Το στρατηγικό σχέδιο του Ρήγα Βελεστινλή για την ελληνική Επανάσταση και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις του

Για το (απολεσθέν) όραμα του Ρήγα

Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου Βελεστινλή - Νίκος Ξυλούρης

O Θούριος του Ρήγα είναι ο πιο διαδεδομένος προεπαναστατικός πατριωτικός ύμνος. Στους σαράντα πρώτους στίχους του εξαίρεται η ιδέα της ελεύθερης ζωής και αντηχεί το προσκλητήριο της επανάστασης σε όλους τους βαλκανικούς λαούς και ιδιαίτερα στους Έλληνες, οι οποίοι δεσμεύονται με ιερό όρκο ότι θα αγωνιστούν, για να ελευθερώσουν το σκλαβωμένο γένος τους.

Η σύζευξη διεθνισμού και πατριωτισμού στη σκέψη του Ρήγα Βελεστινλή

Του Γ.Α. Λυγκουνάκη

Στο κείμενο αυτό θα κάνω μια παράθεση σκέψεων που μου γεννήθηκαν διαβάζοντας «Τα Δίκαια του Ανθρώπου» του Ρήγα Φεραίου. Ως εκ τούτου δεν θα κάνω μια αναλυτική παρουσίαση του έργου αλλά θα σταθώ ενδεικτικά στα σημεία που μού έκαναν εντύπωση και θα τα πλαισιώσω με τα δικά μου συμπεράσματα. 

Ο συγγραφέας ξεκινά από το Άρθρο 1 να δίνει έναν ορισμό για τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι συγκροτούν κοινωνίες και αυτοί είναι «να συμβοηθώνται και να ζώσιν ευτυχισμένοι και όχι να συναντιτρώγωνται ή να ρουφά το αίμα τους ένας». Οι αρχές του Ουμανισμού μπαίνουν ήδη από την αρχή. Χωρίς αυτές το έργο δεν θα είχε ποτέ γραφεί. 

Στο Άρθρο 2 γράφει: 

«Αυτά τα Φυσικά Δίκαια είναι: 

• Πρώτον, το να είμεθα όλοι ίσοι και όχι ο ένας κατώτερος από τον άλλον. 
• Δεύτερον, να είμεθα ελεύθεροι και όχι ο ένας σκλάβος του αλλουνού. 
• Τρίτον, να είμεθα σίγουροι εις την ζωήν μας, και κανένας να μην ημπορή να μας την πάρη αδίκως και κατά την φαντασίαν. 

Τέταρτον, τα κτήματα όπου έχομεν κανένας να μην ημπορή να μας εγγίζει, αλλ’ είναι ιδικά μας και των κληρονόμων μας». 

Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος): Η επαναστατική προκήρυξη για τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη…

Το μνημείο του Ρήγα στον Πύργο Νεμπόισα στο Βελιγράδι, όπου βρήκε φριχτό θάνατο απο τους Οθωμανούς στις 24/06/1798. Στους Οθωμανούς παραδόθηκε μετά την σύλληψη του απο την Αυστριακή αστυνομία στην Τεργέστη. Η σύλληψη έγινε μετά απο προδοσία του Δημήτρη Οικονόμου, που ήταν μέλος της οργάνωσης του Ρήγα.  Σύμφωνα με τον Κορδάτο, ο Οικονόμου ήταν  πράκτορας του Πατριαρχείου, ορκισμένου εχθρού των ιδεών του Ρήγα, που αμφισβητούσαν την προνομιακή του θέση στο καθεστώς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

ΡΗΓΑΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗΣ (ΦΕΡΑΙΟΣ): Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ.

ΑΡΘΡΑ 35

Απόσπασμα από το επαναστατικό του κείμενο «Δίκαια του Ανθρώπου», που περιλαμβάνεται στο κείμενο που εκδόθηκε στη Βιέννη στα 1797 με τίτλο “Νέα Πολιτική Διοίκηση των κατοίκων της Ρούμελης, της Μικράς Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλαχομπογδανίας”

Η επιμέλεια και η γλωσσική προσαρμογή έγινε από τον Γιώργο Πρίμπα

Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος) – Τα Δίκαια του Ανθρώπου.

Και πάντοτε κλαις; Ναι, πάντοτε…»

«Το 1817 ένας φίλος μου ταξίδευε στη Μακεδονία με την συνοδεία ενός καλόγερου. Όταν έφτασαν σ’ ένα χωριό, του οποίου το όνομα δεν συγκράτησε, σταμάτησαν για ανάπαυση σ’ ένα αρτοπωλείο, το οποίο ήταν συγχρόνως και το πανδοχείο της περιοχής. Ένα νέο παιδί, ένας Ηπειρώτης, τράβηξε την προσοχή τους. Το παράστημά του ήταν περήφανο, με όψη αγέρωχης ομορφιάς, του οποίου τα μπράτσα, οι γυμνές κνήμες, το στήθος, έδιναν τον τύπο της κομψότητας και του σφρίγους. Παρατήρησε με προσοχή τους δύο ταξιδιώτες και στρεφόμενος στον λαϊκό, τον ρώτησε: Ξέρεις να διαβάζεις; Εκείνος συγκατάνευσε και ο νεαρός Ηπειρώτης τον παρακάλεσε να τον ακολουθήσει σε γειτονικό αγρό. Κάθισαν σ’ έναν σωρό από πέτρες. Το παιδί τότε έβαλε το χέρι του στον κόρφο του και έβγαλε κάτι, που ήταν δεμένο μ’ έναν σπάγκο. Ήταν ένα μικρό βιβλίο, ο Θούριος του Ρήγα. 

Όταν ακόμη οι Έλληνες στοχάζονταν τη δημοκρατία σε κρατικό περιβάλλον Οικουμενικής Κοσμόπολης

Για να αντιληφθούμε επιτέλους ποιος είναι ο κακός δαίμων του νεοελληνικού κόσμου: Η ελληνική κοινωνία και οι κληρονομιές της όπως διατείνεται η καθεστωτική άμα και μηρυκαστική διανόηση και οι κρατοδίαιτες πολιτικοοικονομικές ελίτ ή το ολιγαρχικό και γι'αυτό δυναστικό κράτος της πρωτο-ανθρωποκεντρικής νεοτερικότητας; 

Απόσπασμα από το βιβλίο, Γιώργος Κοντογιώργης, Η "Ελληνική Δημοκρατία" του Ρήγα Βελεστινλή, Εκδόσεις Παρουσία/Αρμός, Αθήνα, 2008, σελ. 110-113. 

"Η καθολική ελευθερία ως υπόβαθρο της «Ελληνικής Δημοκρατίας»

 - Σε κάθε περίπτωση, η Πολιτεία του Φεραίου διανοητή λαμβάνει ως δεδομένη την ανθρωποκεντρική φυσιογνωμία της ελληνικής κοινωνίας. Στο μέτρο, μάλιστα, που η ελευθερία στο Ρήγα δεν είναι η απλώς ατομική, στην οποία αποβλέπουν οι κοινωνίες που εστιάζουν το πρόταγμά τους στην απόσειση της φεουδαρχίας,¹επιβεβαιώνεται η πρωταρχική μου διαπίστωση ότι έχει επίγνωση του ανθρωποκεντρικού γινομένου των ελληνικών κοινωνιών και είναι πλήρως εναρμονισμένος με το οικουμενικό τους στάδιο.

Kι ελεύθεροι να ζώμεν, αδέλφια εις την γη…

Ο Θούριος* του Ρήγα Φεραίου

Θούριος ήτοι Oρμητικός Πατριωτικός Ύμνος πρώτος, εις τον ήχον,
MIA ΠPOΣTAΓH MEΓAΛH.

Ως πότε παλληκάρια, θα ζούμε στα στενά,
μονάχοι σαν λιοντάρια, στες ράχες στα βουνά;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.
Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,
να φεύγωμ’ απ’ τον κόσμο, για την πικρή σκλαβιά;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.
Να χάνωμεν αδέλφια, πατρίδα και γονείς,
τους φίλους, τα παιδιά μας, κι όλους τους συγγενείς;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.
Τι σ’ ωφελεί αν ζήσεις, και είσαι στη σκλαβιά;
στοχάσου πως σε ψένουν, καθ’ ώραν στην φωτιά.
Βεζύρης, δραγουμάνος, αφέντης κι αν σταθείς
ο τύραννος αδίκως σε κάμνει να χαθείς.

Οι προεργασίες της Επανάστασης του 1821: Από την Αικατερίνη στον Ναπολέοντα

Ο Κοραής και ο Ρήγας σώζουν την Ελλάδα, του Θεόφιλου

Του Γιώργου Καραμπελιά από το Άρδην τ.84 με αφιέρωμα “1821, ξαναγράφοντας την ιστορία, μια απάντηση στο ντοκιμαντέρ του Σκάι” .

Ένα από τα ισχυρότερα δήθεν επιχειρήματα του κυρίου Βερέμη και των συν αυτώ για την άμεση συνάρτηση της Ελληνικής Επανάστασης με τη… γαλλική είναι η αναφορά στον Αδαμάντιο Κοραή ως μετακενωτή της Γαλλικής Επανάστασης στην Ελλάδα και ως εφευρέτη του όρου «Έλληνες». Ωστόσο, είναι πασίγνωστο πως ο Κοραής δεν ενέκρινε τον όρο «Έλληνες» και υποστήριζε το «γραικός», ενώ έχει ιδιαίτερη σημασία να καταδειχθούν και οι πραγματικές του απόψεις περί της Ρωσίας και της Γαλλικής Επανάστασης. Από το προς έκδοση βιβλίο του Γιώργου Καραμπελιά, Ο Ρήγας Βελεστινλής και η εποχή του, δημοσιεύουμε ένα σχετικό κεφάλαιο.
Άρδην

¨Όταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού, τότε…¨

Του Νίκου Μπογιόπουλου

Καλό είναι κάποια στιγμή να σταματήσουμε να τους αφήνουμε να τα περνάνε όλα στο «ντούκου». Έχουμε και λέμε, λοιπόν:

 

Ο κύριος Θάνος Μωραίτης είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υφυπουργός στο υπουργείο Περιβάλλοντος και κατόπιν στο Ανάπτυξης. Με αφορμή την υπόθεση για το γάλα, ο βουλευτής εξέδωσε ανακοίνωση (που όπως ισχυρίστηκε στην εκπομπή της Κάτιας Μακρή στον «Real» στις 21/3/2014 απηχεί τις απόψεις όλης της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ). Στην ανακοίνωσή του ο βουλευτής (http://moraitisthanos.com/ «Kάποιοι δεν κατάλαβαν γιατί η οικονομία κατέρρευσε το 2009»), υποστηρίζει:...

Ο Θούριος του Ρήγα - Νίκος Ξυλούρης

Τάδε έφη Ρήγας Φεραίος

" Όταν η Διοίκησης βιάζει, αθετεί, καταφρονεί τα δίκαια του λαού και δεν εισακούει τα παράπονα του, το να κάμει τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασην, να... αρπάζει τα άρματα και να τιμωρήσει τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαια του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του.

Ρήγας Φεραίος, "Νέα Πολιτική Διοίκησης..."



Ευχαριστώ τον φίλο Κώστα Μ.