26 Μάη 1947 — Η κόλαση της Μακρονήσου ανοίγει τις πύλες της

Του Ανδρέα Δενεζάκη

Ηταν τότε που ο υπόλοιπος κόσμος γιόρταζε τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη των λαών, καταδίκαζε την φασιστική κτηνωδία, οργάνωνε δίκες για τους ναζί εγκληματίες πολέμου και ξεκινούσε την ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων πόλεων

Α.Β.Γ.

                     Μια και μάθαμε, σύντροφοι, να πεθαίνουμε

                     Μάθαμε και να ζούμε, σύντροφοι.

Από το «Πέτρινος Χρόνος» του Γιάννη Ρίτσου

Τόποι εξορίας, τόποι φυλάκισης, ανάμεσα στον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά και κυρίως μετά την απελευθέρωση, στη χώρα μας, υπήρξαν πολλοί, κι ο καθένας έχει τη δική του ηρωική ιστορία. Ακροναυπλία, Ωρωπός, Τρίκερι, θανατονήσια σαν τον Αϊ-Στράτη, τη Γυάρο, τη Λέρο και τόσα άλλα, διηγούνται τις θυσίες, τα βασανιστήρια του λαού μας, των κομμουνιστών αγωνιστών, των μαχητών της εθνικής μας Αντίστασης, ενάντια στη τριπλή κατοχή των Γερμανών – Ιταλών – Βούλγαρων και των ντόπιων συνεργατών τους. Εξορίστηκαν έντιμοι άνθρωποι και αξιοπρεπείς που διεκδίκησαν τα δίκια του κόσμου της εργασίας και του μόχθου, ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους, μια άλλη κοινωνία μακριά από την αδικία και την εκμετάλλευση, με δουλειά, υγεία, παιδεία και ελευθερία για όλους.

Η Μακρόνησος όμως ξεχωρίζει. Ηταν τότε που ο υπόλοιπος κόσμος γιόρταζε τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη των λαών, καταδίκαζε την φασιστική κτηνωδία, οργάνωνε δίκες για τους ναζί εγκληματίες πολέμου και ξεκινούσε την ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων πόλεων. Τότε και σε αντίθεση με τις διακηρύξεις του νικητή «ελεύθερου» και «δημοκρατικού» κόσμου, το κράτος των δωσίλογων, χρησιμοποιώντας τις ναζιστικές πρακτικές και την πείρα του Αουσβιτς και του Νταχάου, με προτροπή και στήριξη από τους Αγγλοαμερικάνους επικυρίαρχους, δημιούργησε το κολαστήρι της Μακρονήσου.

Τον 12ο αιώνα η Μακρόνησος (τότε την αποκαλούσαν Μάκρι) αποτελούσε ορμητήριο πειρατών οι οποίοι λεηλατούσαν τα παράλια της Αττικής και αποτελούσαν «την μεγίστην της πόλεως συμφοράν».  Μετά τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, οι πειρατές ανέλαβαν την κεντρική εξουσία σε όλη την Ελλάδα.

68 χρόνια από τη σφαγή 350 φαντάρων στο Μακρονήσι

«Ανοιγόμασταν τη νύχτα στον Κάβο Ντόρο. Εκεί στο Σαν Τζιόρτζιο περίμενε καράβι πολεμικό.

Οι ναύτες παίρνανε τους σκοτωμένους φαντάρους και τους χώνανε μέσα σε συρμάτινα δίχτυα με βαρίδια και τους φουντάρανε στο βυθό της θάλασσας.

Οι νεκροί όλοι – όλοι ήταν 350 κοντά, τους μέτραγα έναν – έναν και ήταν 350 φαντάροι νεκροί. Αυτή ήταν η πιο τραγική περιπέτεια που έζησα στη ζωή μου».

Μίμης Βρονταμίτης, καπετάνιος του επιταγμένου καϊκιού «Άγιος Νικόλαος».

Συνέβη μεταξύ Φλεβάρη και Μάρτη του 1948. Δολοφονήθηκαν 300 κρατούμενοι. Οι πάντες αποσιώπησαν και αποσιωπούν. Η πολιτεία και η Δικαιοσύνη συνεχίζουν επί 68 και περισσότερα χρόνια να μην τολμούν και να μη θέλουν, έστω και για την ιστορική αλήθεια, να φωτίσουν το φαινόμενο Μακρόνησος, έστω και μερικές πτυχές του, όπως είναι η σφαγή στο Α’ Τάγμα Σκαπανέων.

ΣΥΡΙΖΑ: Η σφετεριστική αλητεία…

Του Θύμιου Παπαμοκολάου

Κάθε σφετεριστής της Ιστορίας, των λαϊκών κατακτήσεων και των αγωνιστικών παραδόσεων, δολοφονεί ανελέητα τις έννοιες και τις λέξεις: Σφετερίζεται το περιεχόμενό τους και τις μετατρέπει στο αντίθετό τους…
Στο ΣΥΡΙΖΑ η «επιστήμη» του σφετερισμού έχει πάρει μορφές φρενοβλάβειας. Οι συριζαίοι, με σημαιοφόρο τον Τσίπρα, έχουν απογειωθεί: Σε σφετεριστική αυθάδεια, σε ασύστολο ψεύδος και σε εκτρωματική καταστροφή της γλώσσας…

Ο αριστερός που γίνεται δεξιός και δωσίλογο ανδρείκελο των μαφιόζων του χρήματος και του 4ου Ράιχ, μεταλλάσσεται, ταυτόχρονα, σε ασύστολο και αχαλίνωτο σφετεριστή των αγωνιστικών ιστορικών παραδόσεων και συμβόλων…

ψηφίσει Μνημόνια και τα χαρακτηρίζει «αντιμνημόνια», εμπορεύεται δημοψηφίσματα του «ΟΧΙ» το οποίο το μετατρέπει ΑΜΕΣΩΣ σε «ΝΑΙ», οργανώνει πρωτομαγιάτικες φιέστες στην Καισαριανή για τους Ήρωες, μετά από την αποδοχή πακέτου μέτρων των τοκογλύφων και πολλά άλλα…

Μακρόνησος– ΣΥΡΙΖΑ: Αυτό «…το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους»

Του Νίκου Μπογιόπουλου

Πριν περάσει εβδομάδα από το προσκύνημα Τσίπρα στον «συνεχιστή των αξιών της ελευθερίας και δημοκρατίας» Τραμπ, ο ΣΥΡΙΖΑ διοργάνωσε εκδρομή «προσκυνηματικού χαρακτήρα» στη Μακρόνησο…
Ανάμεσα στους άλλους «προσκυνητές»,που πόζαραν και φωτογραφήθηκαν στη Μακρόνησο για να ανανεώσουν το «αριστερό» τους λεύκωμα, κι ο Ρήγας, ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ. Κι ο Κατρούγκαλος (φωτό). Και άλλοι.
Φυσικά δεν έχει νόημα, πια, να μιλήσεις για τσίπα.
Ούτε να χαραμίσεις πολλές κουβέντες για να υπερασπιστείς τη Μακρόνησο και τον ύψιστο συμβολισμό της από την ξετσιπωσιά των ξετσίπωτων. Ο λόγος είναι απλός:

Στο Χίλτον βαράτε Προσοχές! Στη Μακρόνησο σηκώνατε γροθιές…

Πρώτα προσκυνάνε τα αναδρομικά τους και μετά τη Μακρόνησο!

Του Γιώργου Παπαδόπουλου - Τετράδη

Χτες, περίπου 20 από αυτούς που ψήφισαν τη διάταξη Κατρούγκαλου για να δοθούν εκατομμύρια αναδρομικά στους συνταξιούχους βουλευτές, πήγαν στη Μακρόνησο να προσκυνήσουν. Προφανώς τον αγγλοαμερικάνικο Παρθενώνα της νεώτερης Ελλάδας. Πήραν και αστυνομικούς μαζί τους. Μην τους πάρουν στο κυνήγι όσοι βασανίστηκαν εκεί επειδή δεν υπέγραφαν δήλωση. Μια και ετούτοι οι ξεφτιλισμένοι υπογράφουν τα πάντα χωρίς να απειλείται τίποτε άλλο εκτός από τις καρεκλίτσες τους!

Είχα την τύχη και την τιμή να είμαι επί 14 χρόνια ο αρχισυντάκτης διαχειριστής του πολιτικού ρεπορτάζ της Ελευθεροτυπίας μαζί με τον εξόριστο και μυστικό γραμματέα του ΚΚΕ στη Μακρόνησο. Οι δυο μας. Τα γραφεία μας σχεδόν εφάπτονταν. Μοιραζόμασταν τις προσωπικές μας ζωές με εκατέρωθεν εκμυστηρεύσεις, όπως κάνουν οι άνθρωποι που σχεδόν συζούν. Μέχρι που μας χώρισε ο πρόωρος θάνατός του.

Βήμα Μακρονήσου

Της Τάνιας Ζωγράφου

Μαγευτικά προφητικοί, γεμάτοι νόημα, κάποιοι γεω­λογικοί σχηματισμοί! Κάπου ένας όρθιος βράχος που αντιστέκεται αιώνες, υποτάσσοντας το γιγάντιο κύμα, διαλύοντάς το σε σταγόνες. Κάπου ένα ορμητικό ποτάμι που αλλάζει στο διάβα του τη μορφή της στέρεας γης.

Ποιες, τάχα γεωλογικές συνθήκες να ανέδυσαν τη Μακρόνησο από τη θάλασσα, προσανατολίζοντάς την Βοριά - Νοτιά και της έδωσαν το σχήμα της βελόνας της πυξίδας, για να 'ρθουν εκατομμύρια χρόνια μετά οι Κομμουνιστές να τη νοηματοδοτήσουν και να την αφήσουν στην Ιστορία, σαν μπούσουλα, πυξίδα του Αγώνα;
Την περασμένη Κυριακή, πατήσαμε στα χνάρια τους. Με περισσό σεβασμό, για την περήφανη, μαρτυρική καθημερινά ζωή τους, στο βράχο. Αφουγκραστήκαμε. Τους δικούς μας σύντροφους, τους δικούς μας ήρωες. Αφουγκραστήκαμε το δικό τους μήνυμα. Νοιώσαμε πόσο πίσω από αυτούς είμαστε σήμερα. Και σκύψαμε το κεφάλι. Σηκώνοντας τη γροθιά.
Η μέρα λαμπρή και οι κόκκινες σημαίες να ανεμίζουν, λες και τις φυσούσε το κάλεσμά τους: «Βαδίστε μπροστά»! «Βαδίστε μπροστά»! Και τραγουδήσαμε γι'  αυτούς. Μάθαμε να τραγουδάμε. Καιρός να μάθουμε να πολεμάμε.

Μακρόνησος: Η συγκλονιστική μαρτυρία του Λάζαρου Κυρίτση

Ο Λάζαρος Κυρίτσης, εκ μέρους της Πανελλήνιας Ένωσης Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ), σε μια συγκλονιστική μαρτυρία (βίντεο), κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που διοργάνωσαν η Κομματική Οργάνωση Αττικής του ΚΚΕ και η Οργάνωση Περιοχής Αττικής της ΚΝΕ, στη Μακρόνησο, προχθές.   

Ο Λάζαρος Κυρίτσης έζησε ως εξόριστος στη Μακρόνησο τη δολοφονική επίθεση που έγινε 29- 1 Μαρτίου 1948 στο θανατονήσι των θυσιών και των αγώνων. Η επίθεση είναι γνωστή και ως ««σφαγή της Μακρονήσου».

Μακρόνησος

Κείμενο – φωτογραφίες: Γιώργος Σαλαβέρης

Κάθε μέρα πλέον πληθαίνουν οι φωνές αμόρφωτων, ανιστόρητων, ακαλλιέργητων νεοελλήνων υπέρ του φασισμού.

Ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, ο “πατριωτισμός” είναι καθημερινό πια φαινόμενο. 

Μα πού ήταν όλοι αυτοί οι συμπατριώτες μας;

Από πού εμφανίστηκαν;

Η απάντηση βρίσκεται δίπλα μας. 

Υπήρχαν πάντα εδώ, καλυπτόμενοι από τον μανδύα της ευφορίας του χρήματος και της εξουσίας.

Τώρα που αυτά σιγά-σιγά λιγοστεύουν ξεπηδούν μπροστά μας ένας-ένας στον στενό πια μικρόκοσμό μας. 

Και βέβαια με αποκορύφωμα το προσφυγικό κύμα, βρίσκουν πεδίο δράσης λαμπρό.

Τα σύνορα Βουλγαρίας- Ελλάδας, στη… Μακρόνησο!

Του Ανδρέα Δενεζάκη

Που νομίζετε ότι βρίσκονται τα σύνορα Ελλάδας- Βουλγαρίας; Βορείως της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης; Λάθος!
Τα σύνορα της χώρας μας με τη Βουλγαρία, βρίσκονται στη… Μακρόνησο!
Αυτό είναι ένα ακόμη από τα μεγάλα έργα του, μετά τη Βάρκιζα, καθεστώτος, το οποίο, μεταξύ των άλλων, ανέλαβε να «αναμορφώσει» τους κομμουνιστές, τους προοδευτικούς ανθρώπους, τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, στο κολαστήριο της Μακρονήσου.
Ο Λάζαρος Κυρίτσης, παλαίμαχος κομμουνιστής, «Μακρονησιώτης» ο ίδιος, μας χάρισε μια μικρή αλλά πολύ χαρακτηριστική ιστορία εκείνης της περιόδου, με πρωταγωνιστή τον αείμνηστο Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο.

Ακούστε την

«…Πεθαμένοι ή τρελοί θα κάνετε δήλωση»* – Το καψόνι της δίψας

Επιμέλεια: Οικοδόμος

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου και θυσίας. 60000 υπολογίζονται όσοι –άντρες και γυναίκες- κομμουνιστές, αριστεροί και δημοκράτες μεταφέρθηκαν εκεί από το επίσημο ελληνικό κράτος στα χρόνια του εμφυλίου με στόχο την «αναμόρφωσή» τους σε «εθνικόφρονες» πολίτες.
Φαντάροι και αξιωματικοί «επικίνδυνοι» για το στράτευμα, αξιωματικοί του ΕΛΑΣ και έφεδροι αξιωματικοί που είχαν πάρει μέρος στην εθνική αντίσταση, πολίτες που συλλαμβάνονταν «προληπτικά», πολιτικοί κρατούμενοι από διάφορες φυλακές της χώρας, πολιτικοί εξόριστοι, έχτισαν στο ξερονήσι με τον ιδρώτα και το αίμα τους μικρές πολιτείες, μνημεία, θέατρα, χώρους άθλησης, εργοστάσιο, ναούς, επιβλητικά κτίρια, πολυτελείς βίλες για τους αξιωματικούς, μεγάλες δεξαμενές νερού…

Το διήμερο της σφαγής

Ο ανδριάντας-μνημείο τού κάποτε κρατούμενου (νεολαίος τότε) Γρηγόρη Ριζόπουλου, όρθιος με την πέτρα στον ώμο και τη γροθιά σηκωμένη, ατενίζει πέρα από τη θάλασσα. «Μη μας ξεχνάτε -φωνάζει-, αν χαθεί η μνήμη, χάνεται ο άνθρωπος»

Του Θανάση Σκρουμπέλου

«Γιατί πήρατε τα όπλα, ρε πατέρα, με λιανοντούφεκα εσείς ενάντια σε όλους;» ρώτησα τον πατέρα μου πριν πεθάνει. «Δεν μας αφήσαν άλλο περιθώριο παρά μόνο να πολεμήσουμε για την αξιοπρέπειά μας. Αυτοί μας θέλαν στα γόνατα. Να σβήσουν τα τέσσερα χρόνια αντίστασης και να γυρίσουμε ξανά στο βασιλικό καπέλο, στο ρουσφέτι, στο παρακράτος, στη ρεμούλα. Εμείς θέλαμε πολίτες και αυτοί σέμπρους και ψυχοπαίδια. Εμείς τα 'χαμε βάλει με τους ναζί κι είχαμε νικήσει».

Το 1948, όταν ήρθε ο Βαν Φλιτ, «στρατηγέ μου, ιδού ο στρατός σας» του είπε με τρεμάμενη φωνή ο Παναγιωτάκης Κανελλόπουλος κι ο Βαν Φλιτ είπε να τελειώνουμε γρήγορα με την «ανταρσία». Κι έφερε μαζί με τα δάνεια και τις ναπάλμ κάνοντας πεδίο δοκιμών την Ελλάδα, προεικονίζοντας χειρισμούς μελλοντικών πολέμων.

Η Μακρόνησος των βασανισμένων και η Μακρόνησος των βασνιστών…

Ξαγρύπνησα λόγω υπερέντασης σήμερα, 

Και πώς να μη ξαγρυπνήσεις όταν από τις 12:00  τα μεσάνυχτα μέχρι τις 2:30 το πρωί παρακολουθείς  ντοκιμαντέρ στο κανάλι της Βουλής για την Μακρόνησο;

Πώς να ησυχάσεις όταν στα αυτιά σου ηχούν κραυγές,  φωνές και διηγήσεις εκατοντάδων Μακρονησιωτών από τα ανείπωτα βασανίστρια που υπέστησαν και η ιστορία τα έθαψε;

Πώς να ησυχάσεις όταν θυμάσαι ακόμη τα λόγια του «τρελού» Μακρονησιώτη στο ψυχιατρείο – κολαστήριο της Λέρου να λέει στους πολιτικούς κρατούμενους που αντάμωσαν αναπάντεχα: «Αχ σύντροφοι, σύντροφοι, εσείς κάποια μέρα θα βγείτε αλλά εμείς ποτέ, ποτέ ,ποτέ σύντροφοι. Μας τρέλαναν με τα βασανίστρια και μας καταδίκασαν για πάντα»!

Πίσω από το γαλανόλευκο παραπέτασμα που σκέπαζε την Μακρόνησο

Του Β. Σακκάτου

Η εφημερίδα "ΜΑΧΗ" παράνομη στην κατοχή, όργανο της Ένωσης Λαϊκής Δημοκρατίας, ενός από τα κόμματα του συνασπισμού κομμάτων του ΕΑΜ, και μεταπολεμικά εβδομαδιαία, όργανο του ΣΚ-ΕΛΔ, ως τα μέσα του Φλεβάρη του 1950 που έγινε καθημερινή, ανάλαβε τότε, παραμονές των εκλογών της 5ης Απριλίου 1950, μια μεγάλη εκστρατεία για την κατάργηση του αίσχους της Μακρονήσου. Τότε, συγκροτήθηκε ο εκλογικός συνασπισμός της Αριστεράς, Δημοκρατική Παράταξη, Ένωση Δημοκρατικών Αριστερών (Σοφιανόπουλος), Κόμμα Αριστερών Φιλελευθέρων (Νεόκοσμος Γρηγοριάδης) και Σοσιαλιστικό Κόμμα - ΕΛΔ (Σβώλος-Τσιριμώκος). Η καθημερινή πια "Μάχη", τέθηκε στην υπηρεσία της Δ.Π.

Άλλα χρόνια.... Άλλοι άνθρωποι.....

«Ως γόνος μεγάλης οικογένειας που ήμουν, οι βασανιστές θέλησαν να αλαφρύνουν το δικό μου βασανιστήριο στο Μακρονήσι. "Ζήτα μια χάρη και θα σου την κάνουμε" μου ...είπαν! Το μόνο που ζήτησα ήταν να με αφήσουν να πάω να μείνω στο βουνό χωρίς φαΐ και χωρίς νερό ενδεχομένως, αρκεί να μην τους βλέπω και να μη με βλέπουν. Το δέχτηκαν!
Την πρώτη μέρα τράβηξα για το βουνό, βρήκα ένα μέρος να κάτσω και βάλθηκα να ατενίζω την απέραντη μοναξιά του τοπίου. Ξάφνου, ένας γρήγορος, αεράτος τύπος εμφανίζεται κρατώντας κάτι πασσάλους στα χέρια του και δυο τρία κομμάτια ύφασμα. Δεν μου μιλάει, δεν του μιλάω και σε ελάχιστα λεπτά με ταχυδακτυλουργικές κινήσεις στήνει ένα αντίσκηνο! Το δικό μου αντίσκηνο!