«Συνθήκη της Λοζάνης: 97 χρόνια μετά»

Του Μάρκου Τρούλη 

Η Συνθήκη της Λοζάνης υπήρξε η πρώτη, η οποία αναθεωρούσε το διαμορφωθέν εις βάρος ηττημένου του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου πλαίσιο, ενώ προσέφερε και το διεθνή δοκιμαστικό σωλήνα γέννησης του τουρκικού έθνους και κράτους. Με εξαίρεση την προσάρτηση της Αλεξανδρέττας το 1939, η οποία ήταν «η ευκαιρία που δεν έπρεπε να χαθεί» σύμφωνα με τον Αχμέτ Νταβούτογλου, το νεότευκτο τουρκικό εθνοκράτος επιχείρησε να απέχει από διεθνείς διενέξεις για περίπου 30 έτη, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι η εν λόγω περίοδος θεωρείται ως η σχετικά καλύτερη για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Σήμερα, 97 χρόνια μετά, η Τουρκία επιδιώκει την ανατροπή των τότε συμφωνημένων με ένα κρεσέντο μαξιμαλισμού και επιθετικότητας. Κατηγορεί την Ελλάδα για «παραβατικότητα» (!), τη στιγμή που η ίδια ζητά ανοιχτά την αλλαγή της «απαρχαιωμένης» Συνθήκης της Λοζάνης. Ωστόσο, λησμονεί ή θέλει να λησμονεί ότι οι ίδιες οι διεθνείς συνθήκες είναι το απαύγασμα του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς νομιμότητας. Όμως, τι σημασία έχει αυτό για μια Τουρκία, η οποία θεωρεί εαυτόν αρκετά ισχυρό ώστε να ανατρέψει την καθεστηκυία τάξη και να προβεί σε αποσταθεροποιητικές ενέργειες εντός μιας εκτεταμένης γεωγραφικής ζώνης από τον Καύκασο και τη Νότια Ουκρανία έως τα Βαλκάνια, τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή ή ακόμη και το Κέρας της Αφρικής

Αναθεωρητισμός από την μια, Στρουθοκαμηλισμός από την άλλη…

Του Γιώργου Παπαγιαννόπουλου

Ο νέο-σουλτάνος (και κουμπάρος) Ταγίπ Ερντογάν αμφισβητεί ευθέως τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1922, η οποία καθόρισε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας, θέτοντας επί τάπητος όλες τις διεκδικήσεις της Άγκυρας. Η Τουρκία κάνει σε όλα τα μέτωπα συγκεκριμένα και καλά σχεδιασμένα βήματα, τα οποία συμβαδίζουν με τις παραπάνω φραστικές διεκδικήσεις. Οι τουρκικές δυνάμεις έχουν εισβάλει στη... Συρία και το Ιράκ, κατοχυρώνοντας ζώνες επιρροής τις οποίες είναι απίθανο να εγκαταλείψει εκουσίως, όπως μαρτυρά με τον πλέον αδιαμφισβήτητο τρόπο η εμπειρία της Κύπρου. Ποια άλλη Χώρα θα διατηρούσε ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΟΧΗΣ σε τρεις ξένες χώρες ταυτοχρόνως- Κύπρος, Συρία, Ιράκ- χωρίς να έχει ξεσηκωθεί εναντίον της η «Διεθνής Κοινότητα»; Παράλληλα, πλήττει ανηλεώς τους Κούρδους του YPG και του PKK.

Κυπροποίηση της Θράκης και τουρκοποίηση του Αιγαίου: Τα πραγματικά σχέδια της Τουρκίας

Αναντίρρητα, κατά το προηγούμενο διάστημα, ένα από τα θέματα που άναψε φωτιές και έφερε πολύ μεγάλη αναστάτωση στο Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) ήταν οι δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σχετικά με την ιστορική αξιολόγηση και τη συγκαιρινή χρησιμότητα της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης(*). 

Του Δρ. Αυγουστίνος (Ντίνος) Αυγουστή

Και πριν προλάβει να κοπάσει ο θόρυβος, ο Ταγίπ Ερντογάν, με αφορμή την υπόθεση της Μουσούλης επανήλθε δριμύτερος με νέες εξίσου προκλητικές δηλώσεις, δηλώσεις που προκάλεσαν (επιτέλους) θύελλα αντιδράσεων απ΄ όλα τα πολιτικά κόμματα στην Αθήνα, αλλά και το Ελληνικό ΥΠΕΞ, τα οποία εξέδωσαν ιδιαίτερα σκληρές ανακοινώσεις-προειδοποιήσεις.

Ιδού αυτούσιες οι τελευταίες προκλητικότατες δηλώσεις του τούρκου προέδρου σε ομιλία του στη Ρίζε, όπου συμμετείχε στη μαζική τελετή εγκαινίασης έργων:

Ο Ερντογάν και η Συνθήκη της Λωζάνης

Το γεωπολιτικό συγκείμενο του τουρκικού αναθεωρητισμού

Του Θεόδωρου Μπατρακούλη από την Ρήξη φ. 127

Στους μήνες που προηγήθηκαν των βαλκανικών πολέμων καθώς και κατά τη διάρκεια των πολέμων αυτών, τα μέλη της «Επιτροπής για την Ενότητα (Ένωση) και Πρόοδο» (ΕΕΠ) έδειξαν μεγάλη αδιαφορία όσον αφορά τη διατήρηση των κτήσεων της Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια. Η αδιαφορία αυτή προκάλεσε έκπληξη σε σημαντικούς ιστορικούς της οθωμανικής περιόδου και έχει επικριθεί ιδιαίτερα από τον Ενβέρ Ζιγιά Καράλ1.
Α υτή η στάση των Ενωτικών σημειώθηκε παρά το ότι τα περισσότερα ηγετικά μέλη της οργάνωσης κατάγονταν από αυτές τις περιοχές2. Ο Φουάτ Ντουντάρ οδηγείται στο συμπέρασμα ότι οι Ενωτικοί επέρριψαν στην αντιπολίτευση την απώλεια των Βαλκανίων, αποποιήθηκαν τη σχετική ευθύνη τους και προτίμησαν μια αναδίπλωση-συσπείρωση στην Ανατολή. Εξάλλου, ο ίδιος επισημαίνει τη γνωστή και από άλλες πηγές προτροπή των Γερμανών, με τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Γκολτς Πασά3, να εγκαταλείψουν οι Οθωμανοί τα Βαλκάνια και να επικεντρωθούν στη Μικρά Ασία.

Γιώργος Κοντογιώργης: Ο Ερντογάν θέλει την «ιμιοποίηση» της Ελλάδας

Ως μέρος μακρόπνοου σχεδίου του Ερντογάν θεωρεί την ανακίνηση του ζητήματος της Συνθήκης της Λωζάννης ο καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Γιώργος Κοντογιώργης. Τονίζει παράλληλα ότι η Ελλάδα οφείλει να αλλάξει τακτική και στρατηγική.

Συνέντευξη στον Δημήτρη Χρυσικόπουλου

Κατ’ αρχάς θα ήθελα την ερμηνεία σας για την ανακίνηση ζητήματος της Συνθήκης της Λωζάννης από τον Ερντογάν…

Ο Ερντογάν επενδύει στο μέλλον. Οι κινήσεις του αυτές εγγράφονται σε μια στρατηγική μακράς πνοής για την Τουρκία, την οποία υπαγορεύει η ιστορία, η εσωτερική της δυναμική και το γεωπολιτικό περιβάλλον. Το 1980 έγραφα ότι η Τουρκία επεδίωκε τη «φινλανδοποίηση» της Ελλάδας. Από τη δεκαετία του 2000 έγινε προφανές ότι αυτό δεν της αρκεί. Θέλει την «ιμιοποίησή» της. Η Τουρκία, εάν, όπως όλα δείχνουν, επιθυμεί να παίξει έναν ισχυρό περιφερειακό ρόλο, στον οποίο την ωθούν οι εσωτερικές της δυνάμεις, οφείλει να διαμορφώσει γύρω της έναν ζωτικό χώρο. Γνωρίζει επίσης ότι χωρίς τον έλεγχο της Ελλάδας το εγχείρημα αυτό θα είναι δύσκολο, διότι η τελευταία αποτελεί τον αναγκαίο σύνδεσμο με τη Δύση, που διαμορφώνει τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής.

Η Εξωτερική Πολιτική των Αυταπατών και του Εθνομηδενισμού στά σχοινιά

Του Αχιλλέα Ομήρου

Οι τελευταίες δηλώσεις του Ερντογάν (Πασά) με τις οποίες αμφισβητεί την συνθήκη της Λοζάννης, αποτελεί ένα ισχυρό χαστούκι στο πάντα χαμογελαστό μάγουλο του πρωθυπουργού κ. Αλ. Τσίπρα. Μετά από κάθε συνάντηση με τον τούρκο ηγέτη είναι πάντα με το χαμόγελο της αισιοδοξίας για την καλή πορεία των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, την επικείμενη λύση του Κυπριακού, και γενικά για όλα τα ανοικτά ζητήματα των σχέσεων μας με τις Βαλκανικές χώρες κλπ. κλπ. Το ίδιο και ο καθ’ ύλη αρμόδιος υπουργός Εξωτερικών κ. Ν. Κοτζιάς – σύμβουλος του Γιώργου Παπανδρέου και κορυφαίο θεωρητικό στέλεχος στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν του ΚΚΕ.
  

       Πάνω που η κυβέρνηση των «αυταπατών» και «ψευδαισθήσεων» - σύμφωνα με παραδοχή των ηγετών της – ως προς το Κυπριακό ήθελε  να αποδεσμευθεί από το «αναχρονιστικό» καθεστώς των εγγυήσεων, μάλλον τώρα πρέπει να εγγυηθεί για ολόκληρο το  Αιγαίο και τα νησιά του.

       Είδατε με ποια κριτήρια ο Ερντογάν θέλει να διεκδικήσει ελληνικά νησιά του Αιγαίου; Όχι ποιοι τα κατοικούν – με βάση την εθνικότητα τους – αλλά με βάση αν ακούγονται οι φωνές από τα παράλια της Μ. Ασίας. «Τα νησιά στο Αιγαίο που αν φωνάξεις από απέναντι ακούγεσαι, εμείς στη Λωζάννη τα δώσαμε στους Έλληνες» είπε μιλώντας σε περιφερειακούς διοικητές της Τουρκίας στην 27η Σύνοδο των Μουχτάρηδων. Από εδώ και στο εξής στο νέο διεθνές δίκαιο – ιδίως για τον καθορισμό των συνόρων και των δικαιωμάτων των λαών – η φωνή και γιατί όχι και ο αντίλαλος της, θα παίζουν βασικό ρόλο. Και το Κυπριακό κάπως έτσι σκέπτονται να λυθεί. Ο ειδικός σύμβουλος του Γ.Γ του ΟΗΕ, κ. Eide τώρα θα έχει ένα νέο επιχείρημα για την λύση του Κυπριακού. 

Ο Ερντογάν βάζει θέμα αλλαγής συνόρων

Στο στοχαστρό του “σουλτάνου” τα νησιά του Αιγαίου

Ο πρόεδρος της Τουρκίας επέκρινε εκείνους που υπέγραψαν το 1923 τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία έδωσε σε μεγάλο βαθμό στη χώρα τα σημερινά της σύνορα, αντί για τα εξαιρετικά πιο περιορισμένα που προέβλεπε η Συνθήκη των Σεβρών, λέγοντας ότι κάποιοι είχαν προσπαθήσει να παρουσιάσουν τη Λωζάνη ως νίκη, σύμφωνα με δημοσίευμα της Χουριέτ.

«Η 15 Ιουλίου (σσ. ημέρα που εκδηλώθηκε η αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος νωρίτερα φέτος) αποτελεί το δεύτερο πόλεμο Ανεξαρτησίας για το τουρκικό έθνος. Ας το γνωρίζουμε με αυτό τον τρόπο», είπε ο Recep Tayyip Erdogan, σήμερα 29 Σεπτεμβρίου στην 27η συνάντησή του με διοικητές επαρχιών στην Άγκυρα.