Μείζων πασών των αρετών εστίν η διάκρισις…
Του Κώστα Δαμαβολίτη
«Σε έναν περικυκλωμένο στρατό αφήνετε πάντα μία οδό διαφυγής, ώστε να μην οπλιστεί με τη δύναμη της απελπισίας».
«Μην πιέζετε υπερβολικά έναν απελπισμένο στρατό. Εάν ξέρουν ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, θα αγωνιστούν μέχρι θανάτου».
Αυτά έλεγε ο Σουν Τσου πριν από 2500 χρόνια στην «Τέχνη του Πολέμου», που αποτελεί ίσως το πιο γνωστό εγχειρίδιο στρατηγικής. Το παραπάνω σχήμα εξυπακούεται ότι δεν έχει εφαρμογή μόνο στην στρατιωτική κλίμακα που περιγράφει, αλλά σε κάθε μοντέλο ελέγχου και συντονισμού της κοινωνίας, καθώς και στη διαχείριση κρίσεων σε όλα τα επίπεδα. Από το πώς θα διαχειριστεί τη γεμάτη εκρήξεις περίοδο της εφηβείας στα παιδιά του ένας γονέας, μέχρι το πώς ένα κράτος θα πετύχει άμεσα την εφαρμογή μέτρων σε δύσκολες συνθήκες, με την αυστηρότητα που επιβάλλει το κατεπείγον μίας κατάστασης χωρίς να φτάσει στην κοινωνική έκρηξη.
Σήμερα, ολόκληρη η ανθρωπότητα, με την κρίση του κορωνοϊού, βιώνει καταστάσεις που δεν έχουν προηγούμενο. Η διαφορά από τα υπόλοιπα ιστορικά παραδείγματα με παρόμοια χαρακτηριστικά είναι ότι ποτέ στο παρελθόν αυτή η διάτρηση κοινωνιών, κρατών, συστημάτων και οικονομιών δεν έγινε ταυτόχρονα, σε τέτοια κλίμακα και με τόσο μεγάλη ταχύτητα. Σε τέτοιες καταστάσεις, όπου απαιτούνται λεπτοί χειρισμοί, δοκιμάζονται οι αρετές των ηγετών, οι αντοχές μοντέλων και συστημάτων και προπάντων η συνοχή των κοινωνιών.
