Αριστερά, Μεταμοντερνισμός και αποδόμηση

Του Δημήτρη Αναστασίου

Έγραφα κάτι για τον γνωστικό σχετικισμό και έπεσα πάνω σε αυτό εδώ το απόσπασμα από το βιβλίο του James Robert Brown: Who rules in science? Ο Brown είναι φιλόσοφος της επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. 

"Δύο λόγια για το background story: Ο φυσικός Alan Sokal (New York University) έκανε ένα hoax υποβάλλοντας ένα σκόπιμα ανόητο άρθρο με τίτλο "Transgressing the Boundaries: Toward a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity" στο περιοδικό Social Text, το οποίο δημοσιεύτηκε στη συνέχεια. Η πρόθεσή του ήταν να αποκαλύψει την έλλειψη διανοητικής αυστηρότητας σε ορισμένα ακαδημαϊκά πεδία, ειδικά εκείνα που επηρεάστηκαν έντονα από τo μεταμοντέρνο. Ο μεταμοντερνισμός, με τον σκεπτικισμό του για την  αντικειμενική αλήθεια και την έμφαση στην κοινωνικά κατασκευασμένη φύση της γνώσης, θεωρήθηκε από τον Sokal ως επιζήμιος τόσο για την επιστημονική ακεραιότητα όσο και για την προοδευτική πολιτική.

Από μια κοινωνία με εξαρτήσεις στην κοινωνία της συνολικής εξάρτησης;

Όψεις της ψηφιακής επιτάχυνσης

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου

Πάει καιρός, από τότε που ο μακαρίτης Τίμοθυ Λήρυ (ψυχολόγος και παιδί της αμερικάνικης αμφισβήτησης), είχε βρήκε την ψυχεδελική ηρεμία του στις τεχνολογίες του κυβερνοχώρου. Ως «τόπου» διαφυγής απ΄ την πραγματικότητα, όπου μπορούμε να μεταμορφωνόμαστε, χωρίς LSD και βλαπτικά τριπάκια. Ο Λήρυ συνέδεσε το ψυχεδελικό κίνημα «διεύρυνσης» του εαυτού με την εκρηκτική εξάπλωση του προσωπικού υπολογιστή, στο κίνημα που ονομάστηκε «κυβερνοδελική» (κυβερνητική και ψυχεδέλεια).

Η προσπάθεια των νέων του ΄60, να βιώσουν βαθύτερες ψυχικές διεργασίες με τη χρήση ψυχοδηλωτικών ουσιών, έφτασε στο όριό της είτε μέσα από την εξάρτηση ή την παράνοια, είτε μέσα από την καταναλωτική ενσωμάτωση. Ο σπόρος όμως που έψαχνε τα όρια του ανθρώπινου υποσυνείδητου ήταν ισχυρός και μετουσιώθηκε στην ψηφιακή κουλτούρα του προσωπικού υπολογιστή, ως δικαίωση της – εντέλει ατομικιστικής και ναρκισσιστικής – χίππικης αντικουλτούρας με  τη λογική μάλιστα ότι «το όριο είναι ότι δεν υπάρχει όριο».

Η μεταμοντέρνα αποικία γιορτάζει τα 200 χρόνια από την Επανάσταση!

Του Βασίλη Ασημακόπουλου

«Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ’ ευχήν στην Αποικία δεν μεν’ η ελαχίστη αμφιβολία», αρχίζει ο Καβάφης την "Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.". Και μάλλον αποτελεί κοινό τόπο. Το "σύστημα-χώρα" κινείται υφιστάμενο και ετεροκαθορίζομενο, ιδίως στο επίπεδο της άρχουσας κοινωνικής, πολιτικής και διανοητικής ελίτ.

Αποτυπώνει σημεία της καχεξίας του αστικού στοιχείου στη νεοελληνική κοινωνία και ιδεολογία, όπως τα αναλύει ο Παναγιώτης Κονδύλης στην ελληνική εισαγωγή του βιβλίου του "Η Παρακμή του Αστικού Πολιτισμού" (Θεμέλιο), σε μια μεταβατική στιγμή της εξέλιξης του προβληματισμού του σπουδαίου αυτού στοχαστή, όπως επισημαίνει ο Γιώργος Καραμπελιάς στο βιβλίο του "Παναγιώτης Κονδύλης: Μια διαδρομή" ( Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2018).

Σε εθνικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, κυρίαρχους-κυριαρχούμενους, όπως ο ελληνικός, με έντονους κινητοποιητικούς μύθους, λέξεις, σύμβολα, φαντασιακές θεσμίσεις, προϊόντα συλλογικής αυτοκατανόησης ενός επώδυνου εθνικού και κοινωνικού γίγνεσθαι, κρίσιμο στοιχείο είναι ο πολιτισμός, η ιστορία του και η αίσθηση της ιδιομορφίας του, μέσα στη διεθνική κίνηση.

Να καταργηθεί, επιτέλους, αυτό το μολυσματικό Πάσχα!

Του Νίκου Σταθόπουλου

Ο αθεϊσμός και η «επιστημονικότητα» είναι το πρόσχημα. Η ουσία βρίσκεται στον δείκτη δραστικότητας των μορφών κοινωνικού ελέγχου.Tο Πάσχα στριμώχνεται στα «ανθυγιεινά», αφού το «μήνυμά» του ακυρώνει τον μετανεωτερικό μηδενισμό: ο μετανεωτερικός άνθρωπος θέτει ως οντολογικό του στόχο να ξεπεράσει τον θάνατο τον οποίο βιώνει ως το απόλυτο άγχος. Αυτό το «απόλυτο άγχος» πλέον εντάσσεται στις τελειοποιημένες στρατηγικές ενσωμάτωσης.

O «άνθρωπος της Σίλικον Βάλευ», αυτός ο μανιακός της «αιώνιας νιότης» και της «αθανασίας», γίνεται ανελεύθερος εθελοντής του απόλυτου ευνουχισμού μέσω της ιατρικοποιημένης «κοινωνικοποίησης» του θανάτου. Μιας «κοινωνικοποίησης» που, βέβαια, διατηρεί την ταξική της διαφοροποίηση, καθώς τα «νούμερα» των επίκαιρων στατιστικών δείχνουν ότι είναι «οι κάτω» που καταβάλλουν τον φόρο αίματος. Σιγά, τώρα, μην εγκριθούν θρησκευτικές παραστάσεις που ταυτίζουν το Θεό με τους «κάτω»…

ΤΟ ΦΕΤΙΝΟ ΠΑΣΧΑ, χυδαία αποϊεροποιημένο ως το μεδούλι, τρέπεται σε σημειολογικό κόμβο μιας ολόκληρης και ολοκληρωτικής εποχής. Της εποχής που σηματοδοτείται από την «απόλυτη μέριμνα επιβίωσης» ως αποϊδεολογικοποιημένης ιδεολογίας της λειτουργικής ενσωμάτωσης. Μέσω της «κοινωνικοποίησης δια του κορωνοϊού» μεταβαίνουμε από την επιφανειακή «Μαζική Δημοκρατία του Ωσαννά» στην «Μαζική Κατάσταση Εξαίρεσης τού Άρον-άρον σταύρωσον ημάς».

Η Μεταμοντέρνα Αριστερά

Του Ηλία Παπαναστασίου

Ο όρος «Μεταμοντέρνος» (Post Modern) αφορά ουσιαστικά την τάση, προσπάθεια και προδιάθεση αποδόμησης – διάλυσης ουσιαστικά – όλου του «Μοντέρνου» επιστημονικού, θεωρητικού κεκτημένου, δηλαδή όλου του Πολιτιστικού Κεκτημένου της Νεώτερης εποχής από το τέλος του Μεσαίωνα και δώθε. Θα χρειαστεί μια σειρά άρθρων για να εξηγήσουμε απλά και στρωτά την αποδομητική – δήθεν εκσυγχρονιστική -τάση των Μεταμοντέρνων Επιστημόνων και των δήθεν ανατρεπτικών τάσεών τους. Ουσιαστικά οι Μεταμοντέρνοι μάς πάνε όχι μπροστά, αλλά πίσω από τους «Μοντέρνους» ή νεωτερικούς. Όσο και να διαμαρτύρονται οι Μεταμοντέρνοι και η θεωρία τους, αποτελούν μια Επανάσταση ενάντια στη Λογική και μια ασύντακτη και πρωτόγονη επιστροφή στην Προ-Λογική ή Μυθολογική περίοδο. Καλύπτουν δε την βαθιά αντιδραστικότητά τους με κραυγές επιστημοσύνης και προχωρημένης σκέψης…

Αφήνοντας για τις μετέπειτα δημοσιεύσεις την ανάλυση των θεωριών τους, σήμερα θα ασχοληθούμε με την Μεταμοντέρνα Αριστερά (Αριστερά εντός εισαγωγικών), επικεντρώνοντας σε πέντε χαρακτηριστικά της για να τονίσουμε την ιδιαιτερότητά της.

Μεταμοντέρνα Αριστερά 4 (Το Ηθικό Πλεονέκτημα)

Του Ηλία Παπαναστασίου

Τρία χρόνια με την Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και δεν μπορεί κάποιος να διαλευκάνει την διαφορά μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίωσης. 
Τρία χρόνια που φαίνονται αρκετά στην Ελλάδα θεωρούνται μάλλον λίγα –έως ελάχιστα – και μάλιστα στην περίοδο που κυβερνά μια Κυβέρνηση «Αριστεροδεξιάς» χροιάς (φαινομενικά…) αλλά ουσιαστικά Δεξιάς, Δεξιότατης κοπής. Ας έλθουμε όμως στο θέμα.

Την ίδια αλλά και την επόμενη μέρα του Συλλαλητηρίου στην Αθήνα, έρχεται ο Φάκελος NOVARTIS στη Βουλή μετά φανών και λαμπάδων. 

«Το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην Ιστορία του Ελληνικού Κράτους»(Παπαγγελόπουλος). 

«Το μεγαλύτερο σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης» (Τζανακόπουλος). 

Είναι μερικές φράσεις των Υπουργών της σημερινής Κυβέρνησης που μέσα στην αχλή της θριαμβολογίας και του άγχους των εντυπώσεων που νόμισαν ότι θα σπείρουν σε παραμορφωτικό βαθμό στην ελληνική κοινωνία λησμονήσαν μερικά πράγματα. 

Συγκεκριμένα: 

 Το αποδεικτικό σκέλος δηλαδή οι αποδείξεις – και όχι απλώς ενδείξεις– θα πρέπει να είναι δεμένες μεταξύ τους, να υπερισχύει δηλαδή το ουσιαστικό και όχι το προπαγανδιστικό στοιχείο των κυβερνητικών που χώρισαν το ανθρώπινο γένος σε «Διεφθαρμένους» και «Άφθαρτους» της «Πρώτη φορά κλπ.». 

Το υλικό στηρίζεται σε υποθέσεις και αφοριστικές εικασίες αστυνομικού τύπου με απαράδεκτες γενικεύσεις κλπ. 

Μεταμοντέρνα Αριστερά και Ηθική

Του Ηλία Παπαναστασίου

Συμπληρώνονται – σε δυο μήνες– τρία χρόνια Κυβέρνησης Ηθικού Πλεονεκτήματος όπως αυτάρεσκα αυτοαποκαλούνται (Οι Κυβερνητικοί). Μιλάμε πάντα για την Κυβέρνηση της Πρώτη Φορά «Αριστεράς» και τα κατά καιρούς «επιτεύγματα» της…
Αναφερθήκαμε σε  προηγούμενο άρθρο μας για τα βασικά χαρακτηριστικά της Μεταμοντέρνας «Αριστεράς» όπως τα είχαμε απαριθμήσει (Κοινωνική κατασκευή του φύλου, Αντι–εθνισμός, Νεοφιλελεύθερη αντίληψη δικαιωμάτων, Αντιδιαλεκτική τοποθέτηση). Σήμερα βέβαια θα προσθέταμε και ένα πέμπτο στοιχείο, την ηθική τους τοποθέτηση και η οποία – σύμφωνα με τα λεγόμενα τους– αποτελεί την τελευταία γραμμή άμυνας των ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ.
Όταν ανέβηκε η «Αριστερά» – αυτή τουλάχιστον που αυτοαποκαλείται έτσι… – ένα βασικό επιχείρημα που χρησιμοποιούσε κατά κόρο ήταν το ζήτημα του ηθικού πλεονεκτήματος και το οποίο θεωρητικά την έφερνε σε πλεονεκτική θέση συγκριτικά με τους αντιπάλους της. Αυτό ήταν το βασικό ατού – υποτίθεται – του ΣΥΡΙΖΑ εφόσον δεν είχε κριθεί ακόμη κυβερνητικά, τότε δηλαδή κατά Γενάρη του 2015 μεριά.
Τρία χρόνια μετά, τα ηθικά αποθέματα έχουν στερέψει και οι στρεψοδικίες και κυβιστήσεις σε θεμελιακά θέματα και άξονες πολιτικής έχουν αποκτήσει το χαρακτήρα κανόνα. Το abnormal έγινε normal ή normality, ο οπορτουνισμός και καιροσκοπισμός πήραν χαρακτήρα θέσφατου και η εκλογίκευση του χυδαίου και των υβρεολόγιων μετατράπηκαν σε «πολιτική αντιπαράθεση». Αλλά και οι διορισμοί στο Δημόσιο συγγενών (επιφανών στελεχών της Κυβέρνησης), χρήματα που «λησμονήθηκαν» να δηλωθούν ή κέρδη από μετοχές της Black Rock αλλά και εκπροσώπηση μεγάλων – πολύ, μα πολύ μεγάλων συμφερόντων… – όπως η Rothschild μαζί με περιουσίες πολλών ακινήτων για μέλη των Κυβερνητικών Κοινοβουλευτικών Ομάδων μάλλον δεν συνάδουν με το περίφημο «Ηθικό Πλεονέκτημα» και για το οποίο κτυπάει τα στήθη του ο ΣΥΡΙΖΑ εν χορώ...

Η Μεταμοντέρνα Αριστερά

Του Ηλία Παπαναστασίου

Για την Μεταμοντέρνα «Αριστερά» δεν υπάρχει έθνος σαν ιστορική κατασκευή – κοινωνική, ταξική, πολιτική, ιδεολογική, θρησκευτική, βιολογική –, αλλά όλα ανάγονται στην Φαντασιακή παραγωγή/αναπαραγωγή του εκάστοτε Εθνικισμού. Με αυτή την λογική δεν υπάρχουν Εθνικοαπελευθερωτικοί Αγώνες – όπως των Αντιαποικιοκρατικών Κινημάτων του Τρίτου Κόσμου, του ΕΑΜ επί Κατοχής ή της Επανάστασης του ’21 – αλλά εθνικοί «Εθνικισμοί». Η λογική πως καθένας που μιλά για Έθνος, Πατρίδα ή Εθνική Απελευθέρωση είναι Εθνικιστής και – εννοείται… – Ακροδεξιός ή και Ναζί δεν είναι Μακριά.  

Ο όρος «Μεταμοντέρνος» (Post Modern) αφορά ουσιαστικά την τάση, προσπάθεια και προδιάθεση αποδόμησης – διάλυσης ουσιαστικά – όλου του «Μοντέρνου» επιστημονικού, θεωρητικού κεκτημένου, δηλαδή όλου του Πολιτιστικού Κεκτημένου της Νεώτερης εποχής από το τέλος του Μεσαίωνα και δώθε.

Θα χρειαστεί μια σειρά άρθρων για να εξηγήσουμε απλά και στρωτά την αποδομητική – δήθεν εκσυγχρονιστική -τάση των Μεταμοντέρνων Επιστημόνων και των δήθεν ανατρεπτικών τάσεών τους. Ουσιαστικά οι Μεταμοντέρνοι μάς πάνε όχι μπροστά, αλλά πίσω από τους «Μοντέρνους» ή νεωτερικούς. Όσο και να διαμαρτύρονται οι Μεταμοντέρνοι και η θεωρία τους, αποτελούν μια Επανάσταση ενάντια στη Λογική και μια ασύντακτη και πρωτόγονη επιστροφή στην Προ-Λογική ή Μυθολογική περίοδο. Καλύπτουν δε την βαθιά αντιδραστικότητά τους με κραυγές επιστημοσύνης και προχωρημένης σκέψης…

Αποδόμηση και ελληνική γλώσσα: προφητείες, «θεωρίες συνωμοσίας» & επιστήμη…!

«αρχή σοφίας ή των ονομάτων επίσκεψις»

Αντισθένης (445-360 π.χ)

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου* 

Συχνά, η συζήτηση γύρω από την ελληνική γλώσσα και την επίθεση που δέχεται από τις μεταρρυθμίσεις που επιχειρεί, τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία, το Υπουργείο Παιδείας, εκτρέπεται σε ανορθολογικά σενάρια ή θεωρίες συνωμοσίας. Η στρατηγική των φορέων που καθοδηγούν τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, εύκολα παντρεύεται με θρησκευτικές παραβολές, εύληπτες προφητείες, αστικούς μύθους, σοβινιστικές υστερίες και υποχθόνιες – εγκόσμιες – υπερκόσμιες θεωρίες για καταστροφή αποκλειστικά του ελληνικού έθνους και της γλώσσας του, με μπόλικο άρωμα κακόβουλων κέντρων που απεργάζονται τα καταστροφικά σενάρια. Η «πανουργία της ιστορίας», τα φέρνει έτσι, ώστε κάποιες φορές, το αποτέλεσμα των παιδαγωγικών εξελίξεων ανά τον κόσμο, να «δικαιώνει» τους συνομωσιολόγους μας ή τους τηλε-ευαγγελιστές μιας μοναδικής «αποκαλυψιακής» γνώσης. Μεταξύ ψευδών ειδήσεων, μισής αλήθειας, αλμάτων λογικής και συναισθηματικές υπερβολές, καμιά δικαίωση δεν μπορεί να υπάρξει σ’αυτό το «μακελειό» της λογικής, και καμιά προφητεία ή συνωμοσία δεν δικαιώνεται.

Απεργία...

Του Κώστα Πατλακίδη

«Τι φοβάστε;», ρώτησε ο δημοσιογράφος… «Τον φασισμό και τους φασίστες. Τον έζησα μικρός και κρίνοντας από διάφορες συμπεριφορές, τον βλέπω να ξανάρχεται. Παγκοσμίως», απάντησε, χαμογελώντας πικρά ο Μάνος Χατζιδάκις. Κι ήταν μόλις το 1979. Εποχή «ανεμελιάς» μπορούσες να πεις. Κι αυγατίσματος ίσως. Το πρόσωπο του τέρατος είχε μόλις πριν λίγο «νικηθεί», τρίτη φορά, και βάλε, μέσα σε πεντέξι δεκαετίες. Και δεν τόβαζες στο νου σου ότι μπορεί και να ξαναεμφανιστεί σύντομα, κι ας σε προειδοποιούσαν οι Ταβιάννι πως το τέρας βρίσκεται πάντοτε σε οργασμό… 

Κοίταζες να ξεφύγεις απ’ την μιζέρια, να κάνεις κάτι… Δεν τόβαζε ακόμα ο νούς μας να αυτοεκπληρωθούμε στην κατανάλωση. Δεν μπορούσαμε, δεν τόχε και η εποχή όμως. Μετρημένα πράγματα. Ένα πανωφόρι κι ένα ζευγάρι παπούτσια. Άντε δυο. Ακουμπούσαμε στις σχέσεις όμως, κι ας ήταν τραυματισμένες. Τριαντατόσα χρόνια, και βάλε ίσως, που έπεσε το «χοροστάσι» στον βωμό του εμφυλίου, τότε, που η Ελλάδα σκίστηκε στα δυο. Τρεις δεκαετίες, χώρια το παρελθόν, που ο μισός μας εαυτός καταδίωκε τον άλλον, όχι για να ενωθεί όπως λέει ο Πλατωνικός μύθος, αλλά για να τον αφανίσει. 

Έξοδος από την πολιορκία …του δυτικού φαντασιακού! Η «συστημική» ποιητική σκέψη του Διονύσιου Σολωμού

Του Δημ. Ναπ. Γ.

Αντί επετείου για την Έξοδο του Μεσολογγίου, που ύμνησε το ελεύθερο διαχρονικό πνεύμα των λαών, το παρακάτω κείμενο, που συνδέει την ποίηση του Διονύσιου Σολωμού με την συστημική σκέψη, πολύ πριν εισαχθεί εκ νέου στην θεραπευτική «επιστήμη» του τόπου μας, ντυμένη με δυτικά κουστουμάκια!  Το κείμενο δεν λοιδορεί τις ανακαλύψεις μιας παγκόσμιας επιστημολογίας, αλλά καυτηριάζει την φθήνια της αποικιοποίησης της σκέψης μας, απότοκο ενός αρχοντοχωριάτικου νεοραγιαδισμού πνευματικής υποτέλειας.

Η «ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ» ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ

Από το τοπικό στο παγκόσμιο, από το προσωπικό στο συλλογικό, από την επιβίωση στις μεγάλες αξίες

 «Κάμε ώστε ο μικρός Κύκλος, μέσα εις τον οποίον κινιέται η πολιορκημένη πόλη, να ξεσκεπάζει εις την ατμόσφαιρα του τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ελλάδας, για την υλική θέση, οπού αξίζει τόσο για εκείνους οπού θέλουν να τη βαστάξουν, όσο για εκείνους οπού θέλουν να την αρπάξουν, – και για την ηθική θέση, τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ανθρωπότητας. Τοιουτοτρόπως η υπόθεση δένεται με το παγκόσμιο σύστημα. – Ιδές τον Προμηθέα και εν γένει τα συγγράμματα του Αισχύλου. – Ας φανεί καθαρά η μικρότης του τόπου και ο σιδερένιος και ασύντριφτος κύκλος οπού την έχει κλεισμένη. Τοιουτοτρόπως από τη μικρότητα του τόπου, ο οποίος παλεύει με μεγάλες ενάντιες δύναμες, θέλει έβγουν οι Μεγάλες Ουσίες»

΄Εθνος, εθνότητα, εθνική συνείδηση

Της Ιωάννας Τσιβάκου

Στο The Books’ Journal του Μαρτίου, ο πρώην υπουργός Ευάγγελος Βενιζέλος (Ε.Β.) σε κείμενό του για τον Διονύσιο Σολωμό, γράφει αναφερόμενος στη διαδικασία της εθνογένεσης: «Διότι η διαδικασία της εθνογένεσης, όπως γίνεται γενικότερα αποδεκτό πλέον στην επιστημονική συζήτηση, είναι αντίστροφη. Το κράτος είναι αυτό που γεννά την εθνική ταυτότητα και την εθνική συνείδηση. Προηγείται το εθνικό κράτος της εθνικής ταυτότητας» (σ. Ά-Ρ. ολόκληρο το κείμενο του ΕΒ. θα το βρείτε εδώ).

Από πού συμπεραίνει ο Ε.Β. ότι «γίνεται γενικότερα αποδεκτό»; Αγνοεί ή θέλει να αγνοεί την πλούσια βιβλιογραφία (κυρίως ανθρωπολογική) που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια γύρω από το έθνος και η οποία ήλθε σε αντίθεση με κείμενα γνωστών ιστορικών οι οποίοι ισχυρίζονταν πως το έθνος είναι επακόλουθο του κράτους. Είναι περίεργο ένας καθηγητής της επιστήμης του Δικαίου να αγνοεί τις ουσιαστικές συνιστώσες του έθνους που η σύγχρονη σκέψη έχει φέρει στο φως προκειμένου να αντιμετωπιστούν σε βάθος (όχι μόνο πολιτικό αλλά και ανθρωπολογικό) φαινόμενα όπως του σύγχρονου εθνικισμού.

Η πολιτισμική παρακμή ως μηδενισμός. Το νεωτερικό και το ελληνικό παράδειγμα.

Του Θεόδωρου Ι. Ζιάκα

Αν ο 19^ος αιώνας είδε τη γέννηση μιας «ψυχολογίας χωρίς ψυχή» [...] εμείς θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε τη σημερινή εποχή σαν εποχή της ανθρωπολογίας «χωρίς άνθρωπο».

Κώστας Παπαϊωάννου.[1]

Τι είναι παρακμή; Ποιοι είναι οι γενικοί τύποι της παρακμής; Πώς γίνονται και απογίνονται;  Σκοπός της εισήγησής μου είναι να διαμορφώσει μια βάση συζήτησης των τριών αυτών ερωτημάτων.

Το εμπειρικό πεδίο του θέματος είναι οι μεγάλοι ιστορικοί πολιτισμοί, των οποίων η περιγραφική θεώρηση μας λέει, πριν απ’ όλα, ότι: Όλοι έχουν αρχή και τέλος. Όλοι γνωρίζουν φάσεις ακμής και φάσεις παρακμής. Το δε τέλος τους συνδέεται κατά κανόνα με «βαθιά παρακμή».  Η περιγραφική αυτή εικόνα, για την πορεία του πολιτισμού, αποδίδει μια κωδωνόσχημη καμπύλη. Αληθεύει άραγε;

Θεματική Εβδομάδα-Έμφυλες ταυτότητες: Οφείλουμε να μάθουμε για να αντισταθούμε

Ο Καθηγητής Φιλοσοφίας Δημήτρης Πατέλης τσακίζει την θεωρία του κοινωνικού φύλου

Ειδικότητα: Φιλοσοφία και Ιστορία της Επιστήμη

Εκπαίδευση: Πτυχίο και Διδακτορικό Δίπλωμα Κρατικού Πανεπιστημίου Μόσχας "Μ. Β. Λομονόσοφ" (1988 και 1991 αντίστοιχα). Τομέας: Επιστημών.

Απόσπασμα από ομιλία του Εισηγητή αν. Καθ. Πολυτεχνείου Κρήτης Δημήτρη Πατέλη στο 4ο μάθημα από τη σειρά "10 απλά μαθήματα Σύγχρονης Επαναστατικής Θεωρίας. Κλασικός μαρξισμός και Λογική της Ιστορίας." Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Νοέμβριος του 2015.

Για τον βαθύ λαϊκισμό του «αντιλαϊκισμού»

Του Σωτήρη Μητραλέξη

Από την «άνοδο του λαϊκισμού στην Ευρώπη και στον κόσμο» μέχρι τον ελλαδικό θρυλούμενο «εθνολαϊκισμό», παρατηρούμε ότι εσχάτως η έννοια του λαϊκισμού είναι εξεχόντως en vogue στις πολιτικές αναλύσεις: έχει καταλήξει να αποτελεί το κυρίως όργανο και εργαλείο πολιτικής ανάλυσης και διάγνωσης στα mainstream, αποδεκτά, «σοβαρά» κανάλια πληροφόρησης και συσχηματισμού του δημοσίου λόγου. Εδώ θα προσπαθήσω να καταδείξω το γιατί αυτός ο περιρρέων «αντιλαϊκισμός» είναι (α) βαθύτατα αντι-πολιτικός, (β) δόλια προπαγανδιστικός, και (γ) ...εν τέλει, εντελώς λαϊκιστικός.

Κάθε φορά που ο «λαϊκισμός» του αντιπάλου καθίσταται αντικείμενο επίκλησης, κατ' ουσίαν εκδιπλώνεται υπορρήτως η εξής αφήγηση: η θέση του αντιπάλου είναι «λαϊκιστική» διότι χαϊδεύει αφτιά, βασίζεται σε ψεύδη ή μισές αλήθειες και αποκρύβει τα δεδομένα, δομείται πάνω σε μια διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Αυτό που καθιστά την θέση ή την συμπεριφορά του αντιπάλου «λαϊκιστική» είναι ακριβώς το γεγονός πως αρνείται την αδιαμφισβήτητη αλήθεια της δικής μου πολιτικής πρότασης--δηλαδή, την «πραγματικότητα». Η πολιτική μου θέση δεν είναι μία από τις πολλές ενδεχόμενες πολιτικές θέσεις, την οποία εγώ προκρίνω έναντι των υπολοίπων, δεν είναι ένα «δέον γενέσθαι» ανάμεσα σε άλλα αντιπροτεινόμενα, όχι: η δική μου πολιτική θέση είναι η μόνη σοβαρή, εφαρμόσιμη, «ορθολογική», μετριοπαθής πρόταση. Η δική μου πολιτική τοποθέτηση είναι η πραγματικότητα: αντιτιθέμενες πολιτικές προτάσεις αποτελούν άρνηση ή διαστρέβλωση της πραγματικότητας, ακριβώς επειδή αντιτίθενται στην δική μου--και μόνη--θέση. Αποτελούν λαϊκισμό.

Το Δημοκρατικό πρόταγμα και ο Μεταμοντερνισμός*

Του Τάκη Φωτόπουλου

Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τον θάνατο του Κορνήλιου Καστοριάδη, έχει αναπτυχθεί μια τάση μεταξύ μεταμοντέρνων συγγραφέων και ακαδημαϊκών (που συνήθως ανήκουν στους «μετά-Μαρξιστές») να θεωρούν ότι το ύστερο[1] έργο του πρόσκειται, αν δεν ανήκει, στον μεταμοντερνισμό. Η τάση αυτή εκφράστηκε ακόμη και σε πρόσφατο μείζον αφιέρωμα στον μεταμοντερνισμό του διεθνούς θεωρητικού περιοδικού Democracy & Nature (Vol. 7, No. 1, Μάρτιος 2001) και ήταν σαφής σε πρόσφατο συνέδριο για τον Καστοριάδη στην Νέα Υόρκη όπου το ριζοσπαστικό πολιτικό περιεχόμενο του έργου του ουσιαστικά «απενεργοποιήθηκε» από μετά-Μαρξιστές, μετά-στρουκτουραλιστές κ.α. Το ερώτημα επομένως που ανακύπτει, στο οποίο θα προσπαθήσω να δώσω μια σύντομη απάντηση στον περιορισμένο αυτό χώρο, είναι: πώς δικαιολογείται αυτή η τάση, ιδιαίτερα ενόψει της ρητής απόρριψης του μεταμοντερνισμού ως θεωρητικού ρεύματος από τον ίδιο τον Καστοριάδη;[2]