Κυριακή 17 Σεπτεμβρίου 2023
Δευτέρα 7 Αυγούστου 2023
Η πολιτισμική παρακμή ως μηδενισμός
Το νεωτερικό και το ελληνικό παράδειγμα
Τι είναι παρακμή; Ποιοι είναι οι γενικοί τύποι της παρακμής; Πώς γίνονται και απογίνονται; Σκοπός της εισήγησής μου είναι να διαμορφώσει μια βάση συζήτησης των τριών αυτών ερωτημάτων.
Το εμπειρικό πεδίο του θέματος είναι οι μεγάλοι ιστορικοί πολιτισμοί, των οποίων η περιγραφική θεώρηση μας λέει, πριν απ’ όλα, ότι: Όλοι έχουν αρχή και τέλος. Όλοι γνωρίζουν φάσεις ακμής και φάσεις παρακμής. Το δε τέλος τους συνδέεται κατά κανόνα με «βαθιά παρακμή». Η περιγραφική αυτή εικόνα, για την πορεία του πολιτισμού, αποδίδει μια κωδωνόσχημη καμπύλη. Αληθεύει άραγε;

1. Η συνεκδοχή Παρακμής και Μηδενισμού
Σύμφωνα με τις δύο κρατούσες στον σύγχρονο κόσμο αντιλήψεις, η κωδωνόσχημη απεικόνιση είναι παραπλανητική.
Για την πρώτη και κυρίαρχη άποψη, την «τεχνοσυστημική», το πρόβλημα είναι οι «κρίσεις», που βέβαια, αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά, δύνανται να εξελιχθούν σε ολοσχερή καταστροφή. Εκ των προτέρων όμως τίποτα δεν αποκλείει την «ορθή αντιμετώπιση» των κρίσεων. Και τούτο στο διηνεκές. Άρα για ποιά ακμή και παρακμή και ποιο τέλος μπορεί να γίνεται λόγος;
Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2021
Ὁ Μ. Μπακούνιν για τον χριστιανικό ἀναχωρητισμὸ

[…] εἰδαμε στοὺς πρῶτους αἰῶνες τοῦ χριστιανισμοῦ ὅτι ἅγιοι καὶ ἀκλόνητοι ἄνθρωποι, ποὺ εἶχαν πάρει στὰ σοβαρὰ τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς καὶ τὴ σωτηρία τῶν δικῶν τους ψυχῶν, ἔσπασαν τοὺς κοινωνικοὺς δεσμούς τους, καί, μένοντας μακριὰ ἀπὸ κάθε συναλλαγὴ μὲ τὰ ἀνθρώπινα ὄντα, ἀναζήτησαν στὴ μοναξιὰ τὴν τελειότητα, τὴν ἀρετή, τὸν Θεό. Μὲ πολὺ μυαλὸ καὶ λογικὴ συνέπεια, ἔφτασαν νὰ βλέπουν τὴν κοινωνία σὰν πηγὴ διαφθορᾶς καὶ τὴν ἀπόλυτη ἀπομόνωση τῆς ψυχῆς σὰν ὅρο ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἐξαρτῶνται ὅλες οἱ ἀρετές. Ἂν ἔβγαιναν καμιὰ φορὰ ἀπὸ τὴ μοναξιά τους, δὲν τὸ ἔκαναν ἐπειδὴ ἔνιωθαν τὴν ἀνάγκη τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ ἀπὸ γενναιοδωρία, ἀπὸ χριστιανικὴ ἀγάπη, τὴν ὁποία ἔνιωθαν γιὰ τοὺς ὑπόλοιπους ἀνθρώπους, πού, ἐξακολουθώντας νὰ διαφθείρονται μέσα στὸ κοινωνικὸ περιβάλλον τους, χρειάζονταν τὶς συμβουλές, τὶς προσευχὲς καὶ τὴν καθοδήγησή τους.
Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2020
Μνησικακία και «μεταμοντέρνα» Αριστερά

Μια γλώσσα τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος
Απόσπασμα από το βιβλίο : «Κόκκινοι ή Νεοφιλελεύθεροι ; Η αποδόμηση της μεταμοντέρνας Αριστεράς» – Αδριανός Εριγκέλ – Εκδόσεις Έξοδος – Αθήνα, Μάιος 2020.
Η μεταμοντέρνα Αριστερά είναι η πρωθιέρεια της ενοχής και της εξιλεώσεως, η εκδούσα αρχή πιστοποιητικών ηθικής και ευπρέπειας. Είναι μια Αριστερά σύμφωνα με τις προτιμήσεις των καιρών μας, κατά το ήμισυ χίπστερ και κατά το υπόλοιπο Σβαναρόλα, που εγκαταβιώνει στην ενάρετη αγανάκτηση και στην αυτοικανοποίηση της «καλής συνειδήσεως».
Ενώ ο παλαιός μαρξισμός διακρινόταν από την τυπική ισορροπία και την ψυχρή ανάλυση – βλέπε Μάρξ, Λούκατς, Γκράμσι – οι επίγονοι της «Γαλλικής θεωρίας» και των αμερικανικής προέλευσης «πολιτιστικών σπουδών», μη διαθέτοντας το χάρισμα των μεταμοντέρνων δασκάλων τους, ξελαρυγγιάζονται με θεατρινισμούς περί ανθρωπισμού. Ουδεμία έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι η συναισθηματική κινδυνολογία αποτελεί χαρακτηριστικό της ρητορείας της Αριστεράς εν γένει. Ένα ρεκόρ δακρύων και συγκινήσεως, που αποσκοπεί στην ενίσχυση του ηθικώς ακαταμάχητου χαρακτήρα της επιχειρηματολογίας της, του λεγόμενου «ηθικού πλεονεκτήματος» της Αριστεράς!
Τετάρτη 19 Αυγούστου 2020
Η απάτη της νεωτερικότητας που μετέτρεψε τον άνθρωπο σε θηρίο
Κατά τον Αριστοτέλη ο άνθρωπος είναι φύσει πολιτικό ον: «Ο μεν ουν τον
νόμον κελεύων άρχειν δοκεί κελεύειν άρχειν τον θεόν και τον νουν μόνους, ο δ'
άνθρωπον κελεύων προστίθησι και θηρίον» (Αριστοτέλης, Πολιτικά 1297α)
Η αναντίρρητη αυτή παραδοχή σημαίνει
πως, για να ζήσει ο άνθρωπος έξω από τη θεμελιώδη κοινωνία της πόλης, θα πρέπει
είτε να θεοποιηθεί είτε να θηριοποιηθεί, αφού μόνον ο θεός και το θηρίο είναι
α-πολιτικά όντα. Ο άνθρωπος ωστόσο έζησε το μεγαλύτερο διάστημα της ιστορίας
του ανελεύθερος, υπό συνθήκες άλλοτε πρωτόγονες κι άλλοτε δουλοπαροικιακές. Τι
ήταν λοιπόν αυτό που άλλαξε το ρου της ιστορίας και κάποια στιγμή βρέθηκε ο
άνθρωπος να ζει σε καθεστώς ελευθερίας;
Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι η έννοια της ελευθερίας είναι πολυδιάστατη και εκτείνεται πέραν της προφανούς αντιδιαστολής της προς την ανελευθερία, στο περιεχόμενο αυτό καθαυτό της ελευθερίας που βιώνουμε σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή θέλουμε να έχουμε στο σύνολο του προσωπικού και κοινωνικού μας βίου. Ο άνθρωπος αναγκαστικά ζει στην εποχή του και κάθε εποχή έχει τις δικές της κοινωνικοπολιτικές προδιαγραφές. Έτσι ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να ζει ούτε να σκέπτεται όπως ο πρωτόγονος ή ο δουλοπάροικος πρόγονός του.
Τρίτη 14 Ιουλίου 2020
Αριστερά: μεταξύ διαμαρτυρίας και καθεστωτισμού
Το ζήτημα της Αριστεράς συνδέθηκε ιστορικά με μια εκδοχή της προόδου η οποία προέκρινε την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης των σε ανθρωποκεντρική υστέρηση κοινωνικών στρωμάτων (ιδίως των δυνάμεων της εργασίας) ή και κοινωνιών (όπως η ρωσική) στη νέα εποχή. Σε θεωρητικό επίπεδο, το πρόταγμα της Αριστεράς, το πρόταγμα του σοσιαλισμού, αξιολογήθηκε ως μέτρο, και μάλιστα ως η αρχετυπική εκδοχή της μετάβασης της ανθρωπότητας σε μια μετακαπιταλιστική φάση, που άγγιζε ουσιαστικά το ιδεώδες της ανθρώπινης κατάστασης.
Τετάρτη 2 Ιανουαρίου 2019
Οχι «Καλά Χριστούγεννα». Μόνο «Καλές γιορτές»
Στο δυτικό κόσμο όλο και περισσότεροι άνθρωποι ή φορείς του δημοσίου λόγου αποφεύγουν να δίνουν θρησκευτικό χαρακτήρα σε εορταστικές ευχές. Είναι ο θρίαμβος της πολιτικής ορθότητας, αλλά και ο μοναδικός τρόπος για να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή
Τρίτη 25 Δεκεμβρίου 2018
Η α-νοησία είναι ανέορτη
Τρίτη 28 Νοεμβρίου 2017
Ζώντας ανάμεσα σε normies!!
Κυριακή 26 Νοεμβρίου 2017
Διαταγή της Ευρώπης: Καταστρέψτε κάθε διαφορά
Δευτέρα 20 Νοεμβρίου 2017
«Όμορφος νέος κόσμος» της εργασίας
Του Βασίλη Στοιλόπουλου
Τρίτη 28 Μαρτίου 2017
Πληροφοριακός πρωτογονισμός
Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου 2017
Θεματική Εβδομάδα-Έμφυλες ταυτότητες: Οφείλουμε να μάθουμε για να αντισταθούμε
Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2016
Η θρησκεία της ανάπτυξης και της προόδου
Τα Χριστούγεννα του 1945 και ενώ είχαν προηγηθεί τα Δεκεμβριανά, 200 περίπου νέοι επιστήμονες και καλλιτέχνες, γόνοι αστικών οικογενειών και γόνοι αριστερών οικογενειών, επιβιβάζονται στο νεοζηλανδέζικο πλοίο «Ματαρόα» ως υπότροφοι του Γαλλικού Ινστιτούτου, με προορισμό τη Γαλλία. Ανάμεσά τους οι: Κ. Καστοριάδης, Λ. Αξελός, Ν. Σβορώνος, Α. Προβελέγγιος, Μ. Μακρής, Ε. Αλεξίου, Ε. Κριαράς, Ι. Ξενάκης, Μ. Κρανάκη, Μ. Ζαχαριάς και ο Κ. Παπαϊωάννου.













