Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ Γ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ Γ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2021

Πατριωτισμός και αριστερά

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Τα  πρόσφατα  γεγονότα έφεραν επιτακτικά στο προσκήνιο το  θέμα του  πατριωτισμού  και  των συνόρων, της  εθνικής κυριαρχίας, της  παγκοσμιοποίησης  και  του  διεθνισμού.

Στα  πλαίσια  αυτού  του  σημειώματος ,εννοείται ότι μόνο ορισμένα από αυτά μπορούμε να θίξουμε, και αυτά ακροθιγώς, ξεκινώντας ιστορικά  από τα βασικά για  την Αριστερά. Δηλαδή τους κλασικούς του μαρξισμού αλλά και του  αναρχισμού.

Α. Προλετάριοι. Πατρίδα ;

Κάποιοι προβάλουν μόνο μια φράση του “Κομμουνιστικού  Μανιφέστου “: “Οι  προλετάριοι  δεν έχουν πατρίδα , παραβλέποντας ασυλλόγιστα και αντιδιαλεκτικά, όλο  το  υπόλοιπο  κείμενο  που λέει :

” Ακόμα κατηγόρησαν τους κομμουνιστές ότι θέλουν να καταργήσουν τ  ά  χ  α  την πατρίδα, την  εθνότητα. Οι  εργάτες δεν έχουν πατρίδα. Δεν μπορείς να τους πάρεις  κάτι  που  δεν  έχουν “(1).

[Οι εργάτες  λοιπό  δεν έχουν πατρίδα(ή αισθάνονται ότι κάποιοι τους την έχουν στερήσει), όχι οι κομμουνιστές, οι οποίοι είναι συνειδητά πολιτικά όντα, και  αποκρούουν τις  κατηγορίες ότι θέλουν τ  ά  χ  α να καταργήσουν την πατρίδα. Η ίδια η αστική τάξη έχει  αφαιρέσει κάτω από τα πόδια των εργατών την πατρίδα, την εθνικότητα, τους έχει κάνει  μισθωτούς σκλάβους, αφαιρώντας τους την γη των προγόνων τους  με  την “πρωταρχική  συσσώρευση” κεφαλαίου.

Μήπως οι σκλάβοι της αρχαιότητας είχαν πατρίδα; Ή μήπως το κεφάλαιο το ίδιο έχει  πατρίδα ; Μετακινείται και μαζί του μετακινείται και το εξάρτημα του ο εργάτης, όταν δεν  μένει  άνεργος  στους  πέντε δρόμους, και αναγκάζεται να μεταναστεύσει από μόνος του  ή  να  πεθάνει  σαν  το  σκυλί].

Πέμπτη 7 Ιανουαρίου 2021

Το μεταναστευτικό και ο «βιομηχανικός εφεδρικός στρατός»

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Ο όρος «βιομηχανικός εφεδρικός στρατός» χρησιμοποιήθηκε και επεξηγήθηκε πρώτη φορά από τον Μάρξ στο «Κεφάλαιο»(1), όταν ανέπτυξε το νόμο της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης. Η συσσώρευση κεφαλαίου (το οποίο είναι τμήμα του όλου πλούτου), είναι η μετατροπή τμήματος της υπεραξίας σε κεφάλαιο, είναι η επανεπένδυση από τον κεφαλαιούχο (και όχι η ατομική του κατανάλωση), ώστε να συνεχιστεί η παραγωγική διαδικασία. Ο εφεδρικός στρατός είναι συνοπτικά οι άνεργοι, οι μισοαπασχολούμενοι, το πρεκαριάτο. Η ουσία του νόμου, η κινητήρια του δύναμη, είναι η δημιουργία αυτού του εφεδρικού στρατού.

«Όσο μεγαλύτερος είναι ο κοινωνικός πλούτος, το κεφάλαιο που λειτουργεί, η έκταση και η ένταση της αύξησης του, επομένως και το απόλυτο μέγεθος του προλεταριάτου και η παραγωγική δύναμη της εργασίας του, τόσο μεγαλύτερος είναι ο βιομηχανικός εφεδρικός στρατός. Η αύξηση της διαθέσιμης εργατικής δύναμης προκαλείται από τις ίδιες αιτίες που προκαλούν την αύξηση της επεκτατικής δύναμης του κεφαλαίου. Επομένως το σχετικό μέγεθος του βιομηχανικού εφεδρικού στρατού αυξάνει μαζί με τις δυνάμεις του πλούτου. Όσο μεγαλύτερος όμως είναι αυτός ο εφεδρικός στρατός σε σχέση με τον εν ενεργεία εργατικό στρατό, τόσο μαζικότερος είναι ο σταθεροποιημένος υπερπληθυσμός που η φτώχεια του είναι αντιστρόφως ανάλογη προς τα βάσανα της δουλειάς του. Τέλος, όσο πιο μεγάλο είναι το εξαθλιωμένο στρώμα της εργατικής τάξης και ο βιομηχανικός εφεδρικός στρατός, τόσο πιο μεγάλος είναι ο επίσημος παουπερισμός» [φτωχολογιά που ζει από επιδόματα, αν ζει…. Pauperismus]. Αυτός είναι ο απόλυτος γενικός νόμος της «κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης («Το Κεφάλαιο» Ι, σ. 667).

Κυριακή 10 Μαΐου 2020

Γεώργιος Σκλαβούνος, ιστορικός ερευνητής: Μύθος και αλήθειες για τον Καποδίστρια

Πολλά έχουν γραφτεί, θετικά και αρνητικά, για μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοελληνικής ιστορίας: τον Ιωάννη Καποδίστρια. Η ζωή και η δράση του στις δεκαετίες που προηγήθηκαν της εκλογής του ως πρώτου Κυβερνήτη του νεοελληνικού κράτους, και φυσικά ο ρόλος του ως Κυβερνήτη της Ελλάδας από τις αρχές του 1828 ως τη δολοφονία του το 1831, «διαβάζονται» μέχρι σήμερα με ιδιαίτερα αποκλίνουσες εκτιμήσεις. Για όλα αυτά ζητήσαμε τη γνώμη του Γεώργιου Σκλαβούνου, ο οποίος έχει αφιερώσει πάνω από 30 χρόνια της ζωής του στην ιστορική μελέτη του Καποδίστρια. Ελπίζουμε ότι η αναγκαστική περικοπή της για λόγους χώρου δεν στέρησε τη ζωντάνια της ειλικρινούς και χειμαρρώδους συζήτησης που είχαμε, η οποία φώτισε σημαντικές πτυχές της δράσης του Καποδίστρια, άγνωστες σε πολλούς από εμάς – ανατρέποντας ταυτόχρονα μια σειρά μάλλον αρνητικές αποτιμήσεις, που για δεκαετίες κυριαρχούσαν και στην Αριστερά.

Ο Γεώργιος Ι. Σκλαβούνος γεννήθηκε το 1943 στην Κέρκυρα, όπου ζει και σήμερα. Σπούδασε ως εργαζόμενος φοιτητής στην Ελλάδα και στις ΗΠΑ. Αποφοίτησε από την Ανώτατη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά και πήρε μεταπτυχιακό στην Κοινωνιολογία από το Georgia State University, όπου συνέχισε σπουδές δικτατορικού επιπέδου στον ίδιο κλάδο, ενώ παρακολούθησε και μαθήματα Φιλοσοφίας και Management. Συμμετείχε στο προδικτατορικό φοιτητικό κίνημα μέσα από τον Σύλλογο Φοιτητών Βιομηχανικής και τον Σύλλογο Κερκυραίων Φοιτητών. Εξελέγη Γενικός Γραμματέας της προδικτατορικής Ε.Φ.Ε.Ε. και υπέστη τις συνέπειες: κατηγορήθηκε, δικάστηκε και καταδικάστηκε με αναστολή την εποχή της Αποστασίας, έχοντας συνήγορο υπεράσπισης τον αείμνηστο Νικηφόρο Μανδηλαρά. Συνελήφθη και κρατήθηκε στην Ασφάλεια Πειραιά. Στερήθηκε το διαβατήριο του. Αργότερα εργάστηκε στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ε.Ε. ως εκπρόσωπος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, του οποίου διετέλεσε αντιπρόεδρος. Συνεργάστηκε επίσης με τα Υπουργεία Πολιτισμού και Παιδείας, την Αγροτική Τράπεζα και επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Στα σεμινάρια επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών της Ελληνικής Διασποράς παρουσίαζε την εργασία του για την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα και τη διατήρησή της. Κείμενα του έχουν δημοσιευθεί στον αθηναϊκό Τύπο (Ελευθεροτυπία, Βήμα, Μεσημβρινή) και σε περιοδικά (Οικονομικός Ταχυδρόμος, Οικονομικά Χρονικά). Έχει γράψει μεταξύ άλλων το βιβλίο «Ο άγνωστος Καποδίστριας» (εκδόσεις Παπαζήση, 2011).

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2015

Η οικολογική διάσταση στον Μάρξ και τον Μαρξισμό

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Τρείς εφιάλτες κατατρύχουν την ανθρωπότητα σήμερα, όλοι απότοκα του καπιταλισμού : η οικονομική κρίση, η οικολογική κρίση, και ο κίνδυνος πυρηνικού ολοκαυτώματος. Η επιτυχία της τάξης των καπιταλιστών έγκειται στο ότι κατάφερε με την συνέχιση και την απειλή συνέχισης της πρώτης,να σκεπάσει με ένα πέπλο σιωπής τη συζήτηση και την δράση για την αντιμετώπιση των δύο άλλων, ου μην και της πρώτης. Το αντιπολεμικό και το κίνημα για τον πυρηνικό αφοπλισμό ,καθώς και το οικολογικό κίνημα ,έχουν ατονήσει, ιδιαίτερα στη χώρα μας, η οποία σαν πειραματόζωο, πλήττεται με σαδιστική μανία από τους τηλεδιαχειριστές της κρίσης, της κοινωνικής εξαθλίωση και της σε εξέλιξη γενοκτονίας.

Τα αυτοαποκαλούμενα οικολογικά κόμματα, ενίοτε με τον light τίτλο των Πρασίνων, έχουν ενσωματωθεί πανευρωπαϊκά στην καπιταλιστική διαχείριση, αναλώνονται στον κυβερνητισμό και τις μικρόεπιδιορθώςεις,και αποτελούν στην ουσία μια συνιστώσα της σοσιαλδημοκρατίας. Τώρα στηρίζουν και τα μνημόνια καταλήστευσης ανθρώπων και φύσης. Τα μαρξιστικά κόμματα από την άλλη μεριά, με προεξάρχοντα τα κομμουνιστικά,παραμένουν σε παλαιότερα αναλυτικά πλαίσια ως προς το θέμα, τα οποία θεωρούν μαρξιστικά, ενώ στη πραγματικότητα δεν είναι. Αυτό θα προσπαθήσουμε να δείξουμε στην συνέχεια, σαν συμβολή στην προσπάθεια η οικολογική σκέψη και δράση να πάρουν την θέση που τους αξίζει στις σημερινές και αυριανές, δραματικές στιγμές που ζούμε και θα ζήσουμε.

Πέμπτη 27 Αυγούστου 2015

Ο εφεδρικός βιομηχανικός στρατός, η μετανάστευση και η παγκοσμιοποίηση

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Ο Αμερικανός καθηγητής Μάικλ Χάντσον, σε πρόσφατη (19/7/2015) συνέντευξη του στην "Εφημερίδα των Συντακτών", που αναρτήθηκε και στην Iskra, εκτίμησε πως αποτέλεσμα και τελικά στόχος του νέου προγράμματος λιτότητας στην Ελλάδα, είναι να εξαναγκασθεί σχεδόν το ένα πέμπτο του πληθυσμού της να μεταναστεύσει. Έτσι θα ασκηθεί πίεση στους μισθούς στην Γερμανία και τις άλλες χώρες να κατεβούν προς τα κάτω. "Είναι ένας ταξικός πόλεμος ενάντια στους εργαζόμενους της Ευρώπης", πρόσθεσε. "Ένας διευρωπαϊκός πόλεμος", συμπλήρωσε, "είναι η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας που επιβάλλεται στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες".  
Αυτό βέβαια δεν είναι το μόνο φαινόμενο μαζικής μετανάστευσης και ταξικών/διευρωπαϊκων πολέμων, ούτε το πρώτο, σε μια ΕΕ που διατείνεται πως ιδρύθηκε ακριβώς για να αποτρέψει τους πολέμους. Ήδη οι χώρες της Ανατ. Ευρώπης έχουν αποδεκατιστεί και έχουν περιορισμένη εθνική κυριαρχία, με άλλου τύπου μνημόνια. Η Βουλγαρία τα τελευταία 25 χρόνια έχει στερηθεί 2 εκατ. παιδιά της, η Ρουμανία 3,5 εκατ. Η Λετονία έχασε το 20% του πληθυσμού της, λέει ο Χάντσον. Και οι μισθοί διατηρούνται χαμηλότατα γιατί δεν γίνονται επενδύσεις, μιας και η εσωτερική ζήτηση είναι χαμηλή. Μ' αυτές τις χώρες θέλει να μας εξομοιώσει η τρόικα, όπως θρασύτατα διακήρυξε ο Τόμσεν, όσον αφορά τους μισθούς αρχικά. Και έπεται συνέχεια.

Κυριακή 19 Ιουλίου 2015

Από την αντικομμουνιστική τρομολαγνεία στην ευρωνομισματική λατρεία

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου


Από τον νόμο του ιδιώνυμου ακόμα του Ελευθέριου Βενιζέλου(1929), ο αντικομμουνισμός υπήρξε η ιδεολογικοπολιτική συγκολλητική ύλη του αστικού μπλοκ εξουσίας.´Ετσι έκλεισε άρον-άρον και το χάσμα μεταξύ δημοκρατικών και μοναρχικών με την παραδοχή της ήττας των πρώτων, στην προετοιμασία τους γιά την επερχόμενη μεγάλη ταξική σύγκρουση.Ο αντιφασιστικός αγώνας μόνο προσωρινά έδωσε αναβολή σ'αυτήν.  Με την ήττα των δυνάμεων της λαϊκής δημοκρατίας, της εθνικής ανεξαρτησίας και του σοσιαλισμού, στην ελληνική κοινωνία περιχαρακώθηκε,στιγματίστηκε και κυνηγήθηκε ο ¨εσωτερικός εχθρός, που ήταν μάλιστα και όργανο του εξωτερικού εχθρού. Συνθήκη αναγκαία γιά να κρατάει ενωμένο το αστικό μπλοκ εξουσίας,αλλά όχι ικανή από μόνη της.Οι εσωτερικές αντιθέσεις του τελευταίου ήταν οξύτατες,οι αντιστάσεις των καταπιεζομένων τάξεων και το πρόβλημα της εθνικής ανεξαρτησίας(και του κυπριακού λαού),επικαθόριζαν τις συγκρούσεις. Ο αντικομμουνισμός αξιοποιήθηκε από την δεξιά παράταξη ακόμα και σε βάρος της κεντρώας, το δημοκρατικό κίνημα γιγαντώθηκε, έφτασε η ώρα να στραφεί ο αντικομμουνισμός και κατά των δύο αστικών πολιτικών παρατάξεων· με την στρατιωτική δικτατορία. Η κατάρρευση της μέσα σε συνθήκες επαίσχυντης προδοσίας,έφερε αναπόφευκτα και την χρεοκοπία της αντικομμουνιστικής τρομολαγνείας. Κάτι άλλο έπρεπε να βρεθεί, πιό εκλεπτυσμένο.

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2015

Ο Λούθηρος, οι τοκογλύφοι, ο Μαρξισμός και το Δημόσιο χρέος

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Λέγεται ότι ο Αμερικανός ΥΠΟΙΚ Τζακ Λιού είπε στον Γερμανό ομόλογο του στη σύνοδο των G7 στην Δρέσδη: «Βρείτε τα με τους Έλληνες γιατί χανόμαστε» (βλ. το άρθρο του Ν. Τσαγκρή στην «Εποχή» της 30/5). Και τόνισε την ανάγκη αναπτυξιακής πολιτικής στην Ευρώπη, με ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων και την τόνωση των ευρωπαϊκών εισαγωγών, ώστε να μειωθεί και το υπέρογκο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ. Ο ΒΣόιμπλε του απάντησε, κραδαίνοντας το «Βιβλίο της Ομόνοιας» με τους λουθηριανούς δογματικούς κανόνες, λέγοντας: «Εδώ είναι η Δρέσδη και πρέπει να λειτουργήσει περαιτέρω η πειθώ: οι γερμανικοί κανόνες της λιτότητας και οι ισχυροί προϋπολογισμοί είναι απαράβατοι».
Βέβαια ο Σόιμπλε όταν λέει «πειθώ»  την εννοεί για τις σχέσεις ΗΠΑ – Γερμανίας, ενώ για την Ελλάδα, αντί για την πειθώ χρησιμοποιεί την γερμανική μπότα. Όσο για τους γερμανικούς κανόνες της λιτότητας, είναι αλήθεια ότι ο Λούθηρος προέτρεπε σε αυτήν, ώστε να αποφεύγονται οι εισαγωγές ξένων προϊόντων. Ωστόσο, ο Σόιμπλε ξεχνά – όπως και η Μέρκελ της οποίας ο πατέρας ήταν Λουθηριανός πάστορας – ότι ο Λούθηρος ζητούσε την τιμωρία από τον θεό των εμπόρων, ενώ για τους τοκογλύφους ζητούσε από τους ανθρώπους να τους κρεμούν! Και όταν έλεγε τοκογλύφους, εννοούσε όσους έπαιρναν οποιονδήποτε τόκο από τα δάνεια που έδιναν, ενώ οι έμποροι ήταν Γερμανοί (με τα «μονοπώλιά» τους), αλλά και Ιταλοί που έκαναν εισαγωγές στην Γερμανία εξωτικών και ιταλικών βιοτεχνικών προϊόντων. Τότε κυριαρχούσε ακόμα ο Νότος στο Βορρά από οικονομική άποψη αλλά και θρησκευτική. Τί θα έλεγε αλήθεια σήμερα που κυριαρχούν οι Γερμανοί και εξάγουν στο Νότο εξοπλισμούς ή προϊόντα της Ζίμενς, της Μερσέντες, της BMW κ.α., σε μονοπωλιακές τιμές λόγω και των μιζών; Και οι Γάλλοι, βέβαια, οι χαριτόβρυτοι. Όσο για τους τοκογλύφους, τους ξέρουμε πια. Προστέθηκαν και τα κράτη σ’ αυτούς.

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2015

Η τεχνητή κρίση, οι στοχεύσεις της και η Ελλάδα

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου


Η τωρινή κρίση του δυτικού καπιταλισμού μπορεί να συγκριθεί μόνο με την κρίση της δεκαετίας του 1930.Και στις δυο περιπτώσεις η έναρξη τους καθοριζόταν από τους εγγενείς νόμους και αντιφάσεις του καπιταλιστικού συστήματος, η διάρκεια τους όμως προβληματίζει. Και εννοούμε κρίση ,όχι μόνο τις περιόδους ύφεσης της οικονομίας, αλλά και στασιμότητας ή ανεπαίσθητης ανάπτυξης. Στη μια περίπτωση κράτησε δέκα χρόνια και ξέσπασε στον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο, τώρα κρατάει ήδη έξη χρόνια, ¨προβλέπονται¨ τουλάχιστον άλλα δυο, και υπάρχει διάχυτη ανησυχία, έως αγωνία, για το πώς, πότε και πού θα ξεσπάσει. Ήδη τα πρώτα, προπαρασκευαστικά βήματα, έγιναν στην Ουκρανία.  
Η διάρκεια αυτών των κρίσεων, που ξεφεύγουν από τις κλασικές καπιταλιστικές κρίσεις που ξεπερνιούνταν σχετικά γρήγορα για να επανέλθουν αργότερα, φέρνει αναπόφευκτα στην προφάνεια τον εσκεμμένο χαρακτήρα τους, τον σχεδιασμό τους από την κεφαλαιοκρατικής τάξη των ισχυρών κρατών, με διαδοχικές προσεγγίσεις, συμβιβασμούς μεταξύ τους, αποχωρήσεις από το club, και διαδοχικές δοκιμές ως προς τις αντιστάσεις των υποτελών τάξεων και χωρών. Αν αυτά αληθεύουν, πρέπει να δούμε πού αποσκοπεί ο σχεδιασμός τους. Ο οποίος, ας προσθέσουμε, είναι συμβατός με την μονοπωλιακή φάση του καπιταλισμού. Όσο πιο λίγοι, τόσο καλύτερα μπορούν να συνεννοηθούν, παράλληλα πάντα με τις αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς τους, οι οποίοι μπορεί τελικά να τους χαλάσουν την συνεννόηση.