Στην Ιρλανδία ένας κοινωνικός συνεταιρισμός από την Θεσσαλονίκη

Στα χέρια τους αποφάσισαν να πάρουν την τροφή τους, πριν από λίγα χρόνια, οι άνθρωποι ενός μη κερδοσκοπικού κοινωνικού καταναλωτικού συνεταιρισμού, που ένωσαν τις δυνάμεις τους, με σκοπό να προμηθεύονται τρόφιμα απευθείας από τους παραγωγούς.

Ξεκίνησαν με δισταγμό, σε μια εποχή που ο περισσότερος κόσμος ήταν τουλάχιστον επιφυλακτικός στα επιχειρήματα της βιώσιμης κατανάλωσης και τα πλεονεκτήματα της τοπικής παραγωγής και κατάφεραν -σε λιγότερο από μια δεκαετία- να αγοράζουν το 95% των προϊόντων από τοπικούς παραγωγούς.

Σήμερα πια προμηθεύονται προϊόντα από τους παραγωγούς που βρίσκονται πιο κοντά στο κατάστημα, ελέγχουν κάθε προϊόν για γενετικά τροποποιημένα ή επικίνδυνα χημικά συστατικά, έχουν αλλάξει τους λαμπτήρες του καταστήματος με νέους, τύπου led, για να μειωθεί το ενεργειακό του αποτύπωμα, διαθέτουν χύμα προϊόντα για να αποφύγουν τις συσκευασίες και τα πλαστικά, δίνουν τη μαναβική που δεν είναι κατάλληλη προς πώληση αλλά ακόμη πριν από τη λήξη, σε φορείς ή μη κυβερνητικές οργανώσεις, για την παρασκευή γευμάτων και ανακυκλώνουν οτιδήποτε υπάρχει μέσα στο μαγαζί. Ακόμη και τις παλέτες με τις οποίες μεταφέρονται τα τρόφιμα, τις διαθέτουν σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται, ενώ ξεκινούν σε λίγο καιρό και ανακύκλωση υπολειμμάτων καφέ και τηγανέλαιων.

70+1 συνεργατικά - συνεταιριστικά εγχειρήματα σε όλη την Ελλάδα που αξίζει να γνωρίζετε

Στα χρόνια της ακραίας κρίσης, δημιουργήθηκαν σε όλη την Ελλάδα συνεργατικά - συνεταιριστικά εγχειρήματα - κυρίως με βάση τις αρχές της Αλληλέγγυας, Κοινωνικής και Συνεργατικής Οικονομίας - από ανθρώπους που θέλησαν να ξεφύγουν από την ανεργία, την μαύρη εργασία ή τους χαμηλούς μισθούς και να ανοίξουν τα φτερά τους, παρά το εξαιρετικά δύσκολο οικονομικό περιβάλλον και τον παραλογισμό του κράτους.

Στο enallaktikos.gr - μέσα από μία διαρκή και συνεχιζόμενη έρευνα και καταγραφή πέντε ετών, παρουσιάζουμε τα συνεργατικά εγχειρήματα που αναπτύσσονται σε όλη την Ελλάδα. 

Μπορείτε να δείτε στην παρακάτω λίστα τις παρουσιάσεις των εγχειρημάτων. Αν γνωρίζετε κάποια νέα συνεργατική προσπάθεια μπορείτε να μας στείλετε πληροφορίες στο info@enallaktikos.gr και θα την καταχωρήσουμε. Αν κάποιο εγχείρημα σταμάτησε τη λειτουργία του, επίσης μπορείτε να μας στείλετε mail και θα το διορθώσουμε. 

Σύντομα - σε επόμενο άρθρο - θα παρουσιάσουμε τις εργασιακές κολεκτίβες, τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις και τους Συνεταιρισμούς Περιορισμένης Ευθύνης.

Υπάρχει και αυτή η Ελλάδα: Η αυτοδιαχειριζόμενη ομάδα αγροτών που σπέρνει τον σπόρο της συνεργατικότητας

Η εκπομπή «Αντιδραστήριο» της ΕΡΤ3,  καταγράφει πώς μία αυτοδιαχειριζόμενη ομάδα αγροτών σε χωριά των Γρεβενών απορρίπτει τη μονοκαλλιέργεια και στοχεύει στην αυτάρκεια έχοντας γίνει από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του νομού και σπέρνοντας τον σπόρο της συνεργατικότητας και εναλλακτικών τρόπων παραγωγής σε ολοένα και περισσότερους αγρότες. 

Η εκπομπή παρακολουθεί προσπάθειες για απευθείας διάθεση των προϊόντων από τον παραγωγό στον καταναλωτή καθώς και συνεργατικά και αυτοδιαχειριζόμενα εγχειρήματα που προκύπτουν από αυτές τις προσπάθειες.

Μοντραγκόν: Η ιστορία του συνεταιρισμού που αποτελεί πρότυπο ανάπτυξης

Η πρόκληση του Μοντραγκόν

Του George Benello

Στην αρχή...

Η χώρα των Βάσκων βιώνει τα τελευταία χρόνια την ανάπτυξη ενός συστήματος συνεταιρισμών το οποίο είναι μοναδικό σε μέγεθος, δυναμικότητα αλλά και τον αντίκτυπο που έχει στη συνολική οικονομία της περιοχής. Το σύστημα αυτό ονομάζεται Μοντραγκόν και πήρε το όνομά του από την πόλη που εφαρμόστηκε πρώτα, το οποίο βρίσκεται κοντά στο Μπιλμπάο. Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, καλύπτει όλη την χώρα των Βάσκων, ενώ έχει κερδίσει τη διεθνή φήμη και πλέον λειτουργεί ως πρότυπο για την ανάπτυξη παρόμοιων συστημάτων στην Αγγλία, την Ουαλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Μολονότι οι σχέσεις του με την αναρχική παράδοση της Ισπανίας δεν είναι ξεκαθαρισμένη, το Μοντραγκόν αποτελεί ένα παράδειγμα ελευθεριακής οργάνωσης το οποίο, όπως και τα προηγούμενα κατά την εποχή του Ισπανικού εμφυλίου, είναι επιτυχημένο σε πρωτοφανή κλίμακα.

Το δίκτυο του Μοντραγκόν ιδρύθηκε από έναν καθολικό ιερέα, τον Δον Χοσέ Μαρία Αριζμέντι, που παραλίγο να σταλεί από τον Φράνκο στο εκτελεστικό απόσπασμα, για τη συμμετοχή του στον Ισπανικό εμφύλιο με την παράταξη των δημοκρατικών. Ο Χοσέ Μαρία Αριζμέντι, με την οικονομική συμβολή μερικών κατοίκων του Μοντραγκόν, ίδρυσε το 1943 μια πρωτοβάθμια σχολή τεχνικής εκπαίδευσης. Το 1956, οι πρώτοι 5 πτυχιούχοι της σχολής ίδρυσαν ένα μικρό, αυτοδιαχειριζόμενο εργοστάσιο, που ονομαζόταν ULGOR, αριθμούσε συνολικά 24 άτομα και παρήγαγε φασόν μια μικρή κουζίνα πετρελαίου.

Γράφοντας για ένα συνεταιρισμό όπως είναι, και όχι όπως θα θέλαμε να είναι…

Για όσους τα τελευταία χρόνια με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είδατε με καλό μάτι τις κινήσεις καταναλωτών και παραγωγών και είτε εμπλακήκατε σε μια παρέα που έστηνε πάγκους σε κάποια πλατεία – μια αυθόρμητη λαϊκή αγορά για «καλύτερες τιμές και καλύτερες σχέσεις», είτε φυτέψατε και εσείς κάποιο φυντάνι τοματιάς σε ένα ξέφωτο στην πόλη για να μπορούν να βλέπουν τα παιδιά σας και λίγο πράσινο αντί μόνο οικοδομές από μπετόν, είτε κρατήσατε τους σπόρους από την γλάστρα σας για να τους μοιράσετε σε μια γιορτή του πελίτη, ή κάνατε τον κόπο αντί να επιλέξετε ως εύκολη λύση το σουπερμάρκετ να αγοράσετε το καλάθι με την μαναβική σας από τον παραγωγό που έτυχε να γνωρίσετε σε μια οικολογική γιορτή, ίσως όσα διαβάσετε παρακάτω να σας φανούν οικεία και αρκετά γνώριμα.

Μορφές Κοινοτικής Παραγωγής

Οι ζαπατιστικοί συνεταιρισμοί καφέ

Το κίνημα των Zαπατίστας

Η Τσιάπας είναι η νοτιότερη και μια από τις φτωχότερες πολιτείες του Μεξικού. Από τους 4 εκατ. κατοίκους της, το ένα τρίτο περίπου είναι ιθαγενείς. Απόγονοι των Μάγιας και των Ολμέκων, πολιτισμών με ιστορία χιλιάδων χρόνων στην Κεντρική Αμερική, οι αυτόχθονες της Τσιάπας έζησαν και άντεξαν εδώ και πέντε περίπου αιώνες τη συστηματική γενοκτονία στην αρχή, την εκμετάλλευση και τον απάνθρωπο ρατσισμό στη συνέχεια. Το τέλος της αποικιοκρατίας στο Μεξικό, στις αρχές του 20ού αιώνα, δεν αφορούσε αυτούς: παρέμειναν «παρίες» του μεξικανικού κράτους, άνθρωποι χωρίς δικαιώματα και στοιχειώδεις υποδομές, ξεχασμένοι και αόρατοι.

Την πραγματικότητα αυτή, όμως, δεν την υπέμειναν στωικά: η ιστορία της περιοχής είναι πλούσια σε εξεγέρσεις. Την 1η Ιανουαρίου 1994, ύστερα από 10 χρόνια σιωπηλής προετοιμασίας, χιλιάδες ένοπλοι ιθαγενείς, οργανωμένοι στον Ζαπατιστικό Στρατό Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN), κατέλαβαν τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα της πολιτείας φωνάζοντας «Φτάνει πια!» και απαιτώντας «Δημοκρατία, Ελευθερία και Δικαιοσύνη», όχι μόνο για αυτούς αλλά και για όλους τους Μεξικανούς.

Συνεταιριστική διαχείριση απορριμμάτων: Εναλλακτική λύση ή κερκόπορτα

Του Κώστα Σαμάντη 

Σε προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας είχε γίνει μια συνοπτική παρουσίαση της «Λακωνικής Βιοενεργειακής Α.Ε.», μιας εταιρείας η οποία λειτουργεί στη βάση ενός πρότυπου συνεταιριστικού μοντέλου και σκοπό έχει την ορθολογική διαχείριση των απορριμμάτων στη Λακωνία. Το συγκεκριμένο ζήτημα όμως δεν εξαντλείται από το συνεταιριστικό χαρακτήρα της εταιρείας αλλά άπτεται τόσο με το ζήτημα της συνολικής διαχείρισης των απορριμμάτων όσο και ή μάλλον κυρίως με την υποχρέωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάληψη της συγκεκριμένης ευθύνης.  Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. 

Η «Λακωνική Βιοενεργειακή Α.Ε» ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 2011 ως μία εταιρεία συνεργατικής βάσης. Συγκεκριμένα 30 εταίροι κατέβαλλαν 2.000 ευρώ έκαστος συγκεντρώνοντας το ποσό των 60.000 ευρώ ως αρχικό κεφάλαιο της εταιρείας. Πρόθεση της εταιρείας είναι η συμμετοχή σε αυτήν ει δυνατόν και των 90.000 κατοίκων της Λακωνίας οι οποίοι με την αγορά έστω και μία μετοχής των 50 ευρώ θα μπορούν να είναι συμμέτοχοι σε αυτό το συνεταιριστικό εγχείρημα.

Ένα παράδειγμα άξιο προς μίμηση

Ένας μήνας λειτουργίας του παντοπωλείου BiosCoop

Του Δημήτρη Μπούσμπουρα 

Ο μη κερδοσκοπικός κοινωνικός καταναλωτικός συνεταιρισμός Θεσσαλονίκης τα κατάφερε. Μετά από πολλές προσπάθειες βρέθηκε η κρίσιμη μάζα των 350 μελών και το παντοπωλείο BiosCoop άρχισε να λειτουργεί κανονικά από τις αρχές Δεκέμβρη στη Θεσσαλονίκη (Κων Καραμανλή 42).
Με γύρω στα 2.000 είδη διατροφής και άλλα προϊόντα, το παντοπωλείο BiosCoop ισορροπεί παρέχοντας ποιοτικά προϊόντα σε τιμές χαμηλές για τους καταναλωτές και δίκαιες για τους παραγωγούς, αποφεύγοντας όσο μπορεί χονδρεμπόρους και μεσάζοντες. Το 85 % των προϊόντων προέρχονται κατευθείαν από τους παραγωγούς, κυρίως αγροτικούς συνεταιρισμούς και μικρές παραγωγικές μονάδες. Το υπόλοιπο 15% αφορά προϊόντα μικρών μονάδων παραγωγής που το διαθέτουν μόνο μέσω διακινητών. Γίνεται προσπάθεια τα προϊόντα να είναι από κοντινούς παραγωγούς, ώστε να υπάρχει μικρότερο κόστος μεταφοράς και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αφού καταναλώνεται λιγότερη ενέργεια και εργασία κατά τη μεταφορά. Δημιουργείται έτσι  το περιθώριο για χαμηλότερες τιμές, μια πιο δίκαιη κατανομή ανάμεσα στους καταναλωτές και τους παραγωγούς και μια πιο φιλική προς το περιβάλλον λειτουργία του κύκλου παραγωγής-διανομής-κατανάλωσης.

Το Ανοιχτό Δίκτυο για την απευθείας διάθεση προϊόντων στη Θεσσαλονίκη

Κοινωνική Οικονομία - Εναλλακτική λύση

Δεν είμαστε εδώ για να κάνουμε τους ανθρώπους πλούσιους αλλά τις κοινωνίες…

Ένα κοινωνικό πείραμα στην Κομοτηνή

Οι κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις στην Κομοτηνή

Του Δημήτρη Αμανατίδη 

Η Αδέσποτη Κίνηση Πολιτών Σπάρτακος δημιουργήθηκε στην Κομοτηνή το Σεπτέμβριο  του 2010 λίγο πριν τις δημοτικές εκλογές.  Πέρα από τις συζητήσεις μας για τα πολιτικά και εθνικά θέματα, σημαντική θέση είχαν και τα κοινωνικά και το αν θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι για να βοηθήσουμε τον κόσμο σε επίπεδο καθημερινότητας, αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής.
Έπεσαν στο τραπέζι πολλές ιδέες και αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε με τις πιο ταπεινές και αναλόγως να συνεχίσουμε.
Αυτή που προκρίναμε σαν πρώτο βήμα ήταν η δημιουργία του πρώτου συνεργατικού αστικού λαχανόκηπου μέσα στην Κομοτηνή και αναλόγως της απήχησής του θα προχωρούσαμε.