Ιδιωτικά πανεπιστήμια: Καταδρομική επίθεση στο δημόσιο ελληνικό πανεπιστήμιο

Της Γιάννας Γιαννολοπούλου

ε το άρθρο 28 του Συντάγματος, το οποίο αφορά κανόνες του διεθνούς δικαίου και αποτελεί θεμέλιο της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, η κυβέρνηση επιχειρεί να νομιμοποιήσει τη δημιουργία παραρτημάτων αμερικανικών, κατά βάση, πανεπιστημίων και να καταστρατηγήσει το άρθρο 16 του Συντάγματος που προβλέπει ρητά ότι η ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα πραγματοποιείται σε δημόσια ιδρύματα (και όχι κρατικά, όπως διαδίδει η κυβερνητική προπαγάνδα) με αυτοδιοίκηση και ακαδημαϊκή ελευθερία.

Η προετοιμασία διαρκεί είκοσι τουλάχιστον χρόνια

Η προσπάθεια δεν είναι καινούργια. Ήδη μετά από την αποτυχημένη απόπειρα αναθεώρησης του άρθρου 16, το 2006-2007 (απόπειρα που απέτυχε λόγω του μεγαλειώδους πανεπιστημιακού και φοιτητικού κινήματος της εποχής εκείνης), οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης του δημόσιου πανεπιστημίου προχώρησαν αρκετά και με πολλούς τρόπους, συμβαδίζοντας με την απομάκρυνση του κράτους από την υποχρέωσή του να στηρίζει και να χρηματοδοτεί την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στα πρώτα μνημονιακά χρόνια η δημόσια χρηματοδότηση έφτασε στο ναδίρ. Οι προσλήψεις διδακτικού, διοικητικού και τεχνικού προσωπικού μειώθηκαν δραματικά, η κρατική χρηματοδότηση για την έρευνα ελαχιστοποιήθηκε, οι υποδομές καταρρακώθηκαν, οι βιβλιοθήκες μείωσαν τις παραγγελίες τους, ενώ η φοιτητική μέριμνα για τη στέγαση και τη σίτιση των φοιτητών υποχρηματοδοτείται σε δραματικό σημείο. Το 2013 επί υπουργίας Μητσοτάκη στο Υπουργείο Εσωτερικών, τέθηκαν σε διαθεσιμότητα ή κινητικότητα πλήθος διοικητικών υπαλλήλων με έμφαση σε εκείνους της φύλαξης και της καθαριότητας (που απολύθηκαν) για να δοθούν αυτές οι υπηρεσίες σε ιδιώτες εργολάβους (με μεγαλύτερο οικονομικό κόστος για τα πανεπιστήμια).

Το 2013, επίσης, έγιναν οι πρώτες απόπειρες για τη συγχώνευση Τμημάτων (κυρίως των ευρωπαϊκών Φιλολογιών της Φιλοσοφικής), απόπειρες που έπεσαν στο κενό μετά τη συντονισμένη αντίδραση της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Για τις συγχωνεύσεις ΑΕΙ – ΤΕΙ

Υποβάθμιση και διάλυση των πανεπιστημίων – Χειρισμός και εξαπάτηση της νεολαίας

Της Γιάννας Γιαννουλοπούλου*

Την Μεγάλη Τρίτη της επόμενης εβδομάδας ψηφίζεται με την διαδικασία του επείγοντος ένα εκπαιδευτικό νομοσχέδιο με το οποίο η κυβέρνηση θέλει να «κλείσει» ένα σύνολο ζητημάτων, από τα οποία σημαντικότερα είναι: α) η αλλαγή του τρόπου εισαγωγής στα ΑΕΙ και η επίσημη κατηγοριοποίηση των πανεπιστημιακών Τμημάτων σε «υψηλής ζήτησης» (εισαγωγή κατόπιν εξετάσεων) και «χαμηλής ζήτησης» (εισαγωγή άνευ εξετάσεων), καθώς και η κατάργηση των λατινικών από εξεταζόμενο μάθημα για τη Θεωρητική Κατεύθυνση και β) η τελική συγχώνευση ΤΕΙ και ΑΕΙ.

Για την αλλαγή του τρόπου εισαγωγής στα ΑΕΙ και για το ζήτημα των λατινικών έχουν γίνει αναφορές σε παλαιότερα φύλλα του Δρόμου.

Στο παρόν σημείωμα θα γίνει αναφορά στις συγχωνεύσεις ΤΕΙ και ΑΕΙ, διαδικασία που έχει ξεκινήσει τα τελευταία δύο χρόνια και ολοκληρώνεται με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο, παρά τις αντιδράσεις της Συγκλήτου του ΕΜΠ, της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Πατρών, καθώς και των Κοσμητειών όλων των Πολυτεχνικών Σχολών της χώρας. Ο σεβασμός στις απόψεις των εμπλεκόμενων μερών και ο δημοκρατικός διάλογος δεν είναι το πεδίο που αριστεύει η κυβέρνηση και το Υπουργείο!

Cum amore notitia – «Μετά αγάπης σημείωση»

Της Γιάννας Γιαννουλοπούλου*

Σε ένα άρθρο στο τέλος της χρονιάς ή έστω στην αρχή μιας καινούριας, καλείται ο συγγραφέας να κάνει απολογισμούς ή προβλέψεις με αισιοδοξία και καθαρό νου. Από εμένα θα αναμενόταν να αναφερθώ σε ζητήματα εκπαίδευσης ή γλώσσας και γλωσσολογίας, όπως στα περισσότερα σημειώματά μου στον Δρόμο.

Διάλεξα, λοιπόν, χωρίς μεγάλη αισιοδοξία αλλά με αρκετή βεβαιότητα ως σημαντικότερο εκπαιδευτικό γλωσσικό γεγονός της χρονιάς που πέρασε την ανακοίνωση της κατάργησης της διδασκαλίας της λατινικής από το ελληνικό σχολείο. Η υλοποίηση της εξαγγελίας δεν έχει ακόμη προχωρήσει και ελπίζω να παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες. Δεν θα επαναλάβω τα επιχειρήματα εναντίον αυτής της κατάργησης, που ήδη έχουν εκτεθεί σε προηγούμενο άρθρο. Δεν θα προσπαθήσω να εξηγήσω τις ιδεολογικές προκείμενες αυτής της κίνησης από την κυβερνητική πλευρά. Δεν θα αναφερθώ στο ότι οι ριζοσπάστες εκπαιδευτικοί και οι συνδικαλιστικές ανακοινώσεις τους δεν θεώρησαν άξιο αναφοράς το ζήτημα και άφησαν τις «συντηρητικές» ενώσεις φιλολόγων να υπερασπίζονται το «βαρετό και άχρηστο μάθημα». Δεν θα ξοδέψω λέξεις για τα ανόητα ιντερνετικά σχόλια του τύπου «κι εγώ βαριόμουν τα λατινικά στο σχολείο».

Γλώσσα και Μακεδονία

Της Γιάννας Γιαννουλοπούλου

Τη δεκαετία του 1920 και συγκεκριμένα το 1925, το ελληνικό κράτος σταματά να αποκαλεί τους σλαβόφωνους πληθυσμούς που υπάρχουν στα όρια της ελληνικής επικράτειας «βουλγαρόφωνους, βουλγαρίζοντες ή Βούλγαρους» και αρχίζει να τους αποκαλεί «Μακεδονοσλάβους», ώστε να μην συγχέονται ούτε με τους Βούλγαρους ούτε με τους Σέρβους. Θεωρεί, επίσης, τη γλώσσα τους «μακεδονοσλάβικο ιδίωμα» διαφορετική από τη βουλγαρική αλλά και από τη σερβική. Το Μάιο του 1925, το τμήμα για την εκπαίδευση των σλαβόφωνων του ελληνικού υπουργείου Παιδείας εκδίδει και το αλφαβητάρι «Αμπεσεντάρ», για να χρησιμοποιηθεί για την εκμάθηση της μακεδονοσλαβικής. Τόσο οι Βούλγαροι, όσο και οι Σέρβοι διαφωνούν έντονα με την έκδοση του «Αμπεσεντάρ», διότι δεν ήταν γραμμένο ούτε στη βουλγαρική, ούτε στη σερβική. Τόσο η Βουλγαρία, όσο και η Σερβία θεωρούν ότι η σλαβόφωνη μειονότητα ανήκε στο δικό τους έθνος. Το αλφαβητάρι δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ, καθώς οι αντιδράσεις ήταν έντονες και από ντόπιους Έλληνες εθνικιστές, πολλοί από τους οποίους ήταν σλαβόφωνοι και το θεώρησαν προσβολή για την ελληνική εθνική τους συνείδηση (τα στοιχεία είναι από την διδακτορική διατριβή του Ραϋμόνδου Αλβανού, Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτικές συμπεριφορές στην περιοχή της Καστοριάς (1922-1945), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 2005).

Υπάρχουν άτομα…

Της Γιάννας Γιαννουλοπούλου

Το σημαντικότερο πράγμα που συμβαίνει τις τελευταίες εβδομάδες στη χώρα δεν είναι οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτές είναι μάλλον οι αναπόφευκτες συνέπειες της μνημειώδους και μνημονιακής στροφής της κυβέρνησης μετά τη συμφωνία της 13^ης Ιουλίου. Είναι, ωστόσο, ενδιαφέρον, να παρατηρήσει κανείς τη ρητορική αυτών των αντιπαραθέσεων, γιατί είναι αποκαλυπτική του τρόπου σκέψης των κυβερνητικών -και κορυφαίων κομματικών- παραγόντων.