Το νεοελληνικό κράτος δημιουργήθηκε και καταστατικώς οργανώθηκε ως αποικία. Με αυτό ως δεδομένο πορεύτηκε στην Ιστορία, από τα μέσα του 19ου αιώνα και εξής. Όταν μάλιστα λέμε δεδομένο, δεν εννοούμε μόνο την πολιτική του οργάνωση, αλλά και το εξ αυτής εμπεδωμένο συλλογικό φαντασιακό. Ζούσαμε, ζούμε και μάλλον θα εξακολουθούμε να ζούμε με αυτό το φαντασιακό.
Η αλήθεια είναι πως έγιναν σοβαρές προσπάθειες να ξεφύγουμε από τη μοίρα της αποικίας. Ενίοτε με τρόπο αιματηρό. Βαλκανικοί πόλεμοι, ανεπιτυχής προσπάθεια εφαρμογής της Συνθήκης των Σεβρών, που θα μας έδινε τη δυνατότητα σχετικής χωρικής ολοκλήρωσης, υπερασπιστήκαμε τα εδάφη μας με απαράμιλλο θάρρος στους μεγάλους πολέμους και πίστη στην έννοια της πατρίδας, «με υψίστη περιφρόνηση προς τον θάνατο», όπως είχε παραδεχτεί ο ίδιος ο Χίτλερ. Αλλά όχι μόνο αυτό. Προσπαθώντας να δημιουργήσουμε μια νεοελληνική πολιτισμική πρόταση, ξεπερνώντας την «μετακένωση» του Κοραή, αφομοιώσαμε τον νεοκλασικισμό των δυτικών διανοητών, αντιμετωπίζοντας τον ισοπεδωτισμό της νεωτερικότητας και με τη γενιά του ’30, αλλά και των μετέπειτα χρόνων, αρθρώσαμε και ορθώσαμε την ιδιοπροσωπία μας και τον οικουμενικό ρόλο του ελληνισμού.
