Ντοκουμέντα για τον Νίκο Ζαχαριάδη και τον Εμφύλιο Πόλεμο. Ποια η εμπλοκή των Σοβιετικών;

 

Ένα βιβλίο ντοκουμέντο για ένα πρόσωπο που προκαλούσε, προκαλεί και θα συνεχίσει να προκαλεί πολλές και έντονες συζητήσεις.

Ποιος ήταν τελικά ο Νίκος Ζαχαριάδης και ποιος ο ρόλος του ειδικά στον ελληνικό εμφύλιο; 

Ποια ήταν η πορεία ανόδου και πτώσης του που τον οδήγησε στην αυτοκτονία το 1973 στο απόκοσμο Σουργκούτ της Σιβηρίας, όπου έζησε εκτοπισμένος από τους Σοβιετικούς και στιγματισμένος από το κόμμα του;

Ποια ήταν η ανάμειξη της Σοβιετικής Ένωσης στον Εμφύλιο Πόλεμο; 

Ο Δρ Νίκος Παπαδάτος, Διδάκτωρ Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, υπογράφει το βιβλίο ντοκουμέντο με τίτλο «Νίκος Ζαχαριάδης. Η ζωή και η δράση του μέσα από τα αρχεία του ΚΚΣΕ και της KGB» (εκδόσεις Πεδίο). 

Πάρα πολλά από τα στοιχεία της ιστορικής πορείας του Νίκου Ζαχαριάδη, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο βιβλίο του Νίκου Παπαδάτου. Όπως η αποκάλυψη της έκθεσης που συνέταξαν προς το Πολιτικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ τα στελέχη του Κώστας Τσολάκης και Κώστας Κηπουρός μετά από συνάντησή τους με τον Νίκο Ζαχαριάδη στο Τιουμέν της Σιβηρίας στις 6 Οκτωβρίου 1967 για να του ανακοινώσουν την απόφαση της 11ης Ολομέλειας (συνήλθε τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου) «που αφορά το άτομό του». Πρόκειται για την απόφαση που έκρινε ότι ο άλλοτε αδιαφιλονίκητος ηγέτης του κόμματος δεν ήταν «ύποπτος» ως συνεργάτης του ταξικού εχθρού και πράκτορας.

Ο Σήφης Ζαχαριάδης μιλάει για τον πατέρα του, πενήντα χρόνια μετά την αυτοκτονία του

Συνέντευξη του Σήφη Ζαχαριάδη στην «Κ»: «Ο πατέρας μου έλεγε ότι η πολιτική είναι πιο βρώμικη από τη μαφία»

Ο Νίκος Ζαχαριάδης με τον μικρό Σήφη. Το 1991 ο γιος εντόπισε τη σορό του πατέρα στη Σιβηρία και την έφερε στην Ελλάδα. «Είμαι άθεος, αλλά αυτό που έζησα τότε ήταν κάτι εξωπραγματικό», αφηγείται, εξηγώντας ότι μια «ανώτερη δύναμη» τον βοήθησε να εντοπίσει τον τάφο σε μια απέραντη νεκρόπολη.

Σταύρος Τζίμας 01.08.2023 

Γονατίζοντας από τάφο σε τάφο σ’ένα απέραντο εγκαταλειμμένο νεκροταφείο στη Σιβηρία, ο σαραντάχρονος «Σηφάκος», πάσχιζε να καθαρίσει από το χιόνι και τον πάγο, τις μαρμάρινες επιτύμβιες πλάκες τους.

Με το που ξεσκέπαζε μια και διάβαζε το όνομα του αιώνιου «ενοίκου» του τάφου συνέχιζε στον επόμενο, και μετά παρακάτω στον μεθεπόμενο κ.ο.κ

Οι καιρικές συνθήκες του σιβηρικού χειμώνα καθιστούσαν το εγχείρημά του παράτολμο. Το θερμόμετρο έδειχνε -35 βαθμούς και οι τάφοι στο νεκροταφείο ήταν σκεπασμένοι με σκληρές κρούστες πάγου και σχεδόν θαμμένοι στο φρέσκο χιόνι, που έπεφτε αδιάκοπα.

Εκείνος, όμως, τυλιγμένος στο βαρύ γούνινο παλτό και την παραδοσιακή ρωσική «Σιάπικα» στην κεφαλή του, συνέχιζε απτόητος.

Αναζητούσε εναγωνίως στην απέραντη και σιωπηλή νεκρόπολη, του Τιουμέν, έναν τάφο που να γράφει Νίκος Ζαχαριάδης!

Ένα γράμμα, που σημάδεψε την ιστορία…

Αναφερόμαστε στην επιστολή του τότε -80 χρόνια πίσω- γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη, που απομονωμένος στην φυλακές της Κέρκυρας, συνέθεσε αυτό το συγκλονιστικό κείμενο… 

Δεν είναι μόνον το μοναδικής ποιότητας πατριωτικό-αντιφασιστικό περιεχόμενό του. Είναι και η σαφήνεια και η αμεσότητα του λόγου του, η αποφυγή κάθε είδους κομματικού “σωβινισμού” (πουθενά στο κείμενο δεν γίνεται λόγος για ΚΚΕ, κομμουνιστές κ.λ.π.), η πραγματιστική θεώρηση της κατάστασης… Είναι, κατά την γνώση μας, η πρώτη ανάδειξη, από κομμουνιστή ηγέτη, του παλλαϊκού πανδημοκρατικού και πατριωτικού χαρακτήρα της συμμετοχής στον β’ παγκόσμιο πόλεμο. Αργότερα, αυτό το πνεύμα, υιοθετήθηκε και από πολλούς άλλους, που συμμετείχαν πρωταγωνιστικά στους πατριωτικούς, αντιναζιστικούς αγώνες των λαών ολόκληρου του πλανήτη.

Κατά την ταπεινή μας άποψη στο πνεύμα αυτής της επιστολής εμπεριέχεται η ιδεολογικοπολιτική θεμελίωση του ΕΑΜικού έπους της παλλαϊκής εθνικής αντίστασης, που αποτελεί τίτλο τιμής μέχρι και σήμερα και για πολλά χρόνικα ακόμα…

Αρκετοί εκ των “ωφελούμενων”, σε πνεύμα ενός απίστευτου βολονταρισμού, αμφισβητούν αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο κριτικάροντας την …απουσία μεγαλύτερου ρηκτικού κοινωνικού ριζοσπαστισμού… Κάτι, που συνέβαινε και κατά το παρελθόν και συμβαίνει συχνότερα τα τελευταία χρόνια…

Παραθέτουμε την επιστολή:

Ορθοδοξία

Του Νίκου Ζαχαριάδη

Πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε αθηναϊκές εφημερίδες μας πληροφορούν ότι στο Λονδίνο ο Μακαριότατος θα συζητήσει με τους υπεύθυνους αγγλικούς κύκλους και το ζήτημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Είναι ολοφάνερο ότι ξαναγίνεται προσπάθεια στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Πόλης να μεταβληθεί πάλι όχι μόνο σε στίβο προσωπικών αντιζηλιών και επιδιώξεων που έχουν συναμεταξύ τους διάφοροι χρεοκοπημένοι ιεράρχες, μα και σε όργανο μεγαλοδυναμικών εξωορθοδοξιακών βλέψεων. 

Στο σημείο αυτό ο ελληνικός Λαός πρέπει να προσέξει εξαιρετικά. Χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να πέσει σε ανακρίβειες, μπορεί κανείς να ισχυριστεί εδώ ότι η λαοφθόρα διαμάχη ανάμεσα στους βαλκανικούς λαούς χρονικά συμπίπτει με την εποχή που το Οικουμενικό Πατριαρχείο αρχίζει να κομματιάζεται και να γίνεται όργανο ξένων, ανθελληνικών, αντιβαλκανικών και αντιορθοδοξιακών συμφερόντων. 

Ο μεγαλοτυχοδιωκτικός εθνικισμός μέσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν έβλαψε και αυτός λίγο το έργο για μια δημοκρατική συνεργασία και συμβίωση στα Βαλκάνια και με τους φατριασμούς της φαναριώτικης παπαδοκρατίας τράφηκε πολλές φορές και ενισχύθηκε το τοπικιστικό διασπαστικό πνεύμα μέσα στους κόλπους της ορθοδοξίας, που τόσο έβλαψε τη λαϊκή και εθνική εξέλιξη και πρόοδο όλων των βαλκανικών λαών. 

Όταν η Ελλάδα έμπαινε στο ΝΑΤΟ

Το πώς αντιλαμβανόντουσαν την πάλη στα μεγάλα και εθνικά ζητήματα οι κομμουνιστές είναι ένα ζήτημα ανοικτό και έχει ξεσηκώσει πολλές συζητήσεις. Μεταφέρουμε εδώ ένα απόσπασμα από ένα έργο του Νίκου Ζαχαριάδη γραμμένο το 1951-52 με τίτλο «Προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», δηλαδή 3 μόλις χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου. Ο Ν.Ζ. επιχειρηματολογεί για την τακτική του κόμματος ώστε να αποτραπεί η είσοδος στο ΝΑΤΟ. Κι αφήνουμε τον αναγνώστη να κάνει συγκρίσεις με την εν γένει συμπεριφορά της Αριστεράς σήμερα και την «μικρή» της απουσία…

Του Νίκου Ζαχαριάδη

«Βασικό συστατικό στοιχείο στην εθνική αντιαμερικανική συγκέντρωση δυνάμεων μπορεί και πρέπει να ‘ναι ο παράγοντας της εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας του ελληνικού φιλότιμου και γενικά του πραγματικού εθνικού συμφέροντος. Η αμερικανοκρατία και όλος ο κόσμος της εθνοπροδοσίας και των προσκυνημένων καταξεφτίλησαν και καταρράκωσαν την εθνική μας τιμή και αξιοπρέπεια. Οι ντόπιοι πλουτοκράτες και όλος ο συρφετός της εθνοπροδοσίας δεν μπορούν ούτε και να σκεφτούν κάτι ανάλογο με αυτό που κάνει ορισμένη μερίδα απ’ τις κυρίαρχες τάξεις στην Περσία, την Αίγυπτο και αλλού. Έχει σβήσει ολότελα μέσα τους η εθνική σπίθα. Τώρα που θα ‘ρθουν με το Βορειοατλαντικό και αμερικάνικα και άλλα – ίσως ακόμα και ιταλικά και τούρκικα – στρατεύματα κατοχής, η κατάσταση θα χειροτερέψει. Δεν υπάρχει τίμιος και πατριώτης Έλληνας, που να μην θίγεται το φιλότιμό του και που να μην ξεσηκώνεται η εθνική του συνείδηση ενάντια στα αίσχη αυτά, την εθνική αυτή βεβήλωση. Η αγανάκτηση φουντώνει μέσα στις γραμμές των έντιμων αξιωματικών, που διατηρούν ακμαίο και αλώβητο το εθνικό φρόνημα, το αίσθημα της εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας.

Ελεύθερε επαγγελματία, ας είχες φροντίσει να διοριστείς

Του Νίκου  Ζαχαριάδη

Μετά την περίφημη εγκύκλιο για τα μπλοκάκια, τα προσχήματα έπεσαν. Γιατί ποτέ στο παρελθόν το κράτος δεν είπε με τέτοια ευθύτητα και χωρίς προσχήματα σε μια κατηγορία εργαζομένων ότι δεν δίνει δεκάρα για αυτούς.

Δεν μπορεί να μην το έχει νιώσει κανείς. Έστω και σε ανύποπτο χρόνο. Έστω και στα πιο μικρά και ασήμαντα πράγματα της καθημερινότητας. Οταν ας πούμε τρέχεις αγχωμένος να προλάβεις ένα επαγγελματικό ραντεβού και ψάχνεις απεγνωσμένα παρκάρισμα. Ενώ δίπλα σου χάσκουν μακάρια δεκάδες άδειες κρατημένες θέσεις ενός υπουργείου. Έτσι για να υπάρχουν… Για να μην υπάρχει άγχος για παρκάρισμα από τους εργαζόμενους εκεί.

Ή όταν ακούς την Ολγα Γεροβασίλη πριν από μερικούς μήνες να δηλώνει αυθόρμητα – και με λίγη έπαρση – ότι «κανένας εργαζόμενος δεν έχει χάσει τη δουλειά του». Εννοώντας με την λέξη «εργαζόμενους» τους δημοσίους υπαλλήλους. Και όταν την ρωτούν για αυτούς του ιδιωτικού τομέα, να μπερδεύεται. Να τα μασάει. Γιατί δεν της είχε καν περάσει από το μυαλό ότι υπάρχουν κι αυτοί.

Παράσταση Κοτανίδη: Η κριτική «Ριζοσπάστη» και η απάντηση του γιου Ζαχαριάδη

Η απάντηση.

Σε κείμενο-απάντησή του στη κριτική που δημοσιεύθηκε στον «Ριζοσπάστη» για την παράσταση του Γιώργου Κοτανίδη, «Ομπίντα», ο γιος του Νίκου Ζαχαριάδη, Σήφης, ασκεί από τη δική του σκοπιά κριτική στην εφημερίδα του ΚΚΕ για τον τρόπο που αντιμετώπισε το θεατρικό έργο αλλά και για τα ιστορικά στοιχεία που επικαλείται.

Η «Ομπίντα» (πικρία, κακοκάρδισμα), η παράσταση του γνωστού ηθοποιού και θεατρικού σκηνοθέτη Γιώργου Κοτανίδη είναι εμπνευσμένη από τις τελευταίες μέρες του τραγικού γραμματέα του ΚΚΕ που αυτοκτόνησε στη Σιβηρία, όπου ζούσε εξορισμένος από την ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης και του ΚΚΕ.

Ακολουθεί το κείμενο του γιου του Σήφη Ζαχαριάδη και η κριτική του «Ριζοσπάστη»:

Ιστορικό Γράμμα Νίκου Ζαχαριάδη - μαχητικό πανεθνικό-πατριωτικό εγερτήριο σάλπισμα κατά των φασιστών επιδρομέων

Το υπερήφανο ΟΧΙ του ελληνικού λαού στους Ιταλούς Φασίστες επιδρομείς

ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ο φασισμός του Μουσολίνι χτύπησε την Ελλάδα πισώπλατα, δολοφονικά και ξετσίπωτα με σκοπό να την υποδουλώσει και εξανδραποδίσει. Σήμερα όλοι οι έλληνες παλαίβουμε για τη λευτεριά, την τιμή, την εθνική μας ανεξαρτησία. Η πάλη θα είναι πολύ δύσκολη και πολύ σκληρή. Μα ένα έθνος που θέλει να ζήσει πρέπει να παλαίβει, αψηφώντας τους κινδύνους και τις θυσίες. Ο λαός της Ελλάδας διεξάγει σήμερα έναν πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, ενάντια στο φασισμό του Μουσολίνι. Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ.


Νίκος Ζαχαριάδης: Ορθοδοξία

Πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε αθηναϊκές εφημερίδες μας πληροφορούν ότι στο Λονδίνο ο Μακαριότατος θα συζητήσει με τους υπεύθυνους αγγλικούς κύκλους και το ζήτημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Είναι ολοφάνερο ότι ξαναγίνεται προσπάθεια στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Πόλης να μεταβληθεί πάλι όχι μόνο σε στίβο προσωπικών αντιζηλιών και επιδιώξεων που έχουν συναμεταξύ τους διάφοροι χρεοκοπημένοι ιεράρχες, μα και σε όργανο μεγαλοδυναμικών εξωορθοδοξιακών βλέψεων. 

Στο σημείο αυτό ο ελληνικός Λαός πρέπει να προσέξει εξαιρετικά. Χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να πέσει σε ανακρίβειες, μπορεί κανείς να ισχυριστεί εδώ ότι η λαοφθόρα διαμάχη ανάμεσα στους βαλκανικούς λαούς χρονικά συμπίπτει με την εποχή που το Οικουμενικό Πατριαρχείο αρχίζει να κομματιάζεται και να γίνεται όργανο ξένων, ανθελληνικών, αντιβαλκανικών και αντιορθοδοξιακών συμφερόντων. 

Ο μεγαλοτυχοδιωκτικός εθνικισμός μέσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν έβλαψε και αυτός λίγο το έργο για μια δημοκρατική συνεργασία και συμβίωση στα Βαλκάνια και με τους φατριασμούς της φαναριώτικης παπαδοκρατίας τράφηκε πολλές φορές και ενισχύθηκε το τοπικιστικό διασπαστικό πνεύμα μέσα στους κόλπους της ορθοδοξίας, που τόσο έβλαψε τη λαϊκή και εθνική εξέλιξη και πρόοδο όλων των βαλκανικών λαών. 

Διαλύουν το ΚΚΕ, ζητάνε και τα ρέστα

Ο Γιώργος Πετρόπουλος είναι ιστορικός και δημοσιογράφος που από το 1990 και μέχρι πριν περίπου δυο χρόνια πριν απομακρυνθεί έγραφε κυρίως ιστορικά κείμενα στον «Ριζοσπάστη».

Παράλληλα σαν συγγραφέας –μελετητής έχει γράψει τρία βιβλία που αναφέρονται στον πρώην γραμματέα του ΚΚΕ, Νίκο Ζαχαριάδη. («Αρχείο Νίκου Ζαχαριάδη: Η καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη», «Ζαχαριάδης, Νίκος, 1903-1973, Ιστορικά διλήμματα, ιστορικές απαντήσεις», «Ζαχαριάδης, Νίκος, 1903-1973, Υπέρ βωμών και εστιών»).

Με αυτό το δεδομένο θα λέγαμε ότι ο συγκεκριμένος ιστορικός έχει εντρυφήσει στην πολιτική διαδρομή του πρώην γραμματέα του ΚΚΕ και το κείμενο του με τίτλο «Διαλύουν το ΚΚΕ, ζητάνε και τα ρέστα» που δημοσιεύει στην ιστοσελίδα «Εργατικός Αγώνας» δεν θα πρέπει να το προσπεράσουμε.

Σύμφωνα με τον Γ. Πετρόπουλο το όργανο της Κ.Ε του ΚΚΕ με άρθρο που δημοσιεύει το οποίο υπογράφει το μέλος του τμήματος ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ Κώστας Σκολαρίκος. διαστρεβλώνει και την πλαστογραφεί τις πολιτικές θέσεις του Νίκου Ζαχαριάδη.

Διαβάστε το κείμενο του:

Αστικός πολιτικός κόσμος και «ΔΟΣΙΛΟΓΙΣΜΟΣ»

Του Νίκου Ζαχαριάδη

Το κείμενο που ακολουθεί είναι μικρό απόσπασμα από βαρυσήμαντη επιστολή που ο Νίκος Ζαχαριάδης, ως Γραμματέας τότε της ΚΕ του ΚΚΕ, έστειλε στο Θανάση Χατζή, γραμματέα της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ. Η ανοικτή αυτή επιστολή εστάλη σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή για το κίνημα και την Ελλάδα, λίγο πριν το ιστορικό 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ και πριν από τις νόθες εκλογές του μεταπολεμικού ανώμαλου καθεστώτος, το οποίο επεβλήθη στη χώρα μας με τα αγγλικά όπλα και στη συνέχεια με την κατάπτυστη συμφωνία της Βάρκιζας.

Το απόσπασμα από την επιστολή του Ν. Ζαχαριάδη που ακολουθεί, το αναδημοσιεύουμε γιατί νομίζουμε ότι έχει έναν επίκαιρο χαρακτήρα και ανεξάρτητα από διαφωνίες ή συμφωνίες, θα δώσει αφορμή για επίκαιρους προβληματισμούς ή ακόμα και για συνειρμούς. Η ιστορία μπορεί να μην επαναλαμβάνεται πάντα, το βέβαιον, όμως, είναι ότι συνεχίζεται....