“Πόσοι θάνατοι χρειάζονται για να απαγορεύσετε τη glyphosate;”

Της Ελένης Μαραγκάκη

«Πόσοι θάνατοι χρειάζονται για να απαγορεύσετε τη glyphosate; H Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας τη χαρακτήρισε “πιθανά καρκινογόνα”, παραπάνω από 10.000 αγωγές έχουν κατατεθεί στις ΗΠΑ και η Bayer έχει πληρώσει εκατομμύρια ως αποζημίωση στα θύματα του Roundup. Ποιον κοροϊδεύετε κα. Κυριακίδη;» Τα λόγια ανήκουν στη Michele Rivasi, Γαλλίδα ευρωβουλευτή των Πράσινων στη συνεδρίαση της Επιτροπής για την Ασφάλεια των Τροφίμων στις 4 Οκτωβρίου, με θέμα την πρόταση της Κομισιόν να ανανεωθεί η άδεια χρήσης της glyphosate στην ΕΕ για 10 έτη.

Το επιχείρημα είναι ότι «εάν την απαγορεύσουμε, η παραγωγή φαγητού θα κοστίζει ακόμα περισσότερο». Η δε Κύπρια επίτροπος Στέλλα Κυριακίδη δήλωσε: «Δεν παραβιάστηκε η αρχή της πρόληψης. Έγινε εις βάθος ανάλυση κινδύνου από εισηγητές από τέσσερα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και δεν ανιχνεύτηκε κρίσιμος κίνδυνος». Ακολούθησε υποβολή ένστασης των Σοσιαλδημοκρατών, Πρασίνων και Αριστερών, η οποία απορρίφθηκε (24 Οκτωβρίου) με ελάχιστη διαφορά (38 υπέρ, 40 κατά, 6 αποχές). Απογοητευμένη η Marie Toussaint (Γαλλία, Πράσινοι) είπε: «πρέπει να φύγουμε από τον πολιτισμό των τοξικών ουσιών. Θα συνεχίσουμε να μαχόμαστε».

Ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης P. Leise είπε κάτι αυτονόητο. Η glyphosate είναι δραστική ουσία που χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1970 ως συστατικό ζιζανιοκτόνων. Το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο προϊόν είναι το Roundup, το οποίο, ξεραίνει την ανεπιθύμητη βλάστηση. Χρησιμοποιείται στις αγροκαλλιέργειες, την κηπουρική και σε αστικές περιοχές (για χλοοτάπητες, σιδηροδρομικές γραμμές, γήπεδα, πάρκα κλπ).

Προφανώς, χωρίς αυτό, οι καλλιέργειες καλαμποκιού, βαμβακιού, ζαχαρότευτλων, ζαχαροκάλαμων, μούρων, λαχανικών, δημητριακών, σόγιας, βοτάνων, μπαχαρικών, ξηρών καρπών, τροπικών φρούτων, πυρηνόκαρπων κ.α. θα γίνει δυσκολότερη και άρα ακριβότερη. Αυτή είναι η κορυφή του παγόβουνου, για το οποίο οι ειδικοί επί αγροτικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων κρούουν τον κώδωνα κινδύνου εδώ και χρόνια.

Glyphosate και Monsanto

Το Roundup παρασκευάζεται από την αμερικανική πολυεθνική αγροχημική και βιοτεχνολογική Monsanto, η οποία τον Ιούνιο 2018 εξαγοράστηκε από τη γερμανική Bayer. Επειδή η glyphosate “σκοτώνει ότι αγγίζει, η Monsanto δημιούργησε σπόρους φυτών, γενετικά τροποποιημένους, με τρόπο που να ανθίστανται στη ζημία του Roundup. Οι αγρότες αγοράζουν τους σπόρους (σόγιας, μπαμπακιού, αραβόσιτου, ζαχαρότευτλων) και στη συνέχεια το Round-up (Forbes Advisor, Marie Gaines “Roundup Law suit Update November 2023”, The University of British Columbia “Monsanto and terminatorseeds”, Vanity Fair, April 2, 2008 “Monsato‘s Crueland Dangerous Monopilizationon American Farming”).

Αύξηση 53% των τοξικών ουσιών από φυτοφάρμακα σε φρούτα και λαχανικά μέσα σε 9 χρόνια

Τα πιο μολυσμένα φρούτα ήταν τα βατόμουρα (51%), τα ροδάκινα (45%), οι φράουλες (38%), τα κεράσια (35%) και τα βερίκοκα (35%) ενώ, όσον αφορά στα λαχανικά, τα σέλινο (50%), και λάχανο (31%) διαπιστώθηκε πως περιείχαν τις μεγαλύτερες ποσότητες τοξικών ουσιών από φυτοφάρμακα 

Αύξηση 53% των τοξικών ουσιών από φυτοφάρμακα σε φρούτα και λαχανικά μέσα σε 9 χρόνια

Η μόλυνση των φρέσκων φρούτων και λαχανικών από τα πιο επικίνδυνα φυτοφάρμακα αυξήθηκε δραματικά στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, διαπίστωσε η νέα μελέτη που διεξήχθη από το Pesticide Action Network (PAN) Europe.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα ευρήματα, στο 1/3 των μήλων καθώς και στο 50% των βατόμουρων βρέθηκαν υπολείμματα από τις πιο τοξικές κατηγορίες φυτοφαρμάκων, μερικά από τα οποία έχουν συνδεθεί με ασθένειες όπως ο καρκίνος και οι καρδιακές παθήσεις.

Παράλληλα, τα υπολείμματα επικίνδυνων ουσιών στα ακτινίδια αυξήθηκαν από 4% το 2011 σε 32% το 2019, ενώ αντίστοιχα, το ποσοστό των μολυσμένων ουσιών που εντοπίστηκαν στα κεράσια υπερδιπλασιάστηκε από το 22% στο 50% κατά την ίδια χρονική περίοδο.

Ο αθόρυβος «θάνατος» του μελισσοκόμου

Του Αβραάμ Ιωαννίδη

Γνωρίζουμε όλοι, πόσο κομβική είναι η εργασία των επικονιαστών για τον πλανήτη μας και για την ίδια μας τη ζωή. Οι μελισσοκόμοι το γνωρίζουν πολύ καλά. Δυστυχώς όμως αυτός ο κλάδος που είναι πραγματικά ιδιαίτερα υποσχόμενος, ίσως σε μερικά χρόνια να είναι μια ανάμνηση ή απλά ένα χόμπι για ρομαντικούς, αν δεν λάβουμε σοβαρά υπόψη τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μελισσοκόμοι.

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που δυσχεραίνουν το έργο των μελισσών, όλοι σχετιζόμενοι με τη φύση, όπως:
Η αύξηση των μέσων θερμοκρασιών το χειμώνα και η εμφάνιση της άνοιξης πρώιμα.
Ο μειωμένος χρόνος ανθοφορίας, όλων σχεδόν των φυτών, δημιουργεί ελλείψεις σε τροφές και ιδιαίτερα σε γύρη.
Η μεγάλη αστάθεια που παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια, τα «σίγουρα χαρτιά» της μελισσοκομίας μας – δηλαδή οι μελιτοεκκρίσεις του πεύκου και του έλατου.
Οι μεγάλες απώλειες σε πληθυσμούς που προκύπτουν από την έξαρση της Βαρρόα και των άλλων ασθενειών που αυτή προκαλεί.
Οι πυρκαγιές που εξοντώνουν χιλιάδες στρέμματα δάσους.
Τα φυτοφάρμακα που σκοτώνουν χιλιάδες μέλισσες.

Πώς ένα ζιζανιοκτόνο αποκαλύπτει τη συνεργασία κυβερνήσεων με βιομηχανικούς κολοσσούς

Όταν το Μεξικό ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει την ουσία γλυφοσάτη η Bayer θορυβήθηκε και ζήτησε τη βοήθεια της αμερικανικής κυβέρνησης η οποία την παρείχε χωρίς δεύτερη σκέψη

Ένα ακόμα κεφάλαιο έρχεται να προστεθεί στην υπόθεση του ζιζανιοκτόνου Roundup. Όπως αποκάλυψε η Guardian η Bayer, ιδιοκτήτρια εταιρία της Monsanto που παράγει το φυτοφάρμακο, συνεργαζόταν με άτομα της αμερικανικής κυβέρνησης με στόχο την πίεση στο Μεξικό.

Οι Μεξικάνοι είχαν ανακοινώσει πως σκοπεύουν να απαγορεύσουν τη γλυφοσάτη, βασικό συστατικό του Roundup. Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (υπάγεται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας) την έχει χαρακτηρίσει ως συστατικό «πιθανώς καρκινογόνο» για τους ανθρώπους.

Ο γερμανικός κολοσσός φυτοφαρμάκων πιέζει με κάθε τρόπο ώστε να μην σταματήσει η κυκλοφορία του Roundup στο Μεξικό. Την ίδια ώρα διαπραγματεύεται στις ΗΠΑ έναν συμβιβασμό 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων με πολίτες που κατέφυγαν στη δικαιοσύνη υποστηρίζοντας πως ανέπτυξαν λέμφωμα non-Hodgkin από την έκθεση τους σε προϊόντα με γλυφοσατη της Monsanto.

H τακτική πίεσης δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο για την Bayer και τους ισχυρούς εκπροσώπους και υποστηρικτές των χημικών βιομηχανιών. Κάτι παρόμοιο συνέβη και την Ταϊλάνδη το 2019. Η ασιατική χώρα εξέφρασε την ανησυχία της για την γλυφοσάτη και επιχείρησε να απαγορεύσει το Roundup. Άλλαξε όμως στάση μετά από πιέσεις που δέχθηκε από τις ΗΠΑ.

Δεν υπάρχουν μάσκες... προστασίας γι΄αυτές!

Οι μέλισσες δεν κινδυνεύουν από το κορωνοϊό, αλλά από την αλόγιστη χρίση φυτοφαρμάκων για ράντισμα των διάφορων καλλιεργειών, καθώς και από τις λάθος ώρες εφαρμογής τους.

Από την εξαφάνιση των εντόμων στην εξαφάνιση των ανθρώπων;

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Απελπισία πιάνει καμιά φορά τον προσεκτικό αναγνώστη των ειδήσεων και των μελετών που δημοσιεύονται όλο και πιο συχνά αναφερόμενες στην οικολογική υποβάθμιση του πλανήτη. Τα όλο και μεγαλύτερα προβλήματα μιας άναρχης «ανάπτυξης» και μιας έκρηξης τεχνολογιών εμφανίζονται ανάγλυφα και διερωτάται κανείς αν η ανθρωπότητα θα αντιληφθεί εγκαίρως τον κίνδυνο εξαφάνισης της ίδιας και των άλλων μορφών ζωής. Κι αν, όταν ένας επαρκής αριθμός ανθρώπων τον αντιληφθεί, θα δράσει ορθολογικά; Αλλά και αν, όταν και εφόσον αυτό συμβεί, θα υπάρχουν τα περιθώρια αντιμετώπισης;

Πολλές από τις μεταβολές που τώρα συμβαίνουν και, ακόμα περισσότερο, οι μέλλουσες να συμβούν είναι δύσκολα ή και, από ένα σημείο και πέρα, μη αντιστρέψιμες. Οι άνθρωποι όμως εκπαιδευόμαστε από την εμπειρία μας, όπως τα μικρά παιδιά που βάζουν το χεράκι τους στο μάτι της κουζίνας και καταλαβαίνουν τι σημαίνει. Αυτός ο τρόπος εκμάθησης ουδέποτε υπήρξε πραγματικά επαρκής, αλλά τώρα είναι τελείως ανεπαρκής γιατί πολλές από τις ζημιές δεν είναι αντιστρεπτές και μεταξύ αυτών είναι και ζημιές που θέτουν σε κίνδυνο τις ίδιες τις προϋποθέσεις της ζωής. Όταν συνειδητοποιήσουμε τι κάναμε δεν θα μπορούμε να το ξεκάνουμε και, μετά το 1945, η ανθρωπότητα συνυπάρχει με τον κίνδυνο της οριστικής αυτοκαταστροφής της. Μόνο μια ριζική αλλαγή του ανθρώπινου πολιτισμού θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

Η μέλισσα ανακηρύχθηκε το πιο σημαντικό έμβιο ον στον πλανήτη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι έχει αφανιστεί το 90%. Νούμερο ένα κίνδυνος τα κύματα της κινητής τηλεφωνίας

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Earthwatch Institute, τα οποία παρουσιάστηκαν στην τελευταία σύνοδο της Βασιλικής Γεωγραφικής Ένωσης του Λονδίνου, οι μέλισσες είναι το πιο σημαντικό είδος στον πλανήτη.

Οι επιστήμονες, όμως, κατέληξαν και σε ένα άλλο συμπέρασμα: οι μέλισσες ήδη βρίσκονται σε κατάσταση κινδύνου αφανισμού.

Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, οι μέλισσες έχουν αφανιστεί κατά 90%.

Οι λόγοι είναι πολλοί και ποικίλουν ανάλογα με την περιοχή, όμως ανάμεσα στους σημαντικότερους είναι: η μαζική αποψίλωση δασών, η έλλειψη ασφαλών χώρων για φωλιές, η έλλειψη λουλουδιών, η ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων και οι αλλαγές στο έδαφος.

Γιατί οι μέλισσες θεωρούνται ως τα πιο σημαντικά είδη στον πλανήτη;

Προς έναν κόσμο χωρίς μέλισσες; Το ζιζανιοκτόνο Glyphosate και το «σύνδρομο ανοσοποιητικής ανεπάρκειας» των μελισσών

Του Γιόαχιμ Μύλλερ-Γιούνγκ

Ένα ακόμη πλήγμα δέχτηκαν οι υποστηρικτές του ζιζανιοκτόνου Glyphosate: Μια επισημονική μελέτη παρουσιάζει πειστικές αποδείξεις ότι το ζιζανιοκτόνο αυτό επιδρά βλαπτικά και στις μέλισσες προκαλώντας προβλήματα στη λειτουργία του εντέρου τους. 
Το γεγονός ότι το φυτοφάρμακο αυτό είναι πολύ δημοφιλές, χρησιμοποιείται ευρύτατα και προβάλλεται ως αβλαβές - τουλάχιστον για τον άνθρωπο - δεν επαρκεί για να θεωρηθεί αθώο από τοξικολογική σκοπιά. Μια παραδοσιακή εταιρεία χημικών προιόντων θα έπρεπε να το γνωρίζει. Όμως η γερμανική χημική βιομηχανία Bayer προφανώς δεν το είδε με την δέουσα σοβαρότητα. Πολύ πριν εξαγοράσει την κατασκευάστρια εταιρεία της Glyphosate, την Monsanto, υπήρχαν ήδη άφθονες επιστημονικές προειδοποιήσεις ότι αυτό το πολύ αποτελεσματικό ζιζανιοκτόνο, στον αγρό δεν επενεργεί και τόσο στοχευμένα, δηλαδή αποκλειστικά και μόνον εναντίον των ανεπιθύμητων «ζιζανίων», όπως θα ήθελαν οι χρήστες του. Καταγράφονταν οικολογικές παράπλευρες ζημίες, ωστόσο αυτές αξιολογήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες ως άνευ σημασίας. 

Μέλισσες σε αφανισμό, άνθρωπος σε κίνδυνο

«Όταν οι μέλισσες θα εξαφανιστούν, ο άνθρωπος θα πεθάνει στα αμέσως επόμενα τέσσερα χρόνια από την εξαφάνισή τους». Πρόκειται για ένα γνωμικό - πρόβλεψη που συμπυκνώνει τη σημασία των πολυτιμότερων εντόμων στον πλανήτη, των μελισσών που βρίσκονται αντιμέτωπες με τεράστια μείωση του πληθυσμού τους σε όλο τον πλανήτη. Τι συμβαίνει;

Το 35% της διατροφής μας κινδυνεύει

Από τα τέλη του 1990, οι μελισσοκόμοι, κυρίως στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική, είχαν διαπιστώσει ότι οι πληθυσμοί των μελιφόρων μελισσών (οι μέλισσες που κατοικούν σε κυψέλες και παράγουν μέλι) μειώνονταν με ασυνήθιστα γρήγορους ρυθμούς. Οι μέλισσες αυτές είναι απαραίτητες για την παραγωγή της τροφής μας γιατί επικονιάζουν τα φυτά.

Η επικονίαση, η γονιμοποίηση δηλαδή του άνθους για να γίνει καρπός, είναι το πολυτιμότερο αγαθό που προσφέρουν οι μέλισσες στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Χωρίς την επικονίαση, η τροφή που καταλήγει στο πιάτο μας θα ήταν πολύ λιγότερη, καθώς το 1/3 των καλλιεργειών βασίζεται σε αυτήν.