Τεχνητή Νοημοσύνη: Ευχή ή κατάρα για τη Μισθωτή Εργασία

Του Γιάννη Τόλιου

Τελευταία πληθαίνουν δημοσιεύματα για την «Τεχνητή Νοημοσύνη» με κύριο φόντο τα πλεονεκτήματα από τις πολύμορφες εφαρμογές της σε όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Θα περιοριστούμε σε σύντομη εξέταση των επιπτώσεων στην απασχόληση, συνθήκες εργασίας και ποιότητα ζωής του κόσμου της μισθωτής εργασίας !

Η «Τεχνητή Νοημοσύνη» (ΤΝ) ή «Artificial Intelligence» (ΑΙ), είναι από τους πιο δυναμικούς κλάδους της επιστήμης των υπολογιστών (Πληροφορικής) και αποτελεί τον πυρήνα της «ψηφιακής επανάστασης» ή της λεγόμενης «τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης».[1] Οι εφαρμογές της καλύπτουν αναγνώριση προσώπων, αυτόνομα ρομπότ, αυτόνομα αυτοκίνητα, βιομηχανικό αυτοματισμό, γεωργία ακρίβειας, κυβερνοασφάλεια, μη επανδρωμένα σκάφη υδάτων-αέρος (drones), «σχεδίαση φαρμάκων», «μ.μ.ε.» (social media), παίξιμο παιγνιδιών (σκάκι, βίντεο-παιγνίδια, κ.ά.). Σε επίπεδο επιχειρήσεων, η ΤΝ εφαρμόζεται στη διοίκηση για μέτρηση αποδόσεων, ανάλυση χρηματοοικονομικών ροών, προώθησης πωλήσεων (marketing), τραπεζικές συναλλαγές, διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), εκπαίδευση, ιατρική διάγνωση, επιστημονικές έρευνες, κ.ά. Κατά τις εφαρμογές της ΤΝ προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα, από κοινωνική, πολιτική και ηθική άποψη. Ειδικότερα κατά πόσο ένα σύστημα ΤΝ που ελέγχεται από εκείνους που κατέχουν οικονομική δύναμη ή ασκούν πολιτική εξουσία, μπορεί να συνοδεύεται από «ασφαλιστικές δικλείδες» για αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών! Αυτό αφορά ιδιαίτερα το πεδίο της απασχόλησης, των συνθηκών εργασίας, των αμοιβών και εν γένει των εργασιακών δικαιωμάτων.

Αντιφατικές επιπτώσεις

Στον τομέα της απασχόλησης και των εργασιακών σχέσεων, οι εφαρμογές της ΤΝ έχουν αντιφατικές επιπτώσεις. Αντικαθιστούν ζωντανή εργασία και δημιουργούν αντικειμενικά τη δυνατότητα μείωσης του εργάσιμου χρόνου. Αυξάνουν την παραγωγικότητα της εργασίας και δημιουργούν αντικειμενικά δυνατότητα αύξησης των εργασιακών αμοιβών. Ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι, σε πιο πλαίσιο πολιτικής γίνεται η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της και ποιος τελικά επωφελείται! Αν η αξιοποίηση γίνεται με όρους αγοράς και κυριαρχίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, τότε τα εν δυνάμει πλεονεκτήματα, αντί για φάρμακο καταλήγουν μάλλον σε … «φαρμάκι» για το μεγαλύτερο μέρος των εργαζόμενων και γενικότερα της κοινωνίας. Η «ψηφιοποίηση» με την ΤΝ και ρομποτική, σε συνθήκες κυριαρχίας των δογμάτων της νεοφιλελεύθερης αγοράς, θέτουν υπό διωγμό τη ζωντανή εργασία, με αποτέλεσμα την εργασιακή αβεβαιότητα, αύξηση ανεργίας, απώλεια φορολογικών εσόδων, ασφαλιστικών εισφορών και αύξηση εισοδηματικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι σύμφωνα με δήλωση του επικεφαλής της ΤΝ στην εταιρία Microsoft στα επόμενα δύο χρόνια, θα χαθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας,[2] ενώ η πολυεθνική ηλεκτρονικού εμπορίου «Amazon», προχώρησε το 2025 σε 14.000 απολύσεις και σχεδιάζει άλλες 16.000 απολύσεις στο εγγύς μέλλον, λόγω εκτεταμένης χρήσης μοντέλων ΤΝ. Παρ’ ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες δημιουργούν και νέες θέσεις εργασίας, συνολικά η κυρίαρχη τάση είναι η μείωση τους …εκτός αν έχουμε μείωση χρόνου εργασίας (πχ. 6ωρο αντί 8ωρο)!

«New York Times»: Ο κόσμος όπως τον ξέραμε τα τελευταία 50 χρόνια καταρρέει, μπαίνουμε στην «εποχή των τεράτων»

«Είμαστε προετοιμασμένοι για τις νοημοσύνες που τόσο έντονα βάζουμε στη ζωή μας;» διερωτάται ο αρθρογράφος

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρέφει, η τεχνητή νοημοσύνη ωριμάζει, ο πλανήτης εξακολουθεί να θερμαίνεται και ο ρυθμός γεννήσεων παγκοσμίως τραβά την… κατηφόρα. Αυτοί είναι οι τέσσερις παράγοντες, που, σύμφωνα με ανάλυση των «New York Times», οδηγούν τον κόσμο σε μια νέα σκοτεινή εποχή, που ο αρθρογράφος του αμερικανικού Μέσου, Έζρα Κλάιν, χαρακτηρίζει «εποχή των τεράτων».

Αν εξετάσουμε καθέναν από αυτούς τους παράγοντες μεμονωμένα, θα χάσουμε αυτό που αντιπροσωπεύουν συλλογικά: την ασταθή, απρόβλεπτη ανάδυση ενός διαφορετικού κόσμου. Πολλά από αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα τα τελευταία 50 χρόνια -από το κλίμα μέχρι τα ποσοστά γεννήσεων και τους πολιτικούς θεσμούς- καταρρέουν, σημειώνει το άρθρο των «NYT», επισημαίνοντας ότι, από την άλλη, αναδύονται οι τεχνολογίες και τα κινήματα των επόμενων 50 ετών.

Η επιστροφή του Τραμπ

Ο Τραμπ απέχει οκτώ ημέρες από το να ορκιστεί για δεύτερη φορά πρόεδρος των ΗΠΑ και αναλαμβάνει τα καθήκοντά του σχεδόν χωρίς πολιτική αντίσταση, με ένα Ρεπουμπλικανικό κόμμα αδύναμο και τους Δημοκρατικούς εξαντλημένους. Ούτε το 2016 δεν θα τολμούσε να προτείνει για κορυφαία υπουργεία αμφιλεγόμενες προσωπικότητες, όπως τον Ρόμπερτ Κένεντι Τζ. για το υπουργείο Υγείας ή έναν πρώην παρουσιαστή του Fox, τον Πιτ Χέγκσεθ, στο υπουργείο Άμυνας. Και, όμως, τώρα το έκανε!

Ο Μεγάλος Αδελφός είναι εδώ

Η υψηλή τεχνολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη στα χέρια ελαχίστων Κροίσων, εν είδει Μεγάλου Αδελφού, είναι εδώ

Του Γιώργου Δουατζή

Το 1948, ο Τζωρτζ Όργουελ έγραψε προφητικά στο βιβλίο του «1984 – Ο Μεγάλος Αδελφός», πώς θα ήταν η κοινωνία το έτος 1984. Ήταν ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, για ένα ολοκληρωτικό καθεστώς (του Μεγάλου Αδελφού), ο οποίος μπορούσε να παρακολουθεί κάθε κάτοικο συνεχώς μέσω διαδραστικών οθονών.

Στην φανταστική (;) εκείνη κοινωνία ο Μεγάλος Αδελφός είναι ο παντοδύναμος, αδιαμφισβήτητος ηγέτης, ελέγχει τη συνείδηση των πολιτών, εξαφανίζει τα ανθρώπινα συναισθήματα και η σκέψη συνιστά έγκλημα προς θάνατο. Η προφητική μυθιστορία του Όργουελ για την παρακολούθηση των πάντων και την υπερσυγκέντρωση εξουσιών εύκολα μπορεί να συγκριθεί με όσα συμβαίνουν στην εποχή μας και επίσης εύκολα μπορούμε να φανταζόμαστε τι θα επισυμβεί στο άμεσο μέλλον.

Η υψηλή τεχνολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη στα χέρια ελαχίστων Κροίσων, εν είδει Μεγάλου Αδελφού, είναι εδώ. Πολεμικές μηχανές υψίστης τεχνολογίας, συχνά δίχως ανθρώπινη παρουσία, ασύλληπτης από τον ανθρώπινο νου λειτουργίας, δράσης, αποτελεσματικότητας, βρίσκονται ήδη σε λειτουργία εν αγνοία των πολλών. Επιστημονικές εφαρμογές σε κάθε τομέα της ζωής, προάγουν την έρευνα, την ιατρική, ανοίγουν δρόμους σε ένα αδιόρατο μέλλον. Ερήμην θεσμών και κάθε λογής εξουσιών, επιστήμονες, τεχνολόγοι και οι χρηματοδότες τους προδιαγράφουν τη ζωή μας. Οι μηχανές θα υπηρετήσουν την κοινωνία εν συνόλω, ελάχιστους, ή τον εαυτό τους; Ποιος θα είναι ο άνθρωπος του άμεσου μέλλοντος;

Η έκρηξη της υπερανθρώπινης ευφυΐας μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών διαχέεται ως τεράστια δύναμη, της οποίας η πιθανή αυτονόμηση αποτελεί μια υπαρκτή απειλή. Δεν ξέρω πότε (ή αν ήδη έχει συμβεί) θα επισυμβεί αυτή η τεράστια έκλυση της δύναμης της ΤΝ, αλλά διαισθάνομαι το επερχόμενο τέλος της μακραίωνης ιστορίας του ανθρώπου όπως τη γνωρίζαμε έως τώρα, την αμέσως επόμενη ιστορική στιγμή. Αυτό προσλαμβάνω μέσα από τον καταιγισμό της πληροφόρησης και ελπίζω να κάνω λάθος ως προς τις πιθανές ολέθριες εκτιμήσεις. Και λέω ολέθριες, παραλληλίζοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη με την Πυρηνική Ενέργεια που υπηρετεί τον άνθρωπο, σώζει ζωές (Πυρηνική Ιατρική), αλλά και σκοτώνει (πυρηνικά όπλα).

Σταυροφορία! Αυτός είναι ο δικηγόρος που ηγείται της «αντίστασης» κατά της τεχνητής νοημοσύνης...

Ο Μάθιου Μπάτερικ ηγείται ενός κύματος αγωγών εναντίον μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, από την OpenAI έως τη Meta. Χάσει – κερδίσει, το έργο του θα διαμορφώσει το μέλλον της ανθρώπινης δημιουργικότητας

Μπορεί να μην του φαίνεται, καθότι εκ πρώτης όψεως δείχνει χαμηλών τόνων, αλλά ο Μάθιου Μπάτερικ είναι η απίστευτη κινητήρια δύναμη πίσω από το πρώτο κύμα ομαδικών αγωγών εναντίον μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης. Είναι σε μια αποστολή να διασφαλίσει ότι συγγραφείς, καλλιτέχνες κι άλλοι δημιουργοί έχουν τον έλεγχο του τρόπου χρήσης της δουλειάς τους από την τεχνητή νοημοσύνη.

Μέχρι πρόσφατα, ο Μπάτερικ δεν ήταν ένας εν ενεργεία δικηγόρος και σίγουρα δεν είναι κατά της τεχνολογίας. Για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, εργάστηκε ως αυτοαπασχολούμενος σχεδιαστής και προγραμματιστής, ασχολούμενος με εξειδικευμένο λογισμικό. «Είμαι απλά ένας τυπάς στο σπίτι του», λέει ανασηκώνοντας τους ώμους του. «Ούτε βοηθός, ούτε προσωπικό».

Η ιδέα του για διασκέδαση; Να φτιάξει μια εφαρμογή από το μηδέν για προσωπική χρήση. Πετά στο Bay Area για τις απαραίτητες δικαστικές ημερομηνίες – όλες οι αγωγές έχουν κατατεθεί στη Βόρεια Περιφέρεια της Καλιφόρνια – αλλά εξακολουθεί να περνά τον περισσότερο χρόνο του δουλεύοντας μόνος από το σπίτι του, στο Λος Άντζελες, που μοιράζεται με τη σύζυγό του.

Ωστόσο, όταν η γενετική τεχνητή νοημοσύνη απογειώθηκε, ξεσκόνισε ένα πτυχίο νομικής που ήταν αδρανές ειδικά για να πολεμήσει σε αυτή τη μάχη. Τώρα συνεργάζεται με τον νομικό Τζόζεφ Σαλέρι, και ηγείται μιας αντιμονοπωλιακής εταιρείας σε τέσσερις ξεχωριστές υποθέσεις, ξεκινώντας με μια αγωγή που κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2022 κατά του GitHub , υποστηρίζοντας ότι το εργαλείο κωδικοποίησης AI της θυγατρικής της Microsoft, το Copilot, παραβιάζει συμφωνίες αδειοδότησης ανοιχτού κώδικα. Τώρα, οι δυο τους εκπροσωπούν μια σειρά προγραμματιστών, καλλιτεχνών και συγγραφέων, συμπεριλαμβανομένης της ηθοποιού Σάρα Σίλβερμαν, που ισχυρίζονται ότι οι εταιρείες παραγωγής τεχνητής νοημοσύνης παραβιάζουν τα δικαιώματά τους με την εκπαίδευση στη δουλειά τους χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Καμπανάκι κινδύνου από τον «νονό» της τεχνολογίας ΑΙ

Του Χρήστου Καλουντζόγλου

Ο άνθρωπος που συχνά αναφέρεται ως «νονός» της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), ο Τζέφρι Χίντον παραιτήθηκε από την Google, επικαλούμενος ανησυχίες για το κύμα ψευδών ειδήσεων, φωτογραφιών και βίντεο που διακινείται και την πιθανότητα να αλλοιωθεί η αγορά εργασίας λόγω της ΑΙ

Ο Δρ. Τζέφρι Χίντον, ο οποίος μαζί με δύο φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, έφτιαξαν ένα νευρωνικό δίκτυο το 2012, εγκατέλειψε την Google  προ ημερών, σύμφωνα με τους New York Times.

Ο 75χρονος καθηγητής επισήμανε ότι οι κίνδυνοι από τα chatbots είναι «αρκετά τρομακτικοί» και προειδοποίησε ότι μπορούν να εξελιχθούν «σε κακούς παράγοντες». Ο Τζέφρι Χίντον δήλωσε ότι παραιτείται για να μπορεί να μιλήσει ελεύθερα για τους κινδύνους εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης και πρόσθεσε ότι σε κάποιο βαθμό λυπάται για την συμβολή του στον συγκεκριμένο τομέα. Ο Χίντον είχε προσληφθεί πριν από μία δεκαετία από τη Google για να βοηθήσει στην ανάπτυξη της τεχνολογίας Τεχνητής Νοημοσύνης της εταιρίας. Η έρευνα του καθηγητή οδήγησε στη δημιουργία συστημάτω όπως το ChatGPT.

Ο καθηγητής Χίντον δήλωσε στους New York Times ότι μέχρι πέρυσι πίστευε ότι η Google ήταν «ο σωστός διαχειριστής» της τεχνολογίας, αλλά αυτό άλλαξε από τότε που η Microsoft άρχισε να ενσωματώνει ένα chatbot στη μηχανή αναζήτησης Bing και η εταιρία έδειξε να ανησυχεί για τους κινδύνους στο θέμα της αναζήτησης. Κάποιοι από τους κινδύνους στα AI chatbots είναι «αρκετά τρομακτικοί», δήλωσε στο BBC, προειδοποιώντας ότι μπορεί να γίνουν πιο έξυπνα από τον άνθρωπο και να εξελιχθούν σε «κακούς παράγοντες».

Μπιλ Γκέιτς: Οι δάσκαλοι θα αντικατασταθούν σύντομα από την τεχνητή νοημοσύνη

Μακροπρόθεσμα, η τεχνολογία μπορεί είτε να ωφελήσει είτε να βλάψει την ανθρωπότητα αυτοί είναι η άποψη όλων όσων ασχολούνται με την τεχνολογία ΑΙ. Οι μηχανές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να «ελέγχουν τους ανθρώπους» και να λαμβάνουν αποφάσεις για εμάς, αν δεν ενεργήσουμε τώρα.

Ο δισεκατομμυριούχος παγκοσμιοποιητής Μπιλ Γκέιτς έκανε μια πρόβλεψη, λέγοντας ότι οι δάσκαλοι στα σχολεία θα αντικατασταθούν σύντομα με ρομπότ Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), τα οποία, όπως λέει, είναι πολύ καλύτερα από τους ανθρώπους.

«Η τεχνητή νοημοσύνη, από τότε που το επίκεντρο έγινε η μηχανική της μάθηση, έχει επιτύχει μερικά απίστευτα ορόσημα», είπε ο Γκέιτς στην CEO της DreamBox Learning Jessie Woolley-Wilson.

«Ξέρετε, μπορεί να ακούει την ομιλία και να αναγνωρίζει την ομιλία καλύτερα από τους ανθρώπους. Μπορεί να αναγνωρίσει εικόνες και βίντεο καλύτερα από τους ανθρώπους. Ο τομέας στον οποίο ήταν ουσιαστικά άχρηστος ήταν στην ανάγνωση και τη γραφή. Δεν μπορούσες να πάρεις, ας πούμε, ένα βιβλίο βιολογίας και να το διαβάσεις και να περάσεις τις εξετάσεις AP».

Τεχνητή Νοημοσύνη και θέσεις εργασίας

Του Γιάννη Τόλιου*

Τελευταία όλο και συχνότερα γράφεται για «λογισμικά» Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) που γίνονται εξυπνότερα. Μιλάμε για το ChtGTP (Generative Pre-trained Transformer ή Παραγωγικός Προ-εκπαιδευμένος Μετασχηματιστής), μια πλατφόρμα γλωσσικής επικοινωνίας, που μπορεί να κάνει ποικίλες εργασίες, με χρήση φυσικής γλώσσας. Δηλαδή να απαντάει σε ερωτήσεις, να κάνει αυτόματα μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες, περιλήψεις κειμένων, να κατανοεί και να παράγει κείμενα, να μετατρέπει κείμενα σε ομιλία, να γράφει στοίχους τραγουδιών, να συνθέτει μουσική, κά. Το προφανές ερώτημα που προβάλλει, ποιος ο αντίκτυπος στις θέσεις εργασίας και γενικότερα στην οικονομία και στην κοινωνία.

Οι αντιφατικές όψεις της «Τεχνητής Νοημοσύνης»

Η «Τεχνητή Νοημοσύνη» (Artificial Intelligence-ΑΙ), είναι από τις σημαντικότερες εφαρμογές της «ψηφιοποίησης». Ένα σύστημα ΤΝ μπορεί: 1) να εκτελεί γνωστικές λειτουργίες, 2) να κατανοεί το περιβάλλον σε πραγματικό χρόνο, μέσω αισθητήρων, σημάτων και ροής δεδομένων, 3) να προσαρμόζεται ώστε να γίνεται πιο αποτελεσματικό με «μηχανική μάθηση» και κυρίως με «βαθιά μάθηση», κά. Οι εφαρμογές της καλύπτουν ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων (αυτόνομη κίνηση οχημάτων, αυτόνομα ρομπότ, βιομηχανικό αυτοματισμό, ανάλυση χρηματοοικονομικών ροών, διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας, προώθηση πωλήσεων, γεωργία ακρίβειας, μη επανδρωμένα σκάφη υδάτων και αέρος (drones), κά.

Ωστόσο οι εφαρμογές της έχουν αντιφατικό χαρακτήρα. Ειδικότερα οι εφαρμογές ChtGTP, οδηγούν «στην κοινωνία των μη απαραίτητων ανθρώπων».! Σύμφωνα με έρευνα της Goldman Sachs (αρχές 2023), το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί 7% σε περίοδο 10 ετών, ενώ από την άλλη προβλέπεται αύξηση της «στρατιάς των ανέργων», δεδομένου ότι γίνονται επισφαλείς 300 εκατ. θέσεις εργασίας στις αναπτυγμένες οικονομίες. Υπολογίζεται ότι οι εφαρμογές ChtGTP, θα επηρεάσουν 2 στους 10 εργαζόμενους στο 50% του περιεχομένου της εργασία τους. 

Άτεχνη ανοησία

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΚΙΜΠΙ)

Ομολογώ τη θεμελιώδη άγνοιά μου στην ψηφιακή τεχνολογία. Και παρότι είμαι, όπως όλοι μας, εκών άκων χρήστης μερικών από τις αναρίθμητες εφαρμογές και εκδοχές της τεχνητής νοημοσύνης, η δυνατότητα κατανόησής της παραμένει στο επίπεδο της φυσικής ανοησίας. Μπορεί αυτό να είναι ψιλο-υπερβολή για να υπηρετηθεί το σχήμα λόγου (τεχνητή νοημοσύνη>< φυσική ανοησία), αλλά μερικές φορές αισθάνομαι πραγματικά χαζός και πιθανότατα θα παραμείνω για τις επόμενες λίγες δεκαετίες του βίου μου, καθώς η AI (Artificial Intelligence) και τα ρομπότ θα εξελίσσονται αλματωδώς, αλλά ο δικός μου νους θα μένει καθηλωμένος στα πενιχρά κεκτημένα της αναλογικής εποχής.

Με παρηγορεί, ωστόσο, η ιδέα ότι τα επιτεύγματα του γενναίου νέου κόσμου για τα οποία επαίρονται οι πολυεθνικές της τεχνητής νοημοσύνης προέρχονται από ανθρώπους της γενιάς μου και λίγο μικρότερους. Οι ιδιοκτήτες της Google είναι ήδη πενηντάρηδες, ο Μπέζος κοντεύει τα 60 και ο Γκέιτς είναι ήδη 67. Ακόμη πιο παρηγορητικό είναι πως αρκετοί συνομήλικοι φίλοι που δεν είχαν αλλεργία στα μαθηματικά, τη φυσική και τις λεγόμενες θετικές επιστήμες δεν έχουν καμιά αμηχανία και κανένα μεταφυσικό δέος απέναντι στα μηχανήματα του διαβόλου, τους αλγόριθμους και τα ρομπότ. Κι αν χρειαστεί, θα βάλουν ένα χέρι βοήθειας.

Ίσως η πιο αισιόδοξη και θετική είδηση των τελευταίων ημερών για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι το Bard της Google έκανε λάθος. Αδιάφορο αν η εταιρεία έχασε μετά 100 δισ. δολάρια χρηματιστηριακή αξία, μην ανησυχείτε, σε δυο βδομάδες μπορεί να την ανακτήσει γιατί, ανεξάρτητα από τις γκάφες της τεχνητής νοημοσύνης, η αγελαία κερδοσκοπική ανοησία της αγοράς είναι αήττητη. Η είδηση ότι το Bard όπως και το ChatGPT κάνουν λάθη είναι αισιόδοξη γιατί μας θυμίζει πως είναι ανθρώπινες κατασκευές. Οι μηχανές μπορούν να είναι τόσο σοφές, τόσο έξυπνες, αλλά και τόσο χαζές και τόσο άσχετες όσο τα δισεκατομμύρια ανθρώπων των οποίων τη γνώση και την άγνοια ενσωματώνουν. Οι πληροφορίες που διαχειρίζονται και επεξεργάζονται τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης της Google ή της Microsoft είναι οι πληροφορίες που εμείς διαθέτουμε και εισάγουμε στην τεράστια ψηφιακή δεξαμενή δεδομένων της ανθρωπότητας. Αλλά, μαζί με τις τεκμηριωμένες, επιστημονικά διασταυρωμένες πληροφορίες εισάγουμε και δοξασίες, θρησκευτικές πεποιθήσεις, θεωρίες συνωμοσίας, παρανοήσεις και απλές μπούρδες. Το λάθος είναι ο πρόγονος του σωστού. Είναι ο τρόπος που ο ανθρώπινος εγκέφαλος μαθαίνει διορθώνοντας διαρκώς τον εαυτό του.

Μικροτσίπ και μονοπώλιο: ένα νέο μέτωπο της παγκόσμιας μάχης

Ο αγώνας για τον έλεγχο της πρόσβασης στην τεχνολογία των ημιαγωγών είναι η τελευταία εκδοχή της ιμπεριαλιστικής προσπάθειας να διατηρήσει την τεχνολογική του κυριαρχία επί του αναπτυσσόμενου κόσμου – μια κυριαρχία που είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της δυνατότητάς του να αποσπά υπερκέρδη.

Καθώς αποτελεί βασικό μοχλό της παραγωγικής και τεχνολογικής προόδου, οι αστοί οικονομολόγοι δίνουν όλο και μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη και κατασκευή των νέων γενεών μικροεπεξεργαστών ημιαγωγών, και δεν είναι οι μόνοι. Οι νομοθέτες και η άρχουσα τάξη των κυριότερων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, ιδίως των ΗΠΑ και της Βρετανίας, επιθυμώντας διαρκώς να αναχαιτίσουν την άνοδο της Κίνας ως οικονομικού ανταγωνιστή, επιδιώκουν να αξιοποιήσουν το τεχνολογικό τους πλεονέκτημα σ’ αυτόν τον τομέα για να διατηρήσουν την κατά τα άλλα φθίνουσα παγκόσμια οικονομική και στρατιωτική ηγεμονία τους.

«Στις 7 Οκτωβρίου [2022] κηρύχθηκε ένας παγκόσμιος πόλεμος. Κανένας ειδησεογραφικός σταθμός δεν αναφέρθηκε σε αυτόν, παρόλο που όλοι θα πρέπει να υποστούμε τις επιπτώσεις του. Εκείνη την ημέρα, η κυβέρνηση Μπάιντεν εξαπέλυσε τεχνολογική επίθεση εναντίον της Κίνας, θέτοντας αυστηρά όρια και εκτεταμένους ελέγχους στις εξαγωγές όχι μόνο ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, αλλά και στο σχεδιασμό τους, στις μηχανές που χρησιμοποιούνται για να τα «εγγράψουν» στο πυρίτιο και στα εργαλεία που παράγουν αυτές οι μηχανές. Στο εξής, εάν ένα κινεζικό εργοστάσιο χρειάζεται οποιοδήποτε από αυτά τα εξαρτήματα για την παραγωγή προϊόντων – όπως τα κινητά τηλέφωνα της Apple ή τα αυτοκίνητα της GM – οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πρέπει να ζητούν ειδική άδεια για την εξαγωγή τους.

Ολοταχώς προς τον μετάνθρωπο

Η «υπόθεση Χε» και οι γενετικοί πειραματισμοί

Του Χρίστου Δαγρέ

To Nοέμβριο ο Κινέζος επιστήμονας Χε Τζιανκούι ανακοίνωσε μέσω του MIT Technology Review ότι είχε προχωρήσει στη γενετική τροποποίηση γονιμοποιημένων ωαρίων, χρησιμοποιώντας την τεχνική CRISPR, από τα οποία τελικά γεννήθηκαν δύο κορίτσια. Ο Χε προσπάθησε να παρέμβει στην επιφανειακή πρωτεΐνη CCR5, η οποία διευκολύνει τη μετάδοση του ιού HIV. Περίπου το 10-15% των Ευρωπαίων έχουν μία φυσική μετάλλαξη, τη Δ32, που οδηγεί στην παραγωγή ελαττωματικής CCR5-Δ32, η οποία εμποδίζει τη μετάδοση του συχνότερου τύπου HIV. Παράλληλα όμως, φαίνεται ότι έχει κάποιες ανεπιθύμητες συνέπειες, όπως την ηυξημένη θνησιμότητα από τον ιό της γρίπης Α. Ο Χε προσπάθησε να προκαλέσει τεχνητά μετάλλαξη στη CCR5 ισχυριζόμενος ότι προφυλάσσει τα κορίτσια, καθώς ο πατέρας τους είναι φορέας. Ωστόσο, όσο περισσότερες πληροφορίες αποκαλύπτονται τόσο επιβεβαιώνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια περίπτωση επικίνδυνου ερασιτεχνισμού!

Γιουβάλ Νώε Χαράρι: Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει τον δρόμο για ψηφιακές δικτατορίες

Η τεχνολογία, ιδίως οι δύο αιχμές της, η τεχνητή νοημοσύνη και η βιοτεχνολογία, μπορούν να διαβρώσουν τα θεμέλια της δημοκρατίας και να υποσκάψουν την ελευθερία και την ισότητα, ευνοώντας τη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια μιας μικρής ελίτ, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια σύγχρονη τυραννία, μια ψηφιακή δικτατορία.

Αυτό προειδοποιεί ο διάσημος ισραηλινός ιστορικός Γιουβάλ Νώε Χαράρι, συγγραφέας των μπεστ-σέλερ (και στη χώρα μας) "Sapiens" και "Homo Deus", στο νέο βιβλίο του «21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε.

Ο Χαράρι θυμίζει ότι δεν υπάρχει τίποτε αναπόφευκτο και μη αναστρέψιμο στις σημερινές δημοκρατίες, οι οποίες, παρά τις επιτυχίες τους, αποτελούν ένα «ανοιγοκλείσιμο» του ματιού στον μακρύ ιστορικό χρόνο. Οι μοναρχίες, οι ολιγαρχίες και άλλες μορφές αυταρχικής διακυβέρνησης έχουν υπάρξει για πολύ περισσότερο καιρό -και συνεχίζουν να υπάρχουν σήμερα σε ουκ ολίγες χώρες.

Τα ιδανικά της ελευθερίας και της ισότητας είναι πολύ πιο ευάλωτα από ό,τι νομίζουμε, συνεπώς υπάρχει κίνδυνος να αποδειχθούν εφήμερα, κυρίως λόγω των νέων τεχνολογιών. Ήδη, όπως λέει, στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα η φιλελεύθερη δημοκρατία φαίνεται να χάνει σταδιακά την αξιοπιστία της, καθώς «στριμώχνεται» το μεγάλο στήριγμά της, η μεσαία τάξη, ενώ παράλληλα σε αρκετές χώρες ο πολιτικός λόγος γίνεται ολοένα πιο διχαστικός, δημαγωγικός και αυταρχικός.

Εν μέρει αυτό

Τεχνητή Νοημοσύνη και Αυτοματισμός – Η μεγάλη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης

Του Γιάννη Αγγελάκη

Το πιο πρακτικό πρόβλημα που ήδη αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι ότι αν και οι νέες τεχνολογίες και οι αλγόριθμοι βοηθούν στην πιο αποδοτική λειτουργία τομέων της ανθρώπινης δραστηριότητας ωθούν και ένα μεγάλο αριθμό αυτών των ανθρώπων που αποτελούσαν τμήμα τους, στην ανεργία.

Στην πραγματικότητα, οι νέες τεχνολογίες δεν οδηγούν απλά στην ανεργία αλλά έρχονται να αντικαταστήσουν την ανάγκη για εργατικό δυναμικό καθιστώντας περιττή την ύπαρξή του με όρους αξιοκρατικούς.

Αυτοί που χάνουν τη δουλειά τους, δεν είναι απλά οι χαμένοι μίας κοινωνίας που προχωρά, αλλά είναι αυτοί που ορθώς και με βάση στοιχείων, είναι περισσότερο αποδοτικό για την οικονομία της δραστηριότητας της οποίας αποτελούσαν τμήμα της, να μην εργάζονται. Οριοθετήθηκε ότι θα πρέπει να βρεθούν εκτός του νέου κόσμου για να βελτιστοποιηθεί η λειτουργικότητά, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα του συστήματος. Με μία φράση; Το σύστημα λειτουργεί καλύτερα για όλους χωρίς αυτούς. [108]

Ρομποτισμός-τεχνητή νοημοσύνη και προβλεπόμενες επιπτώσεις στην απασχόληση

Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη 

Εισαγωγή

Η εισβολή των ρομπότ και της τεχνολογικής ευφυΐας προβλέπεται να αλλάξει ριζικά την καθημερινή μας  ζωή. Οι νέες τεχνολογίες, που σε αρκετές περιπτώσεις  εφαρμόζονται ήδη  σε αρκετά  μεγάλη κλίμακα, φέρνουν επαναστατικές ανατροπές, σε όλα τα επίπεδα. Η βασική δυσκολία στο θεωρητικό επίπεδο είναι η αδυναμία της  κυρίαρχης οικονομικής θεωρίας να ερμηνεύσει τον τρόπο λειτουργίας τους. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί  ότι το αρχικό μεταβιομηχανικό στάδιο έφθασε στο τέλος του, και ένα νέο στάδιο καπιταλιστικής ανάπτυξης ανατέλλει, μέσα από το παλιό, στο διεθνές οικονομικό προσκήνιο, που είναι αυτό του αυτοματισμού. Το αγωνιώδες ερώτημα που εύλογα τίθεται, εδώ, είναι το αν αυτές οι εγκάρσιες μεταβολές  θα είναι προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο. Η εύκολη και γρήγορη απάντηση θα ήταν, ότι θα φέρουν  το καλύτερο, δεδομένου ότι οι νέες αυτές τεχνολογίες προβλέπεται ότι θα απαλλάξουν τον άνθρωπο, σε σημαντικό βαθμό, από  ρουτίνα και βαριά εργασία. Θα μπορεί, έτσι, το ανθρώπινο γένος, να απελευθερώσει χρόνο για την ενασχόλησή του με ότι περισσότερο προτιμά, και δεν μπορούσε μέχρι τώρα να απολαύσει.

Πούτιν: Ο νέος παγκόσμιος ηγεμόνας, θα κριθεί στην τεχνητή νοημοσύνη…

Μια εξαιρετικής σημασίας παρατήρηση έκανε ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, μιλώντας προς τους μαθητές την Παρασκευή, ημέρα που ξεκίνησε η νέα σχολική χρονιά στη Ρωσία μια παρατήρηση που αφορά στο τι θα κρίνει την «κούρσα» της μελλοντικής επικράτησης, άρα τον τομέα στον οποίο θα πρέπει να στρέψει το ενδιαφέρον του ο εκπαιδευτικός προσανατολισμός των συστημάτων εκπαίδευσης των ενδιαφερομένων…

Ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας είπε, ότι «όποιος φτάσει σε ανακάλυψη στον τομέα της ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, θα κυριαρχήσει στον κόσμο». Πρόκειται για μια ανακάλυψη που θα προσφέρει κολοσσιαίες ευκαιρίες και θα δημιουργήσει μεγάλες απειλές…

Τρόμος για πιθανή «αποκάλυψη» από τα Ρομπότ Στρατιώτες – Επιστολή στον ΟΗΕ από 116 επιστήμονες

Ανοικτή επιστολή προς τον ΟΗΕ, με την οποία του ζητούν να εμποδίσει το «άνοιγμα του κουτιού της Πανδώρας» απαγορεύοντας τα φονικά ρομποτικά οπλικά συστήματα, απέστειλαν 116 σημαίνουσες προσωπικότητες του κόσμου της τεχνολογίας (και, ειδικότερα, εταιρειών των χώρων της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης) από 26 χώρες.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του University of New South Wales (UNSW) στην Αυστραλία, ένας από τους βασικούς διοργανωτές της πρωτοβουλίας αυτής, ο Τόμπι Γουόλς, Scientia Professor of Artificial Intelligence στο UNSW, δημοσιοποίησε την επιστολή στο άνοιγμα της International Joint Conference on Artificial Intelligence (IJCAI 2017) στη Μελβούρνη- μια συνδιάσκεψη ιδιαίτερης βαρύτητας για τους χώρους της ρομποτικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης.

H απειλή της τεχνητής νοημοσύνης είναι μπροστά μας

Ο  καθηγητής Φιλοσοφίας Θεοφάνης Τάσης μιλάει στο Liberal για τις πολιτικές αντιφάσεις της εποχής μας, την μελλοντική απειλή της τεχνητής νοημοσύνης, την «εικονιστική κοινωνία» και τον ειδικό ρόλο του φιλοσόφου στις σύγχρονες κοινωνίες.

Συνέντευξη στον Ανδρέα Ζαμπούκα

- Ζούμε σε μια εποχή διπόλων. Αριστερή-δεξιά αφήγηση της Ιστορίας, ηθικο-οικονομική σύγκρουση Βορρά-Νότου, αποδόμηση-νοσταλγία. Οι πνευματικές ηγεσίες και η λογική του best seller δείχνουν να θέλουν σ'αυτή τη μάχη να υπάρξει μια οριστική επικράτηση. Οφείλει πράγματι ο πολιτικά σκεπτόμενος άνθρωπος να διαλέξει στρατόπεδο; Η πλήρης απόρριψη ενός συστήματος ιδεών ή αξιών του βίου δεν είναι ένα είδος αυτο-ακρωτηριασμού; Μήπως τελικά πολεμώντας τις αντιφάσεις μας, οδηγούμαστε όλο και βαθύτερα στο τέλμα και στην κρίση;

- Ίσως τα δίπολα να μην είναι τόσο πολωμένα όσο μοιάζουν. Για παράδειγμα η αριστερά αντιτίθεται σε αυτό που ονομάζεται παγκοσμιοποίηση, επειδή την αντιλαμβάνεται κυρίως ως επέκταση και επικράτηση του κεφαλαίου, ενώ η δεξιά αντιτίθεται στην παγκοσμιοποίηση υπερασπιζόμενη την εθνική ταυτότητα και την παράδοση. Αμφότερες καταλήγουν να υπερασπίζονται με διαφορετικό τρόπο μια συγκεκριμένη μορφή του έθνους- κράτους. Αλλά και αντιστρόφως ένα μέρος της αριστεράς υπερασπίζεται την παγκοσμιοποίηση όταν διακηρύσσει την αλληλεγγύη προς τους απανταχού αδυνάτους, ενώ ένα μέρος της δεξιάς όταν αγωνίζεται για την οικονομική ελευθερία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανεκτικότητα.