Τι ακριβώς είναι η Αποανάπτυξη;

Για μια κοινωνία της αποανάπτυξης*

Του  Serge Latouche* δημοσιεύτηκε στον νέο Λόγιο Ερμή τ. 14

Παρότι αποτελεί σύνθημα όλων των κυβερνήσεων της Αριστεράς και της Δεξιάς, καθώς και στόχο των περισσότερων κινημάτων που υποστηρίζουν μια εναλλακτική παγκοσμιοποίηση, η διαρκής επέκταση αποτελεί μια παγίδα: βασισμένη στη συσσώρευση του πλούτου, είναι καταστροφική για τη φύση και ενισχύει τις κοινωνικές ανισότητες. Ακόμα και όταν αποκαλείται «βιώσιμη» ή «αειφόρος», δεν παύει να αντιστρατεύεται την πραγματική ευημερία. Ως εκ τούτου θα πρέπει να εργαστούμε για την αποανάπτυξη: για μια κοινωνία που βασίζεται στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα, στη συνεργασία και όχι στον ανταγωνισμό, σε μια ανθρωπότητα απελευθερωμένη από τον οικονομισμό η οποία θέτει ως στόχο της την κοινωνική δικαιοσύνη.

«Θα αποτελέσει μια απολύτως θετική εξέλιξη μια κοινωνία όπου θα καταναλώνουμε  υγιεινά τρόφιμα, θα έχουμε λιγότερο θόρυβο, θα ζούμε σε ένα ισορροπημένο  περιβάλλον, δεν θα υποφέρουμε πλέον από τους καταναγκασμούς της κυκλοφορίας κ.λπ.»

Jacques Ellul[1]

Στις 14 Φεβρουαρίου 2002, στο Silver Spring, ενώπιον των υπευθύνων της Αμερικανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, ο πρόεδρος Μπους δήλωνε: «Επειδή η ανάπτυξη είναι το κλειδί για την περιβαλλοντική πρόοδο, διότι παρέχει τους πόρους που μας επιτρέπουν να επενδύσουμε στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών, είναι η λύση, όχι το πρόβλημα[2]». Κατά βάθος, αυτή η θέση γίνεται ευρέως αποδεκτή από την Αριστερά, συμπεριλαμβανομένων πολλών ακτιβιστών κατά της παγκοσμιοποίησης, που πιστεύουν ότι η ανάπτυξη αποτελεί και τη λύση του κοινωνικού προβλήματος δημιουργώντας θέσεις εργασίας και διευκολύνοντας μια πιο δίκαιη κατανομή.

Η οικολογική υποβάθμιση και η «διέξοδος του σαλιγκαριού»

Του Αλέξανδρου Κόρπα-Πρελορέντζου από την Ρήξη φ. 129

Από την έναρξη της βιομηχανικής επανάστασης, ο παγκόσμιος πληθυσμός, αλλά και η οικονομική δραστηριότητα, αυξήθηκαν κατακόρυφα. Πλέον ο παγκόσμιος πληθυσμός ξεπερνά τα 7 δισεκατομμύρια, έχοντας σχεδόν επταπλασιαστεί από το 1820. Παράλληλα υπολογίζεται ότι, μέχρι το 2050, ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αγγίζει τα 9 δισεκατομμύρια, με αποτέλεσμα να χρειάζεται άλλος ένας πλανήτης για να τραφούν όλοι οι κάτοικοι. Επιπρόσθετα, ο πλανήτης βρίσκεται σε μία συνεχόμενη αύξηση της θερμοκρασίας του, δημιουργώντας πολλά προβλήματα στο οικοσύστημα.
Είναι πλέον φανερό ότι η ανθρωπότητα ζει πάνω από τη φέρουσα ικανότητα του πλανήτη, δημιουργώντας προβλήματα στο περιβάλλον. Οι αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η μη ανανεωσιμότητα των φυσικών πόρων, η κλιματική αλλαγή, η εξαφάνιση έμβιων όντων, αλλά και η γενικότερη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής είναι θέματα μείζονος σημασίας. Από την άλλη μεριά, οι οικονομολόγοι, και ιδιαίτερα αυτοί που πιστεύουν στην αέναη ανάπτυξη της οικονομίας, αψηφούν τις προειδοποιήσεις περί βιοφυσικών ορίων του πλανήτη.

Ο φαύλος κύκλος της ανάπτυξης

και το μετέωρο βήμα της αποανάπτυξης

Του Αλέξανδρου Κόρπα-Πρελορέντζου

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση που έχει ξεσπάσει από το 2007 στην Αμερική και μεταφέρθηκε στην ευρωζώνη το 2008 θεωρείται η μεγαλύτερη πρόκληση των οικονομολόγων για τη χάραξη πολιτικής μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η συγκεκριμένη κρίση έφερε στο προσκήνιο θεωρίες οι οποίες πηγάζουν από το κραχ του ’30, υπενθυμίζοντας ότι η οικονομική ύφεση είναι ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο.

Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα λόγω της κρίσης, επαναφέρονται θεωρίες που επικρίνουν το υπάρχον οικονομικό μοντέλο, την ελεύθερη αγορά και το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθείται. Αυτές οι θεωρίες περιστρέφονται γύρω από την αναζήτηση εναλλακτικών μορφών βιώσιμης οικονομίας, κοινωνικής ευημερίας και οικολογικής ισορροπίας. Πολλές από αυτές, όπως αποανάπτυξη, μηδενική ανάπτυξη, ευημερία χωρίς ανάπτυξη κ.ο.κ., είναι πλέον γνωστές σε αρκετούς ανθρώπους και ήδη σε πολλές χώρες της νότιας Ευρώπης έχουν γίνει πολιτικό σλόγκαν.

Διαγραφή του χρέους - Εθνικό νόμισμα με κοινωνικό έλεγχο - Αποανάπτυξη

Δ. Καζάκης, Χ. Τουλιάτος, Γ. Λιερός

Παιανία, Σάββατο 23 Μαΐου 2015 

Αίθουσα Συνιδιοκτησίας Παιανίας 

Ομιλία-συζήτηση με θέμα:  

«ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΧΡΕΟΥΣ, 
ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ με κοινωνικό έλεγχο, 
ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗ» 

Η Λώρη Κέζα κτυπάει αλύπητα τον Κωστή Χατζηδάκη και προετοιμάζεται για την επόμενη αντεπίθεση

Της Λώρης Κέζα

Για να σταθούμε μια στιγμή. Είναι άραγε το υπουργείο Οικονομικών το πιο σημαντικό αυτή τη στιγμή ή μήπως όχι; Θα λέγαμε ότι εκεί τα πράγματα έχουν μπει σε μια ρότα – συμφωνεί κανείς ή διαφωνεί, πάντως υπάρχει σαφής πολιτικός στόχος. Αλλάζει το πρόσωπο του υπουργού εντούτοις όλα θα συνεχίσουν με τον ίδιο τρόπο. Δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για το υπουργείο Ανάπτυξης, το τόσο σημαντικό για το μέλλον της χώρας, το τόσο απαξιωμένο από τον αποχωρήσαντα Κωστή Χατζηδάκη. Ο νέος υπουργός Νίκος Δένδιας, ως δρομέας σκυταλοδρομίας, καλείται να καλύψει την απόσταση που άφησε ο προκάτοχός του σερνάμενος στην κούρσα της Ανάπτυξης.

Απο-ανάπτυξη: μια άλλη πρόταση για την έξοδο από την κρίση

Ούτε ύφεση ούτε ανάπτυξη

Της Μαριάνθης Πελεβάνη

Κι ενώ οι περισσότεροι, σχεδόν απεγνωσμένα, αναζητούν το σχέδιο που θα φέρει ανάπτυξη, μια άλλη πρόταση, μια νέα θεωρία, ένας νέος τρόπος ζωής που προτείνουν ερευνητικά ινστιτούτα, επιστήμονες, στοχαστές και κινήματα πολιτών είναι όχι μόνο γεγονός, αλλά μετατρέπεται σε γενικότερο κοινωνικό πειραματισμό, αναζητώντας διέξοδο από τη σημερινή κρίση.

Η πρόταση της απο-ανάπτυξης είναι απλή: «Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε και να καταναλώνουμε όλο και περισσότερο. Διαχωρίζοντας τις ανάγκες από τις επιθυμίες μας και υιοθετώντας μια εθελούσια ολιγάρκεια, μπορούμε να επιβάλουμε σταδιακά μια σμίκρυνση της οικονομίας, που με σωστή διαχείριση όχι μόνο δεν θα αυξήσει την ανεργία και τη φτώχεια, αλλά θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας».

Τρίκαλα-Πήλιο

«Η επιλογή που έχουμε να κάνουμε σήμερα είναι μεταξύ μιας ανεξέλεγκτης ύφεσης και μιας ελεγχόμενης και βιώσιμης απο-ανάπτυξης», μας λένε από τη νεοϊδρυθείσα Κίνηση για την Αποανάπτυξη Τρικαλινών Πολιτών (http://apo koinou.com).