Για την επέτειο του βασιλικού πραξικοπήματος και της έναρξης των Ιουλιανών του 1965, μια αναφορά στη συγκλονιστική κηδεία του Σωτήρη Πέτρουλα

Του Γιώργου Αλεξάτου

ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΗΡΩΕΣ ΟΔΗΓΟΥΝΕ

«Για ό,τι έπεσες, ήταν αλήθεια»

Νικηφόρος Βρεττάκος

Ήταν χιλιάδες αυτοί που ξενύχτησαν έξω από το σπίτι του Σωτήρη εκείνη τη νύχτα της Πέμπτης 22 προς Παρασκευή 23 Ιούλη 1965, πλημμυρίζοντας τους γύρω δρόμους και τα περιβόλια. Στην πλειονότητά τους νέοι και νέες, αλλά και μεγαλύτεροι. Σαραντάρηδες και πενηντάρηδες, που ’χαν ζωντανές τις μνήμες από τότε, πριν δυο δεκαετίες, που ήταν κι αυτοί νέοι κι είχαν πάρει τα όπλα για τη λευτεριά και την προκοπή. Και πολλοί απ’ αυτούς πέρασαν χρόνια στις φυλακές και στα ξερονήσια. Και θυμόνταν τους συναγωνιστές τους που έπεσαν πολεμώντας, δολοφονήθηκαν από τις χίτικες συμμορίες ή στήθηκαν μπροστά στα εκτελεστικά αποσπάσματα. Ανάμεσά τους και μαυροντυμένες μανάδες, αδελφές, γυναίκες και κόρες εκείνων που περιφρόνησαν τον θάνατο, γιατί είχαν αγαπήσει με πάθος τη ζωή. 

Και βούρκωναν και έκλαιγαν, μικροί και μεγάλοι. Και κάποια στιγμή βγήκε έξω ο Θόδωρος, ο πατέρας, και ζήτησε να σταματήσουν τα μοιρολόγια.

Και τότε πιάσανε το τραγούδι, έτσι όπως συνηθιζόταν από πάντα να αποχαιρετιούνται οι ήρωες σ’ αυτόν τον τόπο. Κι αντιλαλούσαν τα Σεπόλια, μέχρι πέρα στον Κηφισό και στον λόφο Σκουζέ, από τα τραγούδια του Θεοδωράκη, από τον «Επιτάφιο»:

«Γιε μου, ποια Μοίρα το ’γραφε και ποια μου το ’χε γράψει

τέτοιον καημό, τέτοια φωτιά, στα στήθεια μου ν’ ανάψει».

Και «σημαίες τώρα σε ντύσανε, παιδί μου εσύ κοιμήσου

κι εγώ τραβώ στ’ αδέρφια σου και παίρνω τη φωνή σου». 

Κι ακουγόταν μυριόστομο, από το «Ένας όμηρος», ξανά και ξανά:

«Ανάθεμα την ώρα, κατάρα στη στιγμή

σκοτώσαν οι φασίστες το γελαστό παιδί».

Κι αντηχούσαν τα γύρω περιβόλια και οι κήποι «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού»:

«Στα περβόλια μες στους ανθισμένους κήπους

σαν άλλοτε θα στήσουμε χορό.

Και το Χάρο θα καλέσουμε

να πιούμε αντάμα και να τραγουδήσουμε μαζί.

……………..

Στα περβόλια μες στους ανθισμένους κήπους

αν σε πάρω, Χάρε, στο κρασί

αν σε πάρω στο χορό και στο τραγούδι

τότε χάρισέ μου μιας νυχτιάς ζωή».

Βασιλιάδες, Ιουλιανά, Μάης ’68, και η Νέα Διεθνής Τάξη

Του Τάκη Φωτόπουλου

Η κηδεία του Κωνσταντίνου έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς διανοουμένους κ.λπ. να πάρουν θέση κατά του αναχρονιστικού θεσμού της βασιλείας. Καθυστερημένα βέβαια, όταν τον καιρό που ο λαός είχε κατέβει στους δρόμους και μάτωνε στα περίφημα Ιουλιανά, με το σύνθημα «Πάρ’τη μάνα σου και μπρος, δεν σε θέλει ο λαός», αυτοί με άλλα ασχολούνταν! Είτε δηλαδή ποιούσαν τη νήσσαν, μέχρι να δουν ποιος τελικά θα επικρατούσε, είτε απλά τάσσονταν άμεσα ή έμμεσα με τον Ανδρέα Παπανδρέου, που ήταν η φανερά ανερχόμενη νέα (καθεστωτική) δύναμη.

Όμως τι πραγματικά κρινόταν το 1965, που ουσιαστικά καθόρισε την τύχη του Ελληνικού λαού μέχρι σήμερα, όπου τα καθεστωτικά όργανα προσπαθούν με κάθε τρόπο τώρα να πείσουν τον λαό ότι «ενίκησε», με το να ξεφορτωθεί τον βασιλικό θεσμό; Και πώς εξηγείται αυτό, όταν ήταν βέβαια πάλι οι ξένοι που επέβαλαν τη βασιλεία στον Ελληνικό λαό, όταν εξεγέρθηκε να αποτινάξει τον τουρκικό ζυγό διακόσια χρόνια πριν; Και γιατί άραγε οι ξένοι «προστάτες» μας που «σκιζόντουσαν» άλλοτε να μας φέρουν τη βασιλεία, σήμερα —όπως έγινε φανερό από τα Ιουλιανά και μετά— έκαναν το παν για να καταργήσουν τον θεσμό, σε μια εκστρατεία που κορυφώθηκε (όχι τυχαία!) με την παράλληλη άνοδο της Νέας Διεθνούς Τάξης της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης; Είναι άσχετα άραγε τα δύο γεγονότα, δηλαδή η κατάργηση του βασιλικού θεσμού και η άνοδος της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης;

Δεν ήταν λοιπόν περίεργο (παρόλο που πολλοί εξεπλάγησαν όταν είδαν ακόμη και τη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας να το κάνει, η οποία άλλοτε δεν θα διανοούνταν να μην πρωτοστατεί στην κηδεία του Άνακτος) ότι, σήμερα, το καθεστώς κάνει το παν να υποβιβάσει τη σημασία της! Είναι μάλιστα πιθανό και κάποιοι από εμάς τους παλιότερους, που είχαμε αγωνιστεί άμεσα ή έμμεσα κατά του βασιλικού θεσμού στα Ιουλιανά, θεωρώντας τον σαν ένα από τους κύριους θεσμούς που στήριζαν ένα από τα πιο αντιδραστικά καθεστώτα στην Ευρώπη, να έχουν σήμερα μπερδευτεί με τη στάση όλου του κατεστημένου και ιδιαίτερα της παλιάς «επάρατης Δεξιάς» που σκιζόταν υπέρ του βασιλικού θεσμού. Κάποιοι ίσως και να διερωτώνται μήπως τελικά νικήσαμε (έστω και αν δεν καταφέραμε να διώξουμε τότε τον βασιλιά άλλα μερικά χρόνια αργότερα) και δεν το…καταλάβαμε. Και έστω βέβαια εάν ήταν ο αρχηγός της στρατιωτικής Χούντας, που εκπροσωπούσε την επάρατη Δεξιά, αυτός που το έκανε, πριν την καθαίρεση και του δικού του καθεστώτος του από τις «Προστάτιδες Δυνάμεις»!

«Παρελθοντολογία», «νηφαλιότητα», ή μνήμη;

Ο πρώτος βαριά φορτωμένος Ιούλης της σύγχρονης Ελλάδας ήταν αυτός του 1965. Ανοιχτή επέμβαση του Παλατιού στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλεπάλληλες «αποστασίες» ηγετικών στελεχών της Ένωσης Κέντρου, κήρυξη «ανένδοτου αγώνα» από τον Γ. Παπανδρέου, τεράστιες παλλαϊκές διαδηλώσεις, δολοφονία του Πέτρουλα… Ακόμη και οι νέοι σε ηλικία κάποια από τις παραπάνω λέξεις θα αναγνωρίσουν. Στη σελίδα αυτή επιλέξαμε να δημοσιεύσουμε χαρακτηριστικά αποσπάσματα από ένα σχετικό κείμενο του Γιάννη Χοντζέα, και ένα σύντομο χρονικό.

Του Γιάννη Χοντζέα

Πρόθεσή μας εδώ είναι να ανασηκώσουμε λίγο το πέπλο της περιόδου 1965- 1967, δηλαδή της περιόδου που άλλοι τη λένε «αποστασία» κι άλλοι περίοδο των πλατιών λαϊκών αντιιμπεριαλιστικών-αντιαμερικάνικων κινητοποιήσεων. Κινητοποιήσεων που σφραγίστηκαν με αίμα και θυσίες (Πέτρουλας), και καταπνίγηκαν όχι από την αστυνομική βία, η οποία στάθηκε ανίσχυρη να το πετύχει, αλλά από τη συνδυασμένη πολιτική, οργανωτική και πυροσβεστική (δηλ. τρομοκρατική) δραστηριότητα των παρατάξεων Κέντρου-Αριστεράς. Σε αυτές διεδραμάτιζαν ηγετικούς ρόλους οι σημερινοί ηγέτες του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕεσ. και του ΚΚΕ (Παπανδρέου Α., Κύρκος Λ., Φλωράκης Χ., που ήταν οργανωτικός γραμματέας της ΕΔΑ το 1966-1967 κ.λπ. κ.λπ.). […]

15 Ιούλη 1965: να μην ξεχνάμε την αποσταCia, τους αποστάτες και τον εφιάλτη της δημοκρατίας

Να μην ξεχνάμε την ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ, το χρηματισμό βουλευτών της Ε.Κ., τους αμερικανούς, το παλάτι και τον αρχιμάγειρα της αποσταCiaς Μητσοτάκη!

Σωτήρης Πέτρουλας - «Μάρτυρες ήρωες οδηγούνε | τα γαλάζια μάτια του μάς καλούνε»

«Μάρτυρες ήρωες οδηγούνε | τα γαλάζια μάτια του μάς καλούνε» – Ο Ιούλιος για το κίνημα δεν ήταν ποτέ «μήνας τον διακοπών» και του καναπέ με συνοδεία κλιματιστικού. Ιούλιο γράφτηκαν με αίμα μερικές από τις κορυφαίες μάχες του λαϊκού κινήματος. 21η Ιουλίου του 1965 δολοφονείται ο φοιτητής Σωτήρης Πέτρουλας. 70 ημέρες κράτησαν τα «Ιουλιανά».  

ΤΑ ΙΟΥΛΙΑΝΑ

Από νωρίς το απόγευμα συγκεντρώνονται στα Προπύλαια φοιτητές της ΕΦΦΕ και εργαζόμενοι κυρίως οικοδόμοι από τις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Ξεκινάει πορεία. Στη Σταδίου, στο ύψος του «Αττικόν» η αστυνομία εμποδίζει την πορεία να προχωρήσει και ξεκινάνε οι συγκρούσεις. Οι «αύρες», τα τεθωρακισμένα οχήματα της αστυνομίας επιτίθενται εκτοξεύοντας εκατοντάδες διακρυγόνα και ένα από αυτά χτυπάει τον άτυχο αγωνιστή Πέτρουλα. Οι μαινόμενοι άνδρες της αστυνομίας τον καθηλώνουν και τον κακοποιούν μέχρι θανάτου.

Για τον Ιούλη του 1965…!

Για τα Ιουλιανά, πρωτάκουσα από τον πατέρα μου. Μέσα από την αχλύ του χρόνου, μισοθυμάμαι, να μας μιλά για κάποιον Ιούλη που ο «γέρος της δημοκρατίας», με τον «ανένδοτο αγώνα» του, τα έβαλε με το παλάτι και τη σκύλα Φρειδερίκω, όπως την έλεγαν κοροιδευτικά και κεφαλονίτικα οι γονείς μας. Και πλήθος κόσμου ήταν κάθε μέρα στο δρόμο γιατί δεν το ήθελε το άδικο.Και αυτό το άδικο – στην εφηβεία – μ’έκανε από την μια να απορώ, μα και να γλυκαίνω ταυτόχρονα με την απορία μου, πως ο Γεώργιος Παπανδρέου, μπορεί να χαρακτηριζόταν δημοκράτης…
Όπως μας μιλούσε και για τα Δεκεμβριανά, ατάραχα, ιστορικά και φυσιολογικά! Χωρίς το μένος που φορτίζει τις λέξεις της ιδεολογικής στράτευσης…ένθεν και ένθεν. Τα Δεκεμβριανά για τον πατέρα, ήταν απλά τότε που το ΕΑΜ ήθελε να πάρει την εξουσία. Τόσο απλά! Ίσως γιατί πάνω απ’ολα οι αφηγήσεις του, οι εμπειρίες του, ήθελε να μας μπάσουν σε όσα συνέβαιναν στη Ελλάδα, να μας οδηγήσουν στην ιστορία την ίδια, αυτής της χώρας.

Η δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα και η εποχή του.

Η δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα/ «Ιουλιανά» 1965/ Τι προηγήθηκε/ Το κίνημα των 70 ημερών – η πολιτική της ΕΔΑ

γράφει ο Αλέξανδρος Α. Χατζηκώστας 

«…Μάρτυρες, ήρωες οδηγούνε
τα γαλάζια μάτια σου
μας καλούνε…»

Ιουλιανά φαντάσματα

Του Γεράσιμου Δεληβοριά

«Ετούτο το καλοκαίρι σαν και πέρσι μας ήρθε θυμωμένο

  Είναι βαρύ το σακί του ήλιου στην πληγιασμένη ράχη…»

 Γ.Ρίτσος –Στις γειτονιές του κόσμου

«Όταν τα βουβάλια τσακώνονται στο βάλτο, την πληρώνουν τα βατράχια» (κινέζικη παροιμία). Τα βουβάλια στην προκειμένη περίπτωση, είναι οι ΗΠΑ που μέσω του ΔΝΤ προσπαθούν να υποσκάψουν τη γερμανική ηγεμονία στη  Ευρώπη και φυσικά η Γερμανία που μέσω της ΕΕ προσπαθούσε να απελευθερωθεί από την αμερικανική κατοχή (1) και να γίνει  ανεξάρτητος παίκτης στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στον πλανήτη. Είδαμε λοιπόν τις τελευταίες εβδομάδες, την εναλλαγή των ρόλων «καλού» - «κακού», με την Μέρκελ (που το 2012, αφού έσωσε τις γερμανικές τράπεζες  είχε εν συνεχεία εγκαταλείψει την Ελλάδα στην τύχη της και στην εποπτεία του ΔΝΤ) να αγωνίζεται για την εξεύρεση λύσης στο ελληνικό πρόβλημα και την Λαγκάρντ να τορπιλίζει κάθε τέτοια προσπάθεια προβάλλοντας εξωφρενικά σκληρούς όρους.

 Η απόφαση λοιπόν της συγκυβέρνησης Τσίπρα - Καμμένου για διεξαγωγή δημοψηφίσματος, ήταν μια «φυγή προς τα εμπρός», ώστε να ξεφύγει από την δύσκολη θέση του να υποχρεωθεί να υπογράψει ένα μνημόνιο χειρότερο από τα προηγούμενα και να τελειώσει άδοξα την πολιτική της σταδιοδρομία.

Ο Γ. Καραμπελιάς συνομιλεί με το Θ. Ζιάκα τα Ιουλιανά του ’65 (29-6-15)

O Γιώργος Καραμπελιάς συνομιλεί τη Δευτέρα 29 Ιουνίου στις 20.30 με τον συγγραφέα Θεόδωρο Ζιάκα. Μια συζήτηση με θέμα: “50 χρόνια από τα Ιουλιανά του 65’. Από τον εκσυγχρονισμό της παράδοσης στον παρασιτικό εκσυγχρονισμό“.

Ιούλης 1965 – Πενήντα χρόνια μετά

Του Γιώργου Καραμπελιά

Έπρεπε τελικώς να περάσουν πενήντα ολόκληρα χρόνια από τον Ιούλιο του 1965 για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε μια πιο ολοκληρωμένη αντίληψη για τη σημασία της περιόδου που αρχίζει από το 1963 και τελειώνει το 1967, την οποία και αποκαλούμε συνοπτικά, ίσως και περιοριστικά, «Ιουλιανά». Ήταν η κομβική στιγμή μιας θυελλώδους τετραετίας που στην ουσία σφράγισε την μετεμφυλιακή ελληνική ιστορία και στην πραγματικότητα αποτέλεσε το πρελούδιο της μεταπολίτευσης. Υπ’ αυτή την έννοια, τα «Ιουλιανά» προδιαγράφουν εξελίξεις που επρόκειτο να ολοκληρωθούν στα σαράντα χρόνια της μεταπολίτευσης. Τίποτα πιο χαρακτηριστικό εξάλλου, από την πορεία μιας οικογένειας που συνδέθηκε αποφασιστικά και μοιραία με αυτά: της οικογένειας Παπανδρέου. Το 1963, ο Γεώργιος, ο πρεσβύτερος, θα ανέβει στο πάνθεον των Ελλήνων πολιτικών ως ο εκφραστής της μεγάλης αλλαγής την οποία θα ολοκληρώσει το 1981 ο συνεχιστής του Ανδρέα, και θα κλείσει με επαίσχυντο τρόπο ο συνώνυμος εγγονός του, ΓΑΠ, το 2010. Αυτή η πορεία, από την «αλλαγή» στον «σοσιαλισμό», με κατάληξη τη μνημονιακή υποστροφή της μεταπολίτευσης, αναπαριστά στις βασικές της κατευθύνσεις τα ουσιώδη στοιχεία αυτής της πενηντάχρονης διαδρομής.

Ιουλιανά: Όταν η δημοκρατία απαξιώνεται (video)

15-7-1965: Βασιλικό πραξικόπημα. Ο Γ. Παπανδρέου αναγκάζεται σε παραίτηση.

Κυβέρνηση αποστατών υπο τον Γεώργιο Αθανασιάδη - Νόβα. Ο λαός ξεκινά ανένδοτο αγώνα για την τήρηση της Συνταγματικής νομιμότητας (114).

 Οι διαδηλώσεις οι πορείες και οι συγκρούσεις με την αστυνομία θα διαρκέσουν 70 ημέρες (16-7-1965 έως 25-9-1965).

Σαν σήμερα συμπληρώνονται 49 χρόνια από τα Ιουλιανά, την περίοδο πολιτικής αστάθειας που ακολούθησε την αποπομπή της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965 έως το πραξικόπημα των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967.

Σωτήρη Πέτρουλα σε πήρε ο Λαμπράκης σε πήρε η Λευτεριά...

Σωτήρης Πέτρουλας... να μην ξεχνάμε, μέρα που είναι, τα θύματα του “εθνάρχη” της δεξιάς & τους σημερινούς νενέκους...

Σωτήρης Πέτρουλας

Βρισκόμαστε στον Ιούλη του 1965. Το παλάτι, έχει ωθήσει σε παραίτηση την κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου, μετά την απαίτηση του Γεωργίου Παπανδρέουνα αναλάβει το υπουργείο άμυνας ενώ τα ανάκτορα ήθελαν αυτό το κρίσιμο υπουργείο σε κάποιον «δικό τους», και έχει επιβάλει πραξικοπηματικά την κυβέρνηση των αποστατών (Νόβας, Μητσοτάκης κ.α.), πυροδοτώντας τη...
λαϊκή οργή και αγανάκτηση.
Όλη η χώρα συγκλονίζεται από μαζικές αγωνιστικές κινητοποιήσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία. Με κάθε τρόπο ο λαός εκδηλώνει την πίστη του στη νόμιμη κυβέρνησή που είχε εκλέξει ενάμιση μόλις χρόνο πριν με 52,7% και 171 έδρες.