Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου 2023

Ποια ελληνική γλώσσα! – Να μιλάμε καλά αγγλικά!

Του Γιώργου Μαργαρίτη

Η Εταιρεία Κρητικών Μελετών/Ίδρυμα Καψωμένου οργάνωσε στα Χανιά, το τριήμερο 1 με 3 Σεπτεμβρίου, μια συνάντηση εκπροσώπων των ακαδημαϊκών τμημάτων που διδάσκουν γλώσσα, ιστορία, λογοτεχνία και γενικότερα ελληνικό πολιτισμό στο εξωτερικό. Παρευρέθηκαν πανεπιστημιακοί από χώρες της Ευρώπης ή και έξω από αυτή: σε Αυστραλία, ΗΠΑ, Ιταλία, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία, Γαλλία, Σερβία, Βουλγαρία, Ρωσία και όπου αλλού υπάρχουν τμήματα ή μονάδες που διδάσκουν είτε γλώσσα, είτε ελληνικά θέματα, με μεταβαλλόμενη και κυμαινόμενη επιτυχία. Η παρουσία πολλών από τους συντελεστές των ελληνικών σπουδών στα Χανιά – άλλοι παρενέβησαν διαδικτυακά – επέτρεψε ουσιαστικές συζητήσεις μέσα και έξω από την αίθουσα των συνεδριάσεων. 

Η γενική ατμόσφαιρα ήταν ηρωική μεν, απαισιόδοξη δε. Τα προβλήματα που επισημάνθηκαν –με λίγες εξαιρέσεις – ήταν κοινά: η έλλειψη ενδιαφέροντος – είτε από τους εγχώριους φοιτητές, είτε από τους νέους των όποιων ελληνικών παροικιών, είτε από τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, είτε από το ελληνικό κράτος – ήταν το βασικό από αυτά. Πολλές θέσεις ή έδρες διδασκαλίας ελληνικών σπουδών δεν ανανεώνονται, περισσότερες γίνονται σε εθελοντική βάση από ηλικιωμένους συνήθως καθηγητές, οι αριθμοί των φοιτητών μικροί, οι υποδομές στοιχειώδεις, οι αρνητικές πιέσεις γενικά παρούσες.

Η αίσθηση του περιθωριακού, του επουσιώδους και του ασήμαντου, παρούσα: πέρα από την τοπική αυτοδιοίκηση οι αρμόδιοι φορείς του ελληνικού κράτους – τα υπουργεία Παιδείας και Εξωτερικών – δεν εκδήλωσαν το παραμικρό ενδιαφέρον για την σύναξη. Η δε τοπική κοινωνία εκκωφαντικά απούσα στην μεγάλη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της πόλης των Χανίων.

Τρίτη 15 Οκτωβρίου 2019

Επιτέλους ! «Μια σφαλιάρα στην πολιτική ορθότητα» !

Του Βασίλη Στοϊλόπουλου 
Η βράβευση του Αυστριακού συγγραφέα Πέτερ Χάντκε με το φετινό νόμπελ λογοτεχνίας (από κοινού με την Όλγκα Τοκάρτσουκ) αποτελεί, όπως αποφάνθηκε και η γερμανική εφημερίδα die Zeit, μια «θαρραλέα» γι’ αυτό και μη αναμενόμενη απόφαση, αλλά και μια ηχηρή σφαλιάρα στην πολιτική ορθότητα!
Ο λόγος δεν είναι η λογοτεχνική προσφορά του Χάντκε, η οποία δεν αμφισβητείται, αλλά η προ πολλών ετών «πολιτική» του συμπεριφορά που κάνει ακόμα και σήμερα όλο σχεδόν το διεθνές μέινστριμ και πολλές ενώσεις λογοτεχνών, όπως η αμερικανική PEN, να «ξιφουλκούν» εναντίον της βράβευσής του. Η αιτία ; Μέσα στην παγγερμανική αντισερβική υστερία στη δεκαετία του ΄90, ο Χάντκε ήταν ο μόνος γερμανόφωνος διανοούμενος που στήριξε τόσο ξεκάθαρα τον «σφαγέα» Μιλόσεβιτς, κατήγγειλε απερίφραστα τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς, έγραψε βιβλία («Δικαίωση για τη Σερβία») κι επισκέπτονταν συχνά την δοκιμαζόμενη Σερβία. Και το «χειρότερο» απ’ όλα, το 2006 εκφώνησε τον εξόδιο λόγο στη κηδεία του Μιλόσεβιτς.

Δευτέρα 9 Ιανουαρίου 2017

«Η βαρύτητα στο ή» Διαβάζοντας το βιβλίο του Κώστα Γουρνά

Της Ειρήνης Γαϊτάνου

Το πολιτικό μυθιστόρημα του Κώστα Γουρνά, «Η βαρύτητα στο ή» (από τις εκδόσεις των συναδέλφων), που κυκλοφόρησε πρόσφατα, είναι ένα σημαντικό βιβλίο. Είναι ταυτόχρονα συναρπαστικό: κρατάει την/ον αναγνώστρια/η σε μια ιδιότυπη εγρήγορση, ενώ ταυτόχρονα επιβάλλει την προσεκτική του ανάγνωση, καθώς είναι στιγμές που φαίνεται ότι κάθε μια λέξη είναι ξεχωριστά επιλεγμένη, ώστε να πληρεί ένα σκοπό, ή ώστε να δένει, αποκλειστικά εκείνη, με τις υπόλοιπες. Είναι, επιπλέον, οικείο – εξαιρετικά οικείο μάλιστα: πραγματεύεται τη σημερινή συνθήκη στην Ελλάδα, από τη σκοπιά του παρόντος αλλά και του μέλλοντος (και με μια έννοια, και του παρελθόντος), με εικόνες και περιγραφές που έχουμε όλες και όλοι ζήσει, προβληματισμούς με τους οποίους έχουμε όλες και όλοι αναμετρηθεί, συναισθήματα που έχουμε όλες και όλοι βιώσει – ίσως πάντως λίγο περισσότερο, εκείνη και πάλι η περίφημη «γενιά» που βρίσκεται εκεί γύρω στα 30.
«Είχε ξαστεριά. Ο Δράκοντας, η Μικρή και η Μεγάλη Άρκτος, η Λύρα και ο Κύκνος, είχαν πάρει ήδη τη θέση τους στο κατάμαυρο στερέωμα. Κι όμως, βρίσκονταν τόσο μακριά, σε απόλυτους αριθμούς. Σαν την ελευθερία, την επανάσταση, το δίκιο, την ευτυχία. Πώς να τα φτάσει κανείς; Κι εκείνα, να επιμένουν να λάμπουν τόσο φωτεινά.» σ.1
«Είναι στη φύση του ανθρώπου, αγάπη. Σκάβει βαθύτερα, για να βγει στην επιφάνεια. Τρελό, ε;» είπε η Ίντυ. σ.2

Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2016

«Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη»

Ενα διήγημα του ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ με ήρωα τον κυρ Αλέξανδρο
Ο ουρανός έβρεχε διαρκώς λεπτόν νερόχιονον, ο γραίος αδιάκοπος εφύσα και ήτο ψύχος και χειμών τας παραμονάς των Χριστουγέννων του έτους…
Ο κυρ Αλέξανδρος είχε νηστεύσει ανελλιπώς ολόκληρον το Σαρανταήμερον και είχεν εξομολογηθεί τα κρίματά του (Παπά-Δημήτρη το χέρι σου φιλώ!). Και αφού εγκαίρως παρέδωσε το χριστουγεννιάτικον διήγημά του εις την «Ακρόπολιν» και διέθεσεν ολόκληρον την γλίσχρον αντιμισθίαν του προς πληρωμήν του ενοικίου και των ολίγων χρεών του, γέρων ήδη κεκμηκώς υπό των ετών και της νηστείας, αποφεύγων πάντοτε την πολυάσχολον τύρβην, αλλά φιλακόλουθος πιστός, έψαλεν, ως συνήθως, με την βραχνήν και σπασμένην φωνήν του, πλήρη όμως ενθέου πάθους, ως αριστερός ψάλτης, εις το παρεκκλήσιον του Αγίου Ελισσαίου τας Μεγάλας Ώρας, σχεδόν από στήθους, και ότε επανήλθεν εις το πτωχικόν του δωμάτιον, δεν είχεν ακόμη φέξει!

Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2016

Μάνος Ελευθερίου: «Ενιωσα την ανάγκη να ζητήσω τη βοήθεια του Θεού. Δεν γίνεται αλλιώς!»

Ο ποιητής, στιχουργός και συγγραφέας Μάνος Ελευθερίου μιλά για την πίστη και όσα τον συγκινούν. «Μικρός βρήκα  ένα βιβλίο της γιαγιάς μου με ψαλμούς. Το έμαθα απέξω. Τόσο μου άρεσε!» λέει
Δύσκολα μπορεί να βρεθεί κάποιος που να μην έχει σιγοτραγουδήσει τους στίχους που έχει γράψει ο κ. Μάνος Ελευθερίου σε κάποια από τα σημαντικότερα ελληνικά τραγούδια. Ποιητής, στιχουργός, συγγραφέας και εικονογράφος, ο Μάνος Ελευθερίου είναι μια χαρισματική και πολυσχιδής προσωπικότητα. Βραβεύτηκε το 2005 με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας και το 2013 από την Ακαδημία Αθηνών για τη συνολική προσφορά του. Συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τους συνθέτες Μίκη Θεοδωράκη, Γιάννη Μαρκόπουλο, Σταύρο Κουγιουμτζή, Γιάννη Σπανό, ενώ έχει γράψει στίχους για πάνω από 400 τραγούδια! Πριν από λίγες μέρες εξέδωσε το νέο βιβλίο του με τον τίτλο «Φαρμακείον Εκστρατείας».

Ανατρέχοντας στις παιδικές σας μνήμες στην όμορφη και με μεγάλη αστική παράδοση Σύρο, θα θέλαμε να μας πείτε ποια ήταν η πρώτη επαφή σας με το περιβάλλον αλλά και με το πνεύμα της εκκλησιαστικής παράδοσης.

Στη Σύρο, όπου γεννήθηκα και έμεινα έως τα 15 μου χρόνια, κάποια ημέρα έπεσε στα χέρια μου ένα εξαίσιο βιβλίο, το οποίο ανήκε στη γιαγιά μου, και απορώ πώς επέζησε του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, γεμάτο με εκκλησιαστικά κείμενα. Ονομαζόταν «Ωρολόγιον το Μέγα». Αυτό περιλάμβανε ψαλμούς, τον Ακάθιστο Υμνο αλλά και το πρόγραμμα της εκκλησίας κ.ά. Ηταν μια πολύ καλή έκδοση του 19ου αιώνα, με στοιχεία δωδεκάρια, από την οποία οι πρώτες σελίδες είχαν αφαιρεθεί, δυστυχώς. Δεν μείωνε όμως αυτό καθόλου το ότι ήταν ένα εκπληκτικό βιβλίο. Μου άρεσε τόσο πολύ και γι' αυτό κάθισα και το έμαθα όλο απέξω! Μάλιστα, αργότερα, σε μεγαλύτερη, βέβαια, ηλικία, όταν πήγαινα σε εκκλησίες, άκουγα πάλι όλα όσα είχα διαβάσει και τα ξαναθυμόμουν! Αργότερα το έχασα αυτό το βιβλίο. Δεν είχα τη δυνατότητα να πιάσω στα χέρια μου άλλα παιδικά βιβλία, αφού εκείνα τα χρόνια δεν κυκλοφορούσε στα βιβλιοπωλεία της επαρχίας μεγάλος αριθμός βιβλίων. Επομένως, ήταν μια λύση να κρατήσω με ζέση και να αγαπήσω αυτό το βιβλίο. Είχα, έτσι, τη δυνατότητα επαφής όχι τόσο με το θείο, αλλά με μια γλώσσα που δεν γνώριζα -όπως ήταν η καθαρεύουσα- καθώς και με την ποίηση. 

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2016

Τύπος και λογοτεχνία στα χρόνια της κατοχής και της αντίστασης, 1941-1944

Φέτος στην πολυσύχναστη Αίθουσα του Σταθμού του Μετρό ΣΥΝΤΑΓΜΑ θα λάβει και πάλι χώρα από τις 13 έως τις 16 Οκτωβρίου η έκθεση "ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ, 1941-1944" που πέρσι διοργάνωσε στο Ζάππειο το ΕΣΔΟΓΕ (ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ).

Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2015

Ειδική αγωγή και λογοτεχνία

(ενδεικτική βιβλιογραφία, προτάσεις και προεκτάσεις)

 


Του Γιώργου Τσιτσιμπή 

Κάθε χρόνο, στις 3 Δεκεμβρίου, γιορτάζουμε και ξαναγιορτάζουμε την παγκόσμια ημέρα των ΑμεΑ. Συνήθως, σ’ αυτές, τις επετειακού χαρακτήρα εκδηλώσεις, κλείνουμε τις «ενοχές μας», ξεμπερδεύουμε με τις «υποχρεώσεις μας» και «αυτοκαθαρμένοι», συνεχίζουμε για τις υπόλοιπες 364 μέρες του χρόνου. Τα πράγματα όμως συνεχίζουν βασανιστικά ίδια, κυρίως, για τα ίδια τα ΑμεΑ και τις οικογένειές τους. Τι και αν το ΚΕΔΔΥ Καρδίτσας για 3η χρονιά δεν έχει εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας, τι και αν το ΤΕΕ ειδικής αγωγής Β΄επιπέδου εδώ και 3 χρόνια δεν ιδρύεται και τα παιδιά μένουν σπίτια τους, τι και αν εδώ και χρόνια δεν έχουμε ένα ειδικό σχολείο της προκοπής για τις ανάγκες ολόκληρου νομού …