Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 28 Απριλίου 2022

Η Δυτική παρένθεση και το come back της Ασίας

Του Γιώργου Μαργαρίτη

Το μόνο εργαλείο που έχουμε για να ταξινομήσουμε και να κατανοήσουμε τα όσα σήμερα συμβαίνουν είναι το “μακριά”, η ιστορία. Στην ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας –στο τμήμα της που μας είναι σχετικά γνωστό, περίπου 5.000 χρόνια– η γεωγραφική κατανομή του πλούτου επικεντρωνόταν σταθερά στην Ασία. Αυτό ήταν η ιστορική κανονικότητα. Οι τρεις προηγούμενοι αιώνες ήταν η Δυτική παρένθεση.

Στα χρόνια της ρωμαϊκής ακμής οι μεγάλοι πολιτισμοί της Ασίας (Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία κλπ.) αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 60% της παγκόσμιας οικονομίας, αφήνοντας ένα 10% για τον Ρωμαϊκό Κόσμο, την πλούσια Μεσόγειο. Δεκαπέντε περίπου αιώνες αργότερα, στα 1500 μ.Χ., στην πρώτη αφύπνιση αυτού που αργότερα θα γινόταν ο καπιταλισμός, η Ασία συγκέντρωνε πάνω από 55% του παγκόσμιου πλούτου έναντι λιγότερο του 10% του υπό διαμόρφωση Δυτικού Κόσμου.

Αυτή η διαχρονική σταθερά στην γεωγραφική κατανομή του πλούτου διαταράχτηκε δυναμικά με την είσοδο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής στο ιστορικό προσκήνιο. Η δυναμική του νέου συστήματος έδωσε τρομερή ώθηση στις ζώνες που αποτέλεσαν το λίκνο του: εδώ γεννήθηκε ο λεγόμενος Δυτικός Κόσμος και ξεκίνησε η παγκόσμια κυριαρχία του. Στα 1820, στην αυγή της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης, η Ασία εξακολουθούσε να διατηρεί το 55% του παγκόσμιου πλούτου και ο Δυτικός Κόσμος περίπου το 16%. Πενήντα μόλις χρόνια αργότερα, στα 1870, οι ισορροπίες είχαν δραματικά ανατραπεί: ο Δυτικός Κόσμος ξεπερνούσε πλέον το 35% της παγκόσμιας οικονομίας, αφήνοντας πίσω την Ασία στο 30%.

Τρίτη 18 Αυγούστου 2020

Ε όχι και "βαριά βιομηχανία" ο τουρισμός! – Η έκθεση της McKinsey και ο κορονοϊός

Του Βαγγέλη Γεωργίου
Το 1936 ο τότε δήμαρχος Αθηνών Κώστας Κοτζιάς σε επίσκεψή του στο Βερολίνο είχε την "τύχη" να συναντηθεί με καγκελάριο Αδόλφο Χίτλερ. Τότε λοιπόν, ο τελευταίος, στη συζήτηση που είχανε, του είπε ότι η Ελλάδα «μπορεί άριστα να ευημερήσει αν καλλιεργήσει σε μεγάλη έκταση… την αγριόμεντα και τα άλλα μυρωδικά βότανα που είναι απαραίτητα στην ευρωπαϊκή βιομηχανία φαρμάκων και αρωμάτων. Και αν οργανωθεί και τουριστικά για να έρχονται εδώ οι περιηγητές να βλέπουν τις αρχαιότητες». Το περιστατικό κατέγραψε το 1961 ο Ευάγγελος Παπανούτσος σε ένα άρθρο του στο ΒΗΜΑ το 1961.
Πράγματι, μεταπολεμικά και κυρίως μεταπολιτευτικά, η ανάπτυξη του τουρισμού αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής οικονομίας. Ειδικά, σήμερα μετά την πρωτόγνωρη πανδημία αποκαλύφθηκε με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι ο τουρισμός αποτέλεσε την ταφόπλακα της ευρύτερης ανάπτυξης της Ελλάδας. Οι Ευρωπαίοι παρείχαν κονδύλια δήθεν για την εγχώρια ανάπτυξη και οι Έλληνες πίστεψαν ότι μπορούσαν να στηριχτούν στον τουρισμό για να αντισταθμίσουν την εγκατάλειψη των υπόλοιπων βιομηχανικών κλάδων.

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2020

Μνημεία βιομηχανικής παρακμής

EUROKINISSI / ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

Όταν βρέχει δυνατά, η παλιά Εθνική Οδός Αθηνών - Κορίνθου, στο ρεύμα προς Αθήνα, στο ύψος της «Χαλυβουργικής» στην Ελευσίνα, γίνεται κανονική λίμνη. Τα αυτοκίνητα μποτιλιάρουν κατά μήκος της μάντρας που περιβάλλει για εκατοντάδες μέτρα την τεράστια βιομηχανική εγκατάσταση, κόβοντας τη δίοδο του νερού προς τη θάλασσα. Αυτό συμβαίνει εδώ και δεκαετίες. Αλλά ουδείς διανοήθηκε ποτέ να διαταράξει τον πάλαι ποτέ παραγωγικό οργασμό της μονάδας που σήμερα πλέον είναι μνημείο βιομηχανικής παρακμής. Όπως, άλλωστε, οι περισσότερες χαλυβουργίες, μεταλλουργίες, τσιμεντοβιομηχανίες που κάποτε προβάλλονταν ως πρέσβεις του ελληνικού μικροϊμπεριαλισμού.

Η «Χαλυβουργική» έχει πεθάνει προ πολλού, πολύ πριν ξαποστείλει με μερικούς μισθούς αποζημίωσης τους τελευταίους εργαζόμενους. Το μόνο που εκκρεμεί είναι η ληξιαρχική πράξη θανάτου της. Η οποία μπορεί να αργήσει πολύ, καθώς ακόμη και το κουφάρι της ίσως αποδειχτεί προσοδοφόρο για τους ιδιοκτήτες της. Ως οικόπεδο, ως σκραπ, ποιος ξέρει, ακόμη και ως κανονικό μνημείο. Ενδεχομένως να «πουλήσουν» στους βιομηχανικούς αρχαιολόγους την πρώτη υψικάμινο που απέκτησε η Ελλάδα μόλις το 1961, σηματοδοτώντας την καθυστερημένη είσοδό της στον βιομηχανικό καπιταλισμό κι αυτή με τεράστιες αναπηρίες και ελλείψεις. Την πρώτη υψικάμινο που υψώθηκε δύο δεκαετίες και βάλε μετά την έκδοση της ομότιτλης συλλογής του Εμπειρίκου.

Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2019

Το ελατήριο και οι κλόουν

Του Δημήτρη Κιμπουρόπουλου

Η σχέση μου με τη Φυσική παιδιόθεν ήταν αθλία. Δεν νόγαγα. Το μόνο κομμάτι της που κάπως μου έγινε προσιτό ήταν η Μηχανική. Το οφείλω μάλλον σε έναν εξαίρετο φυσικό στο Γυμνάσιο που επέμενε να κάνει το μάθημα στο εργαστήριο και να προσπαθεί απεγνωσμένα να κεντρίσει το ενδιαφέρον των αεικίνητων εφήβων, με οπτική και απτική επαφή με τα αντικείμενα των πειραμάτων.

Κάπως έτσι, μας έδωσε μια φορά να περιεργαστούμε ένα μεταλλικό ελατήριο, για να μας μιλήσει για την αποθηκευμένη μηχανική ενέργεια, τη γραμμική ή γωνιακή του παραμόρφωση και τη δύναμη ή ροπή επαναφοράς με την οποία επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση. Δεν είμαι σίγουρος αν μας είχε μιλήσει και για τον νόμο του Χουκ και τη θεωρία της ελαστικότητας –και να μας είχε μιλήσει, δεν θα το θυμόμουν– αλλά θυμάμαι πως, αφότου περιεργαστήκαμε το ατσάλινο ελατήριο με τα άτσαλα χέρια μας, τις επόμενες μέρες κυκλοφόρησαν αρκετές μεταλλικές σούστες που παρέτειναν το πείραμα του εργαστηρίου και γέμιζαν τα χέρια και τα ρούχα μας γράσα. Αν και επρόκειτο για άχρηστα αμορτισέρ, στα χέρια μας επιβεβαίωναν σε γενικές γραμμές τη θεωρία του ελατηρίου: όταν σταματούσαμε να τους ασκούμε πίεση, επανέρχονταν στην αρχική τους κατάσταση. Αλλά όχι όλα. Κάποια έμεναν συμπιεσμένα. Είτε γιατί είχαν σπάσει, είτε γιατί είχαν οριστικά χάσει την ελαστικότητα λόγω «μηχανικής κόπωσης». Γι’ αυτό προφανώς τα είχαν πετάξει τα συνεργεία αυτοκινήτων, όσο πολύτιμα κι αν μας φαίνονταν εμάς. Η ανακύκλωση τότε ήταν άγνωστη λέξη, ζούσαμε στον πλανήτη της αστείρευτης αφθονίας, κι ας μην είχαμε ακόμη διαβάσει Γκάλμπρεϊθ.

Πέμπτη 20 Ιουνίου 2019

Εργοστάσιο ΕΛΛΕΝΙΤ Χαλκίδα: Το άγνωστο "Τσέρνομπιλ της Ελλάδας"

Από τους 250 εργαζόμενους στο εργοστάσιο “Ελλενίτ” στη Νέα Λάμψακο Χαλκίδος, 72 άτομα αποδεδειγμένα έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας του αμιάντου και ένας άγνωστος αριθμός κατοίκων των γύρω περιοχών.Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά κάποια δημοσιεύματα: ” Τα φουγάρα που κάθε βράδυ κάπνιζαν με νέφος αμίαντου την ατμόσφαιρα επιβάρυναν καθοριστικά την υγεία των κατοίκων του χωριού”. Αξίζει να σημειωθεί οτι σήμερα, 28 χρόνια μετά το κλείσιμο του εργοστασίου, 200 από τους εργαζόμενους δεν ζούν πιά χτυπημένοι από καρκίνο.
Το 1961 σε έκταση 100 στρεμμάτων, εγκαινιάστηκε το εργοστάσιο παραγωγής αμιαντοτσιμέντου «Ελλενίτ». Αρχικά απασχολούσε 250 εργαζόμενους σε όλα τα στάδια παραγωγής, οι οποίοι όμως δεν γνώριζαν απολύτως τίποτα για τις επιπτώσεις του αμίαντου στην υγεία.

Κυριακή 12 Μαρτίου 2017

Ελληνική βιομηχανική παραγωγή: μπορεί να υπάρξει στις μέρες μας;

Του Βαγγέλη Πισσία

Ένα κεντρικό σχεδόν υπαρξιακό ερώτημα πλανάται ειδικά τα τελευταία μνημονιακά χρόνια πάνω από τη χώρα. Μπορεί τελικά να υπάρξει βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα με τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί:
– Χωρίς την έλευση μεγάλων ξένων επενδύσεων;
– Χωρίς εγχώρια ιδιωτικά κεφάλαια, χωρίς τραπεζικό χρήμα;
– Με το Χρέος να λειτουργεί ως δαμόκλειος σπάθη και την εξυπηρέτησή του να απομειώνει τα περιθώρια συσσώρευσης-επένδυσης;
– Χωρίς δημόσιες επενδύσεις σε γενεσιουργούς βιομηχανικούς κλάδους ή σε στρατηγικού αναπτυξιακού χαρακτήρα προγράμματα που είναι απαραίτητα για τα να τεθεί η βιομηχανική παραγωγή σε κίνηση;
– Με αυξανόμενα τα εμπόδια που τίθενται από το κράτος στην υλοποίηση μιας βιομηχανικής επένδυσης και με την διαφθορά του ιστού της δημόσιας διοίκησης;
– Με την τόσο υψηλή φορολογία και με ασφαλιστικές εισφορές που επιβαρύνουν το εργασιακό κόστος, ενώ παράλληλα μειώνουν τον πραγματικό μισθό;
– Με ιδιαίτερα ακριβή την τιμή του βιομηχανικού ρεύματος;

Δευτέρα 6 Μαρτίου 2017

Αφιέρωμα στους ευρωλιγούρηδες. Ένα γράφημα, όλη η αλήθεια...

Το γράφημα δείχνει την εξέλιξη της βιομηχανικής παραγωγής της Ελλάδας απ' όταν μπήκαμε στην ευρωζώνη μέχρι το 2013. Ο δείκτης για την Ελλάδα είναι συνεχώς πτωτικός απ' το 2008. Αντίθετα για την Γερμανία, ειδικότερα μετά το 2009 είναι εντυπωσιακά ανοδικός.

Σε χαμηλότερα επίπεδα είναι και ο δείκτης για Ισπανία, Ιταλία και Γαλλία  . Είναι εύλογο το συμπέρασμα ότι η μόνη χώρα της ευρωζώνης που βγήκε κερδισμένη στα χρόνια της κρίσης, τουλάχιστον στον βιομηχανικό τομέα, είναι η Γερμανία.

Κυριακή 15 Μαΐου 2016

Γιατί η αριστερά λατρεύει την ανάπτυξη;

Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για όποιον
δεν θέτει στον εαυτό του ερωτήματα
Κομφούκιος
Του Χάρη Ναξάκη  
Γιατί η αριστερά, σχεδόν σε όλες τις εκδοχές τις, νιώθει μια ακαταμάχητη έλξη από τον οικονομισμό, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, τον καταναλωτισμό, την τεχνολογική πρόοδο, την ανάπτυξη σε όλες τις μεταμφιέσεις της (βιώσιμη ανάπτυξη, λαϊκή ανάπτυξη, κλπ), ειρωνεύεται το λιτό βίο ταυτίζοντάς τον με τη λιτότητα; Γιατί η αριστερά είναι το κόμμα της προόδου και της ανάπτυξης; Η απάντηση του ερωτήματος πρέπει να αναζητηθεί στη μήτρα που τη γέννησε. Πίσω από το μύθο της ανάπτυξης και της προόδου βρίσκονται θεωρητικές και οντολογικές παραδοχές του διαφωτιστικού προτάγματος, συνιστώσα του οποίου είναι η αριστερά, παραδοχές που διατύπωσε και ο Μαρξ. Η θεοποίηση της οικονομίας παρατηρείται και στις δυο μεγάλες συνιστώσες του διαφωτισμού, τον φιλελευθερισμό και τον μαρξισμό και προϋποθέτει συγκεκριμένες παραδοχές για το χαρακτήρα της ανθρώπινης φύσης.

Κυριακή 3 Απριλίου 2016

Το Νταβός και 4η βιομηχανική επανάσταση – Ιndustry 4.0

Της Άννας Μπαλλή
Πολύ σύντομα οι άνθρωποι θα βρεθούν αντιμέτωποι με τα ίδια τα δημιουργήματά τους, τις μηχανές, καθώς εκατομμύρια άτομα αναμένεται να χάσουν τη δουλειά τους και να αντικατασταθούν από ρομπότ που θα είναι ικανά να σκέφτονται, κι όχι μόνο να ανταποκρίνονται σε εντολές. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι το ανθρώπινο είδος θα υποστεί έναν εξοντωτικό ανταγωνισμό και σταδιακά θα παραγκωνιστεί από ευφυή ρομπότ που θα αυτοαναπαράγονται. Ακόμη, άνθρωποι θα συνδέονται με μηχανές, ενώ η ιδιωτικότητα θα αποτελεί παρελθόν όπως ίσως και η δημοκρατία. Δεν πρόκειται για σενάριο επιστημονικής φαντασίας και δεν είναι παρά μόνο ένα μέρος από όσα μας επιφυλάσσει η εξέλιξη της τεχνολογίας στο πολύ κοντινό μέλλον. Δεν ήταν, άλλωστε, τυχαίο ότι η τεχνολογία βρισκόταν στην κορυφή της ατζέντας των συζητήσεων της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ κατά τη διάρκεια του φετινού Παγκόσμιου οικονομικού Φόρουμ του Νταβός στις ελβετικές Άλπεις.

Δευτέρα 28 Δεκεμβρίου 2015

Αποκάλυψη… Στήνουν τεράστια κομπίνα για λίγους… «Κάποιοι» πάνε για μεγάλο φαγοπότι…

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΩΡΑ…
Στήνουν κομπίνα με τα «κόκκινα δάνεια»
Για να αγοράσουν γνωστοί μεγαλοοφειλέτες τα δάνειά τους, εκατομμυρίων ευρώ, στο 8% με 12%
Πάρτι για λίγους στήνουν «κάποιοι» μέσα από ρύθμιση που μαγειρεύουν.
Οι πληροφορίες προέρχονται από κύκλους κυβερνητικούς, και όχι μόνο, που έχουν γεύση της μεθόδευσης που προωθείται, με την οποία γνωστά ονόματα σε τομείς του ξενοδοχειακού τουρισμού και της βιομηχανίας, καθώς και μεγαλοεπιχειρηματίες που έχουν πάρει θαλασσοδάνεια αρκετών δεκάδων εκατομμυρίων θα τα αγοράσουν για ένα κομμάτι ψωμί.

Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου 2015

Το παράδοξο της χρηματιστικοποιημένης εκβιομηχάνισης

(The Paradox of Financialized Industrialization) Άρθρο του Michael Hudson (γενν. 1939) ερευνητή καθηγητή Οικονομίας στο University of Missouri, Kansas. Εκφωνήθηκε στις 10-10-2015 στο Παγκόσμιο Συνέδριο Μαρξισμού στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου


Όταν έκανα μια διάλεξη εδώ στη Μαρξιστική Σχολή πριν από έξι χρόνια, κάποιος με ρώτησε αν ο Μαρξ είχε δίκιο ή άδικο. Τότε δεν ήξερα πώς να απαντήσω στην ερώτηση αυτή, διότι η απάντηση είναι τόσο περίπλοκη. Αλλά τουλάχιστον σήμερα μπορώ να επικεντρωθώ στην άποψή του για τις κρίσεις.
Περισσότερο από κάθε άλλον οικονομολόγο του αιώνα του, ο Μαρξ συνέδεσε μεταξύ τους τα τρία βασικά είδη των κρίσεων που συνέβαιναν. Οι Θεωρίες του για την Υπεραξία εξήγησαν τις δύο κύριες μορφές κρίσεων που είχαν επισημάνει οι προγενέστεροί του και τις οποίες πάλεψαν οι αστικές επαναστάσεις του 1848. Οι κρίσεις αυτές ήταν το αποτέλεσμα επιβιώσεων από την ευρωπαϊκή φεουδαρχική εποχή της γαιοκτημονικής αριστοκρατίας και των τραπεζικών περιουσιών.
Από χρηματοπιστωτική άποψη ο Μαρξ επεσήμανε την τάση των χρεών να αυξάνονται εκθετικά, ανεξάρτητα από την ικανότητα της οικονομίας να αποπληρώνει, και μάλιστα επεσήμανε την τάση τους να αυξάνονται πιο γρήγορα από την ίδια την οικονομία. Η αύξηση του χρέους και των δεδουλευμένων τόκων ήταν αυτόνομη από τη δυναμική του βιομηχανικού κεφαλαίου και της μισθωτής εργασίας, στην οποία επικεντρώθηκε ο Τόμος Ι του Κεφαλαίου. Τα χρέη είναι αυτοαναπτυσσόμενα μέσω καθαρά μαθηματικών κανόνων - η «μαγεία της κεφαλαιοποίησης (ή του ανατοκισμού)».

Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2015

Ραφαέλε Σιμόνε: Κόντρα στο πνεύμα των καιρών


Η πελώρια ποσότητα φτώχειας, βίας και καταπίεσης που κυριαρχεί στον πλανήτη παραπέμπει γι’ άλλη μια φορά στα ιδεώδη της Αριστεράς, γιατί δεν υπάρχουν άλλες φιλοσοφίες που μπορούν να τη θεραπεύσουν

Του Θανάση Γιαλκέτση

Ο Ραφαέλε Σιμόνε είναι καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης (Roma Tre). Στη γλώσσα μας κυκλοφορεί το βιβλίο του «Το μειλίχιο τέρας» (Πόλις, 2011). Το ακόλουθο κείμενό του είναι απόσπασμα εισήγησής του σε θεωρητικό συμπόσιο που έγινε τον περασμένο Μάρτιο στη Ρώμη, με θέμα την επανεξέταση της κουλτούρας της Αριστεράς.
Γιατί η κρίση δεν μετατόπισε τον δυτικό κόσμο προς τα αριστερά ή τουλάχιστον λίγο περισσότερο προς τα αριστερά; Στο βιβλίο μου «Το μειλίχιο τέρας», προσπάθησα να περιγράψω τους βαθύτερους λόγους αυτού του γεγονότος. Εδώ και δύο δεκαετίες ο ιδεολογικός και πολιτιστικός άξονας του δυτικού κόσμου έγειρε προς τα δεξιά, δηλαδή προς έναν ορίζοντα κατανάλωσης και διασκέδασης, προσωπικού εγωισμού και αυξανόμενης σύγχυσης μεταξύ πραγματικότητας και φανταστικής επινόησης –τρία κομβικά γνωρίσματα της παγκοσμιοποιημένης νεωτερικότητας. Ορίζοντας κατανάλωσης και διασκέδασης σημαίνει ότι τον δυτικό άνθρωπο τον ενδιαφέρει όλο και λιγότερο το καθεστώς ολιγάρκειας, αυστηρότητας και φειδούς που εξέφραζαν τα κλασικά σοσιαλιστικά ιδεώδη, ενώ στην κατανάλωση εμπορευμάτων έχει προστεθεί και η πολύ εντατική κατανάλωση ενέργειας, περιβάλλοντος και πόρων.

Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2015

Η στιγμή της αλήθειας για την ΕΝΚΛΩ και την ελληνική βιομηχανία


Των Κώστα Λαπαβίτσα και Γιάννη Μουσουλίδη

Τον Μάρτιο του 2015 οι πρώην εργαζόμενοι της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας κατέθεσαν μια εξαιρετικά καινοτόμο πρόταση για την επαναλειτουργία της. Να σημειωθεί ότι η ΕΝΚΛΩ, μέχρι το 2010 που ουσιαστικά πτώχευσε, ήταν η μεγαλύτερη κλωστοϋφαντουργία της Ευρώπης. 

Οι εργαζόμενοι προτείνουν τη μετατροπή των απαιτήσεων των πιστωτών σε νέο μετοχικό κεφάλαιο, αντί να περιμένουν οι πιστωτές την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους από την εκποίηση των παραγωγικών εγκαταστάσεων. Η περιουσία της εταιρείας με τιμές του 2010 ανέρχεται στα 160 εκ €, όταν οι απαιτήσεις των πιστωτών φτάνουν τα 350 εκ €. Σε καθεστώς εκποίησης λόγω πτώχευσης η περιουσία σε μια δεκαετία δεν θα μπορέσει να αποφέρει ούτε καν 20 εκ €. Μόνο οι απαιτήσεις των εργαζομένων ξεπερνούν τα 35 εκ € και του Δημοσίου τα 70 εκ €. Είναι προφανές ότι η πρόταση των εργαζομένων είναι σωστή και θα έχει οφέλη για όλους τους πιστωτές.

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2015

Volkswagen: το κατσαριδάκι του γερμανικού καπιταλισμού

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Από το Βερολίνο του Χίτλερ μέχρι την καγκελαρία της Μέρκελ και από την Αμερική του Ρούζβελτ μέχρι τον Λευκό Οίκο του Ομπάμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες των αναπτυγμένων κρατών γίνονταν καθρέφτης των εξελίξεων στην παγκόσμια οικονομία. Το σκάνδαλο της Volkswagen ήρθε απλώς να καταρρίψει μερικούς από τους μύθους για το σύγχρονο πρόσωπο του καπιταλισμού.
Στριμωγμένος σε ένα σχετικά μικρό γραφείο σχεδίαζε και ξανασχεδίαζε ένα μικρό αυτοκινητάκι.
Μπορεί κανένας να μην αναγνώριζε το καλλιτεχνικό του ταλέντο (κάτι που η ανθρωπότητα το μετάνιωσε αρκετές φορές έκτοτε), τα χρόνια όμως που είχε περάσει σαν ζωγράφος τον βοηθούσαν στις λεπτομέρειες.
Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε πολύ καλά στο μυαλό του πώς θα ήθελε το αυτοκίνητο του λαού (Volkswagen) που σχεδίαζε: η γερμανική οικογένεια θα έμενε αδιαίρετη με τους δυο γονείς στα μπροστινά καθίσματα και δυο ή τρία παιδιά στο πίσω, να κινούνται με 100 χλμ/ώρα στους νέους αυτοκινητόδρομους.
Καθώς οι Γερμανοί εργάτες δεν διέθεταν γκαράζ και το αυτοκίνητο θα έμενε συνεχώς στο ύπαιθρο απαιτούνταν ένας αερόψυκτος κινητήρας προκειμένου να μην παγώνει το νερό στο ψυγείο τις κρύες νύχτες του γερμανικού χειμώνα.

Παρασκευή 28 Μαρτίου 2014

Ο Δ. Μπάτσης, η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και η… εκτέλεσή τους!

Του Ηλία Κοπανάκη

Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την παραγωγική ανασυγκρότηση που χρειάζεται ο τόπος, ώστε να εξέλθει από την οικονομική και όχι μόνο κρίση που τον μαστίζει. Και αυτό είναι μια αλήθεια που δε χρειάζεται απόδειξη.

Όταν όλες τις προηγούμενες δεκαετίες έκλεισαν εξ αιτίας της αντεθνικής/αντιλαϊκής πολιτικής που εφαρμόστηκε οι όποιες βιομηχανίες διέθετε η χώρα, ξεπουλήθηκαν ή έμειναν στα συρτάρια των υπουργείων αναξιοποίητες οι μεταλλευτικές/βιομηχανικές δυνατότητες της πατρίδας μας, όταν σχεδόν όλα τα πρωτογενή υλικά/προϊόντα που παράγονται εδώ, μετασχηματίζονται αλλού σε τελικά προϊόντα και το όφελος της διαφοράς το καρπώνονται ξένες εταιρείες, όταν το μόνο που μάθαμε να δημιουργούμε είναι οι παρασιτικές δομές και οι επιδοτούμενες καλλιέργειες, όταν τα πανανθρώπινα ιδανικά που πρεσβεύει η λαϊκή μας παράδοση με όποια μορφή κι αν την αναγνώσει κάποιος, αντικαταστάθηκαν με τον απόμακρο και ξενόφερτο πολιτισμικό αχταρμά, τότε είναι φυσικό μια μέρα να βρεθούμε στο σημείο που και το ψωμί που τρώμε να είναι εισαγόμενο

Σάββατο 22 Μαρτίου 2014

Μια ηλεκτρική ιστοριούλα

Μια φορά κι έναν καιρό, σε τούτον εδώ τον τόπο υπήρχε μια πολυεθνική που την έλεγαν ΠΕΣΙΝΕ. Η ΠΕΣΙΝΕ επεξεργαζόταν βωξίτη κι έβγαζε αλουμίνιο και λεφτά. Μόνο που για να βγάλεις αλουμίνιο χρειάζεται μια διαδικασία η οποία απαιτεί πολύ ηλεκτρικό ρεύμα κι έτσι, επειδή το ρεύμα κοστίζει, δεν βγάζεις όσα λεφτά θα ήθελες. Έτσι, λοιπόν, τα αφεντικά τής ΠΕΣΙΝΕ ήσαν πολύ στενοχωρημένα και δεν ήξεραν πώς να τα φέρουν βόλτα.

Ευτυχώς, σε τούτον εδώ τον τόπο η εξουσία δείχνει πάντοτε κατανόηση στα προβλήματα των πολυεθνικών και των βιομηχάνων γενικώτερα). Αυτό το ήξεραν οι Πεσινέδες, οπότε αποφάσισαν να πάνε στον πρωθυπουργό τής χώρας να κλαφτούνε. Πήγαν, λοιπόν, στον πρωθυπουργό και κλάφτηκαν. Εκείνη την εποχή πρωθυπουργός ήταν ο πυκνοφρύδης Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο θείος τού μπουχέσα, ο οποίος χαρακτηριζόταν από ιδιαίτερη ευαισθησία στα κάθε λογής προβλήματα των βιομηχάνων. Έτσι, ο Καραμανλής αποφάσισε να κάνει μια ειδική σύμβαση διάρκειας 32 χρόνων, που επέτρεπε στην ΠΕΣΙΝΕ να αγοράζει από την ΔΕΗ το ρεύμα που χρειαζόταν σε τιμή κάτω από το κόστος. Και βρέθηκε η ΠΕΣΙΝΕ να χρεώνεται προς 7 δραχμές την κιλοβατώρα, την ώρα που οι αγρότες χρεώνονταν 14 για τα αρτεσιανά τους και οι νοικοκυραίοι 22 για τα σπίτια τους.

Πέμπτη 6 Μαρτίου 2014

Κρατικοποίηση χωρίς αποζημίωση φραγμός στην αποβιομηχάνιση

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Το τέλος µιας ολόκληρης εποχής σήµαναν οι 200 διαθεσιµότητες που ανακοίνωσε η Χαλυβουργική του Κωνσταντίνου Αγγελόπουλου. Το νέο δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία, καθώς το καλοκαίρι είχαν αναγκάσει 150 εργαζόµενους να αποχωρήσουν µε πρόγραµµα… εθελουσίας εξόδου, ενώ οι πρόσφατες µειώσεις µισθών είχαν προδιαγράψει τη σηµερινή εξέλιξη. ∆ύο ήταν οι αφορµές που οδήγησαν στο κλείσιµο, επί της ουσίας, της ιστορικής βιοµηχανίας και περαιτέρω ολόκληρου του κλάδου, καθώς µε διαφορά λίγων ηµερών τη σκυτάλη πήρε η οικογένεια Μάνεση, που ανακοίνωσε στους 108 εναποµείναντες της Χαλυβουργίας στον Ασπρόπυργο ότι βάζει λουκέτο.
Κατ’ αρχάς το υψηλό ενεργειακό κόστος που σαν αποτέλεσµα είχε, στα 530 ευρώ που τιµάται κατά µέσο όρο ο τόνος η µπετόβεργα σε διεθνές επίπεδο, στην Ελλάδα τα 55 ευρώ να αφορούν ενέργεια, όταν στην Ιταλία το αντίστοιχο κόστος ενέργειας ήταν 35 ευρώ. Καθοριστικό ρόλο όµως για την αυλαία που πέφτει σε ολόκληρο τον κλάδο, όπως µαρτυρούν τα σηµαντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει κι ο τρίτος µονοπωλιακός όµιλος που δραστηριοποιείται στην ίδια αγορά, του Στασινόπουλου, µε εργοστάσια µεταλουργίας στην Ελλάδα (όπως Σωληνουργεία Θηβών, Ελληνική Βιοµηχανία Αλουµίνιου, Σοβέλ στο Βόλο που παράγει µπετόβεργα, Βιοχάλκο κ.λπ.), ο οποίος ανακοίνωσε τη µεταφορά της έδρας του εκτός Ελλάδας, γι να αποφύγει το υψηλό κόστος δανειακών κεφαλαίων, έπαιξε και η πρωτοφανής ύφεση του ελληνικού καπιταλισµού. Η πτώση του ΑΕΠ περισσότερο από 21% τα τελευταία έξι χρόνια, εξαιτίας των µέτρων τεχνητής ύφεσης που έχει επιβάλει η τρόικα, ώστε πιο εύκολα και χωρίς αντιδράσεις να περάσουν µέτρα όπως η µείωση των µισθών και η κατάργηση των συλλογικών συµβάσεων εργασίας, έπληξε στοχευµένα την οικοδοµή, η οποία όπως συνέβαινε σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό Νότο αποτελούσε µαζί µε την κατανάλωση την ατµοµηχανή της οικονοµικής ανάπτυξης.

Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 2014

Ο θάνατος της ελληνικής βιομηχανίας

Του Κώστα Λαπαβίτσα

Επαίρεται η κυβέρνηση και το μνημονιακό στρατόπεδο για το θρίαμβο που έχει καταγάγει με την απάλειψη του 'διπλού ελλείμματος', δηλαδή του δημοσιονομικού και των τρεχουσών συναλλαγών. Σώθηκε η Ελλάδα, μείναμε στο ευρώ, πέτυχε η προσπάθεια προσαρμογής, παρά τα 'λάθη' των κακών της Τρόικας. Πλέον εξυγιάνθηκε η οικονομία, μπαίνουμε σε ανάκαμψη και σύντομα οι Έλληνες θα δουν το όφελος στην καθημερινή ζωή τους.

Ας αφήσουμε κατά μέρος τον παραλογισμό, από τη μια, να κατηγορείται η Τρόικα για λανθασμένα και άστοχα μέτρα και, από την άλλη, να πανηγυρίζει η κυβέρνηση για την επιτυχία του προγράμματος που σχεδίασε η Τρόικα. Ας παραβλέψουμε και τον εμφανή προεκλογικό χαρακτήρα των ανακοινώσεων, ο οποίος δείχνει ότι στην ουσία το ελληνικό πολιτικό προσωπικό τίποτε δεν έμαθε από την κρίση και χρησιμοποιεί κυνικά οποιοδήποτε οικονομικό στοιχείο, χωρίς να ενδιαφέρεται για την ουσία. Aς ρωτήσουμε μόνο: υπάρχει κάποια βάση στα περί εξυγίανσης και ανάκαμψης;

Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2013

Μοντέρνοι καιροί (ταινία)



Η ευφυής και προφητική παρακαταθήκη του Τσάρλι Τσάπλιν πάνω στην παράνοια της βιομηχανικής εποχής, της σύγχρονης κοινωνίας και της τεχνολογικής προόδου.

Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου 2013

Εταιρείες διοικούν το μεγάλο συνασπισμό του Βερολίνου

Τα λόμπι των γερμανικών βιομηχανιών καθορίζουν την ατζέντα και την πολιτική λιτότητας της Μέρκελ

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Κομμένος και ραμμένος στα μέτρα των ισχυρότερων επιχειρήσεων του γερμανικού κεφαλαίου είναι ο μεγάλος συνασπισμός που δημιούργησαν χριστιανοδημοκράτες και σοσιαλδημοκράτες στη Γερμανία.
Εκτός από τη συνεχή προσπάθεια επέκτασης του οικονομικού Ράιχ σε βάρος της περιφέρειας της ευρωζώνης, η Ανγκελα Μέρκελ έχει λάβει πλέον σαφείς εντολές να πραγματοποιήσει μια κατά μέτωπο επίθεση σε βάρος των Γερμανών εργαζομένων.
Όπως αποκάλυψε το περιοδικό Σπίγκελ, τα λόμπι των μεγαλύτερων γερμανικών πολυεθνικών καθόρισαν μέχρι και τις τελευταίες λεπτομέρειες των προγραμματικών δηλώσεων που κατέθεσαν τα δυο κόμματα για το σχηματισμό του συνασπισμού. Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που καθυστέρησαν να μπουν οι τελικές υπογραφές καθώς στελέχη μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών αλλά και επιχειρήσεων από τους κλάδους της ενέργειας, της φαρμακοβιομηχανίας κτλ έστελναν καθημερινά διορθωτικές επισημάνσεις στους πολιτικούς του CDU και του SPD. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ενεργειακός κολοσσός RWE, ο οποίος τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιεί την Μέρκελ απροσχημάτιστα σαν «νταβατζή» στις σχέσεις του με ξένες κυβερνήσεις, είχε δημιουργήσει ένα «κέντρο επιχειρήσεων» στο οποίο στελέχη και αναλυτές παρακολουθούσαν και παρενέβαιναν επί 24ωρου βάσεως στις συνομιλίες για το σχηματισμό κυβέρνησης.