ΣΑΒΒΑΣ ΠΑΥΛΟΥ: Ο μοναδικός

Του Δώρου Θεοδώρου π. Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης

Ήταν όντως μοναδικός ο Σάββας Παύλου. Δεν νομίζω ότι πέρασαν από την Κύπρο της σύγχρονης εποχής πολλοί άνθρωποι του πνεύματος που να δικαιούνται επάξια τον χαρακτηρισμό της πνευματικής ηγεσίας. Πνευματικούς ανθρώπους είχαμε πολλούς. Ελάχιστοι όμως, μπόρεσαν να δουν τα πράγματα όπως ακριβώς είναι και να καθοδηγήσουν το λαό σωστά.

Ο Σάββας ήταν ένας λάτρης του Ελληνικού πνεύματος και του Ελληνικού πολιτισμού, παλαιότερου και νεώτερου. Θυμάμαι το πρώτο βιβλίο του, που διάβασα, το πήρα από περιέργεια λόγω του τίτλου του, “Η τακουνοκεντρική έμπνευση του Γιάννη Τσαρούχη”.

Και έκτοτε τον παρακολουθούσα ανελλιπώς. Ήμουν σίγουρος πως δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο πνευματικό άνθρωπο.

Ο Ελληνοκεντρισμός του ερέθισε πολλούς. Αυτούς που ήθελαν τον Κύπριο ως εθνότητα. Ούτε Ελληνοκύπριοι ούτε Τουρκοκύπριοι. “Κύπριοι. Έτσι μόνο θα μονιάσουμε και θα συμβιώσουμε ειρηνικά σ΄ αυτό τον τόπο”. Αυτά διακήρυσσαν. Ο Σάββας ήταν γι΄ αυτούς ένας εθνικιστής. Ένας σοβινιστής. Με άλλα λόγια οι πολέμιοι του Σάββα κι όχι μόνο αυτοί προσπάθησαν να δημιουργήσουν με παρθενογένεση, ένα νέο έθνος.

Αυτή ήταν και ίσως είναι ακόμα η αντίληψη και το πρίσμα μέσα από το οποίο έβλεπαν και βλέπουν το Κυπριακό, την εισβολή και την τουρκική κατοχή. Πέρασαν δεκαετίες και η θεωρία παρθενογένεσης νέου έθνους έμεινε στάσιμη για να μην πω έσβησε.

Σάββας Παύλου: "Η απογείωση της ιδεοληψίας στην πολιτική ζωή της Κύπρου"

Ο Σάββας Παύλου αναλύει το σοβαρότατο πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε εδώ στην Κύπρο, και που είναι η κύρια πηγή των περισσοτέρων μας προβλημάτων.

Η κηδεία μου

Η κηδεία μου

Επιτάφιος και όχι Requiem

Ο  Σάββας Παύλου, δάσκαλος, συγγραφέας, μη μέλος του Πανεπιστημίου Κύπρου, πριν απ’ όλα αγωνιστής για τα δίκαια του Κυπριακού ελληνισμού, για την Αυτοδιάθεση-Ένωση, φίλος και σύντροφος για πολλές δεκαετίες δεν είναι πια μαζί μας. Όπως ο ίδιος επιθυμούσε, θα ταφεί στην αγαπημένη του Κοκκινοτριμιθιά της Κύπρου και της Ελλάδας, στις 6η Απριλίου. Σεβόμενοι τη μνήμη του δεν θα πούμε περισσότερα σήμερα. Θα δημοσιεύσουμε μόνο ένα δικό του κείμενο, γραμμένο σε ανύποπτο χρόνο.

Ελαφρύ το χώμα που σε σκεπάζει αδελφέ

Ο Γιώργος Καραμπελιάς, ο Μήτσος Δημόπουλος, η Χρηστίνα Σταματοπούλου, ο Γιώργος Ρακκάς και όλοι οι υπόλοιποι σύντροφοί σου.

Η κηδεία μου

του Σάββα Παύλου, Λευκωσία 2010

Όντως φοβερώτατον το του θανάτου μυστήριον

εις το καθ’ ομείωσιν επανάγαγε, το αρχαίο κάλλος αναμορφώσασθαι

και την ποθεινήν πατρίδα παράσχου μοι, παραδείσου πάλιν ποιών πολίτην με

Όπως παρατήρησε, παλαιότερα, ευαίσθητος διανοούμενος, στους γάμους οι φωτογράφοι και οι χειριστές των βίντεο έχουν μετατρέψει την τελετή και την εκκλησία σε ένα στούντιο φωτογράφησης και βιντεογράφησης. Η λειτουργία, οι ύμνοι, οι ψάλτες,  ο παπάς, εκμηδενίζονται και εξαφανίζονται, υπάρχουν μόνον οι φωτογράφοι και οι βιντεογράφοι. Δίνουν εντολές και κανονίζουν πως θα εξελιχθεί η τελετή, που θα σταθούν και πως θα κινηθούν οι νεόνυμφοι, δίνουν διαταγές ακόμη και στον ιερέα πως θα δράσει και θα πορευτεί. Κι αυτός, άρχων του μυστηρίου και του χώρου, αντί να τους εξαποστείλει δυστυχώς τους υπακούει.

Η νέα παραχάραξη της κας Ρεπούση

Του Σάββα Παύλου

Η κα ΡΕΠΟΥΣΗ ΠΑΝΤΑ ΘΑ ΣΥΝΤΕΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΘΑ ΠΡΟΩΘΕΙ ΤΙΣ ΙΔΕΟΛΗΨΙΕΣ ΤΗΣ

Η κα Ρεπούση, εξοπλισμένη με μερικές μπροσούρες και ιδεολογήματα, προσεγγίζει τα πάντα με ανιστόρητο τρόπο, χωρίς μελέτη και έρευνα. Χτες αναφέρθηκε και στις μαθητικές παρελάσεις και ζήτησε την κατάργησή τους υποστηρίζοντας ότι «είναι ένας θεσμός που προέρχεται από τον Ιωάννη Μεταξά». Ακόμη μια ένδειξη ιστορικής ημιμάθειας και ιδεοληψίας από ένα πρόσωπο που έγραψε μάλιστα βιβλίο Ιστορίας για τους μαθητές της ταλαίνης Ελλάδος.


Όμως οι μαθητικές παρελάσεις αποτελούσαν θεσμό πριν καν γεννηθεί ο Μεταξάς. Από τον δέκατο ένατο αιώνα, σε όλες τις πόλεις του ελληνισμού, οι μαθητικές παρελάσεις αποτελούσαν βασική συνισταμένη του δημοσίου βίου. Μπορούμε να πούμε ότι η μαθητική παρέλαση και η μπάντα/φιλαρμονική που έπαιζε την Κυριακή στην κεντρική πλατεία, αποτελούσαν τα δύο βασικότερα θέματα της κουλτούρας του άστεως, όταν οι πόλεις άρχισαν να αποτελούν σημαντικά πληθυσμιακά κέντρα και δημιουργούσαν νέες εκφράσεις συλλογικού βίου, πολύ διαφορετικές από τις εκδηλώσεις του αγροτοποιμενικού περιβάλλοντος, που χαρακτήριζαν την προηγούμενη περίοδο, και βασίζονταν κυρίως στις θρησκευτικές πανηγύρεις, πέριξ του ναού.


Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και υποταγή στα ξένα συμφέροντα

Του Σάββα Παύλου

Οι συνεχείς αποκαλύψεις, για το φαγοπότι με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις στην Ελλάδα, συνεχίζονται. Το ένα σκάνδαλο διαδέχεται το άλλο, μιλάμε για δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που μοιράστηκαν στους έξυπνους. Παλιά, οι μεγάλες δυνάμεις πλήρωναν πράκτορες. Όμως ο τίτλος αυτός είναι απωθητικός και προκαλεί απωθητικά συναισθήματα σε όλους. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τη μονοκρατορία των Η.Π.Α. ανακαλύφθηκαν καινούργιοι και πιο ραφιναρισμένοι τρόποι. Ιδρύεις μια μη κυβερνητική οργάνωση εναντίον του ρατσισμού, υπέρ του φεμινισμού, τις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας του γαϊδουριού και των πεταλούδων και της πτηνοπανίδας και τα παίρνεις χοντρά. Και όταν μετά χοντραίνει το παιγνίδι και σκοτώνεται κόσμος στο Ιράκ και αλλού, ή έρχεται το σχέδιο Ανάν, εσύ δεν μιλάς, ή, ακόμη, υποστηρίζεις. Μια νέα, λοιπόν, μορφή πρακτορισμού. Υπάρχουν και μερικές μη κυβερνητικές οργανώσεις που τιμούν το όνομά τους, φαίνεται όμως ότι η πλειονότητα παίζει το παιγνίδι των χρηματοδοτών της. Αλήθεια, γιατί μια μη κυβερνητική οργάνωση εναντίον του ρατσισμού να χρειάζεται χρηματοδότηση από την Αμερική ή την Ευρωπαϊκή Ένωση; Δεν μπορούν τα μέλη της εκ των ενόντων, όπως λέμε εμείς οι παλιοί φιλόλογοι, να καλύψουν τις οικονομικές ανάγκες των εκδηλώσεών τους; Άρα, πίσω από τη βιτρίνα και τους ευγενείς στόχους κρύβεται ο χρηματισμός και η ιδεολογική εξυπηρέτηση των χρηματοδοτών. Ανασύρουμε, λοιπόν, ένα παλιό άρθρο που δεν έχασε την επικαιρότητά του.

Τουρκολογία στην Κύπρο

Του Σάββα Παύλου

μνήμη Νεοκλή Σαρρή

έντονη απορία μου [...] για το γεγονός ότι η επίσημη tουρκική ιστορική θεωρία ασκεί επιρροή έξω και από τα σύνορα της Τουρκίας. Ali Sait Çetinoğlu, Τούρκος ιστορικός

Όταν ιδρύεται ένα Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στην Γερμανία, στην Αμερική  ή σε κάποια άλλη χώρα, δεν θέλουμε να αναπαράγει την ατμόσφαιρα greek souvlaki και greek syrtaki, να αναφέρεται στα ελληνικά θέματα επιφανειακά και διαφημιστικά, θωπεύοντας την αυταρέσκεια και τον εγωισμό μας. Θέλουμε να μιλήσει για την αλήθεια του ελληνικού κόσμου -έστω και αν είναι πικρή, με επιστημονική εμβρίθεια να κάνει τομές, να αναδείξει νέα στοιχεία, να υποδείξει αλληλουχίες των γεγονότων και, εν τέλει, να συντελέσει στην ιστορική, πολιτική, πολιτιστική και κοινωνική αυτογνωσία μας. Αυτά που ζητάμε για τις ελληνικές σπουδές τα ζητάμε, τα ίδια ακριβώς, και για τα κέντρα τουρκικών σπουδών, που δημιουργούνται σε ελληνικά πανεπιστήμια και σε κάθε μέρος του πλανήτη.

Νίκο Αναστασιάδη, μεγάλε Βαφέα

Του Σάββα Παύλου

Ο Αναστασιάδης αποδεικνύεται για μια ακόμη φορά ένας άνθρωπος του έσχατου τακτικισμού, της μικροκομματικής ίντριγκας, του κομματικού πρακτικισμού. Εκεί τα καταφέρνει πολύ ωραία. Στο θέμα το εθνικό, στο μείζον θέμα της επιβίωσης του Κυπριακού Ελληνισμού, δημιουργεί τη μαύρη τρύπα στην οποία θα χαθούμε. Το ιστολόγιο επαναφέρει στην πρώτη σελίδα του ένα άρθρο που γράφτηκε αρκετό καιρό πριν από την εκλογή του Αναστασιάδη στην προεδρία (σχεδόν πριν από τρία χρόνια, αναρτήθηκε την 1 Ιουλίου 2011). Το αναδημοσιεύει χωρίς καμία αλλαγή. Τίτλος του άρθρου:

ΝΙΚΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ, ΜΕΓΑΛΕ ΒΑΦΕΑ

«Μεταξύ δύο στρατηγών, και των δύο ηλιθίων, ο είς εξ ανάγκης θα βγει νικητής». Απόφθεγμα που τόνιζε συνεχώς ο σπινθηροβόλος Γιάννης Σκαρίμπας.

Αυτό, λοιπόν, σημαίνει ότι σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν θα προσδώσουμε χαρακτηριστικά έξυπνης στρατηγικής στον νικητή, ότι μελέτησε επισταμένως Σου Τσου, Πολύαινο, Κεκαυμένο, Κλαούζεβιτς και Κονδύλη, ότι εφάρμοσε πρωτότυπες στρατηγικές μεθόδους και νέες προσεγγίσεις και έτσι, από τη στρατηγική του μεγαλοφυΐα και τους μεγαλόπνοους σχεδιασμούς του, πέτυχε τη νίκη. Απλώς βλάκας βλάκα νίκησε.

Η ιδεοληψία γράφει ιστορία

Οι εξεγέρσεις Ελλήνων και Τούρκων στην Κύπρο κατά την τουρκοκρατία

Του Σάββα Παύλου

Γράψαμε, σε προηγούμενο σημείωμα στον Φιλελεύθερο, για την προσπάθεια των νεοκυπριακών κύκλων, μετά το 1974, να αναδιηγηθούν την κυπριακή ιστορία, μια αναδιήγηση η οποία, ενισχυμένη από ξένα κέντρα εξουσίας, θα δικαιολογούσε τα τετελεσμένα της κατοχής και την άδικη λύση που μεθοδευόταν.
Ας δούμε, λοιπόν, μια επαναλαμβανόμενη θέση αυτών των κύκλων: Οι κοινές εξεγέρσεις μουσουλμάνων και χριστιανών στην Κύπρο κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας. Ότι μαζί, δήθεν, οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι, κάτω από κοινά οράματα και εν πνεύματι ισότητος και ισότιμης πορείας, εξεγέρθηκαν για ένα κοινό μέλλον. Πρόκειται για μια εκκωφαντική ανοησία, που εκτοξεύεται εναντίον της ταλαιπώρου κυπριακής ιστορίας και δημιουργεί συγκινησιακό κραδασμό στους ιδεοληπτικούς και αυτούς που θέλουν να κατασκευάσουν μια νέα ιστορική αφήγηση ερήμην των μαρτυριών και των δεδομένων της Ιστορίας και ερήμην των θεωρητικών εμβαθύνσεων που έχουν κατατεθεί.

Η κλαυσιαίδοιος ιστοριογραφία

Του Σάββα Παύλου

Αλήθεια πως θα σας  φαινόταν αν, κατά την περίοδο της κατοχής της Ελλάδας, ο Μανόλης Γλέζος δεν κατέβαζε τη χιτλερική σημαία του κατακτητή από την Ακρόπολη, αλλά την ελληνική σημαία από κάποιο κτήριο της Αθήνας; Δεν θα μας φαινόταν καταγέλαστη ενέργεια;

Οι μαρξιστές θεωρητικοί τόνιζαν συνεχώς ότι στις χώρες που είναι υπό κατοχή οι κομμουνιστές σέβονται τα εθνικά σύμβολα και την εθνική ευαισθησία των υποδούλων συμπατριωτών τους, είναι δε χαρακτηριστικές οι συμβουλές των ηγετών του μαρξισμού προς τους αριστερούς της Πολωνίας και της Ιρλανδίας, ότι αν είναι πραγματικοί κομμουνιστές πρέπει πρώτα και κύρια να αγωνιστούν για την εθνική αξιοπρέπεια και ελευθερία της πατρίδας τους. Δυστυχώς, στην Κύπρο, το κομμουνιστικό κόμμα δεν κατέβαζε  τις σημαίες της αγγλικής αποικιοκρατίας αλλά τις ελληνικές, ακόμη και κατά τη διάρκεια της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου 1931, τη χρονιά που η Κύπρος έβραζε σαν καζάνι και λίγους μήνες αργότερα θα οδηγείτο στην εξέγερση πληρώνοντας βαρύτατο τίμημα με νεκρούς, τραυματίες, φυλακισμένους και εξορίστους και καταπάτηση δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Η γλωσσολογική αφασία της Κύπρου

Του Σάββα Παύλου

Ο Νάσος Βαγενάς το είπε με καίριο τρόπο. Στην Κύπρο έγινε εισβολή των Τούρκων από τον Βορρά και από τον Νότο έγινε απόβαση διαφόρων δήθεν προοδευτικώνυμων ακαδημαϊκών και άλλων Ελλαδιτών, οι οποίοι ταλανίζουν το ελεύθερο μέρος του νησιού με τις ιδεοληψίες τους, την ασχετοσύνη και αγραμματοσύνη τους. Ο κυπριακός ελληνισμός έγινε ένας εσμός ινδικών χοιριδίων επί των οποίων πειραματίζονται διάφοροι ιδεοληπτικοί Ελλαδίτες. Θυμάμαι  που όταν επιχειρηματολογούσαμε, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, για την ανάγκη η Ε.Ρ.Τ. να καλύπτει και την Κύπρο. Μα θέλετε να έρχονται στην Κύπρο τα ελλαδικά τηλεοπτικά σκουπίδια; Ρωτούσαν και μας έλεγχαν με αγανάκτηση διάφοροι Ελλαδίτες προοδευτικοί φίλοι μας, παίζοντας τον ρόλο του κριτικού ποιότητος και ταυτοχρόνως τον ρόλο της προστασίας ημών των αγνών επαρχιωτών από την ελλαδική τηλεοπτική έκπτωση. Εμείς δεν σταθήκαμε στο επιχείρημα ότι η ΕΡΤ είναι σαφώς ποιοτικότερη και καλύτερη από το ΡΙΚ και ότι οι Κύπριοι θα έχουν το πλεονέκτημα ενός δεύτερου τηλεοπτικού καναλιού. Ρωτούσαμε απλώς κάτι άλλο: Έχετε ζητήσει να μη μεταδίδει η ΕΡΤ στην Κρήτη ή τα Δωδεκάνησα; Όχι, δεν το ζητήσατε ποτέ. Λοιπόν, ζήτω τα ελλαδικά τηλεοπτικά σκουπίδια, τα θέλουμε και στην Κύπρο.

Πώς δει ιστορίαν συγγράφειν

Το κυπριακό και η ανασύσταση της ελληνικής αριστεράς

 κατά την δεκαετία του 1950

 Του Σάββα Παύλου

Το κείμενο του Λουκιανού, Πώς δει ιστορίαν συγγράφειν, παραμένει επίκαιρο 1850, περίπου, χρόνια μετά τη συγγραφή του. Ο εκ Σαμοσάτων σπινθηροβόλος συγγραφεύς, που γεννήθηκε το 120 μ.Χ., μας παραθέτει τα λάθη και τις ελλείψεις των ιστορικών όταν «ιστορούν», τους συμβουλεύει τι πρέπει να αποφεύγουν. Δυστυχώς, δεκαεννέα αιώνες αργότερα, δεν έχουμε γίνει σοφότεροι και οι απλές υποδείξεις του Λουκιανού χρειάζεται να επανατονίζονται, γιατί τα φρικιαστικά λάθη, οι ιδεοληψίες και οι προ-κατ απόψεις αποτελούν χιονοστιβάδα στο σημερινό ιστορικό και ιστοριοδιφικό πεδίο της Ελλάδας.

Κύπρος. Β΄ γύρος προεδρικών εκλογών: Λευκό, Άκυρο, Αποχή.

Του Σάββα Παύλου

Για πρώτη φορά, το κυπριακό πολιτικό σύστημα του διπολισμού, του ενιαίου ΔΗΣΑΚΕΛ, που ξέρει όμως να φανατίζει και να χωρίζει σε οπαδούς της στάνης του ΑΚΕΛ και σε οπαδούς της στάνης του ΔΗΣΥ, κινδύνεψε. Ο ανεξάρτητος υποψήφιος Γιώργος Λιλλήκας πήρε το ένα τέταρτο των ψήφων κι ας υποστηρίχτηκε μόνο από την ΕΔΕΚ, που του έδωσε το 8% των ψήφων. Πήρε όμως και ένα άλλο μεγάλο ποσοστό που φτάνει το 17% από ανεξάρτητους πολίτες, που σκέφτηκαν κατά μόνας, που το συζήτησαν με τη συνείδησή τους. 1% να έπαιρνε από τον Μαλά θα ήταν τώρα στο δεύτερο γύρω των εκλογών, ανατρέποντας κάθε στημἐνη πολιτική.