Νίνα Σιμόν: Η σοσιαλίστρια που τραγουδούσε για την ισότητα και έσπαγε τα στερεότυπα!

Ποτέ δεν μιλήσαμε για άντρες ή ρούχα. Αλλά πάντα για τον Μαρξ, τον Λένιν και την επανάσταση – πραγματικές συζητήσεις για κορίτσια». – Νίνα Σιμόν

Η δήλωση της Nina Simone ότι δεν συζητά για μόδα αλλά για «Μαρξ, Λένιν και επανάσταση» αποτυπώνει την κοσμοθεωρία της Simone. Αυτή η συζήτηση για τα κορίτσια έλαβε χώρα με τη φίλη της και θεατρική συγγραφέα Lorraine Hansberry – μια συζήτηση μεταξύ δύο μαύρων γυναικών που, όπως λέει η Simone, δεν αφορούσε άνδρες ή ρούχα, αλλά για τη δημιουργική δουλειά που παρήγαγαν και πώς έβλεπαν τον ρόλο της. στην απελευθέρωση της κοινότητάς τους.

Αναφερόμενη στο αυτοβιογραφικό έργο του Hansberry Young, Gifted and Black , η Simone έγραψε αργότερα ένα τραγούδι με τον ίδιο τίτλο ως φόρο τιμής στον φίλο και σύντροφό της μετά τον θάνατο του Hansberry από καρκίνο στο πάγκρεας. Οι μαύρες γυναίκες έχουν τη δύναμη να εμπνέουν ακριβώς λόγω των στερεοτύπων που καλούνται να αντιμετωπίζουν.

Η Nina Simone αναφέρεται συχνά ως ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα, και ήταν. Αλλά το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα περιλάμβανε πολλές διαφορετικές πολιτικές απόψεις σχετικά με το πώς έμοιαζε η απελευθέρωση. Κάποιοι όπως το NAACP ήθελαν φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις που επικρίθηκαν επειδή ήταν μόνο ωφέλιμες για την αφροαμερικανική μεσαία τάξη. Οι μαύροι εθνικιστές αναζήτησαν οικονομική ανεξαρτησία και ένα νέο μαύρο κράτος ξεχωριστό από τη ρατσιστική λευκή Αμερική, αν και ήταν αναμφισβήτητα ασαφές πώς θα έμοιαζε αυτό το νέο κράτος πέρα ​​από μια μαύρη εκδοχή του καπιταλισμού. Ως εκ τούτου, δεν ανέφεραν όλοι οι ακτιβιστές των πολιτικών δικαιωμάτων τον Μαρξ ή τον Λένιν ως παράδειγμα συνομιλιών που είχαν με φίλους.

Ο λαϊκισμός των αντιλαϊκιστών

Του Κώστα Μελά

Μια από τις βασικές έννοιες, μέσω της οποίας επιχειρείται να επεξηγηθούν οι σημερινές πολιτικές εξελίξεις, είναι ο λαϊκισμός. Γνωστή ως έννοια, φορτισμένη κυρίως με αρνητικές συνδηλώσεις, είναι πολυχρησιμοποιημένη κυρίως από τις πολιτικές ελίτ. Αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση, την χρησιμοποιούν κατά κόρον ενάντια  στις προτάσεις και στις απόψεις των αντιπολιτευόμενων, οι οποίοι αγωνίζονται να αποτελέσουν την ερχόμενη κυβέρνηση.

Οι τελευταίοι, όταν κερδίσουν τις εκλογές και γίνουν κυβέρνηση, χρησιμοποιούν την ίδια έννοια του λαϊκισμού εναντίον των πολιτικών τους αντιπάλων, ακριβώς όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Στο πλαίσιο του πολιτικού ανταγωνισμού, μεταξύ αντιπάλων αρχηγεσιών, κάθε συνάρθρωση “λαϊκών” αιτημάτων θα καταγγέλλεται, από τους κατέχοντας συγκυριακά την κυβέρνηση, σαν λαϊκίστικα. Ό,τι είναι για το έναν λαϊκό είναι για τον άλλον λαϊκίστικο και αντίστροφα. Πάντοτε ο λαϊκισμός είναι ο λαϊκισμός του άλλου.

Έτσι, ο λαϊκισμός είναι μια έννοια αρνητικά φορτισμένη. Δεν υπάρχει κανένας είτε πολιτικός, είτε διανοούμενος, που να έχει αποδεχτεί τον τίτλο του λαϊκιστή. Η έννοια του λαϊκισμού είναι συνυφασμένη, in senso lato, με την έννοια της ισότητας. Δεν μπορεί να υπάρξει η έννοια του λαϊκισμού, χωρίς άμεση αναφορά στην έννοια της ισότητας.

Λαϊκισμός είναι ο λαϊκισμός του άλλου – Εγγενής ο λαϊκισμός στη μαζικοδημοκρατία

Του Κώστα Μελά

Ο λαϊκισμός είναι βασική έννοια, μέσω της οποίας επιχειρείται να επε­ξηγηθούν οι σημερινές πολιτικές εξελίξεις. Είναι γνωστή ως έννοια, φορτισμένη κυρίως με αρνητι­κές συνδηλώσεις, πολυχρησιμοποιημένη κυρίως από τις πολιτικές ελίτ, οι οποίες, αναλαμβάνοντας την κυβέρνηση της χώρας, τη χρη­σιμοποιούν κατά κόρον ενάντια στις προτάσεις και στις απόψεις των αντιπολιτευόμενων πολιτικών ελίτ.

Η αξιωματική αντιπολίτευση, όταν κερδίσει τις εκλογές και γίνει κυβέρνηση, χρησιμοποιεί με τη σειρά της την έννοια του λαϊκισμού εναντίον των πολιτικών της αντιπάλων, ακριβώς όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Στο πλαίσιο του πολιτικού αντα­γωνισμού, μεταξύ αντιπάλων αρχηγεσιών, κάθε συνάρθρωση "λαϊ­κών" αιτημάτων θα καταγγέλλεται από τους εκάστοτε κατέχοντες την κυβερνητική εξουσία σαν "λαϊκίστικη". Ό,τι είναι για τον έναν "λαϊκό" για τον άλλον είναι "λαϊκίστικο" και αντίστροφα. Πάντοτε ο λαϊκισμός είναι ο λαϊκισμός του άλλου.

Η έννοια του λαϊκισμού είναι συνυφασμένη, in senso lato, με την έννοια της ισότητας. Δεν μπορεί να υπάρξει η έννοια του λαϊκισμού χωρίς άμεση αναφορά στην έννοια της ισότητας. Ισότητα που σαφέ­στατα δεν δύναται ποτέ να πραγματωθεί, αλλά, ως έννοια, έχει τρομερή δύναμη στο ιδεολογικό και συμβολικό επίπεδο. Λαϊκισμός είναι ο τρόπος, με τον οποίο γεφυρώνεται προσωρινά η αντίφαση ανάμεσα στην αρχή της γενικής ισότητας και στην (προσωρινή) εξουσία μιας ελίτ στις συνθήκες της μαζικοδημοκρατικής πολιτικής.

Ενώ οι πολιτικές αρχηγεσίες θα ήθελαν να διατηρήσουν για τον εαυτό τους το μονοπώλιο των αποφάσεων, υποχρεώνονται να αποδε­χτούν ορισμένες διαδεδομένες ιδέες, ή προκαταλήψεις που κολακεύ­ουν τις μάζες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα και να αποδέχονται στην πρά­ξη διάφορα αιτήματα που συνδέονται με τις παραπάνω ιδέες και τα προβάλλουν διάφορες επαγγελματικές ή συντεχνιακές ομάδες.

Είναι «φυσική» η ανισότητα;

Η απαίτηση για πραγματική ισότητα είναι ένα αίτημα διαρκές

Της Ελένης Προκοπίου

Στις δημοκρατικές καπιταλιστικές κοινωνίες, ο νόμος αναγνωρίζει την δικαιική ισότητα και την ελευθερία των πολιτών ως απόλυτα και απαραβίαστα δικαιώματα, όμως όπως γνωρίζουμε πλέον όλοι η ηθική – δικαιική ισότητα είναι μία ισότητα αφηρημένη, τυπική, «νομική» ισότητα, δεν είναι δηλαδή ισότητα «πραγματική», με κοινωνικό περιεχόμενο.
Το εξισωτικό αίτημα είχε τεθεί από την εποχή του Ρουσό ως οικουμενικό αίτημα της «προσωπικής αξίας», δηλαδή ως απαίτηση της κοινωνικής αναγνώρισης κάθε ατόμου με τις ιδιαιτερότητές του. Η αναγνώριση λοιπόν του κάθε προσώπου ετέθη ως προϋπόθεση της «πραγματικής» ισότητας που είναι κοινωνικής φύσεως: είναι δηλαδή δικαίωμα στην κοινωνική αναγνώριση των προσωπικών ικανοτήτων με σκοπό την κοινωνική εκπλήρωση του ατόμου και της προσωπικότητάς του.
Ο μαρξισμός επισημαίνει την ανάγκη της οικονομικής αναγνώρισης των ανισοτήτων ή διαφορών των ατόμων, ασκώντας κριτική στην αστική αρχή του ίσου δικαιώματος, διότι δεν λαμβάνει υπόψιν τις πραγματικές συνθήκες της παραγωγής, καθώς και τις υποκειμενικές ικανότητες των ατόμων, που είναι άνισες, θεωρεί δε ότι το ίσο δικαίωμα είναι «άνισο δικαίωμα για άνιση εργασία» (βλ. Κριτική του Προγράμματος της Γκότα), γι’ αυτό και η μαρξιστική κριτική στρέφεται εναντίον της αφηρημένης, τυπικής ισότητας των δικαιωμάτων.

Ανισότητες...

Της Τάνιας

«Δεν τρέφω αυταπάτες για μια κοινωνία χωρίς ανισότητες, κάτι τέτοιο είναι αντίθετο στην ανθρώπινη φύση, όσοι το επιχείρησαν καταστρατήγησαν τελικά την ίδια τη δημοκρατία και τα ατομικά δικαιώματα».

Σε αυτές τις βαθυστόχαστες, από φιλοσοφικής απόψεως, αναζητήσεις και τελικά βεβαιότητες, μας έκανε κοινωνούς ο Κούλης το επονομαζόμενο και «γουρλό», στη ΔΕΘ. Η φράση έπεσε στην ήρεμη λίμνη της θανατερής βαρεμάρας, που προκάλεσαν οι κοκορομαχίες του καλοκαιριού για το ποιος ευθύνεται για τις πυρκαγιές, σαν τσιμεντόλιθος και προκάλεσε θαλασσοταραχή και κύματα ευωχίας. Και εγένετο της καημένης στις ρούγες και στις πλατείες.

Οι μεν, το τράβηξαν ως στην ανισότητα που επικρατεί στη φύση: «Το λιοντάρι τρώει την αντιλόπη», ξεφώνισαν. Την καημένη την αντιλόπη! Συμπαθέστατο ζώον. Έγινε ένα μάτσο κόκαλα, προτού συνειδητοποιήσει πως το λιοντάρι τρώει Όταν Πεινάσει. Δε σκοτώνει όλες τις αντιλόπες και τα άλλα ζωάκια της ζούγκλας, για να τα βάλει στο ψυγείο – Τράπεζα για να έχουν να τρώνε και τα τρισέγγονά του, κατά κανόνα ανίκανα να δουλέψουν για τα προς το ευ ζην, (όχι απλά προς το ζην). Και τα επίσημα παπαγαλάκια, έσπευσαν, με σπουδή: «Οι άνθρωποι προφανώς γεννιούνται άνισοι, ζουν άνισα, πεθαίνουν άνισα. Κάποιοι είναι πιο προικισμένοι σωματικά, διανοητικά από κάποιους άλλους». Όπερ έδει δείξαι.

Ποιός φοβάται την ισότητα;

Ξέρετε κάτι συμπολίτες;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε μία μεγάλη αλήθεια. Δέν τρέφει αυταπάτες για μία κοινωνία χωρίς ανισότητες. Ούτε κι εμείς.Γνωρίζουμε πολύ καλά πως η ιστορία και η ζωή των ανθρώπων είναι γεμάτη ανισότητες. Αυτό που δέν διευκρινίζεται σε αυτή τη φράση είναι το πώς δημιουργήθηκαν αυτές οι ανισότητες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι πιστοί του πιστεύουν πως  η αιτία όλων αυτών των ανισοτήτων είναι η φύση.Δηλαδή για παράδειγμα η φύση προίκισε κάποιους με εξυπνάδα,πονηριά -πείτε το όπως θέλετε-  να κατέχουν τον πλούτο όλου του κόσμου και τα υπόλοιπα δισεκατομμύρια ανθρώπους απλά να είναι σκλάβοι τους.
Αυτή…είναι η φύση του Κυριάκου Μητσοτάκη και των «έξυπνων» πιστών του σημερινού συστήματος.
Είχα γράψει παλιότερα πως η ανθρώπινη φύση είναι διττή. Δηλαδή πως είναι ικανή τόσο για τις δίκαιες πράξεις όσο και για τις άδικες. Αυτό που παρακινεί την πλειοψηφία των ανθρώπων να πράττει κατά το δοκούν, είναι πρωτίστως το προσωπικό συμφέρον. Το προσωπικό συμφέρον όμως επηρρεάζεται από την κοινωνία όπως είναι διαμορφωμένη στο παρόν κοινωνικοπολιτικό σύστημα και έχει και άμεσο αντίκτυπο σε αυτήν.

1789: Έφοδος στη Βαστίλη – «Ελευθερία – Ισότητα – Αδελφοσύνη»

Στις 14 Ιούλη 1789 ξεσπά η Γαλλική Επανάσταση . Λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του 1789, η Συντακτική Συνέλευση ψηφίζει τη «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη», ένα κείμενο με κοσμοϊστορική σημασία.

«Οι άνθρωποι γεννιούνται και είναι ελεύθεροι και έχουν ίσα δικαιώματα», τονίζεται στη Διακήρυξη, σε μια εποχή που στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη οι άνθρωποι ήταν ακόμη δούλοι.

Σε εκείνες τις συνθήκες της φεουδαρχικής και απολυταρχικής τάξης πραγμάτων, οι αντιφεουδαρχικές και αστικοδημοκρατικές αρχές της Διακήρυξης παίζουν ρόλο προοδευτικό για τη Γαλλία, την Ευρώπη και την ανθρωπότητα.

Το σπέρμα, βέβαια, των πεπερασμένων ορίων της αστικής κοινωνίας, ως μιας ακόμα εκμεταλλευτικής κοινωνίας, υπάρχει μέσα από την ίδια τη γέννησή της.

Το δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, ως ιερής και απαραβίαστης αρχής της νέας αστικής κοινωνίας, συνιστά την είσοδο σε μια νέα μορφή εκμετάλλευσης – καπιταλιστική αυτή τη φορά – ανθρώπου από άνθρωπο.

Εξουσίες; Που; Εδώ;… Άντε καλέ… κόβεται το σέξ;;;

Ποιοι έχουν εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη;

Ευκολάκι, οι τραπεζίτες, οι ναρκέμποροι, οι πολιτικοί όλων των σχεδίων και χρωμάτων, οι καναλάρχες, οι εκδότες και η κυρία του κυρίου κεντρικού τραπεζίτη.

Όλοι οι άλλοι όπως πάνε τα πράγματα, είμαστε εν δυνάμει τρομοκράτες, υβριστές, κακοπληρωτές, φοροφυγάδες, λαμόγια του κερατά γιατί κάποιος πρέπει να πληρώσει το μάρμαρο.

Ποιος δικάζει τους δικαστές που δικάζουν όπως λάχει; Ο κύριος κανείς, αντίθετα κάποιος τους προάγει μετά από καλές, σοφές, δίκαιες αποφάσεις.

Ποιός δημιούργησε τέρατα που κατασπαράζουν την Ελλάδα; Οι πολιτικοί και η πολιτική των εντολέων, των συμφερόντων, της διαπλοκής, των τραπεζών και τραπεζιτών που πάντα είναι στο απυρόβλητο, των εκδοτών-κατασκευαστών-δημοσιογράφων, των εργατοπατέρων...

Μετά από αυτή την εισαγωγή και επειδή η πίεση βάρεσε κόκκινο λέω να χαλαρώσω και να απολαύσω την ημέρα χωρίς ανασκόπηση ειδήσεων.

Ποιον αφορά άλλωστε η καταδίκη της Ηριάννας, η δίκη Θεοφίλου, η καταδίκη του Στρατή Μπαλάσκα, η δίκη των χρυσαυγιτών για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα που τελειωμό δεν έχει-γιατί άραγε- το ακαταδίωκτο της κυρίας του κυρίου;

Δεν θέλουμε ισότητα. Θέλουμε δικαιοσύνη!..

Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε πως όλοι αυτοί που μας κυβερνούν είναι μιά άλλη φυλή.  Κάποιο άλλο είδος ανθρώπων(;).

     Μία φυλή που αφού μας διατάξουν τί πρέπει να κόψουμε, πόσα να δώσουμε, πώς να ζήσουμε, πόσες ακόμα ''θυσίες'' πρέπει να κάνουμε για να μην πάνε χαμένες(!)  οι προηγούμενες,
     ..μετά γυρίζουν στα ζεστά σπίτια τους, όπου δεν ξεπαγιάζουν, τρώνε όσο και ό,τι θέλουν, έχουν τις κοινωνικές τους συναναστροφές και εκδηλώσεις, ψωνίζουν, πάνε διακοπές το καλοκαίρι, ξέρουν ότι θα πάρουν σύνταξη,  είναι οικονομικά ασφαλείς με τις παχουλές, στρογγυλές καταθέσεις τους,
     ..και γενικά ζούνε σαν κανονικοί άνθρωποι, όπως θα έπρεπε δηλαδή να ζούμε κι εμείς!

     Πέρα όμως από αυτή την ανισότητα, η κοροϊδία τους μεγεθύνεται όταν αυτοί οι ''άλλοι'' μας λένε ότι κάνουμε όλοι τις ίδιες θυσίες!
     Μας λένε ότι σε όλους έχει μειωθεί το εισόδημα κατά τόσο τοις εκατό!
     Δηλαδή μας εμπαίζουν ότι είναι το ίδιο ένας μισθός των 800 ευρώ να μειωθεί, ας πούμε,  κατά 30% και να πάει στα 560 ευρώ, και το ίδιο ένας μισθός 8000 ευρώ να πάει στα 5600!
     Αύριο, μεθαύριο που θα βάλουν χέρι στις καταθέσεις, ως μόνη λύση απομείωσης του χρέους (όπως θα ισχυριστούν),
     ..σε όσους από εμάς έχουν παραμείνει ακόμα κάποια ισχνά 10- 15- 20 ή και 30 χιλιάρικα στην τράπεζα, θα περικοπούν, θα κλαπούν στην ουσία κατά το ένα τέταρτο τουλάχιστον.
     Ποσό τεράστιο και σεβαστό, όταν είναι το τελευταίο, που κρατάει κανείς για ώρα απόλυτης ανάγκης.

Άλλο Ισὀτητα άλλο Δικαιοσύνη

Οι ελίτ, ο λαικισμός και η ισότητα

Η κατ’ αρχήν δεδομένη δυνατότητα να εμφανισθεί ο καθένας ως ίσος προς ίσον απέναντι σε οποιονδήποτε επηρεάζει την κοινωνική συμπεριφορά, κατά τρόπο ώστε τελικά οι εντολές δεν εκφέρονται ως εντολές, αλλά ως οδηγίες, τις οποίες πρέπει να ακολουθήσει κανείς γιατί αυτό υπαγορεύουν τα πράγματα.

Του Παναγιώτη Κονδύλη

Απόσπασμα από το βιβλίο Η παρακμή του αστικού πολιτισμού, σ.240, 241, 242.

[...] Βεβαίως δεν είναι δυνατόν να λεχθεί ότι στη μαζική δημοκρατία, όπως τη γνωρίζουμε, έχει ήδη πραγματοποιηθεί η ισότητα με την υλική έννοια του όρου. Όμως η πραγματικότητα της ισότητας είναι για τη λειτουργία της μαζικής δημοκρατίας πολύ λιγότερο σημαντική από τη δυνατότητα της ισότητας. Η Ισότητα αναγνωρίζεται από όλους ως απτή δυνατότητα (ακόμη και όσοι δέχονται την ισότητα μόνον ως τυπική Ισότητα των ευκαιριών, ομολογούν ότι οι ευκαιρίες αυτές μπορούν ν’ αξιοποιηθούν από τον καθένα, ότι δηλαδή καθένας μπορεί ν’ ανέβει την κοινωνική κλίμακα ως την κορυφή της, αρκεί να το μπορεί) και η καθημερινή ομολογία πίστεως της μαζικής δημοκρα­τίας στην αρχή της ισότητας ανοίγει ipso facto έναν ορίζοντα προσ­δοκιών, ο οποίος θέτει σε κίνηση αντίστοιχες συμπεριφορές. Με άλλα λόγια: η κατ’ αρχήν κατάφαση της ισότητας και το γεγονός της κοινωνικής κινητικότητας δημιουργούν συνθήκες, υπό τις όποιες τις δράσεις και τις αντιδράσεις των ανθρώπων συχνά τις καθορίζουν ψυχολογικοί παράγοντες και ένα υποκειμενικό αίσθημα γοήτρου. Το αίσθημα της ισότητας είναι εντονότερο από την πραγματικότητα της ισότητας. Γι’ αυτό η συναναστροφή των ανθρώπων γίνεται όλο και πιο εξισωτική, ήτοι ο τόνος της συναναστροφής τούτης δεν ανταποκρίνεται αναγκαστικά, και ανταποκρίνεται συνεχώς λιγότερο, στις πραγματικά υφιστάμενες διαφορές κοινωνικής θέσης και γοήτρου ανάμεσα στα άτομα και στις ομάδες.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για την ισότητα των μισθών…

«Για μένα, είναι σίγουρο και φανερό ότι βασική προϋπόθεση για να υπάρξει και να μπορέσει να λειτουργήσει μια σοσιαλιστική αυτοδιευθυνόμενη κοινωνία είναι η απόλυτη ισότητα των μισθών και εισοδημάτων κάθε φύσης. Εννοώ ισότητα απόλυτη του οδοκαθαριστή και του πιο ειδικευμένου χειρουργού ή μηχανικού, εφόσον εξακολουθούν και υπάρχουν απ’ τη μία οδοκαθαριστές κι από την άλλη χειρουργοί. Γιατί, φυσικά, η μεταμόρφωση, ο μετασχηματισμός της κοινωνίας δεν είναι δυνατός σε πιο μακροχρόνια προοπτική, παρά με το ξεπέρασμα της κρυσταλλωμένης κατανομής της εργασίας, της διαίρεσης και της αντίθεσης ανάμεσα στη χειρονακτική και στη διανοητική εργασία.

Η απόλυτη ισότητα των εισοδημάτων κάθε μορφής είναι απαραίτητη για πολλούς λόγους, ένας από τους κυριότερους είναι η ανάγκη να καταστραφεί η οικονομική νοοτροπία και όλο το σύστημα ψυχικών κινήτρων και «αξιών» που είναι συνυφασμένο μαζί της.Αυτό το σύστημα το δημιούργησε και το επέβαλε ο καπιταλισμός -και ο μαρξισμός το εγκολπώθηκε τελικά περίπου αμετάβλητο. Το κεντρικό του σημείο είναι η ιδέα ότι ο σκοπός της κοινωνικής ζωής είναι η απεριόριστη ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, του «εθνικού προϊόντος» και του «εθνικού πλούτου». Αυτή η απεριόριστη ανάπτυξη έχει γίνει το φετίχ της σύγχρονης κοινωνίας -είτε σαν αυτοσκοπός είτε σαν το απόλυτο μέσο για να φτάσουμε στην απελευθέρωση του ανθρώπου (αυτή είναι η μαρξιστική παραλλαγή). Κεντρικό σημείο του συστήματος αξιών, συνυφασμένο μ’ όλο το κοινωνικό σύστημα και βασικό μέσο συντήρησης του ίδιου του συστήματος. Γιατί το μόνο που το σύστημα μπορεί να δώσει στους ανθρώπους είναι λίγα περισσότερα πλαστικά είδη κάθε χρόνο -είτε σε υλική είτε σε «πολιτιστική» μορφή, ένα πιο γρήγορο αυτοκίνητο, μια τηλεόραση με μεγαλύτερη ευκρίνεια. Δεν έχει τίποτα άλλο να δώσει και δε μπορεί να στηριχτεί σε τίποτα άλλο -πέρα από τα όπλα- παρά μόνο σ’ αυτό.