδοσή μας αξιακό διατακτικό τής μεγάλης ακολουθίας των αιώνων του ελληνικού πολιτισμού, τους πνευματικούς νομοθέτες της νεοελληνικής ταυτοτικής μας υπόστασης: απ’ τον Ρήγα, τον Σολωμό και τον Κάλβο ως τον Σικελιανό, τον Σεφέρη, τον Ελύτη και τον Ρίτσο, με ενδιάμεσους τον Μακρυγιάννη, τον Βαλαωρίτη, τον Παλαμά, τον Παπαδιαμάντη, τον Καβάφη και τον Καζαντζάκη.

Έναν οδηγό που δεν θελήσαμε να έχουμε στην αρχή και κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Τότε μετεωριστήκαμε αμήχανα ανάμεσα στις άτολμες απόπειρες διορθώσεων --υπό την ανατέλλουσα (ως οιονεί νέα εθνική ιδέα) ευρωπαϊκή προοπτική-- της έτσι κι αλλιώς ελλειμματικής εθνικής ιδεολογίας μας και στον προοδευτικοφανή εθνοαποδομητισμό. Βυθιζόμενοι όλο και περισσότερο στη δίνη της πολιτιστικής κρίσης, όπου και οι βαθύτερες ρίζες της χρεοκοπίας μας.

Η μεταπολιτευτική Δεξιά, δέσμια του πολιτικού συντηρητισμού της και των συνδρόμων ενοχής της, δεν μπορούσε να ανοίξει τον πολιτιστικό της ορίζοντα και να ορίσει συντεταγμένες πολιτιστικής στρατηγικής. Συντεταγμένες που να αντιστοιχούν στο πνεύμα της φωτισμένης αστικής διανόησης, του επιπέδου, πολύ ενδεικτικά, ενός Σεφέρη, ενός Ελύτη ή ενός Θεοτοκά.

Αριστεία: κακοποιήσεις εκ δεξιών κι αριστερών

Η σωστή αντίληψη για την αριστεία πρέπει να αποφύγει και τον κοινωνικό δαρβινισμό και τον κοινωνικό εξισωτισμό. Κρίσιμη σημασία για την καλλιέργεια κλίματος αριστείας είναι συνάρτηση του κλίματος αξιοκρατίας και δημοκρατίας.

Του Λαοκράτη Βάσση

Έστω και παραβιάζοντας ανοιχτές θύρες, θα ήθελα εξ αρχής να σημειώσω ότι η αριστεία υποφέρει παρομοίως, αν έχουμε γνώμονα την αριστοτελική μεσότητα, και από την φετιχοποίησή της και από την απαξίωσή της. Όπου, για να μιλήσουμε με όρους πολιτικής γεωγραφίας, η φετιχοποίηση και ο ομότροπος κοινωνικός δαρβινισμός, ως υπερβολή, είναι η εκτροπή και η ιδεολογική παραμόρφωσή της απ’ τα «δεξιά». Ενώ η απαξίωση και ο ομότροπος κοινωνικός εξισωτισμός, ως έλλειψη, είναι η εκτροπή και η ιδεολογική παραμόρφωσή της απ’ τα «αριστερά».

Που σημαίνει πως, πέραν προφανώς των προειρημένων ιδεολογικών ή, καλύτερα, ιδεολογηματικών ακροτήτων, σε μονοσήμαντα «ατομοκεντρική» και «κοινωνιοκεντρική» αντιπαραθετική βάση, αυτό που εντέλει κάνει την αριστεία αγαθό, με τη βαθύτερή του σημασία, είναι η αξιακή της βάση. Την ορίζουσα και προσδιορίζουσα με το κατ’ αρετήν της την κοινωνική της διάσταση, την κοινωνική της δηλαδή ωφελιμότητα και ανταποδοτικότητα (ως προστιθέμενη θεμελιακή της ιδιότητα!).

Ο πολιτιστικός μας «αστιγματισμός»

«Κι όμως πρέπει να λογαριάσουμε κατά πού προχωρούμε»
                                                                        Γ. Σεφέρης

Του Λαοκράτη Βάσση

Α. Η ψήφος στον ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ, με την πολυσημία της, ήταν πρωτίστως ένα ηχηρό ΟΧΙ στην «αριστερή παρένθεση», που σήμαινε ΟΧΙ στην επιστροφή στον ένοχο για την «χρεοκοπία» μας μεταπολιτευτικό δικομματισμό, οπότε και καταδίκη του. Ήταν όμως, αυτονόητα, και ένα ΟΧΙ στη «διαχειριστική ενσωμάτωση» της Συριζικής Αριστεράς, ως άλλης εκδοχής της «παρένθεσης», που θα ισοδυναμούσε με ταυτοτική μετάλλαξή της και θα εδραίωνε την «διαχειριστική υποτέλεια» της χώρας μας, ως της πρώτης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετανεωτερικής αποικίας χρέους. Κι αν ακυρώθηκε με την ψήφο του λαού η «παρένθεση», η «διαχειριστική ενσωμάτωση» όμως, με ό, τι αυτή προδιαγράφει, μόνο υποθετικός κίνδυνος δεν είναι, όσο δεν αντιμετωπίζεται, με αντίρροπο οραματικό προγραμματισμό και αντισταθμιστική αποφασιστικότητα, η εκπορευόμενη από τη βαθύτερη λογική και του «τρίτου μνημονίου» δυναμική της «ενσωμάτωσης». Καθόλου... άγνωστη κατά τη δύσκολη και αναγκαστική υπογραφή του.

Παράδοση και Εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα του 21ου αιώνα

Του Λαοκράτη Βάσση

Ο ελληνισμός καλείται, «αναγιγνώσκοντας» σωστά την τρισχιλιετή διαδρομή του και τις ανελαστικές απαιτήσεις του αινιγματικού γυρίσματος των καιρών μας (αλλαγή αιώνα και χιλιετίας), να χαράξει την πολιτιστική του στρατηγική στην τροχιά της αμήχανα ενοποιούμενης Ευρώπης και του δυσανάγνωστα παγκοσμιοποιούμενου διεθνούς περιβάλλοντος, όπου, με κατακλυσμιαία την εξάπλωση μιας φαιάς υποκουλτούρας, μαζί με τα εθνικά κράτη, πρωτίστως δοκιμάζονται οι πολιτιστικές ιδιαιτερότητες, που είναι συνυφασμένες με την ύπαρξη των εθνικών συλλογικοτήτων και την πολύχρωμη ομορφιά της πλανητικής μας πατρίδας.

Δεν πρόκειται για νέο πρόβλημα καθώς, με διαφορετικές κάθε φορά όψεις και αιχμές, ταλανίζει τη νεοελληνική πνευματική ζωή απ’ την προεπαναστατική ακόμη περίοδο. Όπως δεν πρόκειται και για δικό μας μόνο πρόβλημα, καθώς, με διαφορετικό διατακτικό και διαφορετική ένταση, απασχόλησε και απασχολεί όλους τους λαούς απ’ τη μια άκρη της γης ως την άλλη.

«Υποτέλεια ή... εθνική αξιοπρέπεια; Ας διαλέξουμε»

«Σε οριακές στιγμές της ιστορίας των λαών, τα εθνικά προτάγματα είναι αυτόχρημα και αριστερά προτάγματα, με δεδομένη πάντοτε την αυτονόητη παραδοχή πως δεν υπάρχει ο τόπος για την Αριστερά, αλλά η Αριστερά για τον τόπο»

Μια συνέντευξη του Λαοκράτη Βάσση στον ΣΠΥΡΟ ΚΑΡΑΛΗ 

Ο φιλόλογος-συγγραφέας Λαοκράτης Βάσσης, με μακρά διαδρομή και δράση στην Αριστερά, μιλάει στην «Κ.Ε.» για την κοινωνική σύγχυση, τη διαχρονική αξία του πολιτισμού μας, τους κινδύνους για τη συλλογική μας ταυτότητα ως έθνους, τη ΣΥΡΙΖΑϊκή Αριστερά και την πολιτική παρακαταθήκη του Γληνού της ΕΑΜικής Ελλάδας, που έλεγε πως «Εδώ που φτάσαμε, οι επιλογές μας είναι δύο: ή διαχειριζόμαστε την τροϊκανή μας μοίρα και υποτέλεια ή αποφασίζουμε να αποκαταστήσουμε την εθνική μας αξιοπρέπεια με όποιο κόστος, όπως έχουμε χρέος να κάνουμε», τονίζει παράλληλα ο κ. Βάσσης στην «Κ.Ε.».

* Κύριε Βάσση, σε πρόσφατο άρθρο σας σημειώνατε πως ο λαός μας βρίσκεται σε αμηχανία, πως δεν έχει συνειδητοποιήσει τι συνιστά για το μέλλον του Ελληνισμού η υπαγωγή στη διεθνή εποπτεία. Θεωρείτε ότι η κοινωνία ζει στις ψευδαισθήσεις τής προ Μνημονίου περιόδου;

- Ολοι διαπιστώνουμε πως η κλιμακούμενη αγανάκτηση του κόσμου στην τριετία του τροϊκανού ζόφου είναι ένας πανελλήνιος κοινός παρονομαστής. Με αριθμητές, όμως, που κοιτάζουν προς όλα τα σημεία του ορίζοντα, έστω κι αν ξεχωρίζουν οι διαμετρικά αντίθετοι δρόμοι του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ. ή αν τα ποσοστά της φαιάς Χ.Α. είναι καθεαυτά τραγικό μέτρο της γενικότερης σύγχυσης.

Λαοκράτης Βάσσης: Πρέπει να κρατηθούμε απ’ την ψυχή μας

Ο φιλόλογος και συγγραφέας Λαοκράτης Βάσσης, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για την σημερινή πολιτικοοικονομική κατάσταση της χώρας από το tvxs.gr

Έχω την εντύπωση πως αυτό που λέμε πολιτική τάξη, ηγέτιδα τάξη, για πάρα πολλούς λόγους δεν έχει αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια της κρίσης που περνάει ο τόπος και, βεβαίως, αφού δεν έχει αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια, δεν έχει καταστρώσει και σωστή στρατηγική εξόδου από την κρίση.

Είμαστε σε διαρκή πτώση, χωρίς όμως να συνειδητοποιούμε εις βάθος την κατάστασή μας. Συνήθως τις μεγάλες κρίσεις τις συνοδεύει ένα σύμπτωμα: Είναι σαν να κουβαλάνε ναρκωτικό, εξαιτίας του οποίου οι άνθρωποι που υφίστανται τις κρίσεις δεν καταλαβαίνουν τα βαθύτερα αίτιά τους. Ή, αλλιώς, σαν να τις συνοδεύει αυτό που θα λέγαμε «σύνδρομον Τιτανικού». Δεν έχουμε φτάσει όμως ακόμα στον πάτο της κρίσης. Κατρακυλάμε. Διαρκώς κατρακυλάμε.