Του Τσβετάν Τοντόροφ
Η λανθάνουσα ανθρωπολογία του νεοφιλελεύθερου δόγματος, σύμφωνα με την οποία η οικονομία κυριαρχεί στην κοινωνική ζωή και η υλική κερδοφορία κυριαρχεί στην οικονομία, ασκεί μεγάλη επιρροή στον κόσμο της εργασίας... Η καινούργια απαίτηση να επιβάλουμε μεγαλύτερη «ευελιξία» και «κινητικότητα» στο προσωπικό της επιχείρησης είναι ένα καλό παράδειγμα της αναστάτωσης που υφίσταται κανείς από την ίδια την εργασία. Για να επιτύχουμε μεγαλύτερη παραγωγικότητα, για να μη ριζώνει η μονοτονία και τα στερεότυπα, αλλάζουμε συχνά στους εργαζόμενους πόστο (ευελιξία) ή τόπο εργασίας (κινητικότητα). Νομίζουμε ότι έτσι θα δουλεύουν καλύτερα... Το αποτέλεσμα είναι πως η απαίτηση ευελιξίας μας κάνει να ξεχνάμε αυτή την ικανότητα (του να δουλεύουμε καλύτερα), που κατακτιέται μέσα από μακρόχρονη πείρα.
Μία από τις συνέπειες της ευελιξίας είναι ότι εξασθενεί το κοινωνικό δίκτυο που δημιουργείται μέρα με τη μέρα, άρα και η ίδια η ταυτότητα του ατόμου. Ξεχνάμε ότι μια δουλειά δεν είναι μόνο ένα αφηρημένο καθήκον που πρέπει να επιτελεστεί, αλλά κι ένα ζωντανό περιβάλλον, φτιαγμένο από ανθρώπινες σχέσεις, κοινές ιεροτελεστίες, υποχρεώσεις και απαγορεύσεις. Οι συνέπειες της κινητικότητας, που καταφέρουν συχνά σκληρά πλήγματα στην οικογενειακή ζωή, είναι ακόμα πιο καταστροφικές. ως αποτέλεσμα, στην France Telecom σημειώθηκαν είκοσι πέντε αυτοκτονίες μέσα σε είκοσι μήνες, χωρίς να αναφέρουμε την κατάθλιψη και άλλες σωματικές ή ηθικές βλάβες... Είναι καλό να κερδίζεις περισσότερα, αν όμως αυτό έχει ως κόστος μια κατεστραμμένη οικογενειακή ζωή, ένα συναίσθημα απώλειας του νοήματος στην εργασία ή την έλλειψη αναγνώρισης, αμφιβάλλει κανείς αν κάτι τέτοιο αξίζει τον κόπο.
