«Να πιάσει τα κατουρημένα της και να φύγει»*

Του Αλέκου Μιχαηλίδη

Η ιστορία έπαιξε περίεργο παιχνίδι το βράδυ της Πέμπτης στην περιοχή του Κουρίου και στα εδάφη που κατέχουν οι βρετανικές βάσεις. Η μνήμη έδωσε τα ρέστα της και επικράτησε, εις βάρος όσων αοριστολογούν για το παρελθόν και μας καλούν να κοιτάξουμε το μέλλον. Ο βρυχηθμός των μοτοσικλετών της Πρωτοβουλία Μνήμης Ισαάκ-Σολωμού επεσήμανε την ιστορική συνέχεια του κυπριακού Ελληνισμού και απάλειψε τα πανηγύρια για την 70χρονη μοναρχία. Οι μοτοσικλετιστές γύρισαν την πλάτη στο «χάπι βάλεϊ» και κάρφωσαν το βλέμμα στους απαγχονισθέντες, στην ΕΟΚΑ, στην ομορφιά που θα σώσει τον κόσμο.

Οι μεν κρύφτηκαν σε κάποια «χαρούμενη κοιλάδα» και γιόρτασαν μαζί με Κύπριες σοπράνο, άλλους στην ορχήστρα, μα και «βρακάδες» του δικοινοτικού (φευ) μουσικοχορευτικού ομίλου, οι δε ακολούθησαν τη τη μνήμη. Οι μεν φόρεσαν -σαν παλιάτσοι- τη λεγόμενη «union jack», αισθανόμενοι κάποια σύζευξη με τη βασίλισσα και τα χρυσά της λούσα, οι δε βάδισαν σε δρόμους γνώριμους, ανηφορικούς και ανώμαλους, μακριά και διακριτά από τα μπλόκα της αστυνομίας των βάσεων. Οι μεν απήλαυσαν τις χορωδίες του αγγλικού στρατού, τις φολκλόρ μελωδίες, βασάνισαν τη νύχτα με το μεσαιωνικό «god save the queen», οι δε πήραν άλλον δρόμο, τον δρόμο της αρετής.

«Να πιάσει τα κατουρημένα της η…και να φύγει. Τι ζητά δαμέσα;». Η απάντηση του Παλληκαρίδη στον πατέρα του για τη Στέψη της Βασίλισσας και το σαμποτάζ του Μάρκου Δράκου...

Στις 2 Ιουνίου 1953, η Μεγάλη Βρεττανία και οι αποικίες της, προετοιμάζονταν για το μεγάλο γεγονός της στέψης της νέας βασίλισσας Ελισάβετ Β’. Σε όλα τα σχολεία της Κύπρου είχαν σταλεί αναμνηστικά φλυτζάνια με τη φωτογραφία της Βασίλισσας και την επιγραφή God Save the Queen. Επίσης είχαν σταλεί και άλλα δώρα και εντολές για εκδρομές προς τιμήν της. Ο τότε Κυβερνήτης Sir A. B. Wright είχε δώσει και την εντολή όλες οι πόλεις να ετοιμαστούν με τον λαμπρότερο τρόπο για τις τελετές και τις παρελάσεις. Παντού κυμάτιζαν αγγλικές σημαίες και επιγραφές που υμνούσαν τη νέα Βασίλισσα. 

Το «Διοικητήριο» Λάρνακας κατά τις γιορτές της Στέψης / Πηγή: Λάρνακα 

Οι Κύπριοι όμως, τρία χρόνια μετά το ενωτικό δημοψήφισμα και δύο χρόνια πριν την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ δεν είχαν καμία διάθεση να γιορτάσουν τη στέψη. Οι εφημερίδες δημοσίευαν άρθρα όπου έκαναν λόγο για αποχή από τους εορτασμούς, αφού «δεν είναι νοητό οι δούλοι να εορτάζουν ένα γεγονός που αφορά τους κυρίαρχούς των».

14 Μαρτίου 1957. Οι Άγγλοι αποικιοκράτες εκτελούν δι´ απαγχονισμού τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη

ΑΘΑΝΑΤΟΣ

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης στις τελευταίες του στιγμές...

Εννιά δευτερόλεπτα. Τόσος χρόνος χρειάστηκε μέχρι να περάσει στην αιωνιότητα ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, σύμφωνα με τις σημειώσεις του δήμιού του.

Ο 19χρονος ήρωας από την Τσάδα, ο γενναίος αυτός πατριώτης, σύμφωνα με τις σημειώσεις που κρατούσε ο διαβόητος δήμιος της βρετανικής αποικιοκρατίας, Harry Allen, κατά τη διάρκεια των απαγχονισμών των ηρώων της ΕΟΚΑ, ξεψύχησε ηρωικά 9 δευτερόλεπτα μετά από τη στιγμή που άνοιξε η ξύλινη καταπακτή της αγχόνης.

 «Θ’ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα, τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί».

Ό,τι έκαμα, το έκαμα ως Έλλην Κύπριος

Ευαγόρας Παλληκαρίδης... Ξεχνάμε;

Η δική μας ιστορία της 14ης Μαρτίου 1957

Του Χρίστου Σενέκη

Ήταν μεσάνυχτα της 13ης προς 14ης Μαρτίου 1957. Οι συγκρατούμενοί του φώναζαν: «Θάρρος Παλληκαρίδη, θάρρος Παλληκαρίδη». Όμως, ο εκ Τσάδας 18χρονος μαθητής του Ελληνικού Γυμνασίου Πάφου, ο ποιητής, ο ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης τους αποστομώνει: «Θάρρος έχω πολύ. Αυτή τη στιγμή περνώ την είσοδο του ικριώματος». Κοντοστέκεται μπροστά στη μακάβρια θηλιά και ψέλνει τον Εθνικό Ύμνο. Οι δήμιοι τα χάνουν... Φωνάζει ξανά στους... συναγωνιστές του: «Γεια σας αδέλφια! Γεια σας λεβέντες! Ελπίζω να’ μαι ο τελευταίος που εκτελούν. Αδέλφια συνεχίστε τον αγώνα. Εγώ βαδίζω στην αγχόνη γελαστός, αποφασιστικός και υπερήφανος». 12:02 ανοίγει η κα

Ο Ευαγόρας δεν είχε κοινό όραμα με τους κατακτητές;

Του Άριστου Μιχαϊλίδη

Σκέψου να υπήρχε ένας απόκοσμος τρόπος και να ήξερε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ότι εξήντα ακριβώς χρόνια από το έγκλημα του θανάτου του, αυτοί για τους οποίους έδωσε τη ζωή του, θα συζητούσαν αν είναι σωστό να κάνουν έστω και επιφανειακή αναφορά στα πιστεύω και στους όρκους του. Ότι το ενωτικό δημοψήφισμα, που προηγήθηκε του δικού του αγώνα είναι σχιζοφρένεια να το αναφέρουμε στις τάξεις και να μαθαίνουν οι μαθητές ότι ο Ευαγόρας, ο Πήττας, ο Κάρυος, ο Μάτσης, ο Αυξεντίου, ο Παναγίδης και δεκάδες άλλοι, δεν ξύπνησαν ένα πρωί στα καλά καθούμενα και αποφάσισαν να προσφέρουν τη ζωή τους έτσι, χωρίς σκοπό, όπως την προσφέρουν σήμερα οι νεοκύπριοι στους δρόμους, μεθυσμένοι ή απλώς τρελαμένοι με τις ταχύτητες που πιάνουν τα αυτοκίνητά τους. Ότι, αυτή ήταν η μοίρα τους, γραμμένη εκατοντάδες χρόνια πριν από τους πατεράδες και τους παππούδες τους και δεν είχαν άλλη επιλογή, αφού έμαθαν να αναπνέουν μόνο για την ώρα της Ελευθερίας και της Ένωσης.

"Εκ βαθέων στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη"

Ξημερώματα στις 14 Μαρτίου 1957 απαγχονίζεται από τους Άγγλους αποικιοκράτες ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης...

Μπροστά στην αγχόνη

Ξημερώματα στις 14 Μαρτίου 1957 απαγχονίζεται από τους Άγγλους αποικιοκράτες ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης...

Στώμεν καλώς, δάσκαλε Παλληκαρίδη…

Του Αλ. Μιχ.

«Πού πας παλληκάρι πομπές ξεκινούνε
κι οι σκλάβες σου ουρλιάζουν στο βωμό
ουρλιάζουν τα πλήθη καμπάνες ηχούνε
κι ο ύμνος σου τραντάζει το ναό…»

Πού να φανταζόταν ο Αυξεντίου πως 11 μέρες μετά την πανέμορφη μάχη της ζωής του θα υποδεχόταν στο περβόλι των αθανάτων, έναν 19χρονο Παφίτη, χαμογελαστό και περήφανο; Πού να φανταζόταν πως 11 μέρες μετά τη θυσία του, θα συναντούσε τον Ευαγόρα από την Τσάδα και θα μοιράζονταν τις εμπειρίες τους από εκείνον τον υπέροχο αγώνα της Ένωσης; Πού να φανταζόταν ότι οι Εγγλέζοι θα επιβεβαίωναν πως ήταν και είναι τσιφλικάδες και αποικιοκράτες του χειρίστου είδους, με τον απαγχονισμό ενός 19άρη που ήθελε απλώς την ελευθερία του τόπου του;

Παράλληλα, πού να φανταζόταν ο Παλληκαρίδης, ο ήρωας, ο ποιητής, ο μαθητής, ο δάσκαλος, πως 58 χρόνια μετά την όμορφη πορεία προς την αγχόνη θα κατέθεταν στεφάνι στο μνήμα του, διατυμπανίζοντας πως είναι συνεχιστές του, άνθρωποι που δεν συνέλαβαν λεπτό το νόημα του αγώνα και της θυσίας του; Ακόμα, πού να φανταζόταν πως 58 χρόνια μετά το άνοιγμα της καταπακτής των φυλακών των Εγγλέζων, θα γινόταν σύνθημα στα χείλη ανθρώπων που δεν αντιλήφθηκαν ούτε στιγμή πως «είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα»;

Στον Ευαγόρα

Μετά τον απαγχονισμό του 18χρονου Ευαγόρα Παλληκαρίδη, στις 13/3/1957, που προκάλεσε ρίγη συγκίνησης στο πανελλήνιο, καθώς και σε ξένες χώρες, ο Δωδεκανήσιος Φώτης Βαρέλης έγραψε ένα εξαίσιο ποίημα, το οποίο μετέδωσε ο ραδιοσταθμός της Λευκωσίας.

Ευαγόρας Παλληκαρίδης: Ερωτευμένος με την ελευθερία

Του Γιαννάκη Ξενοφώντος

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης φοίτησε στο δημοτικό σχολείο Τσάδας και στη Νεοφύτειο Αστική Σχολή Κτήματος. Συνέχισε τις σπουδές του στο Ελληνικό Γυμνάσιο Πάφου. Παιδί πολύ προικισμένο, μάς άφησε ένα πνευματικό έργο. Η δράση του για απελευθέρωση της Κύπρου άρχισε τον Ιούνιο του 1953 κατά τους εορτασμούς για τη στέψη της Βασίλισσας Ελισάβετ. Κατέβασε από τα προπύλαια του σταδίου της πόλης την αγγλική σημαία και πρωτοστάτησε στην οργάνωση μεγάλης διαδήλωσης, με αποτέλεσμα τη ματαίωση των εορτασμών.

Όταν οι συλληφθέντες σχετικά με το πλοιάριο Άγιος Γεώργιος μεταφέρονταν στο δικαστήριο, ο Ευαγόρας με 20 φίλους του όρμησαν κατά των αστυνομικών για να τους αποσπάσουν από τα χέρια τους. Στις 22 Ιουνίου 1955 ηγήθηκε της ομάδας επίθεσης εναντίον του δικαστηρίου Πάφου και στη συνέχεια εναντίον του Άγγλου Διοικητή Κρην Μπέη. Τον Αύγουστο του 1955, σε εκδρομή του στην Ελλάδα, του δόθηκε η ευκαιρία να μάθει λίγα για τη χρήση όπλου και κατόρθωσε να φέρει μαζί του ένα περίστροφο.

Ευαγόρας Παλληκαρίδης ο ήρωας αδελφός μου

14 Μάρτη 1957... Σαν σήμερα οι Άγγλοι αποικιοκράτες κρεμάσανε τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη - Αθάνατος!

Ανάρτηση από: http://sibilla-gr-sibilla.blogspot.gr

13 Μαρτίου: Επέτειος Απαγχονισμού Ευαγόρα Παλληκαρίδη

Πάλι με τα λόγια της Κλαίρης Αγγελίδου. Αιωνία του η μνήμη.

Δεύτε λάβετε φως
όλοι της της οι σκλάβοι.
Δεύτε οι ταπεινοί,
οι κατατρεγμένοι.

Δεύτε λάβετε φως.
Αηδονολάλησε ο Όλυμπος.
Ο Πενταδάχτυλος
πυρπόλησε τις στράτες.

Ένας πεθαίνει.
Δέκα γεννιούνται.
Άρτος Ελευθερίας.

Ανάρτηση από:  http://vasosftohopoullos.wordpress.com